Tibetan
་མངའ་རིས་དང་བཅས་པ་ན་ཡོད་པའི་རྟ་ནག་པ་ཐམས་ཅད་རྟ་ཞོན་བེར་གྱོན་རོལ་ཆ་ཐོགས་ཏེ་འབྲུ་ཞིག་གཉེར་བར་གྱིས་དང་ཨེ་མ་ཧོ། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། ཚོགས་པ་བདག་ཡིན་པ་དགག ཞར་ལ་དབྱིབས་བདག་ཡིན་པ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཚོགས་པ་རྫས་སུ་མ་གྲུབ། དེའི་ཕྱིར་མགོན་སོགས་སུ་མི་རུང༌། དེའི་ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། ཕུང་པོ་བདག་ཅེས་བརྗོད་ཚེ་ཕུང་རྣམས་ཀྱི། །ཚོགས་པ་ཡིན་གྱི་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་མིན། །དཔེར་ན་ཤིང་རྣམས་ནི་ནགས་ཚལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ཤིང་གི་ཚོགས་པ་ནགས་ཚལ་ཡིན་གྱི། ཤིང་གི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ན་ཤིང་རེ་རེ་ལ་ཡང་ནགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་རྣམས་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་པ་བདག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་བདག་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ན་ཕུང་པོ་རེ་རེ་བ་ཡང་བདག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། མགོན་མིན་འདུལ་བའམ་དཔང་པོ་ཉིད་ཀྱང་མིན། །དེ་མེད་ཕྱིར་དེ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་པ་ནི་མགོན་སོགས་སུ་མི་རིགས་ཏེ། རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པས་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་ཏེ། །བདག་ཉིད་བདག་གི་དགྲ་ཡང་ཡིན། །(༢༩༠ན) ལེགས་དང་ངན་པ་བྱས་པ་ལ། །བདག་ཉིད་བདག་གི་དཔང་པོ་ཡིན། །ཅེས་བདག་ནི་མགོན་ཉིད་དང་དཔང་པོ་ཉིད་དུ་གསུངས་ལ། བདག་ཉིད་ལེགས་པར་དུལ་བས་ནི། །མཁས་པ་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བདག་འདུལ་བར་གསུངས་ན་ཚོགས་པ་ཙམ་པོ་རྫས་སུ་མེད་པ་ནི་མགོན་མིན་ཅིང༌། འདུལ་བའམ་དཔང་པོ་ཉིད་ཀྱང་མིན་ཏེ། ཚོགས་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་ཚོགས་པ་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ། དཔེ། དོན་གཉིས། དང་པོ་ནི། དེ་ཚེ་དེ་ཡི་ཡན་ལག་ཚོགས་གནས་རྣམས། །ཤིང་རྟ་ཉིད་འགྱུར་ཤིང་རྟ་དང་བདག་མཚུངས། །ཚོགས་པ་ཚོགས་པ་ཅན་ལས་ཐ་མི་དད་པས་མགོན་སོགས་ཚོགས་པ་ཅན་ལ་འགྲུབ་བོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་སོ་སོ་བ་རྣམས་ལ་གཅིག་དང་བདག་མི་འཐད་པ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གི་ཚོགས་པ་ཅན་སོ་སོ་བ་རྣམས་བདག་ཡིན་ན། ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ལ་ཤིང་རྟ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ། གཟེར་བུ་སོགས་ཤིང་རྟ་དེའི་ཡན་ལག་ཚོགས་པར་གནས་པ་སོ་སོ་བ་རྣམས་ཤིང་རྟ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཡན་ལག་ཤིང་རྟ་ཡིན་པ་འོག་ནས་འགོག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཤིང་རྟ་དང་བདག་མཚུངས་པས་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་སོ་སོ་བ་བདག་ཏུ་ག་ལ་འགྱུར། དེས་ན་མདོ་ལས། བདག་ཅེས་བྱ་བ་བདུད་ཀྱི་སེམས། །ཁྱོད་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །འདུ་བྱེད་ཕུང་པོ་འདི་སྟོང་སྟེ། །འདི་ལ་སེམས་ཅན་ཡོད་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་ཚོགས་རྣམས་ལ། །བརྟེན་ནས་ཤིང་རྟར་བརྗོད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་རྣམས་བརྟེན་ནས། །ཀུན་རྫོབ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། མདོ་ལས་ཕུང་པོ་བརྟེན་ནས་ཡིན་གསུངས་པ། །དེ་ཕྱིར་ཕུང་པོ་འདུས་ཙམ་བདག་མ་ཡིན། །ཕུང་པོ་འདུས་ཙམ་ནི་བདག་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་དང་ང་དང་སེམས་ཅན་དང་གང་(༢༩༠བ) ཟག་ཡིན་ཅེས་བཏགས་པར་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དབྱིབས་ཤེ་ན་དེ་གཟུགས་ཅན་ལ་ཡོད་ཕྱིར། །ཁྱོད་ལ་དེ་དག་ཉིད་བདག་ཅེས་འགྱུར་གྱི། །སེམས་སོགས་ཚོགས་ནི་བདག་ཉིད་འགྱུར་མིན་ཏེ། །གང་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་དབྱིབས་ཡོད་མ་ཡིན། །ཡང་འཕང་ལོ་སོགས་ཚོགས་ཙམ་ཤིང་རྟ་མིན་གྱི། འཕང་ལོ་སོགས་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ན་ཤིང་རྟའི་མིང་རྙེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོགས་ཚོགས་ཙམ་བདག་མིན་ཀྱང༌། གཟུགས་སོགས་བཀོད་པའི་དབྱིབས་ཙམ་བདག་ཡིན་ཅེ་ན། མ་ཡིན་པར་ཐལ། དབྱིབས་དེ་ནི་གཟུགས་ཅན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང༌། གཟུགས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་ལ་བདག་ཅེས་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ལ་སོགས་པ་མིང་བཞི་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་བདག་ཉིད་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་དབྱིབས་ཡོད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ། དངོས་དང༌། བྱེད་པོ་མེད་པའི་ལས་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ལེན་པོ་རང་ཉེར་ལེན་གཅིག་རིགས་དངོས་མིན། །དེ་ལྟ་ན་ལས་བྱེད་པོ་གཅིག་ཉིད་འགྱུར། །ཉེ་བར་ལེན་པོ་བདག་རང་དང༌། ཉེ་བར་ལེན་པ་བླང་བྱའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ། རིགས་པ་དེ་ལྟར་ན་ལས་དང་བྱེད་པོ་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་འབྱུང་བ་རྒྱུར་བྱས་ཀྱི་གཟུགས་དང་བུམ་པ་དང་རྫ་མཁན་ཀྱང་གཅིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་ལས། གལ་ཏེ་ཤིང་དེ་མེ་ཡིན་ན། །བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་གཅིག་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱེད་པོ་མེད་ལས་ཡོད་སྙམ་བློ་ཡིན་ན། །མ་ཡིན་གང་ཕྱིར་བྱེད་པོ་མེད་ལས་མེད། །ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་པོ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ལ། ཉེ་བར་བླང་བྱའི་ལས་གཟུགས་སོགས་ཉེར་ལེན་འདུས་ཙམ་ཡོད་སྙམ་བློས་སེམས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱིར་བྱེད་པོ་རྒྱུ་མེད་ན་ལས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ལྟར་ལེན་ལས་གཞན་མ་ཡིན། །དེ་ནི་ཉེར་ལེན་ཉིད་ཀྱང་མིན། །བདག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་མེད་མིན། །མེད་པ་ཉིད་དུའང་དེ་མ་ངེས། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་གང་དུ་བྱེད་པ་(༢༩༡ན) པོ་ནི་མ་དམིགས་ཀྱི། ལས་ཀྱང་ཡོད་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་བྱེད་པ་པོ་བདེན་པ་བཀག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། གཞན་གྲགས་ཙམ་གྱི་ངོར་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་བྱེད་པ་པོ་ནི་བཀག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། མ་རིག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་གང་ཟག་འདི་ནི་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཡང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། གང་ཕྱིར་ཐུབ་པས་བདག་དེ་ས་ཆུ་མེ། །རླུང་དང་རྣམ་ཤེས་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ། །ཁམས་དྲུག་དང་ནི་མིག་སོགས་རེག་པ་ཡི། །རྟེན་དྲུག་དག་ལ་བརྟེན་ལས་ཉེར་བསྟན་ཞིང༌། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཆོས་རྣམས་ཉེར་བཟུང་ནས། །དེས་གསུངས་དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་རྣམས་དང༌། །དེ་ཉིད་མ་ཡིན་ཚོགས་ཙམ་ཉིད་མིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་ངར་འཛིན་བློ་དེ་རྣམས་ལ་མིན། །གང་ཕྱིར་ཐུབ་པས་མདོ་སྡེ་ལས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་དེ་ནི་ཁམས་དྲུག་དང༌། རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང༌། ཡིད་ཀྱི་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །ཞེས་བདག་དེ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་དང་རྣམ་ཤེས་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ཁམས་དྲུག་དང་ནི་མིག་སོགས་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྟེན་དྲུག་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཉེ་བར་བསྟན་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དྲུག་ལ་ཡིད་བདེ་བའི་ཉེ་རྒྱུ་དྲུག ཡིད་མི་བདེ་བའི་ཉེ་རྒྱུ་དྲུག་དང༌། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཉེ་རྒྱུ་དྲུག་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་བདག་ཏུ་བཏགས་སོ་ཞེས་ངེས་པར་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར། བདག་དེ་ནི་ཆོས་དེ་རྣམས་དང་གཞན་མིན་པའི་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཚོགས་ཙམ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་བདག་ཏུ་མི་རུང་བ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་དེ་རྣམས་ལ་ངར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་རིགས་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་ཕུང་པོ་དང་དེ་ལས་གཞན་དུ་ངར་འཛིན་གྱི་ཡུལ་མ་དམིགས་པས་རྣལ་འབྱོར་པས་བདག་དང་བདག་གི་ཡོད་པ་མིན་པར་ཤེས་ནས་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུད་བཅད་ནས་ལེན་པ་མེད་པར་མྱང་འདས་སུ་འགྱུར་བས་བདག་མེད་པར་(༢༩༡བ) དཔྱད་པ་འདི་ཆེས་མཛེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། འབྲེལ་མེད་སྤང་གཉེན་དུ་མི་རིགས་པ་དང༌། དེ་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསལ་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། བདག་མེད་རྟོགས་ཚེ་རྟག་པའི་བདག་སྤོང་ཞིང༌། །འདི་ནི་ངར་འཛིན་རྟེན་དུའང་མི་འདོད་པ། །དེ་ཕྱིར
Chinese
说：在包括阿里（Ngari，西藏自治区西部）在内的所有地方，所有的黑马都骑着马，穿着斗篷，拿着乐器，去寻找食物吧，唉玛伙！ 第二，驳斥集合是我的观点，顺便驳斥形状是我的观点，共有两点。第一点，集合不是实物，因此不能作为保护者等。驳斥对此的辩解，共有三点。第一点是：当说蕴是“我”时，是蕴的集合，而不是蕴的本体。例如，当说“树木是森林”时，树木的集合是森林，而不是树木的本体。如果是树木的本体，那么每一棵树都会变成森林。同样，当说“蕴是我”时，是蕴的集合被称为“我”，而不是蕴的本体被称为“我”。如果是蕴的本体，那么每一个蕴都会变成“我”。第二点是：不是保护者，也不是调伏者或证人。因为没有它，所以它不是集合。集合不能作为保护者等，因为它不是实物，所以什么也不是。世尊说：“自己是自己的保护者，自己也是自己的敌人。(290n) 做了好事和坏事，自己是自己的证人。”因此，自己被说成是保护者和证人。又说：“自己好好调伏，智者将获得高位。”如果说自己可以被调伏，那么仅仅是集合，没有实物，就不是保护者，也不是调伏者或证人，因为没有这个集合，所以集合不是我。第三点，例子，分为意义两点。第一点是：那时，它的各个部分，集合的处所，都会变成车，车和我相似。如果认为集合与集合体没有差别，所以保护者等在集合体上成立，那是不对的。因为对于各个不同的法，不适合说一和我的观点，之前已经说过了。如果那些说蕴是我的人，认为各个不同的集合体是我，那么当说“车的各个部分”时，螺丝钉等车的各个部分，存在于集合中的各个部分，都会变成车，那也是不合理的。因为下面会驳斥各个部分是车。因此，车和我相似，所以蕴的集合体的各个部分是我。
English
Saying: In all places including Ngari (Western Tibet), all the black horses, riding horses, wearing cloaks, holding musical instruments, go and seek food, Emaho! Secondly, refuting the view that aggregates are self, and incidentally refuting the view that form is self, there are two points. First, aggregates are not substances, therefore they cannot be protectors, etc. Refuting the defense against this, there are three points. The first is: When it is said that the skandhas are "I", it is the collection of skandhas, not the essence of the skandhas. For example, when it is said that "trees are a forest", the collection of trees is a forest, not the essence of trees. If it were the essence of trees, then each tree would become a forest. Similarly, when it is said that "the skandhas are I", it is the collection of skandhas that is called "I", not the essence of the skandhas that is called "I". If it were the essence of the skandhas, then each skandha would become "I". The second is: Not a protector, nor a tamer or a witness. Because without it, it is not an aggregate. Aggregates cannot be protectors, etc., because they are not substances, so they are nothing. The Blessed One said: "Self is one's own protector, self is also one's own enemy. (290n) Having done good and bad deeds, self is one's own witness." Therefore, self is said to be a protector and a witness. It is also said: "Having tamed oneself well, the wise will attain high status." If it is said that self can be tamed, then merely an aggregate, without substance, is not a protector, nor a tamer or a witness, because without this aggregate, therefore the aggregate is not self. Third, example, divided into two points of meaning. The first is: At that time, its various parts, the places of assembly, will all become a chariot, the chariot and I are similar. If one thinks that there is no difference between the aggregate and the aggregated, so protectors, etc., are established in the aggregated, that is not correct. Because it is not appropriate to say one and I for the various different dharmas, it has been said before. If those who say that the skandhas are I, think that the various different aggregates are I, then when it is said "the various parts of the chariot", the screws and other parts of the chariot, the various parts existing in the aggregate, will all become a chariot, that is also unreasonable. Because it will be refuted below that the various parts are the chariot. Therefore, the chariot and I are similar, so the various parts of the aggregate of skandhas are I.
Chinese
又将如何变化呢？因此，经中说：‘我’这个词是魔的心，你已成为一种见解。这个有为的蕴是空性的，其中没有众生。犹如依靠肢体的集合，而称之为车一样。同样，依靠诸蕴，而俗称为众生。’如是说。第二，经中说依靠蕴而有。因此，蕴的集合并非我。蕴的集合并非我，因为经中说依靠诸蕴而假立为我、吾、众生和补特伽罗（藏文：གང་ཟག）。第二，如果说是形状，那是因为它存在于有形之物中。你认为那些就是我。心等集合不是我，因为它们没有形状。又如车轮等的集合并非车，而是车轮等具有形状的差别时，才能获得车的名称。同样，色等集合并非我，但如果说是色等排列的形状是我，那是不对的。因为形状存在于有形之物中，而且你认为那些有形之物就是我。如果是那样，心等四种名称的集合的自性就不是我，因为它们没有形状。第三，破除实体和无作者之业。第一，取者和所取二者不是同一实体。如果是那样，业和作者就会变成同一个。取者我和所取应取的蕴的实体不应是同一个，如果那样，业和作者就会变成同一个，因此由四大种为因的色、瓶子和陶匠也会变成同一个。论典中说：‘如果木头就是火，作者和业就会变成同一个。’如是说。第二，如果认为是无作者而有业，那是不对的，因为无作者则无业。如果认为是没有任何取者，而只有所取的业，即色等近取蕴的集合，那是不对的。因为如果没有作者这个因，业也不会存在。论典中说：‘因此，取和业不是他体。’
English
How else would it change? Therefore, the sutra says: 'The word "I" is the mind of a demon, you have become a view. This conditioned aggregate is empty, there are no sentient beings in it. Just as relying on the collection of limbs, it is called a chariot. Likewise, relying on the aggregates, it is conventionally called a sentient being.' Thus it is said. Secondly, the sutra says that it exists by relying on the aggregates. Therefore, the mere collection of aggregates is not self. The mere collection of aggregates is not self, because the sutra says that relying on the aggregates, it is nominally established as self, mine, sentient being, and person (Tibetan: གང་ཟག). Secondly, if it is said to be shape, that is because it exists in tangible things. You think those are the self. The collection of mind and so on is not the self, because they have no shape. Also, the collection of wheels and so on is not a chariot, but when the wheels and so on have a difference in shape, then the name of the chariot can be obtained. Similarly, the collection of form and so on is not self, but if it is said that the shape of the arrangement of form and so on is self, that is not correct. Because shape exists in tangible things, and you think that those tangible things are the self. If that is the case, the nature of the collection of the four names of mind and so on is not the self, because they have no shape. Thirdly, refuting substance and action without an agent. First, the taker and the taken are not the same substance. If that were the case, the action and the agent would become the same. The substance of the taker, the self, and the aggregates to be taken should not be the same, if that were the case, the action and the agent would become the same, therefore the form, pot, and potter caused by the four great elements would also become the same. The treatise says: 'If the wood is the fire, the agent and the action will become the same.' Thus it is said. Secondly, if it is thought that there is action without an agent, that is not correct, because without an agent there is no action. If it is thought that there is no taker at all, but only the action to be taken, that is, the collection of form and other proximate aggregates, that is not correct. Because if there is no agent as a cause, there will be no action. The treatise says: 'Therefore, taking and action are not different entities.'