Tibetan
མི་མཐུན་ལས་ལོག་པའི་ཆ་རང་རང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་སྤྱིར་འདོགས་པའི་ལན་ཡང་གསུངས་ལ་ཞེས་འཆད་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་མི་འཐད་དེ། སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་སྤྱི་དེ་དོན་རང་མཚན་ལ་སྤྱིའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཡིན་ན། རང་བཞིན་རྟགས་ཀྱི་སོང་ཚོད་ཀྱི་རྟགས་ཆོས་དོན་གསུམ་རང་མཚན་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་པས་སྐབས་འདིར་གཞན་སེལ་གྱི་རྣམ་བཞག་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་དགོས་པ་སྟོར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདིའི་དོན་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏའི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོ་བོས་བཤད་པར་བྱའི། རྟོག་གེའི་གསང་ཚིག་ལ་དགའ་བ་རྣམས་མགྲིན་པ་བཀུག་སྟེ་ཉོན་ཅིག ལོག་ལྡོག་དོན་གཞན་མེད་ན་ལོག་པ་རང་མཚན་རྣམས་ལ་སྤྱི་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་མཚན་རྣམས་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བས་སྤྱི་རྫས་གཅིག་མེད་ཅིང་ལོག་ལྡོག་དོན་གཞན་མེད་པས་སྤྱི་རྫས་གཞན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིར་སྤྱི་ནི་གཉིས་ཏེ། རང་རང་ངོ་བོ་ལ་གནས་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟར་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པའི་རང་མཚན་རྣམས་ཀྱི་མཐུན་དངོས་གཞན་གྱི་དངོས་དག་ལས་ལྡོག་ཞེས་པ་ལྟར་གཅིག་ཤོས་རིགས་མཐུན་དང་རིགས་མི་མཐུན་གྱི་དངོས་པོ་དང་མ་འབྲེལ་བ་སྟེ་ལོག་པ་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཅན་རང་མཚན་རྣམས་ཀྱི་འདྲ་བ་སྟེ་སྤྱི་ཉིད་ཡིན་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་པ་སྟེ་མདོར་ན་སྒྲ་གཅིག་ཉིད་ལ་སེལ་ངོར་སྒྲ་བྱས་མི་རྟག་པའི་ལྡོག་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ནི་སྒྲ་སྤྱི་ཡིན་པས་དེ་བཤད་ཟིན་ཅེས་པ་སྟེ། རིག་གཏེར་ལས། གཞན་སེལ་སྤྱོད་ཡུལ་ཐ་དད་པས། །གཅིག་ལའང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་རུང་། །ཞེས་དང་། དེ་ལྟར་ཕྱེ་བའི་དགོས་པ་ཡང་། །གཅིག་ལ་གཅིག་ཏུ་མ་རྟོགས་པ། །རྟོགས་པར་བྱ་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཕྱེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པའི་དོན་ནི། གཅིག་ལས་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་བའི་སྤྱི་ལས་གཞན་རྟོག་པ་ལ་ཐ་དད་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་སྤྱི་འདི་ནས་འཆད་ཅེས་པ་སྟེ། རིགས་གཏེར་དུ། བྱ་དང་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ལ། །བག་ཆགས་སྟོབས་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་ཞེན། །ཅེས་དང་། གཅིག་ཏུ་བསྡུད་པའི་དགོས་པ་ཡང་། །ཐ་དད་རྣམས་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི། །བྱ་བ་ཕྱོགས་གཅིག་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་སྒྲའི་སྟེང་གི་སྒྲ་བྱས་མི་རྟག་པའི་ལྡོག་པ་གསུམ་ཀ་ཡང་སྤྱི་ཡིན་པ་དང་། ལྡོག་པ་དང་སྤྱི་དང་གཞན་སེལ་རྣམས་དོན་གཅིག་པ་ནི་རྩ་འགྲེལ་རྣམས་དང་། རིགས་གཏེར་ལས་གསལ་བར་གསུངས་ཀྱང་དེང་སང་གི་སྤྱི་བྱེ་བྲག་གི་འཇོག་ཚུལ་དང་ནི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་མི་འགྲིག་ཅིང་། རང་གི་ལུགས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི་སྤྱི་དོན་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་སྔར་གྱི་དོགས་པའི་ལན་དུ་གཅིག་ལ་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པའི་སྤྱི་བཤད་ཟིན་ནས་འདིར་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་ཤིང་གསལ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ཏེ། བརྒྱུད་ནས་སྐྱེས་ཤིང་དོན་ཤིང་གསལ་རྣམས་ཤིང་གི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ནི་སྣང་བའི་རྟོག་བློ་ཆོས་ཅན། ཤིང་གསལ་རྣམས་ཤིང་གི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་སྟེ། ཁྱོད་གང་གི་རང་གི་ངོ་བོ་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཡིས་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཤིང་གསལ་རང་མཚན་པ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་སྟེ། སྒྲིབ་བྱེད་ཀུན་རྫོབ་པའི་བློ་དེས་ཤིང་གསལ་རྣམས་བདག་ཉིད་ཐ་དད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་སྒྲིབ་པ་ཡིས་ཤིང་གསལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཤིང་མ་ཡིན་ལས་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་འགའ་ཞིག་གིས་ཐ་དད་མིན་པ་གཅིག་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་ཤིང་གི་རྣམ་པ་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཕྱི་རོལ་ཤིང་གི་ངོ་བོར་ཞེན་པའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ན་ཤིང་གསལ་རྣམས་ལ་སྤྱི་ཡོད་པར་ནི་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་ཏེ། ཁྱོད་ཤིང་འཛིན་རྟོག་པའི་ངོར་ཤིང་གསལ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱིར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་རྟོག་པ་རང་གི་ངོར་སྤྱི་དང་སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཞིང་གཞི་མཐུན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་དགག་སྒྲུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟོག་པ་རང་གི་ངོར་འདི་ལ་དངོས་སུ་བྱེད་ལ་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པར་བཤད་པ་ནི་རང་གིས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཅིང་རྗེས་ཀྱི་རྟོག་པ་གཞན་གྱིས་དེའི་གནས་ལུགས་འབྱེད་པའི་ཚེ་རྟོག་པའི་བཟུང་རྣམ་ཡིན་པས་རང་མཚན་ཡིན་ལ་དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་བརྟགས་པའི་ཆ་ནི་སྤྱི་ཡིན་པས་དངོས་པོར་མེད་ཞེས་འབྱེད་པར་བྱེད་དེ། རང་འགྲེལ་ལས། འཆད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི། ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་རང་གི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་དོན་བྱེད་པར་རུང་བར་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་། རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་འཇུག་གོ །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དེའི་དོན་རིགས་གཏེར་ལས། འཆད་ཚེ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་མཁས། །འཇུག་ཚེ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བས་ཐོབ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །རྣམ་པ་རང་ངོར་སྤྱི་ཉིད་ཡིན། །དོན་ལ་ཤེས་པ་རང་མཚན་ཡིན། །སྤྱི་ནི་ཕྱི་རུ་ཞེན་ལ་ལྟོས། །རང་མཚན་གསལ་བར་སྣང་བས་འགྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁོ་བོས་རྟོག་གེའི་གསང་ཚིག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གོ་བའི་གཏམ་མོ། །གཉིས་པ་ནི་ཤིང་གི་གསལ་བ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཅན། རྟོག་པ་དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་ཀུན་བཏགས་པའི་སྤྱི་དེ་ནི་ཁྱོད་ལ་དམ་པའི་དོན་དུ་མེད་དེ། ཁྱེད་རྣམས་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བས་སྤྱི་རྫས་གཅིག་མེད་ཅིང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི་དོན་གཞན་ནི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་སྤྱིར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་མེད་ཅེ་ན། རྣམ་པ་དེ་ཆོས་ཅན། འཁྲུལ་ངོ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟར་ན་དོན་གཞན་ཤིང་ལ་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྤྱིར་འགྱུར་ཏེ་མིན་པར་ཐལ། རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་མིན་པ་དེ་དང་རྫས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། དོན་ཤིང་གསལ་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་བདག་ཉིད་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་རྫས་ཐ་དད་ཡིན་པ་དེས་ནའོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས་ཏེ་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་ངོས་བཟུང་། རྒྱུར་མི་འཐད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱི་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན་ཤིང་ཅེས་པའི་མིང་གི་དོན་གང་ལ་ལྡན་པའི་ཕན་ཚུན་དུ་ཐ་དད་པའི་ཤིང་གསལ་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཤིང་གི་སྤྱི་འཛིན་འདིའི་ས་བོན་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ་མཐུན་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་ཐ་དད་རྒྱུ་རུ་གྲུབ། གནོད་བྱེད་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུ་གཞན་སྤྱི་དངོས་བཀག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་ན་ཤིང་གསལ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཤིང་གི་སྤྱི་འཛིན་གཅིག་བསྐྱེད་ཅེ་ན། ཤིང་གསལ་འགའ་ཞིག་ནི་ཆོས་ཅན། སྤྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྫས་ཐ་དད་ཡིན་ན་ཡང་ཤིང་ངོ་ཞེས་སྤྱི་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། མེ་དང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གཅིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ངེས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱི་གཅིག་མེད་ཀྱང་དོན་ཤེས་ཏེ་དབང་ཤེས་གཅིག་བྱེད་པ་བཞིན་དང་། སླེ་ཏྲེས་དང་། པར་པ་ཏ་ལ་སོགས་པ་སྨན་ཁ་གཅིག་སྤྱི་གཅིག་མེད་ཀྱང་དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྦྱར་བའམ་སོ་སོ་ཡིས་རིམས་ལ་སོགས་པ་ཞི་བའི་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པར་མཐོང་གི་གཞན་ཞོ་དང་། ག་གོན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྤྱི་གཅིག་ཡོད་པ་ཁོ་ནས་རིམས་ནད་ཞི་བར་བྱེད་པས་དཔེ་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། སྨན་གྱི་སྤྱིས་ཆོས་ཅན། རིམས་ནད་ཞི་བར་བྱེད་པ་མིན་པར་ཐལ། སྨན་གསལ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཞན་དུ་ན། སྨན་གསལ་དེ་དག་ཞིང་ས་བཟང་ངན་སོགས་ཐ་དད་ཀྱང་རིམས་ནད་ཞི་བའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར
Chinese
认为将各自具有的与不相同相违背的部分，作为共同点来安立的回答，这两种说法都不合理。如果先前所说的总的，是以总的名称来命名事物自相的话，那么就必须承认自性因的成立限度的因、法、义三者是自相，这样一来，在此处详细阐述他者的遮遣的必要性就会丧失。因此，此处的意义，我将依靠吉祥萨迦班智达的口诀来解说。喜欢思辨隐语的人们，请低下头来听。如果相违和相背没有其他意义，那么相违的自相就不会有总的，因为自相之间不会互相随顺，所以没有总的实体，而且相违和相背没有其他意义，所以也没有其他的总的实体。如果这样说，那么，这里总的有两种，如“安住于各自的自性”所说，互不混杂的自相的共同事物，如“从其他的事物中相背”所说，与同类和异类的事物不相关联，也就是相违，是与此相违背的具有自相的事物的相似之处，也就是总的自性，如先前所说。也就是说，总而言之，对于同一个声音，从遣除的角度分为声音、有为、无常三种相违，这就是声音的总的，所以已经说过了。如《理智宝藏论》中说：“他者遮遣使用处不同，对于一个也可有不同相违。”以及，这样区分的必要性也是，“对于一个不理解为一个，为了理解而进行区分。”就像这样。另外，所谓“其他”的意义是，从一个中区分出不同的总的，从其他思辨中，对于显现为不同和相同的总的，从这里开始阐述。如《理智宝藏论》中说：“对于行为和体性相同者，因习气力而执着为一个。”以及，归纳为一个的必要性也是，“对于不同者，对于破立的，行为一方面会变得容易理解。”就像这样。这里声音之上的声音、有为、无常三种相违都是总的，并且相违、总的和它者遮遣这些意义相同，在根本和注释以及《理智宝藏论》中都已明确说明，但是现在总的和个别的安立方式，连一部分都不符合，而确立自己的宗派就是总的意义。
English
Both explanations, which state that the answer is to establish as a generality that which each has as a part that is contrary to disagreement, are unreasonable. If the general that was previously explained is that the name of the general is affixed to the self-character of the thing, then it must be admitted that the three things, cause, dharma, and meaning, within the scope of the nature mark, are self-characterized, so the need to extensively show the distinction of other elimination in this case will be lost. Therefore, I will explain the meaning of this based on the oral instructions of the glorious Sakya Pandita. Those who enjoy the secret words of logic, bow your heads and listen. If there is no other meaning to reversal and opposition, then there will be no generality for the self-characters of reversal, because the self-characters do not follow each other, so there is no single general substance, and because reversal and opposition have no other meaning, there is also no other general substance. If you say that, then here there are two generalities, as it says, "Because it abides in its own essence," the common things of the self-characters that do not mix with each other, as it says, "It turns away from other things," are unrelated to things of the same kind and different kinds, that is, reversal, which is the similarity of the self-characters that are contrary to this, that is, the nature of generality, as previously stated. That is to say, in short, for the same sound, dividing it into three reversals of sound, action, and impermanence from the perspective of elimination is the generality of sound, so it has already been said. As it says in the Treasure of Intellect, "Because the uses of other elimination are different, there can be different reversals for one." And the need for such division is also, "For one who does not understand as one, it is divided in order to understand." Like this. Furthermore, the meaning of "other" is that from the general that is divided into different from one, from other speculations, for the general that appears as different and the same, it is explained from here. As it says in the Treasure of Kinds, "For those who have the same action and characteristics, they cling to one due to the power of habit." And the need to gather into one is also, "For the different ones, for the affirmation and negation, one aspect of the action will become easy to understand." Like this. Here, the three reversals of sound, action, and impermanence on the sound are all general, and the meanings of reversal, general, and other elimination are the same, which has been clearly stated in the root and commentary and in the Treasure of Kinds, but the current establishment of general and particular does not match even a part, and establishing one's own system is the meaning of general.
Chinese
已经讲完了。因此，作为对先前疑惑的回答，已经完成了将一个事物区分为多个不同事物的总体论述，这里是依靠与非树木不同的事物，即各种显现的树木。通过传承而生，实际上，各种显现的树木以树木的一种形态显现的分别念，是所立宗。各种显现的树木以树木的一种形态显现，因为你（分别念）以自己的自性，即由习气所产生的形态，遮蔽了其他事物的自性，即显现树木的自相。这是周遍的，因为遮蔽者，即世俗的意识，遮蔽了各种显现的树木，即使它们自身是不同的，但仍然是不同的这一事实，因此，各种显现的树木的事物，以某种与非树木相异的自性，显现为不异，如同一个事物。在分别念中显现的树木的形态，是所立宗。由于你对外境树木的自性执着的想法的影响，所以极力宣称各种显现的树木具有共相，因为你（分别念）在执持树木的分别念面前，各种显现的树木显现为随同的共相。因此，在分别念中显现的形态本身，在分别念自身面前是共相和语言的实际表达对象，并且共同基础的术语和一切破立，也都是在分别念自身面前对此实际进行，而说在意义上不成立，是指没有像自己所考察的那样成立，当后来的其他分别念辨别其存在方式时，因为是分别念的执取相，所以是自相，并且对它在外境意义上进行考察的部分是共相，因此会区分说不存在于事物中。如《自释》中说：“进行讲解的人们是那样进行区分的，而进行术语安立的人们则不是，因为他们将自己的对境唯一能起作用的心之显现，与需要进行分别的事物合为一体而行。”并且，其意义如《理藏论》中所说：“讲解时以区分而精通，进入时以混淆为获得。”因此说：形态在自身面前是共相，意义上是知识的自相，共相依赖于对外境的执着，自相以清晰显现而成立。这就像我没有颠倒地理解分别念的秘密话语一样。第二，各种显现的树木，是所立宗。
English
It is finished. Therefore, as an answer to the previous doubts, the general discussion of distinguishing one thing into many different things has been completed, and here it is based on things that are different from non-trees, that is, various manifest trees. Born through lineage, in fact, the conceptual mind in which various manifest trees appear as one form of tree is the subject. Various manifest trees appear as one form of tree, because you (conceptual mind) with your own nature, that is, the form produced by habit, obscure the nature of other things, that is, the self-character of manifest trees. This is pervasive, because the obscurer, that is, the conventional mind, obscures the various manifest trees, even though they themselves are different, but the fact that they are still different, therefore, the things of various manifest trees, with some nature different from non-trees, appear as non-different, like one thing. The form of the tree that appears in the conceptual mind is the subject. Because of the influence of your idea of clinging to the nature of external trees, it is strongly declared that various manifest trees have a universal characteristic, because you (conceptual mind) in front of the conceptual mind that holds trees, various manifest trees appear as a following universal characteristic. Therefore, the form that appears in the conceptual mind itself is the actual expression object of the universal characteristic and language in front of the conceptual mind itself, and the terms of common basis and all affirmations and negations are also actually done on this in front of the conceptual mind itself, and saying that it is not established in meaning means that it is not established as one has investigated, and when other later conceptual minds distinguish its mode of existence, because it is the apprehended aspect of the conceptual mind, it is the self-character, and the part that examines it in the meaning of the external environment is the universal characteristic, so it will distinguish and say that it does not exist in things. As the Self-Commentary says: "Those who explain distinguish in that way, but those who establish terms do not, because they unite their own object, the appearance of the mind that can only function, with the things that need to be distinguished and act." And, its meaning is as the Treasure of Reasoning says: "When explaining, be proficient by distinguishing, when entering, obtain by confusing into one." Therefore, it is said: Form is a universal characteristic in front of itself, in meaning it is the self-character of knowledge, the universal characteristic depends on clinging to the external environment, the self-character is established by clear appearance. This is like I have not understood the secret words of conceptual mind upside down. Second, various manifest trees are the subject.