Tibetan
བྲེལ་རང་བཞིན་དུ་འཐད་པའང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་འཐད་པས་དེར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མིག་སོགས་མིག་གིས་སྟོང་པར་སྨྲས་པས་སྟོང་ཉིད་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བརྗོད་ཀྱི། ནང་གི་བྱེད་པོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་ཞེས་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་དང༌། གཟུང་འཛིན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་སེམས་ཙམ་པའི་སྟོང་ཉིད་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཆོས་འདི་པ་དག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། གང་ཟག་ཡོད་སྨྲའི་སྡེ་པ་རྣམས་ནི་སྟོང་གཞི་གང་ཟག་དང་ཕུང་སོགས་ཆོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཕྱི་རོལ་པས་བརྟགས་པའི་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་ལ་སོགས་པ་དང༌། ལས་འབྲས་དང༌། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པ་སོགས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐས་སྟོང་པར་འདོད་ལ། (༣༢༧ན) གང་ཟག་ཁས་མི་ལེན་པའི་བྱེ་སྨྲ་རྣམས་ནི་སྟོང་གཞི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་དུས་གསུམ་དང༌། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཕྱི་རོལ་པ་དང༌། གང་ཟག་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་སོགས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ཞིང༌། དེས་སྟོང་པའི་ཤེས་བྱ་གཞི་ལྔ་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་སྨྲའོ། །ཡང་མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ནི། སྟོང་གཞི་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་དང༌། སེམས་དང༌། སེམས་ལས་བྱུང་བས་བསྡུས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཕྱི་རོལ་པ་དང༌། གང་ཟག་སྨྲ་བའི་སྡེ་པས་བཏགས་པའི་བདག་དང་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་དང༌། བྱེ་སྨྲས། བཏགས་པའི་འདས་མ་འོངས་རྫས་གྲུབ་སོགས་དང༌། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་རྫས་གྲུབ་འདུས་མ་བྱས་སོགས་ཀྱི་ཀྱང་སྟོང་པར་འདོད། དེས་སྟོང་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དང༌། ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་བདེན་པར་སྨྲ་ལ། སེམས་ཙམ་རྣམ་བདེན་པ་ནི། སྟོང་གཞི་ད་ལྟར་གྱི་རིག་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་སྟེང་དུ་མུ་སྟེགས་དང༌། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མ་ལུས་པས་སྟོང་ཞིང༌། དེས་སྟོང་པའི་གཞན་དབང་དང་གཉིས་མེད་ཀྱི་རང་རིག་རང་གསལ་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱིས་མི་སྟོང་པར་འདོད། རྣམ་རྫུན་པས། སྟོང་གཞི་གསལ་རིག་མྱོང་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཅན་གཞན་དབང་གི་སྟེང་དུ་མུ་སྟེགས་དང༌། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བཏགས་པའི་བདག་མ་ལུས་པ་དང༌། རྣམ་བདེན་པས། བཏགས་པའི་རྣམ་པའི་དྲི་མ་མ་ལུས་པས་སྟོང་པར་འདོད་ལ། དེ་དག་གིས་དབེན་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམ་རིག་ཙམ་གྱི་གཞན་དབང་རྫས་སུ་གྲུབ་ཅིང༌། ཆོས་ཉིད་གཉིས་(༣༢༧བ) མེད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ
Chinese
以忙碌自性成立，也以缘起的道理安立在那里。因此，说眼睛等以眼睛为空，是说空性完全显现；因为远离内在的作者而空，这是声闻部；以能取所取的自性为空，这是唯识宗的空性，像这样一者不具另一者的空性不是空性。那么这些法派的空性之理如何宣说呢？有补特伽罗的宗派认为是空的基础的补特伽罗和蕴等法之上，以外道所臆测的常一自在的我等，以及业果，没有前后世等常断的边为空。 (327页a) 不承认补特伽罗的分别说部认为是空的基础的蕴界处所摄的三世法和无为法之上，以外道和有补特伽罗的宗派所安立的补特伽罗等常断的边为空，以这些所空的五种知识之基础自性存在而说。 此外，经部认为，空的基础是现在的蕴界处，色、心和心所摄受的法之上，以外道和补特伽罗论者所安立的我与常断的边，以及分别说部所安立的过去未来实有等，和不相应行实有与无为法等也认为是空。 以此所空的不可分微尘和刹那不可分的识认为是真实。 唯识宗的真相唯识派认为是空的基础的现在的刹那识，连同境的相之上，以外道和声闻所安立的补特伽罗和法的我全部为空，以此所空的依他起和无二的自证自明圆成实不认为是空。 假相唯识派认为是空的基础的明觉体验之法的依他起之上，以外道和声闻所安立的我全部，以及真相唯识派所安立的相的垢染全部为空，这些所远离的法性唯识之法的依他起实有成立，法性无二(327页b) 的真如圆成实。
English
It is established there by the reason of dependent origination, which is also valid in its busy nature. Therefore, saying that eyes, etc., are empty of eyes, it is said that emptiness is fully manifest; because it is empty of the inner agent, this is the Hearer school; being empty of the nature of grasper and grasped, this is the emptiness of the Mind-Only school, like this, the emptiness of one not possessing the other is not emptiness. So how do these Dharma schools explain the principle of emptiness? The schools that assert the existence of a person consider the base of emptiness to be the person and aggregates, etc., above the Dharma, such as the self, which is permanent, single, and independent, as conceived by outsiders, as well as the results of actions, and the absence of past and future lives, etc., to be empty of the extremes of permanence and annihilation. (327a) The Vaibhashikas, who do not accept the person, consider the base of emptiness to be the three times of Dharma and the unconditioned, which are included in the aggregates, elements, and sources, to be empty of the extremes of permanence and annihilation, such as the person established by outsiders and schools that assert the existence of a person. They say that the five bases of knowledge that are empty of these exist by their own nature. Furthermore, the Sutra school considers the base of emptiness to be the present aggregates, elements, and sources, form, mind, and that which is included in mind, to be empty of the self and the extremes of permanence and annihilation established by outsiders and schools that assert the existence of a person, as well as the past and future substantially existent, etc., established by the Vaibhashikas, and the non-associated formations, substantially existent, and unconditioned, etc. They assert that the indivisible atom and the momentary indivisible consciousness that are empty of these are true. The Truthful-Aspect Mind-Only school considers the base of emptiness to be the present momentary consciousness, together with the aspect of the object, to be empty of all persons and dharmas established by outsiders and hearers, and they do not consider the other-powered and non-dual self-awareness, the perfectly established, to be empty of this. The False-Aspect school considers the base of emptiness to be the other-powered, which is the object of mere clear awareness and experience, to be empty of all selves established by outsiders and hearers, and the Truthful-Aspect school considers it to be empty of all the stains of the established aspects. The other-powered, which is the object of mere consciousness, which is devoid of these, is substantially established, and the suchness, the non-dual (327b) reality, is perfectly established.
Tibetan
་ནི་རྣམ་རིག་ཙམ་དང༌། དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་མེད་པར་དོན་ལ་ཡོད་པར་འདོད་པ་དང༌། ཙོང་ཁ་པ་ནི། ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ཀྱི་དངོས་པོའི་སྟེང་དུ་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་དངོས་པོས་སྟོང་ལ། སྟོང་ཉིད་དེ་གཞི་དེར་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ནི་བཏགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་རང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་ཡང་སྟོང་གཞིའི་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་འདོད་ཅིང༌། དེའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའམ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པས་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་གཉིས་ཀར་རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྟོང་ཞིང༌། དགག་བྱ་དོན་གཞན་གྱིས་སྟོང་པས་ཕྱི་རོལ་པའི་སྟོང་ཉིད་བཞིན་དུ་ཉི་ཚེ་བའི་རྣམ་གྲངས་པའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཐར་པའི་ལམ་གྱི་རྟེན་དུ་རུང་བའི་སྟོང་ཉིད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་བདེན་པར་ཡོད་ན་དེ་དག་ལ་བདེན་འཛིན་གྱི་བློ་སྤང་དུ་མི་རུང་ཞིང༌། དེ་མ་སྤངས་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་ནི། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་ན་སྟོང་གཞི་དང༌། སྟོང་ཆོས་དང༌། སྟོང་དང་མི་སྟོང་དང༌། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མི་རྙེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་དང་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་ཡང༌། ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་དགག་པར་མ་ནུས་པའི་ཡུལ་དང་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་འདི་ཐ་སྙད་དུ་སྟོང་གཞིར་བྱས་ནས་དོན་དམ་པར་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཏགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པར་འདོད་དེ། འདིའང་(༣༢༨ན) དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ལ་བལྟོས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་ཞིང་ཡང་དག་པའི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ངོར་རམ། ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་ངོར་སྤྲོས་པ་དང་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བར་འདོད་པས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང༌། ཐར་པའི་ལམ་གྱི་རྟེན་དུ་རུང་ལ། སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོའང་བྱེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདི་ལའང་ཡུལ་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐ་སྙད་དུ་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་ལ་སྣང་ན་སྣང་བ་དེ་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་པའམ། དོན་དམ་དུ་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་མཉམ་གཞག་འཁྲུལ་པར་ཡང་འགྱུར་ཞིང༌། མི་སྣང་ན་ཆོས་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་མཉམ་གཞག་གིས་སྟོང་ཉིད་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མཉམ་གཞག་ཐ་སྙད་དུ་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐུར་འདེབས་སུ་འགྱུར
Chinese
是唯识宗，认为其与彼无别而实有，宗喀巴则认为，名言量成立的事物之上，空无有能立的所破事物，并且空性在那基上成立。因此，有事宗的空性是，假立的法那些各自的自性空，然而空基的法全部认为是真实的，并且其空性也与法性本体相同，或者是以彼与异不可言说的状态存在，因此法性和法性二者都不以自己的体性空，以所破异体空，所以如同外道的空性一样，是暂时的名相空性，不是能作为解脱道之所依的正空性，如果法性和法性是真实存在的，那么对那些就无法断除实执的分别念，如果不断除那些，就无法断除烦恼和所知二障的种子。中观自续派是，如果以胜义抉择的理智来观察，空基、空法、空与不空、法性和法性等等全部丝毫也找不到，因此一切法息灭一切戏论和相状，然而以世俗抉择的理智无法破斥的境和心的显现如幻之自性此者，在世俗中作为空基，而胜义中认为空无内外有事者所假立的一切法，此也(328a) 观待有事宗的空性，一切法自性空，并且在正确的闻思修面前，或者在大乘圣者的等持面前，认为一切戏论和相状寂灭，因此最为殊胜，能作为解脱道之所依，也能作为二障之对治，然而，即使如此，此也有境心之显现，如果世俗中大乘圣者的等持中显现，那么显现的那些是能被理智观察的，或者变成胜义，或者等持也变成错乱，如果不显现，那么诸法在世俗中不是空性，而等持却使其成为空性，因此等持在世俗中就变成对诸法的诽谤。
English
is the Mind-Only school, which believes that it is non-different from that and exists in reality, while Tsongkhapa believes that on the objects established by conventional valid cognition, there is emptiness devoid of the object of negation of the sign, and that emptiness is established on that basis. Therefore, the emptiness of those who assert entities is that the imputed dharmas are empty of their own natures, but all the subjects of emptiness are considered to be true, and their emptiness is also the same as the nature of the dharma, or exists in a state that cannot be expressed as the same or different from it, so neither the subject nor the nature of the dharma is empty of its own nature, and it is empty of other objects of negation, so like the emptiness of the outsiders, it is only a temporary nominal emptiness, not the true emptiness that can serve as the basis of the path to liberation, if the subject and the nature of the dharma are truly existent, then it is impossible to abandon the mind of clinging to reality to them, and if those are not abandoned, then it is impossible to abandon the seeds of afflictions and cognitive obscurations. The Madhyamaka Svatantrika is that if one examines with the wisdom that investigates ultimate truth, one cannot find even a little of the basis of emptiness, the dharma of emptiness, emptiness and non-emptiness, the subject and the nature of the dharma, etc., so all dharmas are pacified from all elaboration and characteristics, but this nature of appearance of objects and mind like illusion, which cannot be refuted by the wisdom that investigates conventional truth, is made the basis of emptiness in conventional truth, and in ultimate truth, it is considered empty of all the imputed dharmas by those who assert internal and external entities, this also (328a) depends on the emptiness of those who assert entities, all dharmas are empty of their own natures, and in the face of correct hearing, thinking, and meditation, or in the face of the samadhi of the Mahayana noble ones, it is considered that all elaboration and characteristics are pacified, so it is extremely superior, and can serve as the basis of the path to liberation, and can also serve as the antidote to the two obscurations, however, even so, this also has the appearance of objects and mind, if it appears in the samadhi of the Mahayana noble ones in conventional truth, then those appearances can be examined by reason, or become ultimate truth, or the samadhi also becomes confused, and if it does not appear, then the dharmas are not empty in conventional truth, but the samadhi makes them empty, so the samadhi becomes a slander of the dharmas in conventional truth.