Tibetan
དབྱེན་གྱི་ལྷག་མའི་སྐབས་སུ་བཤད་ལ། དེ་ཉིད་ཞི་བྱེད་ལ། རྒྱུ་སྤོང་བ་ནི། དགེ་འདུན་དབྱེ་ནུས་པའི་དགེ་སློང་ལ་ལྟུང་བ་མི་གླེང༌། ནན་ཏུར་དང༌། སྒོ་གྱུར་དང༌། ངན་པའི་གྲངས་སུ་མི་གཞུག དེས་ཚུལ་ལྟུང་བ་གླེང་ན་རང་ལ་ལྟུང་བ་མེད་ཀྱང་མི་བཟློག་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་ནི། དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ལྟ་ལ་མཆོག་འཛིན་དང༌། གཞན་ལྟ་ལ་སྡང་བ་སྤངས། ཞི་བྱེད་དངོས་ནི། (༦༣ན) དགེ་འདུན་གྱི་གསོལ་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བཟོད་པ་སྦྱིན་ནས། དེ་ནས་དགེ་འདུན་ལ་མཐུན་པ་སྦྱིན་པར་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ། དགེ་འདུན་གྱིས་གསོལ་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་མཐུན་པ་བྱིན། དེ་ནས་དགེ་འདུན་མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་སྦྱིན་པར་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ། དགེ་འདུན་གསོལ་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་དགེ་འདུན་རྣམས་ཐུགས་དབྱེར་མེད་དུ་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་འཁོར་ལོའི་དབྱེན་གྱི་རྩོད་པ་དང་ཞི་བྱེད་ནི། གོང་དུ་ལྷག་མའི་དབྱེན་གྱི་སྐབས་སུ་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྩོད་པ་ཞེས་པ་ནི། སྐབས་འདི་ཉིད་ཀྱི་བཤད་བྱ་དངོས་ཏེ། དེ་ལ་རྩོད་པ་དང་ཞི་བྱེད་གཉིས་ལས། རྩོད་པའི་རྒྱུ་ནི་ནང་ན་ཡོད་པ་ནི་བདག་འཛིན་དང་ཉོན་མོངས་པ། ཕྱི་རོལ་གནས་པ་དང༌། དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ། གདམས་ངག་སྤོང་བ། ལྟུང་བ་དང་བཅས་པ། ལས་ལ་མི་མཐུན་པ་དང་བཞིའོ། །རྩོད་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཕན་ཚུལ་མི་མཐུན་པར་སྨྲས་པའི་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་སེམས་གཞོལ་བའི་སེམས་མཁོན་འཛིན་གྱི་བློ་དང༌། བློ་དེས་ཀུན་ནས་བླངས་པའི་ལུས་ངག་གི་རིག་བྱེད་དོ། །རྩོད་པ་ལ་དབྱེ་ན། ཕུང་པོ་ལ་བདག་ཡོད་མེད་ལྟ་བུ་རྩོད་ནས་ཚིག་འཁོན་འཛིན་དང་བཅས་པ་འགྱེད་ཕྱིར་གྱི་རྩོད་པ། ལྟུང་བ་གླེང་ནས་བཀའ་བློ་མི་བདེ་བ་ལ་གདམས་ངག་བཞག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚིག་རྩུབ་འཁོན་འཛིན་མི་བསྡམ་ཕྱིར་གྱི་རྩོད་པ། ལྟུང་བ་བྱུང་ནས་ཚིག་རྩུབ་འཁོན་འཛིན་ལྟུང་ཕྱིར་གྱི་རྩོད་པ། རྩོད་པ་དེ་གསུམ་གྱི་དབང་གིས་(༦༣བ) གསོ་སྦྱོང་སོགས་ལས་ལ་མཐུན་པ་མ་བྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ཚིག་རྩུབ་འཁོན་འཛིན་དང་བཅས་པ་བྱ་ཕྱིར་གྱི་རྩོད་པའོ། །གཉིས་པ་ཞི་བྱེད་ལ། རྩོད་པ་ངང་གིས་ཞི་བ་དང༌། ཞི་བྱེད་ཀྱིས་ཞི་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྩོད་པ་པོ་ཚེའི་དུས་བྱས་པ་དང༌། ནད་ཀྱིས་རྒྱུན་རིང་དུ་བཏབ་པ་དང༌། བསླབ་པ་ཕུལ་ནས་ཁྱིམ་པར་བབས་པ་དང༌། བདག་མེད་རྟོགས་པར་ཤེས་རབ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞི་བ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ལ་རྩོད་པ་དང་པོ་ཞི་བྱེད་ལ། མངོན་སུམ་དང༌། གང་མང་གི་ཞི་བྱེད་གཉིས་ལ། དང་པོ་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་གཉིས་དང་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྩོད་པའི་ཚེ། ཕྱིས་ལུང་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་མཐུན་པ་ལྟ་བུར་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང༌། རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཞི་ན་དཔང་པོ་འཐད་སྒྲུབ་ཀྱི་གཟུ་བོས་དང༌། དེས་མ་ཞི་ན་རྩོད་པ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་དགེ་འདུན་གྱིས་དང༌། དེས་མ་ཞི་ན་ལུང་རིགས་ལ་མཁས་པའི་དགེ་སློང་བཞི་ཡན་ཆད་གསོལ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོས་པའི་གསལ་བས་དང༌། དེ་མ་ཞི་ན་དེས་གསོལ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོས་པའི་དགེ་སློང་གསལ་བའི་གསལ་བས་དང༌། དེས་མ་ཞི་ན་གནས་བརྟན་དང་བཅས་པའི་དགེ་འདུན་ལ་རྩོད་པ་ཕུལ་ཏེ་དེས་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང༌། དེས་མ་ཞི་ན་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་ཚད་མར་གྱུར་པས་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང༌། དེས་མ་ཞི་ན་སུས་ཀྱང་བཀའ་ལས་འདའ་བར་མི་ནུས་པའི་གནས་བརྟན་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ལ་རྩོད་པ་ཕུལ་ཏེ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་བརྒྱད་ཀྱི་ཞི་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེས་མ་ནུས་ན་ཚུལ་ཤིང་(༦༤ན) བྲིམས་ཏེ་གང་མང་བའི་ཕྱོགས་ལ་དག་པ་བྱིན་ཏེའོ། །རྩོད་པ་གཉིས་པ་ལ། ལྟུང་བ་དྲན་པས་འདུལ་བ་སྦྱིན་པ་དང༌། མ་མྱོས་པའི་འདུལ་བ་སྦྱིན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལྟུང་བ་གླེང་ནས་གསལ་པོར་མི་དྲན་པ་ལ་ལྟུང་བ་བྱུང་མ་བྱུང་དྲན་དུ་བཅུག་ནས་མ་བྱུང་བར་ངེས་ན་དག་པར་བྱིན་བྱུང་བར་ངེས་ན་ཕྱིར་བཅོས་ཏེ་གདམས་ངག་བྱིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། སེམས་མ་སྨྱོས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ལྟུང་བ་བྱུང་མ་བྱུང་དྲན་དུ་བཅུག་ནས་སྔར་བཞིན་བྱེད་པའོ། །རྩོད་པ་གསུམ་པ་ཞི་བྱེད་ལ། ལྟུང་བ་ངོ་ཤེས་པ་དང༌། མི་ཤེས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། གང་ཟག་ཁ་ཡར་བ་དང་འབྲེལ་པ་དང༌། དགེ་འདུན་མཐའ་དག་དང་འབྲེལ་པ་ལས། དང་པོ་ནི། ལྟུང་པ་གླེང་བྱེད་ལ་ཁས་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། རྩྭ་བཀྲམ་པ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་ཏེ་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་བཅོས་ཡུལ་ངེས་མེད་ལ་ཟིང་ཕྱག་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་འདུད་པའོ། །གཉིས་པ་ངོ་མི་ཤེས་པ་ནི། ལྟུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བའི་སྒོ་ནས་ཞི་བར་བྱེད་དེ། ལྟུང་བ་མ་དྲན་པ་ལ་དྲན་པའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་གྱིས་གསོལ་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་ཟླ་བ་བཞིའི་བར་དུས་གཞན་དུ་གནས་པའི་སྤྱོད་པ་བྱིན་ཏེ་ལྟུང་བ་དྲན་པར་བྱེད་པའོ། །རྩོད་པ་བཞི་པ་ལ། ལས་ལ་མཐུན་པ་བྱིན་པས་དངོས་སུ་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང༌། བརྒྱུད་ནས་ཞི་བྱེད་ཐམས་ཅད་འཇུག་གོ། །ཁས་བླངས་པའི་ཞི་བྱེད་ནི། རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་གཉིས་ཕྱིར་མ་འཕྲོས་པར་གླེང་བྱ་གླེང་བྱེད་གཉིས་ཀས་ལྟུང་བ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ཏེ་རྩོད་པ་(༦༤བ) གསུམ་པ་ཞི་བྱེད་ལ་འཇུག་གོ། །ད་ནི་རུང་མཐུན་གྱི་དོན་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རབ་བྱུང་ལ་མི་རུང་བ་དང༌། མཐུན་ཅིང་རུང་བ་ལ་འགལ་བའི་བསླབ་པ་རྣམས་དགག་པར་མཚུངས་པས་གོས་སྦུ་གུ་ཅན་བཀག་པས་ཨང་རག་སོགས་བཀག་ལ། རུང་བ་དང་མཐུན་ཅིང་མི་རུང་བ་དང་འགལ་བ་སྒྲུབ་པ། གནང་བ་ཡོ་བྱད་ཀྱི་དངོས་སུ་གནང་བ་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་མི་རུང་བ་མིན་པའི་ཟླ་གམ་སོགས་བགོར་རུང་བ་བཞིན་ནོ། །འདོན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཞེས་སོགས་ཏེ། ཚིག་དོན་ཕལ་ཆེར་གོ་སླ་ལ། གང་གཞན་ནས་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་སྡེ་སྣོད་གཞན་ནས་འབྱུང་བའི་མྱང་འདས་ཀྱི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ་བདུན་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ། འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་འདུལ་བ་དང་མཐུན་པ། ལྟ་བ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བློ་མཐུན་པ་དང༌། དགེ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་དགའ་བ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྟ་བ་འཚོ་བ་ཆོ་གས་མི་རྩོད་པ་དང༌། དམིགས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་པས་སེམས་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བ་དང༌། དགེ་བའི་བྱ་བ་ལ་མི་བརྗེད་པའི་དྲན་པ་དང༌། རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལས་སུ་རུང་བའི་བག་ཡོད་པས་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །ད་ནི་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་ཀྱིས། འདུལ་བ་ནི་སྟོན་པ་དེའི་རིང་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཉོན་མོངས་ཤས་ཆུང་མོད་ཀྱང༌། ལུས་གདུང་ཞིང་སེམས་གདུང་བར་མི་བྱེད་པར་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་དཀའ་ཐུབ་(༦༥ན) ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་ནས་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་འདོད་པའི་གཉེན་པོར། བཟོད་པ་བཀའ་ཐུབ་དམ་པ་བཟོད་པ་ནི། །མྱ་ངན་འདས་པ་མཆོག་ཅེས་ཐུབ་པས་གསུངས། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང༌། །གཞན་ལ་འཚེ་བ་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། གཙུག་ཏོར་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཉོན་མོངས་གཞན་ཤས་ཆུང་ཡང་དགེ་བའི་ལས་གང་གིས་ལྷ་མིའི་གོ་འཕང་དོན་དུ་གཉེར་བ་དག་མང་བས་དེ་དེའི་གཉེན་པོར། མིག་ལྡན་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ཡིས། །ཉམ་ང་བ་དག་ཅི་བཞིན་དུ། །མཁས་པ་འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་འདིར། །སྡིག་པ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་སྤང༌། །ཞེས་གསུངས། ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ཤས་ཆུང་ཡང༌། རང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་མཆོག་ཏུ་བལྟས་ཏེ་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སྨོད་པ་ལྷུར་ལེན་པས། སྐུར་པ་མི་གདབ་གནོད་མི་བྱ། །སོ་སོར་ཐར་པའང་བསྡམ་པར་བྱ། །ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཀྱ
Chinese
于诤论残余之时宣说，彼即寂静之法。舍弃因缘者，对于能够分裂僧团的比丘，不谈论其堕罪。不列入顽固者、叛逆者、恶人之列。若彼谈论具戒者之堕罪，虽自身无堕罪，亦不应阻止，应依止善知识。依止四种沙门之法，舍弃执持自见为最胜，憎恨他见。寂静之法真实者： 僧团以四羯磨之业，施予忍可，其后向僧团祈请施予和合，僧团以四羯磨之业施予和合。其后向僧团祈请施予和合之布萨，僧团以四羯磨之业，行和合之布萨，使僧团诸众心无间隙。第二，法轮诤论之诤论与寂静之法，于前述残余诤论之时，以义理可知。第三，彼之外之诤论，即为此时所应宣说之真实义。于此有诤论与寂静之法二者。诤论之因，内在者为我执与烦恼，外在者为安住处与事物之如是性，颠倒执取，舍弃教诫，具足堕罪，与业不合，此四者。诤论之自性为，相互言说不合之语，心随之而生嗔恨之意，以及由此意所引发之身语行为。诤论之分类为，如于蕴聚执有我与无我之见而诤论，为遣除执持嗔恨之语之诤论。谈论堕罪，因不悦意而施予教诫，由此而生粗语，为遣除不约束嗔恨之诤论。已生堕罪，因粗语嗔恨而堕罪之诤论。以彼三种诤论之力量， 因未施予布萨等事业之和合，由此而生粗语嗔恨，为作此之诤论。第二，寂静之法，有诤论自然寂静，与以寂静之法而寂静二者。初者为，诤论者寿终，或因疾病缠身，或舍戒还俗，或于相续中生起证悟无我之智慧与菩提心之力。
English
It is explained during the remainder of the dispute, and that is the pacifying dharma. Abandoning the cause means, for a bhikshu who is capable of dividing the sangha, his downfalls are not discussed. He is not included among the stubborn, the rebellious, and the evil. If he discusses the downfalls of those with vows, even if he himself has no downfall, he should not be stopped, but should rely on virtuous friends. Relying on the four dharmas of a renunciate, abandon holding one's own view as supreme and hating others' views. The actual pacifying dharma is: The sangha, through the action of the four karmas, grants acceptance, and then requests the sangha to grant harmony. The sangha grants harmony through the action of the four karmas. Then, request the sangha to grant the harmonious sojong, and the sangha performs the harmonious sojong through the action of the four karmas, making the sangha inseparable in heart. Second, the dispute and pacification of the wheel of dharma dispute will be understood through the meaning in the context of the previous remainder of the dispute. Third, the dispute other than that is the actual subject to be explained at this time. There are two aspects to this: dispute and pacification. The cause of the dispute is internal, which is self-grasping and afflictions; external, which is the nature of the dwelling place and things, wrongly asserting them, abandoning instructions, possessing downfalls, and disagreeing with actions. The nature of the dispute is: mutually speaking words of disagreement, the mind inclining towards resentment, and the actions of body and speech arising from that mind. The divisions of dispute are: arguing about whether the aggregates have self or not, which is a dispute to dispel holding onto hateful words. Discussing downfalls, giving instructions due to displeasure, which leads to harsh words, is a dispute to dispel unrestrained anger. A dispute where downfalls have occurred, leading to harsh words and falling into downfalls. Due to the power of these three disputes, because harmony has not been given in actions such as the sojong, harsh words and anger arise, leading to a dispute to do this. Second, pacification has two aspects: disputes that naturally subside, and pacification through pacifying dharmas. The first is: the disputant dies, or is afflicted by a prolonged illness, or renounces vows and returns to lay life, or the power of wisdom and bodhicitta arises in their mind, realizing selflessness.
Chinese
就像寂静一般。第二，对于第一个诤讼的止息，有现前止息和多数止息两种。第一，在争论双方就存在与否发生争执时，后来依靠教证和理证达成共识，就像争论双方通过现前止息来平息争端一样。如果争论双方无法通过自身力量平息争端，则由证人、立宗者（指能证明自己观点的人）的调解人来解决。如果调解人无法解决，则由了解争端来龙去脉的僧团来解决。如果僧团无法解决，则由精通教证和理证的四位以上的比丘，通过两次祈请任命的明断者来解决。如果明断者无法解决，则由他通过两次祈请任命的僧侣明断者的明断来解决。如果明断者的明断无法解决，则向包括长老在内的僧团提出争端，由僧团来平息。如果僧团无法解决，则由成为标准的持藏者来平息。如果持藏者无法解决，则向任何人都无法违抗其教令、具有威力的长老提出争端，以此来平息争端，这就是八种现前止息。第二种是，如果以上方法都无效，则分发木筹（64a），将清净给予多数一方。
English
It is like peace. Secondly, regarding the pacification of the first dispute, there are two types of pacification: direct pacification and majority pacification. First, when two disputants argue about existence or non-existence, if they later rely on scripture and reason to reach a consensus, it is like the two disputants pacifying the dispute through direct pacification. If the two disputants cannot pacify the dispute by their own power, then it is done by an arbiter who is a witness and a proponent. If that does not pacify it, then it is done by the Sangha who knows the history of the dispute. If that does not pacify it, then it is done by a clear person appointed by two requests by four or more monks who are skilled in scripture and reason. If that does not pacify it, then it is done by the clear person of the monks appointed by two requests by him. If that does not pacify it, then the dispute is offered to the Sangha, including the elders, and it is pacified by them. If that does not pacify it, then it is pacified by the holder of the Pitaka who has become the standard. If that does not pacify it, then the dispute is offered to the powerful elder who cannot be transgressed by anyone, and it is pacified by that, which is the eight direct pacifications. The second is: if that is not possible, then wooden chips (64a) are distributed and purity is given to the side of the majority.
Chinese
的作法是：辩论时，正反双方不应偏离主题，辩论双方都承认有过失，然后进入第三个息诤阶段。现在应当了解随顺的意义：对于出家人不适宜的，以及与随顺且适宜相违背的学处，都同样需要遮止，例如禁止穿有袖子的衣服，从而禁止了安拉嘎等。对于适宜且随顺的，以及与不适宜且相违背的，则需要成办，例如允许实际需要的用具，以及允许使用颜色等不属于不适宜的半月形物品。所有诵读的结尾是：“具寿”等等，词义大多容易理解。“从其他而来”指的是从其他论藏而来的涅槃之法，与三十七道品相随顺；行为等与律藏相随顺；见解和智慧上意见一致；以善妙的功德而欢喜；戒律、见解、生活和仪式上没有争执；以目标相同而守护内心；对于善事不忘失的忆念；以谨慎使自己和他人的相续堪能成为菩提之业，从而进行瑜伽。现在，过去的诸佛世尊观察僧众的布萨，调伏之法是，在那位导师的时代，声闻众的烦恼虽然较少，但不应使身体和心灵受苦，而是精勤地修持外道的苦行(65a)，希望获得果报，为了对治这种情况，宣说了：忍辱是至上的苦行，忍辱是，涅槃是最高的，佛陀如是说。出家若有害于他人，以及，伤害他人不是沙门。如是宣说。顶髻者的声闻众，其他烦恼虽然较少，但以善业追求天人的果位者较多，为了对治这种情况，有眼者对众生，对于恐怖之事如实地，智者于此有生之世，应当完全断除罪恶。如是宣说。救护一切的声闻众，其他烦恼虽然较少，但极其重视自己的戒律，并且乐于诽谤外道，因此，不应诽谤，不应损害，也应守护别解脱戒，饮食有节制。