Tibetan
ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ངོ་མ་ཤེས་པའི་དུས་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ངོ་ཤེས་པ་དང་མ་ཤེས་པ་གཉིས་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གཉིས་གང་སྔ་ན་དུས་ལ་སྔ་ཕྱི་མེད་དོ། །ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ། དེ་གཉིས་ཀ་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང༌། རྒྱལ་བ་ཡང་དགོན་པས། དེ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྒྲ་དོན་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སཾ་སྐྲྀ་ཏིའི་སྐད་དུ་མ་ཧཱ་མུ་དྲཱའི་སྒྲ་ལས་དྲངས་པ་མི་འདའ་བའམ་མི་ཕྱེད་པའམ་མི་སྟོང་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། དེའང་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ས་རངས་ནས་སོ་མ་ཉམས་མདོག་མ་བསྒྱུར་བར་དུས་གསུམ་དུས་མེད་དུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་མི་འདའ་བས་ཕྱག་རྒྱ། དེ་ལས་ལོགས་པའམ་དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པས་ན་ཆེན་པོའོ། །དེའང་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མའི་ཐོག་ཏུ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྦྱར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞིག་ཐོལ་ཏེ་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་རྣམ་རྟོག་དེ་ལ་དགག་སྒྲུབ་གཅིག་ཀྱང་མ་བྱས་པར་རྣམ་རྟོག་ཏ་ལེ་བ་དེ་རང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་གཞིར་འདུག་ལ། དེ་རྟོགས་རུང་མ་རྟོགས་རུང་དེ་ལས་མི་འདའ་བས་ཕྱག་རྒྱ། རྣམ་རྟོག་དེ་ལས་ལོགས་ན་ཡེ་ཤེས་སམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཞེས་བཙལ་དུ་མེད་པས་ཆེན་པོའོ། །ཞེས་དང༌། འདི་དག་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་གྱི་མཚན་གྱི་སྒྲ་བཤད་ཡིན་ཅིང༌། དེར་མ་ཟད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང༌། དབུ་མ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སོགས་ཇི་ལྟར་བཏགས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དེ། ཕག་གྲུས། རྣམ་རྟོག་དང་ནི་ཉོན་མོངས་པ། །ཐམས་ཅད་འདུལ་བས་འདུལ་བ་ཡིན། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆོས་སྐུ་རུ། །ངེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་བའི་ས། །སྒྲོ་འདོགས་ནང་ནས་གཅོད་པས་ན། །འདི་ནི་བླ་མའི་གདམས་ངག་ཡིན། །རྟག་ཆད་སྒྲོ་སྐུར་ལ་སོགས་པའི། །མཐའ་དང་བྲལ་བས་དབུ་མ་ཡིན། །སྨྲ་བསམ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་གདམས་ངག་ཡིན། །འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པའི་ཆོས། །སེམས་སུ་རྫོགས་པས་རྫོགས་ཆེན་ཡིན། །བཟང་རྟོག་ངན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཀུན། །ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །སྡུག་བསྔལ་ཞི་བས་ཞི་བྱེད་ཡིན། །ཉོན་མོངས་དང་ནི་རྣམ་རྟོག་ཀུན། །ལམ་དུ་སློངས་པས་གསང་སྔགས་ཡིན། །སེམས་དང་རྣམ་རྟོག་ཆོས་སྐུ་གསུམ། །དང་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པས་ཏེ། །གདམས་པས་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་ཞེས་སུ་བཤད། །འདྲེ་དང་བདུད་ལ་སོགས་པ་ཡི། །བར་གཅོད་ལ་ཡང་བསྔགས་སོ་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐུན་གོ་དྲུག་པའོ། ༈ །བཞི་པ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས། ཕག་གྲུ་ལ་དྲིས་ལན་གནང་བར། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་བདོག་གམ་མི་བདོག་ཞུས་པས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དུས་ཐམས་ཅད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་ཅིག་ཡིན། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་ནི་རྟོག་པ་གང་སྐྱེས་སྐུ་བཞིར་སྦྱོར་བ་ཡིན་པས་དུས་ཐམས་ཅད་པར་མི་འདོད་དེ་རྒྱུན་ཆད་ཡོད། ཅེས་དང༌། ཞང་རིན་པོ་ཆེས། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་ངོ་བོ་དེ། ཚིག་དང་བརྟག་དཔྱད་ཀྱིས་མི་མཐོང༌། །ཐ་མས་བརྒྱུད་པའི་ལམ་ལ་འབད། །འབྲིང་གི་རྩ་རླུང་ཐབས་ལ་འབད། །རབ་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་དང༌། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་དང༌། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རྣམ་རྟོག་གཞིགས་ནས་ཆོས་སྐུར་བཀྱེར། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་ནི། །རྣམ་རྟོག་གློད་ནས་ཆོས་སྐུར་བཀྱེར། །ཞེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པར་གསུངས་སོ། །མདོར་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་དོན་བཞིའི་སྒོ་ནས་སྟོན་ལ་དེར་བརྗོད་དོན་མཐའ་དག་འདུས་ཤིང༌། དེའང་རྒོད་ཚང་པའི་གསུངས་ལས་བྱུང་བ་ལྟར་བརྗོད་ན། རྒོད་ཚང་པས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངོ་བོ། །ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། ཁྱད་པར་དང་བཞི། །ངོ་བོ་ནི་དེས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཐམས་ཅད་དེའི་རང་བཞིན་དུ་འདུས་པ་བསམ་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །ངེས་ཚིག །ཕྱག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་ནི་འཁོར་བའི་ཆོས་ལས་གྲོལ། །ཆེན་པོ་ཟུང་འཇུག་རྟོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། གཞི་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། འབྲས་བུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལྡན་ནི། །ངོ་བོ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པ། རྣམ་པ་ཅིར་ཡང་མ་འགག་པ། དེ་ཉིད་དབྱེར་མེད་དུ་གནས་པའོ། ཁྱད་པར་ཡང་ལྔ་སྟེ། ལྟ་བ་ལུང་རིགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྟོགས་པ་ནང་ནས་ཤར་བའི་ཁྱད་པར། སྒོམ་པ་སེམས་འཛིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བྱིང་རྒོད་རང་སར་གྲོལ་བའི་ཁྱད་པར། །དམ་ཚིག་བསྲུང་སྡོམ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཁྱད་པར། སྤྱོད་ལམ་གཉེན་པོ་ལ་མ་ལྟོས་པར་བླང་དོར་མདུད་པ་རང་སར་གྲོལ་བའི་ཁྱད་པར། འབྲས་བུ་དུས་རྟགས་ལ་མ་ལྟོས་པ
Chinese
名为智慧。当不认识它的时候，叫做阿赖耶识。认识它和不认识它二者，叫做俱生智和俱生无明。这二者哪个在前呢？时间上没有先后。本体上没有好坏，因为这二者的本体是一样的。如是说。嘉瓦仰衮巴说，对此，大手印的词义是：大手印是从梵语（梵文天城体：saṃskṛti）的词语摩诃穆扎（藏文：མ་ཧཱ་མུ་དྲཱ།，梵文：Mahāmudrā，梵文罗马拟音：Mahāmudrā，汉语字面意思：伟大的印记）引申而来，意思是不可超越、不可分割、不可空。也就是说，显有轮回涅槃的一切法，从自地清醒，原封不动，颜色不变，于三时无时中，不超越俱生智，故为手印。由于没有比它更高或与它不同的东西，所以是“大”。也就是说，如果将刹那间的意识集中于一点，当突然生起一个分别念时，不对这个分别念做任何否定或肯定，那么这个分别念本身就存在于俱生智的本体中。无论认识与否，都不会超越它，所以是手印。由于无法在分别念之外找到智慧或佛陀的意图，所以是“大”。如是说。这些是关于大手印和俱生结合之名称的词义解释。不仅如此，大手印、大中观、大圆满等，无论如何命名，都没有矛盾。帕竹说：分别念以及烦恼，全部调伏故为调伏。分别念为法身，是生起坚定知识之处。从虚构中斩断，因此，这是上师的教诲。由于远离常断、诽谤等边，故为中观。由于不可言说、不可思议、不可表达，故为般若波罗蜜多的教诲。轮回和涅槃之法，在心中圆满故为大圆满。好念头和坏念头，全部都不作意，故为大手印。痛苦平息故为寂止。烦恼以及分别念，全部转化为道用，故为秘密真言。心和分别念、法身三者，最初是俱生的，由于教诲而结合为一，故称为俱生结合。鬼和魔等，中间
English
It is called wisdom. When it is not recognized, it is called the alaya consciousness. The recognition and non-recognition of it are called co-emergent wisdom and co-emergent ignorance. Which of these two comes first? There is no before or after in time. There is no good or bad in essence, because the essence of these two is the same. Thus it is said. Gyalwa Yang Gonpa said, regarding this, the meaning of the term Mahamudra is: Mahamudra is derived from the Sanskrit (Sanskrit Devanagari: saṃskṛti) word Mahāmudrā (Tibetan: མ་ཧཱ་མུ་དྲཱ།, Sanskrit: Mahāmudrā, Sanskrit Romanization: Mahāmudrā, literal Chinese meaning: great seal), which means non-transcendence, indivisibility, or non-emptiness. That is to say, all phenomena of samsara and nirvana, awakening from their own ground, without losing their original state or changing their color, do not transcend the co-emergent wisdom in the three times without time, hence it is a seal. Because there is nothing higher or different from it, it is "great." That is to say, if the consciousness of a moment is concentrated on one point, when a thought suddenly arises, without making any negation or affirmation of that thought, then that thought itself resides in the essence of co-emergent wisdom. Whether recognized or not, it will not transcend it, so it is a seal. Because wisdom or the intention of the Buddha cannot be found apart from thought, it is "great." Thus it is said. These are explanations of the meaning of the name Mahamudra and Co-emergent Union. Moreover, there is no contradiction in how Mahamudra, Great Madhyamaka, Great Perfection, etc., are named. Phagdru said: Because all thoughts and afflictions are subdued, it is subduing. Discrimination is the Dharmakaya, the place where firm knowledge arises. Because it cuts from within fabrications, this is the instruction of the guru. Because it is free from extremes such as permanence and annihilation, slander, etc., it is Madhyamaka. Because it is unspeakable, unthinkable, and inexpressible, it is the instruction of Prajnaparamita. The dharmas of samsara and nirvana are perfected in the mind, hence it is the Great Perfection. All good and bad thoughts, all without intention, hence it is the Great Seal. Because suffering is pacified, it is pacifier. Afflictions and thoughts, all transformed into the path, hence it is secret mantra. The mind, thoughts, and the three kayas, are initially co-emergent, because they are united by instruction, it is called Co-emergent Union. Ghosts and demons, in the middle
Chinese
又赞叹了。这样说了。第六十六讲法。第四，大手印和俱生和合的差别是：达波仁波切，向帕竹提问回答说：大手印和俱生和合二者有差别吗？回答说：大手印是轮回和涅槃的一切法，本来任运成就，如法性虚空一般，是所有时间的无二智慧。俱生和合是任何念头生起都与四身结合，因此不认为是所有时间的，因为有间断。还有，香仁波切说：那样的体性，不能用言辞和考察来见到。下等者努力于次第的道，中等者努力于气脉方便，上等者应当修持俱生和合与大手印。还有，以俱生和合的智慧，观察念头而转化为法身，大手印的口诀是，放松念头而转化为法身。等等说了无边。总之，大手印是从四义门来开示，在那里包含了一切所说之义。那也是如郭仓巴的说法中所说，郭仓巴说：所谓大手印，就是体性、定义、分类、差别这四者。体性是它遍及一切，一切都包含在它的自性中，是超越思议的境界。定义是：手是空性，印是从轮回的法中解脱，大是证悟双运。这样说。分类有三种：基础是遍及一切的大手印，道路是修持的大手印，果是任运成就的大手印。大手印具有三种特征：体性是什么也没有成立，现象是什么也没有止息，那本身是无分别地存在。差别也有五种：见解是不依赖经论道理，证悟从内心生起的差别；修法是不依赖于摄心，沉掉自然解脱的差别；誓言是不依赖于守护戒律，无漏的戒律持续不断的差别；行为是不依赖于对治，取舍的结自然解脱的差别；果是不依赖于时间和征兆
English
And also praised. Thus it was said. The sixty-sixth Dharma discourse. Fourth, the difference between Mahamudra and Sahajasambandha is: Dagpo Rinpoche, in response to a question to Phagmo Drupa, said: Are there differences between Mahamudra and Sahajasambandha? He replied: Mahamudra is all dharmas of samsara and nirvana, spontaneously accomplished from the beginning, like the dharmadhatu sky, it is a non-dual wisdom of all times. Sahajasambandha is the union of whatever thought arises with the four kayas, therefore it is not considered to be of all times, because it has interruptions. Also, Zhang Rinpoche said: Such a nature, cannot be seen with words and examination. Inferior ones strive on the gradual path, intermediate ones strive on the method of channels and winds, superior ones should meditate on Sahajasambandha and Mahamudra. Also, with the wisdom of Sahajasambandha, examine thoughts and transform them into Dharmakaya, the instruction of Mahamudra is, relax thoughts and transform them into Dharmakaya. And so on, endlessly said. In short, Mahamudra is taught through the four meanings, and all the meanings spoken of are contained therein. That is also as stated in the words of Götsangpa, Götsangpa said: What is called Mahamudra is: essence, definition, division, and difference, these four. Essence is that it pervades everything, everything is contained in its own nature, it is beyond the realm of thought and expression. Definition is: hand is emptiness, seal is liberation from the dharmas of samsara, great is the realization of union. Thus it is said. Divisions are of three types: the basis is the Mahamudra that pervades everything, the path is the Mahamudra that is practiced, the fruit is the Mahamudra that is spontaneously accomplished. Mahamudra has three characteristics: the essence is that nothing is established, the phenomena is that nothing is ceased, that itself exists without separation. There are also five differences: the view is the difference of realization arising from within without relying on scriptures and reasoning; the meditation is the difference of sinking and agitation naturally liberated without relying on mind-holding; the samaya is the difference of the unbroken continuation of uncontaminated vows without relying on guarding vows; the conduct is the difference of the knots of acceptance and rejection naturally liberated without relying on antidotes; the fruit is without relying on time and signs