Tibetan
ནོ། །དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་གནས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་པས་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་དོ། །ཆོས་ཉིད་ནི་མིག་སོགས་འདི་དག་གི་རང་བཞིན་ནོ། །རང་བཞིན་དེ་ནི་བཅོས་མིན་དང༌། གཞན་བལྟོས་མིན་པ་མ་རིག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པས་རྟོགས་བྱའི་རང་གི་ངོ་བོ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །ཅི་སྟེ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། དཔྱད་པའམ་འཕགས་པའི་གཟིགས་ངོ་ནས་སམ། མ་དཔྱད་པར་ཀུན་རྫོབ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་འཇིག་རྟེན་སྨྲ་ངོར་འདྲི་བ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་ལན་ཅི་ཞིག་འདེབས། གཉིས་པ་ལྟར་ན་མེད་དོ་ཞེས་སུ་ཞིག་གིས་སྨྲས་ཏེ་མ་སྨྲས་ལ། མེད་པར་སྨྲ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཅིའི་དོན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་སྒོམ་པར་བྱེད་མི་རིགས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མིན་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྟོགས་ཆེད་སེམས་དཔའ་རྣམས་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་རྩོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དམ་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། འགག་པ་མེད་པ་དང༌། འཇིག་པ་མེད་པ་དང༌། འོང་བ་མེད་པ་དང༌། འགྲོ་བ་མེད་པ་དང༌། ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང༌། (༣༢༡བ) ཡེ་གེ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྙད་དུ་མེད་ཅིང་སྤྲོས་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དམ་པ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་ཞི་བ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་དམ་པར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། གང་གི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་དག་བྲེགས་ནས་གོས་ངུར་སྨྲིག་བགོས་ཏེ་ཡང་དག་པར་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང༌། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང་ཆོས་དེ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྲའམ་གོས་ལ་མེ་ཤོར་བ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་གནས་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་དོན་དམ་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ།
Chinese
不。因此，一切法的自性都归于空性。世尊曾广说，如来出世也好，不出世也好，诸法的法性都是存在的，所以说“法性”是存在的。法性就是眼睛等的自性。那个自性是无造作的，不依赖于他者的，是远离无明的智慧所能证悟的自性，是胜义谛。如果问它是否存在，是从观察或圣者所见的角度问，还是不经观察，从世俗缘起的世界所说的角度问？如果是前者，因为远离言说、思虑和表达，如何回答？如果是后者，谁会说不存在呢？没有人说过。如果说不存在，菩萨们为了什么要修持波罗蜜多的道呢？因为诸法的法性，即自性空性是不存在的。如果不是这样，一切法的法性空性是存在的，为了证悟它，菩萨们才会努力奋斗。因此，在《圣宝云经》中说：‘善男子，胜义谛是无生、无灭、无坏、无来、无去，不是文字所能表达的，不是文字所能完全描述的，不是通过戏论所能证悟的。善男子，胜义谛是不可言说的，寂静的，是圣者们各自所能证悟的。善男子，对于胜义谛来说，如来出世也好，不出世也好，菩萨们为了什么剃除头发和胡须，穿上袈裟，以真实的信心从在家出家呢？出家之后，为了获得那个法，像头发或衣服着火一样精进努力，安住于不坏灭之中。善男子，如果胜义谛不存在，那么梵行将变得毫无意义，如来的出现也将变得毫无意义。’因为那个胜义谛存在，所以菩萨们被称为精通胜义谛的人。
English
No. Therefore, the nature of all phenomena is attributed to emptiness. The Blessed One extensively stated that whether the Tathāgatas appear or not, the dharma-nature of phenomena remains, so "dharma-nature" exists. Dharma-nature is the nature of the eyes and so on. That nature is uncreated, not dependent on others, and is the self-nature to be realized by wisdom free from ignorance, the ultimate truth. If one asks whether it exists, is it asked from the perspective of investigation or the vision of the noble ones, or without investigation, from the perspective of the world that speaks of conventional dependent origination? If it is the former, what answer can be given since it is beyond speech, thought, and expression? If it is the latter, who has said that it does not exist? No one has said so. If one says it does not exist, why should Bodhisattvas practice the path of pāramitās? Because the dharma-nature of phenomena, namely self-nature emptiness, does not exist. If it is not so, the dharma-nature emptiness of all phenomena exists, and to realize it, Bodhisattvas strive with hundreds of hardships. Therefore, in the Ārya Ratnamegha Sūtra, it says: 'Son of good family, the ultimate truth is unborn, unceasing, indestructible, uncoming, ungoing, not to be expressed by letters, not to be fully described by letters, and not to be realized by elaboration. Son of good family, the ultimate truth is inexpressible, peaceful, and to be individually realized by the noble ones. Son of good family, for the ultimate truth, whether the Tathāgatas appear or not, why do Bodhisattvas shave their hair and beards, wear robes, and with true faith go forth from home to homelessness? And having gone forth, in order to attain that Dharma, they strive diligently like fire in their hair or clothes, and abide in the indestructible. Son of good family, if the ultimate truth did not exist, then the pure conduct would become meaningless, and the appearance of the Tathāgatas would become meaningless.' Because that ultimate truth exists, Bodhisattvas are called those who are skilled in the ultimate truth.
Tibetan
།ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འདོད་ཅིང༌། བཅོས་མིན་དང༌། ལྟོས་མིན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་འདོད་པ་དེ་ནི་འགལ་ལོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་སྙམ་པ་དེས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དགོངས་པ་མ་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། མིག་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་བལྟོས་བྱུང་བྱིས་པས་བཟུང་བ་ལྟར་རང་བཞིན་ཡིན་ན། དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པས་ཀྱང་རྟོགས་པས་ཚངས་སྤྱོད་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་རང་བཞིན་མིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཚངས་སྤྱོད་དོན་ལྡན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཟླ་གྲགས་བདག་གིས་མིག་སོགས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་འདི་ནི་དབུ་མ་པ་རང་ལུགས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རིགས་པས་(༣༢༢ན) དཔྱད་ནས་དེར་བཞག་པ་མ་ཡིན་ཀྱང༌། འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་རྟེན་འབྲེལ་དུ་སྨྲ་བ་གཞན་གྲགས་ཀྱིས་དཔྱད་པ་ལྟར་བཅོས་མིན་དང༌། གཞན་ལ་མི་བལྟོས་པའི་སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་སྨྲ་སྟེ། བྱིས་པས་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་ནི་རང་བཞིན་བཅོས་མའི་ཕྱིར་མ་བཅོས་པའི་རང་བཞིན་ལ་བལྟོས་ནས་རང་བཞིན་ཡང་དག་པར་མི་འགྲུབ་ཅིང༌། བཅོས་མིན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་བྱིས་པའི་བལྟ་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རིགས་པས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྟེན་འབྲེལ་དང་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བའི་གཞན་ལུགས་ཤིག་འགོག་པར་བྱེད་ལ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་རྟེན་འབྲེལ་དུ་སྨྲ་བའི་གཞན་གྲགས་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་དུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་རང་བཞིན་དུ་གཞན་ངོར་དགོས་པའི་དབང་གིས་བརྗོད་པའི་ཚེ་ནའང་སླར་སྤྲོས་འཛིན་ལྷག་ལུས་དོགས་ན་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྟེན་འབྲེལ་དུ་སྨྲ་བའི་གཞན་གྲགས་ཀྱི་རིགས་པས་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ལ་དཔྱད་པ་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་སྲེག་བྱེད་ཀྱི་མེའང་བུད་ཤིང་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དང༌། བུད་ཤིང་སྲེག་པའི་མེ་ཉིད་ཀྱང་བསྲེགས་པར་བྱས་ཏེ་མེ་དང་བུད་ཤིང་གཉིས་ཀར་ཐལ་བར་བརླག་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྟོང་ཉིད་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་མེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ལ་བཅོས་མའི་རང་བཞིན་བདེན་པ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་དོན་དམ་ལ་བཅོས་མིན་གྱི་རང་བཞིན་བདེན་པ་དེ་ལས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ནའང་དང་པོར
Chinese
如是说。又，若有人认为，既不承认事物有丝毫的自性，又主张非造作和不依赖的空性自性，这二者是相违的。那么，这样认为的人是不了解中观论著的意旨。如果眼睛等事物如孩童所执著的那样是依因而生的自性，那么颠倒识也能证悟，禁行就变得毫无意义。正因为它们不是自性，禁行才变得有意义。而且，月称论师说过，眼睛等事物以其自身体性为空的无自性，这被说成是自性，虽然这不是中观宗以自宗成立的理证（322a）进行分析后所确立的，而是如同世俗谛中说缘起的其他宗派所分析的那样，宣称非造作和不依赖的空性是所有法的自性。孩童所见的自性是造作的自性，因此依赖于非造作的自性，就不能成立为真实的自性。而非造作的自性本身就不是孩童所能见到的，因此，以这种理证来遮止那些声称世俗谛与缘起相违背的其他宗派。仅仅是那些在世俗谛中说缘起的其他宗派，在名言上，为了满足他人，不得不将无自性的空性说成是自性时，如果担心会再次产生执著，那么，当以那些在世俗谛中说缘起的其他宗派的理证来分析那个自性时，空性的自性，也就是胜义谛，既不是实有也不是非实有，因为它本身就是寂灭的。就像焚烧木柴的火焰，既焚烧木柴，又焚烧火焰本身，最终将火焰和木柴都化为灰烬一样。因此，被称为空性自性的那个自性，既不是以自性而存在，也不是不存在。因为在世俗中，造作的自性真理不能成立为真，所以在胜义中，非造作的自性真理也不能成立。即使如此，最初
English
As it is said. Furthermore, if one thinks that it is contradictory to not accept even a little bit of inherent existence of things, and to assert the nature of emptiness that is unartificial and independent, then such a thought is due to not understanding the intention of the Madhyamaka treatises. If objects such as the eye were inherently existent as perceived by children, then even inverted consciousness would realize it, and celibacy would become meaningless. It is because they are not inherently existent that celibacy becomes meaningful. Moreover, the master Chandrakirti said that the absence of inherent existence, the emptiness of things such as the eye by their own nature, is said to be inherent existence. Although this is not established by the reasoning established by the Madhyamaka school itself (322a), but as analyzed by other schools that speak of dependent origination in conventional truth, they assert that unartificial and independent emptiness is the nature of all phenomena. The nature seen by children is an artificial nature, so relying on the unartificial nature, it cannot be established as a true nature. And the unartificial nature itself is not something that can be seen by children. Therefore, with this reasoning, one refutes other schools that claim that conventional truth contradicts dependent origination. Merely those other schools that speak of dependent origination in conventional truth, in name, in order to satisfy others, when they have to say that emptiness without inherent existence is inherent existence, if there is a concern that clinging to elaboration will remain, then when analyzing that inherent existence with the reasoning of those other schools that speak of dependent origination in conventional truth, the nature of emptiness, that is, the ultimate truth, is neither existent nor non-existent, because it is itself peaceful. Just like the fire that burns firewood, it burns both the firewood and the fire itself, and finally turns both the fire and the firewood into ashes. Therefore, that inherent existence that is called the inherent existence of emptiness is neither existent by its own nature nor non-existent. Because in the conventional, the artificial nature of truth cannot be established as true, so in the ultimate, the unartificial nature of truth cannot be established either. Even so, at first