Tibetan
སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་བཤད་པ། སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་བཤད་པ། གཉིས་པ་ལ། མཚམས་སྦྱོར་བ་དང༌། དོན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་སྟོན་པས་སླར་ཡང་འདི་ཉིད་ནི། །གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཕྱེ་སྟེ་རྣམ་མང་གསུངས། །དེ་ལྟར་སྟོན་པས་སླར་ཡང་བདག་མེད་གཉིས་པ་འདི་ཉིད་ནི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཕྱེ་སྟེ། བཞི་དང་བཅུ་དྲུག་སོགས་རྣམ་པ་མང་པོར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད། དོན་བསྡུ་བ་གསུམ། དང་པོ་ནི། སྤྲོས་དང་བཅས་པར་སྟོང་པ་ཉིད། །བཅུ་དྲུག་བཤད་ནས་མདོར་བསྡུས་ཏེ། །སླར་ཡང་བཞིར་བཤད་དེ་དག་ནི། །ཐེག་ཆེན་དུ་ཡང་བཞེད་པ་ཡིན། །འདིར་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་ལ་མདོ་ལེ་བརྒྱད་མར་ཉི་ཤུ་དཀྱུས་གཅིག་ལ་གསུངས་ཤིང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་སེང་གིས་ཉི་ཤུའི་གྲངས་ངེས་མཛད་ལ། བརྒྱད་སྟོང་པ་དང་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ལས་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཏུ་(༣༡༨བ) གསུངས་ཤིང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དབུས་མཐའ་དང༌། བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུ་སོགས་ལས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གྲངས་ངེས་མཛད་ཅིང༌། མདོ་ལེ་མང་ལས། ཐོག་མར་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་དང༌། ཡང་གུད་དུ་སྟོང་ཉིད་བཞི་གསུངས་ཤིང༌། དེའི་དོན་བཞི་པོ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་འདུ་བར་དགོངས་ཏེ། འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེ་དང༌། གནོད་འཇོམས་མཁན་པོ་སོགས་ཀྱིས་ཐ་མ་བཞི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྡུད་ཀྱང༌། འདིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་དང་པོར་བཅུ་དྲུག་དང༌། ཡང་བཞི་བཤད་པའི་མདོའི་དོན་བཅུ་དྲུག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང༌། བཞི་ནི་མདོར་བསྡུས་པར་དགོངས་ཏེ། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། ཞེས་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པར་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཤད་ནས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དངོས་པོ་ནི་དངོས་པོས་སྟོང་ངོ༌། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པས་སྟོང་ངོ༌། །རང་བཞིན་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ༌། །
Chinese
通过十六空性进行解说。 通过十六空性进行解说。 第二，分二：连接文和意义解说。第一：如是导师再次此。 为调伏者们分别说多种。如是导师再次将此二种无我为调伏者们分别，说了四和十六等多种。第二，分三：略说、广说、总结意义。第一：连带安立的空性。 说了十六后作简略，再次说四，那些是，也是大乘所许。此处二十空性在《八千颂》中于二十品中以一个整体讲述，依此圣狮子确定了二十的数目。在《八千颂》和续部等中说了十六空性，依此中边和《八千颂义集》等确定了十六的数目。在众多经品中，最初说了十六空性，又单独说了四空性，认为四者的意义包含在十六中，圣解脱军和摧魔怙主等将最后四者归纳为无事物自性空性，但此处论师认为，最初说十六，又说四的经的意义是，十六是广说，四是简略，如《善现请问经》云：“复次善现，菩萨摩诃萨之大乘者，谓内空，外空，内外空，空空，大空，胜义空，有为空，无为空，过边际空，无始无终空，弃舍空，自性空，一切法空，自相空，不可得空，无物自性空。” 这样连带安立地说了十六空性后，善现又说：“复次善现，色以色空。无色以无色空。性以性空。”
English
Explanation through the Sixteen Emptinesses. Explanation through the Sixteen Emptinesses. Secondly, there are two parts: the connecting passage and the explanation of the meaning. First: Thus, the Teacher again this very thing, Separated for those to be tamed, spoke of many kinds. Thus, the Teacher again separated this very second selflessness for those to be tamed, and spoke of many kinds such as four and sixteen. Secondly, there are three parts: brief statement, detailed explanation, and summary of the meaning. First: Emptiness with elaborations. Having explained sixteen, then summarized, again explained as four, those are, also accepted in the Mahayana. Here, the twenty emptinesses are taught in the Eight Thousand Verse Sutra in twenty chapters as a single whole, and based on that, Arya Simha determined the number of twenty. In the Eight Thousand Verse Sutra and the Tantras, sixteen emptinesses are taught, and based on that, Madhyantavibhanga and the Condensed Meaning of the Eight Thousand Verse Sutra, etc., determined the number of sixteen. In many sutra chapters, initially sixteen emptinesses are taught, and again separately four emptinesses are taught, considering that the meaning of the four is included in the sixteen, Arya Vimuktisena and Haribhadra, etc., summarized the last four into the emptiness of the nature of non-things, but here the teacher considers that the meaning of the sutra that initially taught sixteen and again taught four is that the sixteen are explained in detail and the four are summarized, as it says in the Sutra of the Questions of Subhuti: "Furthermore, Subhuti, the Great Vehicle of the Bodhisattva is as follows: inner emptiness, outer emptiness, inner-outer emptiness, emptiness of emptiness, great emptiness, ultimate emptiness, conditioned emptiness, unconditioned emptiness, emptiness beyond extremes, emptiness without beginning or end, emptiness of abandonment, emptiness of self-nature, emptiness of all dharmas, emptiness of self-characteristics, emptiness of unobtainability, emptiness of the nature of non-things." Having thus explained the sixteen emptinesses with elaborations, Subhuti again said: "Furthermore, Subhuti, form is empty of form. Non-form is empty of non-form. Nature is empty of nature."
Tibetan
གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་(༣༡༩ན) གཞན་གྱི་དངོས་པོས་སྟོང་ངོ༌། །ཞེས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་སླར་ཡང་སྟོང་ཉིད་བཞིར་བཤད་ཅིང༌། སྟོང་ཉིད་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དུ་བཞེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་བཅུ་དྲུག བསྡུ་ན་བཞི། ཤིན་ཏུ་བསྡུ་ན་བདག་མེད་གཉིས་སུ་འདུ་ལ། དེ་ལྟར་དབྱེ་བ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་གྱི། དཔྱད་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དེ་ལྟར་བསྟན་པས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་གཟུགས་སོགས་ལྟར་ཀུན་ཏུ་བསྙད་པར་ཟད་དེ། བསྟན་བཅོས་ལས། གལ་ཏེ་སྟོང་མིན་ཅུང་ཟད་ཡོད། །སྟོང་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་འགྱུར། །མི་སྟོང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ན། །སྟོང་པའང་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་དང༌། སྟོང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་མི་བརྗོད་དེ། །མི་སྟོང་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ་ཞིང༌། །གཉིས་དང་གཉིས་མིན་མི་བྱ་སྟེ། །གདགས་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཤད་པ་དང༌། མདོར་བསྡུས་ཏེ་བཞིར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ནང་དང༌། ཕྱི་དང༌། ཕྱི་ནང་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཆེན་པོ་དང༌། དོན་དམ་པ་དང༌། འདུས་བྱས་དང༌། འདུས་མ་བྱས་དང༌། མཐའ་ལས་འདས་པ་དང༌། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་དང༌། དོར་བ་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང༌། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང༌། མི་དམིགས་པ་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་བཅུ་དྲུག་གི། དང་པོ་ནི། གང་ཕྱིར་དེ་ཡི་རང་བཞིན་དེ༌། །ཡིན་ཕྱིར་མིག་ནི་མིག་གིས་སྟོང༌། །དེ་བཞིན་རྣ་བ་སྣ་དང་ལྕེ། །ལུས་དང་ཡིད་ཀྱིས་བསྙད་པར་བྱ། །ཐེར་ཟུག་གནས་པ་མ་ཡིན་དང༌། །འཇིག་པ་མ་ཡིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །མིག་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་ཡི། །རང་བཞིན་མེད་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ནང་སྟོང་ཉིད་དུ་འདོད། །མདོ་ལས། (༣༡༩བ) གང་དག་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་གང་དག་ཡིན་ཅེ་ན། ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་དེ། དེ་ལ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། འཇིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མིག་ནི་མིག་གིས་སྟོང་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་རང་བཞིན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་གང་གི་ཕྱིར་མིག་དེའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མིག་
Chinese
其他的物体是（319a） 被其他的物体所空。这样简略地归纳，再次宣说了四种空性。这二十种空性被认为是通往大乘的道路，因为为了对治烦恼障，详细地阐述了法的无我。如果详细地划分，则有十六种；如果归纳，则有四种；如果非常简略地归纳，则归纳为两种无我。这样的区分也是在世俗谛中成立的。如果进行分析，那么这些空性没有不是空性的，因为空性的区分这样宣说，完全是由于所化众生的思想，就像色等一样被安立。如论典中说：如果稍微有非空，则稍微会有空。如果没有稍微的非空，那么空又怎么会有呢？又说：也不说空，也不做非空，不做二和非二，是为了施设的意义而说。第二，分为以详细阐述而宣说十六种，以及简略归纳而宣说四种两种。第一，分为内、外、内外、空性、大、胜义、有为、无为、超越边际、无始无终、不可舍弃、自性、一切法、自相、不可得、无物自性空性，详细宣说十六种。第一是：因为它的自性是，所以眼由眼空。同样，耳、鼻、舌、身和意也应如是宣说。因为不是常住，也不是坏灭的缘故。眼等六者的，任何自性不存在，那被认为是内空性。经中说：（319b）哪些成为内空性？哪些是内法？内法是指眼、耳、鼻、舌、身和意。因为它们不是常住的，也不是坏灭的，所以眼由眼空。为什么呢？因为它的自性是。等等的意义，因为眼的自性是空性，所以眼
English
Other objects are (319a) Emptiness by other objects. Thus, briefly summarizing, the four emptinesses are again explained. These twenty emptinesses are considered to be the path to the Mahayana, because in order to counteract the obscurations of knowledge, the selflessness of phenomena is extensively taught. If divided in detail, there are sixteen; if summarized, there are four; if very briefly summarized, they are included in two selflessnesses. Such distinctions are also established in the worldly conventional truth. If analyzed, then these emptinesses are not non-empty, because the distinctions of emptiness are thus taught, entirely due to the thoughts of the beings to be tamed, just as forms and so on are established. As it is said in the treatise: If there is slightly non-empty, then there will be slightly empty. If there is not slightly non-empty, then how can there be empty? And it is said: One should not say empty, nor should one do non-empty, one should not do two and non-two, but should speak for the sake of designation. Second, there are two divisions: explaining sixteen kinds with elaboration, and explaining four kinds in brief. First, there are sixteen kinds: internal, external, internal-external, emptiness, great, ultimate, conditioned, unconditioned, beyond extremes, without beginning and end, non-abandonment, nature, all dharmas, self-characteristic, non-apprehension, and the emptiness of the nature of non-things, which are explained in detail. The first is: Because its nature is, therefore the eye is empty by the eye. Likewise, ear, nose, tongue, body, and mind should be spoken of. Because it is not permanent, nor is it destructible. Whatever is the non-existence of the nature of the six, such as the eye, is considered to be internal emptiness. It is said in the sutra: (319b) Which become internal emptiness? Which are the internal dharmas? The internal dharmas are the eye, ear, nose, tongue, body, and mind. Because they are not permanent, nor are they destructible, therefore the eye is empty by the eye. Why is that? Because its nature is. And so on, the meaning of which is that because the nature of the eye is emptiness, therefore the eye