Tibetan
རྟོག་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་སྔ་མ་ཁ་ཅིག གྲངས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ལོག་རྟོག་དགག་པ་ཞེས་སྤྱོད་ཡུལ་དང་པོ་ཁོ་ན་ལ་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་འགྲེལ་པར་ཡང་མཚན་ཉིད་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའི་གོང་དུ་འབྱུང་རིགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། མངོན་སུམ་རྟོག་དང་བྲལ་བར་ནི། །ཞེས་པའི་སྔ་འགྲེལ་དུ། དེ་ལྟར་གྲངས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་ནས་ངོ་བོ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་སེལ་བ་ནི་ཞེས་པ་དང་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ས་བཅད་བཞིར་བྱས་ནས་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་བ། བསགས་པ་དག་ནི་ཚོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་སྟོན་པར་འདོད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དབང་མངོན་གྱི་གཞུང་ཕྱེད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་ལ་ལོག་རྟོག་བསལ་བ་དང་། དེའི་ཕྱེད་དང་མངོན་སུམ་ལྷག་མ་གསུམ་གྱིས་གཞུང་གིས་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ལོག་རྟོག་བསལ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་གང་གིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལྷའི་དགོངས་པ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ལོག་རྟོག་བསལ་བ་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུམ་པར་གསུངས་པ་སྟེ། གྲངས་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པར་བསྒྲུབ་ཅིང་གྲངས་གཞན་འགོག་པ་རྣམས་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་དབང་མངོན་གྱི་སྐབས་སུ་ཚོགས་སྤྱི་དང་ལྡོག་པ་དུ་མ་དབང་མངོན་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་བཀག་པ་དང་། ཡིད་མངོན་གྱི་སྐབས་སུ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དབང་མངོན་གྱི་གཟུང་དོན་ཡིད་མངོན་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་བཀག་པ་དང་། རང་རིག་གི་སྐབས་སུ་བདེ་སོགས་བེམ་པོ་ཡིན་པ་བཀག་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་དོན་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་བཀག་པ་རྣམས་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ལོག་རྟོག་བསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་རིགས་གཏེར་ལས། ཚད་མ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་ཚད་མ་སྤྱིའི་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་ནས་མཚན་ཉིད་བརྟག་པའི་རབ་བྱེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ཉིད་ལེགས་པས་དེའི་ལུགས་སུ་བྱས་ནས་འཆད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱི་ཡི་རྣམ་གཞག་བསྟན། །སྐབས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་མངོན་སུམ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚད་མ་གཉིས་སུ་ངེས་པར་བསྒྲུབ། །གྲངས་གཞན་འདོད་པའི་ལོག་རྟོག་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། གཉིས་སུ་ངེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགོད། །སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ཡི་ཚུལ་གསུམ་བསྒྲུབ། །ཚུལ་དེས་གྲངས་གཞན་སེལ་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་མདོར། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག
Chinese
关于“分别”所说之义，先前一些人说，破除对数量和行境的错解，认为只应适用于第一个行境，这是不合理的。因为如果那样，在注释中也应该在对自相的错解之前出现，这是不合理的。并且与《现量品》中“远离分别现量”的旧注中“如此破除对数量的错解后，破除对自性的错解”相违背。有些人认为，按照字面意思分为四个部分，破除对行境的错解。《积聚即是组合》以下的内容可以说明，这也是不合理的。因为用根现量的一半经文破除对自相的错解，用另一半和剩余的三个现量经文破除对行境的错解的差别，是谁也无法证明的。因此，诸天（天神）的观点是，将破除对行境的错解作为前两者的共同之处，所以在第三个中宣说。在数量的场合，确定所量为二，并且遮止其他数量等；在自相方面，在根现量的场合，遮止了组合、总相和众多反体是根现量的对境；在意现量的场合，遮止了紧随因根现量所取之义是意现量的对境；在自证的场合，遮止了乐等是物质；在瑜伽现量的场合，遮止了非真实义是瑜伽现量的对境等，这些都是破除对行境的错解。然而，《理藏论》中，确定量为二的场合的经文，考虑到是量总的共同法，所以在自相观察的章节中宣说才是最好的，所以按照那个方式来讲解。第二，分为二：显示量二的共同相；确定本品的所说义现量。第一，分为二：确定量为二；破除认为其他数量的错解。第一，分为三：安立确定为二的能立；成立那个能立的三相；显示以那个三相遣除其他数量。第一是总说：现量和比量。
English
Regarding the meaning of what is said as "discrimination," some earlier scholars said that refuting wrong views about number and object, it is unreasonable to apply it only to the first object. Because if that were the case, in the commentary it should also appear before the wrong view of characteristics, which is unreasonable. Moreover, it contradicts the earlier commentary of "free from conceptualization, is direct perception" in the chapter on direct perception, which says, "Thus, after eliminating the wrong view of number, eliminating the wrong view of essence." Some people think that dividing it into four sections according to the literal meaning, eliminating the wrong view of the object. It is also unreasonable to think that the following content of "Accumulations are groups" can explain it. Because the difference between using half of the root perception text to eliminate the wrong view of characteristics, and using the other half and the remaining three direct perception texts to eliminate the wrong view of the object, cannot be proved by anyone. Therefore, the gods' view is that eliminating the wrong view of the object is the commonality of the first two, so it is said in the third. In the case of number, it is determined that what is to be measured is two, and other numbers are prohibited; in terms of characteristics, in the case of root perception, it is forbidden that combinations, universals, and many opposites are the objects of root perception; in the case of mental perception, it is forbidden that the meaning taken by the immediately preceding cause root perception is the object of mental perception; in the case of self-awareness, it is forbidden that happiness and so on are material; in the case of yogic perception, it is forbidden that untrue meanings are the objects of yogic perception, etc. These are all to eliminate the wrong view of the object. However, in the Treatise on Logic, the texts in the case of determining the number of valid cognitions as two, considering that it is the common dharma of valid cognitions in general, it is best to explain it in the chapter on examining characteristics, so we will explain it according to that method. Second, it is divided into two: showing the general characteristics of the two valid cognitions; determining the direct perception of the subject matter of this chapter. First, it is divided into two: determining that there are two valid cognitions; refuting the wrong view of assuming other numbers. First, it is divided into three: establishing the proof that is determined to be two; establishing the three aspects of that proof; showing that the other numbers are eliminated by that aspect. The first is in brief: direct perception and inference.
Tibetan
ཚད་མའོ་མཚན་ཉིད་གཉིས་གཞལ་བྱ། །ཞེས་པའི་དོན་འཆད་དེ། སྔར་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཆོས་ཅན། འཇུག་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་གཉིས་སུ་ངེས་ཏེ། འཇུག་ཚུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་ལ་རང་སྤྱི་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཕྱོགས་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགོད། །བསྒྲུབ་བྱ་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་སོགས་རང་སྤྱི་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཚད་མའི་འཇུག་ཚུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་ཆོས་ཅན། གཉིས་ཡིན་གྱི་ཕུང་གསུམ་སེལ་ཏེ། དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དབང་ཤེས་འཁྲུལ་པ་ལ་སྣང་བའི་སྐྲ་ཤད་དང་ཟླ་གཉིས་སོགས་རང་སྤྱི་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་གཞལ་བྱར་འགྱུར་ཏེ། དོན་བྱེད་མི་ནུས་པས་རང་མཚན་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། གསལ་བར་སྣང་ཞིང་རྗེས་འགྲོ་མེད་པས་སྤྱི་མཚན་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབང་ཤེས་འཁྲུལ་པ་ལ་སྣང་བའི་སྐྲ་ཤད་དང་ཟླ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་ཅན། རང་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་དེས་གཞལ་བའི་དོན་མིན་ཏེ། རང་སྣང་བའི་དབང་ཤེས་དེས་གཞལ་བའི་དོན་དུ་དབང་ཤེས་དེས་དྲངས་པའི་ངེས་པས་མོས་པ་སྟེ་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཚད་མའི་འཇུག་ཚུལ་གྱི་གཞལ་བྱ་ཆོས་ཅན། རང་སྤྱི་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་ཏེ། ཡུལ་དུས་རང་བཞིན་འདྲ་བ་སྟེ་ཐུན་མོང་བ་དང་མི་འདྲ་བ་སྟེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲའི་དངོས་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་དངོས་ཡུལ་མིན་པ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡུལ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བརྡ་འཛིན་པ་སོགས་ནི་ཡོད་པ་ན་བློ་ནི་ཡོད་པའི་སྣང་ཡུལ་དང་། བརྡ་འཛིན་སོགས་ཡོད་ཀྱང་སྣང་ཡུལ་གྱི་དོན་མེད་ན་མེད་པའི་བློའི་སྣང་ཡུལ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། འཇུག་ཚུལ་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་བསྟན། །འཇུག་ཡུལ་གཞལ་བྱ་རང་མཚན་གཅིག་ཏུ་བསྡུ། །དེ་ལ་གཉིས་སུ་གསུངས་དང་འགལ་བ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྔར་བཤད་ཕྱོགས་གཉིས་མཚན་གཞིར་བསྟན། །མཚན་ཉིད་དངོས་པོར་ཡོད་མེད་བཤད། །སྤྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚན་གཞི་དངོས། རྩོད་པ་སྤོང་བའོ། །དང་པོ་ནི། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པའི་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་གཞི་ག
Chinese
解释“量之自性二所量”之义。之前所说的具有自性的量，就其进入方式而言，确定为现量和比量两种，因为就其进入方式的所量而言，确定为自相和共相两种。第二种（比量）分为两种：成立宗法和成立周遍。第一种（成立宗法）分为两种：陈述确定为二所量的能立；解释所立和所量二者的自性。第一种是：如果不能成立确定为二所量，因为也有青莲等既是自相又是共相的情况。那么，就量的进入方式而言的所量，是二，遣除三，因为确定为能起作用和不能起作用两种。如果错乱的根识所显现的毛发和二月等成为既非自相又非共相的所量，因为不能起作用，所以不是自相；因为显现清晰且没有随行，所以也不是共相。那么，错乱的根识所显现的毛发和二月等，不是其自显现的根识所量度的对境，因为对于其自显现的根识所量度的对境，没有根识所引生的定解所认可的意乐，也就是没有执着。因此，就量的进入方式而言的所量，确定为自相和共相两种，因为确定为处、时、自性相同，即共同，和不相同，即不共同两种；因为确定为声音的真实对境和非真实对境两种；因为缘于处所以外的其他因由，作意和持名等，存在时，心是存在的显现对境，持名等存在，但没有显现对境的意义时，是无有的心的显现对境两种。第二种（第一种的第二部分，解释所立和所量二者的自性）分为三种：就进入方式而言，显示所量为二；将进入处所量归纳为一自相；遣除与此二者相违背的说法。第一种（就进入方式而言，显示所量为二）分为三种：显示之前所说的两种是名言；讲述自性在事物中存在与否；显示共相自性的差别。第一种（显示之前所说的两种是名言）分为两种：真实名言；遣除诤论。第一种是：所谓“因为是二所量”，所说的二所量的名言
English
Explaining the meaning of "The nature of valid cognition is its two objects of measurement." The valid cognition with characteristics mentioned earlier is, in terms of its mode of engagement, definitely twofold: direct perception and inference. This is because, in terms of the object of measurement of its mode of engagement, it is definitely numbered as two: the particular and the general. The second (inference) is twofold: establishing the subject-property and establishing pervasion. The first (establishing the subject-property) is twofold: stating the proof that is definitely twofold in terms of the object of measurement; explaining the nature of the established and the measured, both being twofold. The first is: If it is not established that it is definitely twofold in terms of the object of measurement, because there are also blue lotuses, etc., that are both particular and general. Then, the object of measurement of the mode of engagement of valid cognition is twofold, eliminating the three, because it is definitely numbered as two: capable of performing a function and incapable of performing a function. If the hair and double moon, etc., appearing to a mistaken sense consciousness become objects of measurement that are neither particular nor general, because they are incapable of performing a function, they are not particulars; because they appear clearly and have no following, they are not generals either. Then, the hair and double moon, etc., appearing to a mistaken sense consciousness are not the objects measured by that sense consciousness that appears to itself, because for the object measured by that sense consciousness that appears to itself, there is no inclination, i.e., no attachment, due to the certainty brought about by that sense consciousness. Therefore, the object of measurement of the mode of engagement of valid cognition is definitely numbered as two: the particular and the general, because it is definitely numbered as two: similar in place, time, and nature, i.e., common, and dissimilar, i.e., uncommon; because it is definitely numbered as two: the real object of sound and the non-real object; because, relying on causes other than the place, such as attention and designation, etc., when they exist, the mind is the appearing object of existence, and when designation, etc., exist but there is no meaning of the appearing object, it is the appearing object of the mind of non-existence. The second (the second part of the first, explaining the nature of the established and the measured, both being twofold) is threefold: showing that the object of measurement is twofold in terms of the mode of engagement; summarizing the object of measurement of the entering place as one particular; refuting the contradiction to the statement that it is twofold. The first (showing that the object of measurement is twofold in terms of the mode of engagement) is threefold: showing that the two aspects mentioned earlier are bases of designation; explaining whether the nature exists in things or not; showing the distinction of the nature of the general. The first (showing that the two aspects mentioned earlier are bases of designation) is twofold: the real base of designation; refuting the dispute. The first is: The designation of the two objects of measurement mentioned as "because it is two objects of measurement"