Tibetan
ནི་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་གསང་ཚིག་བླ་ན་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། གཉིས་ཆར་རང་བཞིན་མེད་ཉིད་ནི། །ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེད་བྱེད་གཉིས་ཅར་རང་རང་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་ནང་ནི་དབུས་མཐའ་སོགས་ལས་ཁོག་པ་དང༌། འཕགས་སེང་དབང་རྟེན་ལ་འདོད་ཀྱང་འདིར་བཤད་པ་ནི་མདོའི་དགོངས་པའོ། །བཞི་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད། །མཁས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བསྙད། །སྟོང་ཉིད་དེ་ཡང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི། །ངོ་བོས་སྟོང་པར་འདོད་པ་ཡིན། །སྟོང་ཉིད་ཅེས་བྱའི་སྟོང་ཉིད་གང༌། །སྟོང་ཉིད་སྟོང་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། །སྟོང་ཉིད་དངོས་པོའི་བློ་ཅན་གྱི། །འཛིན་པ་བཟློག་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན། །སྟོང་ཉིད་འདི་ནི་དབུས་མཐའ་དང༌། རྒྱུད་སྡེ་དང༌། འཕགས་སེང་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བཤད་ཀྱང༌། འདི་སློབ་དཔོན་གྱིས་མདོ་ཇི་ལྟ་བར་འདུས་བྱས་མ་བྱས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་རང་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ལ་མཁས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བསྙད་དེ། སེམས་འགྲེལ་ལས། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་པ། །སྟོང་ཉིད་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་སོ། །སྟོང་ཉིད་དེ་ཡང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་ནམ་དགག་གཞི་མི་སྟོང་པའི་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་ན་དེའི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་བཀག་པའི་སྟོང་ཉིད་ཇོ་ནང་པ་དང་དགེ་ལྡན་པ་བཞེད་པ་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར་ནའང༌། འདིར་མི་སྟོང་བའི་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཡོད་ཙམ་དང་གཞི་གྲུབ་ཙམ་དུའང་ག་ལ་འཐད། སྟོང་ཉིད་ཅེས་བྱའི་སྟོང་ཉིད་གང་དེ་ནི་སྟོང་ཉིད་སྟོང་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། འདི་ལས་གཞན་དུ་ཁ་ཅིག་སྟོང་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་བདེན་པ་བའམ་བདེན་པར་མེད་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་དུ་གཞི་གྲུབ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ཅན་གྱི་འཛིན་པ་བཟློག་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདས་བསྟོད་ལས། ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། །སྟོང་ཉིད་བདུད་རྩི་བསྟན་པར་མཛད། །(༣༤༢ན) གང་ལའང་དེ་ལ་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨོད་པར་མཛད། །ཅེས་དང༌། འོད་སྲུང་གིས་ཞུས་པ་ལས། འོད་སྲུང་གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི་ངས་གསུང་རབ་འདི་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས། ཞེས་བཤད་དོ། །འོད་སྲུང་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་རི་རབ་ཙམ་དུ་གནས་པ་ནི་བླའི། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འོད་སྲུང་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འབྱུང་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན། འོད་སྲུང་གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་ལྟ་བ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ངས་བཤད་དོ། །འོད་སྲུང་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་ནད་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་སྨན་བཏང་ནས་སྨན་དེས་དེའི་ནད་ཐམས་ཅད་བསྐྱོད་དེ། སྨན་ལྟོ་ན་གནས་པ་དེ་ཉིད་མི་འབྱུང་ན་འོད་སྲུང་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། མི་དེ་ནད་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མི་འགྱུར་ལགས་ཏེ། གང་སྨན་དེས་ནད་ཐམས་ཅད་ལས་བསྐྱོད་ནས་སྨན་ལྟོར་མཆིས་པ་ཉིད་མ་བྱུང་ན། མི་དེའི་བྲོ་ནད་ཤིན་ཏུ་ཚབས་ཆེར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང་དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འབྱུང་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ན། འོད་སྲུང་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་ལྟ་བ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་དང༌། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལས། རི་རབ་རི་བོ་ཙམ་གྱུར་པའི། །བདག་ཏུ་ལྟ་བས་མི་གནོད་ཀྱི། །སྟོང་ཉིད་ལྟ་བས་གནོད་པ་ནི། །ང་རྒྱལ་མི་བདེན་བརྟགས་པས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་སྟོང་པ་ཉིད། །གནས་མིན་པ་ལ་སྦྱོར་མི་བྱ། །གལ་ཏེ་གནས་མིན་སྦྱར་གྱུར་ན། །བདུད་རྩི་དུག་ཏུ་འཐུང་བ་ཡིན། །ལྟ་(༣༤༢བ) བ་ཇི་སྙེད་གང་ཡང་རུང༌། །ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་ཡི། །ལྟ་བའི་རྣམ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན་ཏེ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་ཐོས་ཀྱང༌། །ལ་ལའི་ལྟ་བ་མ་ཞིག་ན། །གསོར་མི་རུང་བའི་ལྟ་ཅན་ནོ། །སྨན་པས་བཏང་བའི་ནད་པ་བཞིན། །ཅེས་ཇོ་ནང་པ་ཆེན་པོ་མཉམ་གཞག་ལ་ཟློའི་སྐབས་སུ་གཞན་སྟོང་ལ་བདེན་པར་མི་ལྟ་ཡང༌། རྗེས་ཐོབ་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བདེན་པར་འཛིན་པ་དང༌། རི་བོ་དགེ་ལྡན་པ་དག་མཉམ་རྗེས་གཉིས་ཀར་རྟེན་འབྲེལ་བཏགས་བཞག་ལས་གཞན་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱས་གཟུགས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་གཞན་སྟོང་བདེན་མེད་འཛིན་སྟངས་ཤུགས་དྲག་ཅན་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྨན་པས་བོར་བའི་ནད་པ་བཞིན་དུ་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་ནད་མ་ལུས་པར་སེལ་བར་མཛད་པའི་སྨན་པ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དམ་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིས་གསོར་མི་རུང་བའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་ལ། རྟེན་ཆོས་ཅན་དང༌། སྟོང་ཚུལ་དང་དགོས་པ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་སྣོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ནི། །མ་ལུས་ཁྱབ་བྱེད་ཉིད་ཕྱིར་དང༌། །ཚད་མེད་དཔེ་ཡིས་མུ་མཐའ་ནི། །མེད་ཕྱིར་ཕྱོགས་རྣམས་ཆེན་པོ་ཉིད། །ཕྱོགས་བཅུ་རྣམ
Chinese
是妙音（འཇམ་དབྱངས）的无上秘密语。第三是：二者皆无自性，即是内外空性。内外的生起者二者，以各自的自性空之无自性，即是内外空性。内外是从中边等来说的腹部，虽然认为是圣狮权依，但此处所说是经部的意趣。第四是：诸法无自性，智者称为空性。彼空性亦以空性之体性而为空。何为空性之空性？谓空性即是空性。为遣除空性实有之智者的执着而宣说。此空性虽由中边及续部与圣狮等对一切法宣说，然此论师如经部所说，将有为无为等诸法，以各自体性空之无自性，智者称为空性。如《心释》云：一切诸法皆无生，是为空性善宣说。如是。彼空性亦以空性之自性而为空，若有法性或破立之基非空之少许法，则于其上遮止所破之空性，如觉囊派与格鲁派所许般存在，然此处无不空之少许法，故空性之存在与基之成立亦如何能成立？所谓空性之空性，谓空性即是空性，除此以外，为遣除某些人执着空性为实有或非实有之能作义之实物与非实物而成立之智者的执着而宣说。如《越世赞》云：为摧毁一切遍计，故示空性甘露。（342那）于任何亦执着彼者，彼乃汝所呵责。如是。及《胜生所问经》云：胜生，若有以空性为所缘，而于空性起分别者，彼等乃我此经典中最退失者。如是说。胜生，执着人我如须弥山般坚固者，尚可称为殊胜，然怀有增上慢者，执着空性则不如是。
English
It is the unsurpassed secret word of Jamyang (Manjushri). The third is: Both are without self-nature, which is the emptiness of inner and outer. The generators of inner and outer, both with their own self-nature empty of self-nature, are the emptiness of inner and outer. Inner and outer refer to the abdomen from the middle and edges, etc., although it is considered the power base of the Holy Lion, but what is said here is the intention of the Sutra. The fourth is: All dharmas are without self-nature, the wise call it emptiness. That emptiness is also considered empty by the nature of emptiness. What is the emptiness called emptiness? It is said that emptiness is emptiness. It is said to eliminate the attachment of the wise who have the idea of emptiness as something real. Although this emptiness is explained by the Middle Way and the Tantras and the Holy Lion, etc., for all dharmas, the teacher here, as in the Sutra, calls the dharmas such as conditioned and unconditioned, which are empty of their own nature, emptiness. As the Mind Commentary says: All dharmas are unborn, it is well explained as emptiness. Like this. That emptiness is also considered empty by its own nature of emptiness, if there is a little dharma that is not empty of dharma or the basis of refutation, then the emptiness of the object to be refuted is blocked on it, as the Jonangpa and Gelugpa schools allow, but here there is not a little dharma that is not empty, so how can the existence of emptiness and the establishment of the basis be established? The emptiness called emptiness is said to be emptiness, other than this, it is said to eliminate the attachment of the wise who imagine emptiness as something real or unreal that can do the meaning of real or unreal. As the Praise of the Transcendent World says: In order to destroy all delusions, the nectar of emptiness is shown. (342na) Whoever is attached to anything, that is what you rebuke. Like this. And the Sutra Requested by Light Protection says: Light Protection, those who focus on emptiness and discriminate emptiness are the most degraded from this scripture of mine. So it is said. Light Protection, it is excellent to cling to the self of a person as firmly as Mount Sumeru, but it is not so to cling to emptiness with arrogance.
Chinese
为什么呢？ འོད་སྲུང་ (梵文：Śāriputra，舍利弗) ，凡是从一切见解中产生的都是空性，舍利弗，如果有人只执着于空性，我就说这是不可救药的。舍利弗，比如，如果一个人有病，给他药后，药能驱除他所有的疾病，但药却留在他的胃里不消失，舍利弗，你怎么想？这个人能从疾病中解脱吗？回答说：世尊，不能，因为药能驱除所有的疾病，但药却留在胃里不消失，这个人的消化疾病会变得非常严重。世尊说：舍利弗，同样，凡是从一切见解中产生的都是空性，舍利弗，如果有人只执着于空性，我就说这是不可救药的。又如《宝积经》中说： 须弥山般坚固的，我见不会造成损害，但空性见却会造成损害，因为傲慢是不真实的。瑜伽行者不应将空性，应用于非处。如果应用于非处，那就是将甘露当毒药喝。无论有多少种见解，凡是众生所拥有的，为了舍弃这些见解，才宣说了空性的法门。然而，即使听闻了空性，如果有些人的见解没有消除，那就是不可救药的见解者，如同医生抛弃的病人一样。正如宗喀巴大师在反驳觉囊派大师的观点时说，虽然在入定时不认为他空是真实的，但在出定后的分别时却执着为真实。而格鲁派的人，无论在入定还是出定，都认为缘起是假立的，除了以理智遣除的，色即是空的空性，他空是无自性的，他们强烈地执着于这种观点，这就像被医生抛弃的病人一样，因为他们执着于不可救药的见解，所以无法用能消除二障疾病的大医生圆满佛陀的殊胜佛法甘露来治疗。第五，分为所依有法，空性的方式和必要性两部分。第一部分是： 因为有情和器世界，完全遍布一切处，又因为无数的比喻没有边际，所以十方是广大的。十方诸
English
Why is that? Śāriputra, whatever arises from all views is emptiness. Śāriputra, if someone only clings to emptiness, I say that is incurable. Śāriputra, for example, if a person is sick and is given medicine, and the medicine removes all of their illnesses, but the medicine remains in their stomach and does not disappear, Śāriputra, what do you think? Can that person be liberated from the illness? They replied: Bhagavan, no, because the medicine removes all the illnesses, but the medicine remains in the stomach and does not disappear, that person's digestive illness will become very severe. The Bhagavan said: Śāriputra, likewise, whatever arises from all views is emptiness. Śāriputra, if someone only clings to emptiness, I say that is incurable. And as it says in the Ornament of Dense Array Sutra: The view of self, as firm as Mount Meru, does not cause harm, but the view of emptiness does cause harm, because pride is untrue. Yogis should not apply emptiness to non-places. If it is applied to non-places, it is like drinking nectar as poison. Whatever views there may be, that beings possess, in order to abandon those views, the teaching of emptiness is taught. However, even if emptiness is heard, if some people's views are not eliminated, they are holders of incurable views, like a patient abandoned by a doctor. As Je Tsongkhapa said when refuting the views of the Jonangpa masters, although they do not consider other-emptiness to be true in meditative equipoise, they cling to it as true in the subsequent discernment. And the Gelugpas, whether in meditative equipoise or subsequent attainment, consider dependent arising to be imputed, and other than what is refuted by reason, the emptiness of form is emptiness, other-emptiness is without inherent existence, they strongly cling to this view, which is like a patient abandoned by a doctor, because they cling to incurable views, they cannot be cured by the nectar of the supreme Dharma of the complete Buddha, the great doctor who eliminates all diseases of the two obscurations. Fifth, it is divided into two parts: the basis of the subject, the way of emptiness, and the necessity. The first part is: Because sentient beings and the world of vessels, completely pervade all places, and because countless metaphors have no limit, therefore the ten directions are vast. The ten directio