Tibetan
བསྡུས་པ་ཙམ་ཞིག་ངེས་པར་བསྟན་གྱི། རྒྱས་པར་ནི་མ་བསྟན་ཏེ། མདོ་ཙམ་མ་བསྟན་ན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་རྒྱས་པར་བསྟན་ཀྱང་དེ་དག་གི་གཉེར་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ། འཇིག་རྟེན་འདས་བསྟོད་ལས། མཚན་མ་མེད་པ་མ་རྟོགས་པར། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཐར་པ་མེད་པར་གསུངས། །དེ་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐེག་ཆེན་ལས། །དེ་ནི་ཚང་བར་བསྟན་པ་ལགས། །(༥༡བ) ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་བསྡུས་ཀྱི་དོན། བོད་གང་དག་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རང་གི་ངོ་བོ་རྒྱས་བསྡུས་ཀྱི་ཆ་ནས་དང༌། སྒྲུབ་བྱེད་རིགས་པ་རྒྱས་བསྡུས་ཀྱི་ཆ་ནས་འཇོག་པ་ཡོད་ཀྱང་མི་འཐད་དེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྒྱས་པ་དང་བསྡུས་པའང་མ་དམིགས་ཤིང༌། ཆོས་ནི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ལ་ཟེར་ལ། དེ་དེས་སྟོང་པའི་མཚན་མ་དང་བྲལ་ཙམ་ཞིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དུ་བརྗོད་པར་འཕགས་པ་གསུམ་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་ལས་ལྷག་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་པ་བྱང་འཕགས་ཀྱིའང་རྟོགས་བྱར་མེད་དོ། །སྒྲུབ་བྱེད་བསྡུས་པས་དེར་གྲུབ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱས་པའང་མི་དགོས་ཏེ། གྲུབ་ཟིན་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང༌། བསྡུས་པས་དེར་མི་འགྲུབ་ན་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཉན་རང་ལའང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཆེས་རྒྱས་པར་སྟོན་རིགས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་བསྡུས་ཀྱི་དོན། ཆོས་ཉིད་བདག་མེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཁྱད་གཞི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ལུས་པ་ཡང་རྟེན་བརྟེན་པར་འབྲེལ་བར་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་དང་བྱེད་པ་ལས་དེར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཉོན་གྱིས་འདུས་བྱས་པའི་ཆ་དང༌། ཟག་མེད་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་ཆོས་ཙམ་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་ཀྱི། དེ་ལས་གཞན་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ལས་ཉོན་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་པའི་རྒྱུ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་འཕགས་དག་གིས་བསགས་སྦྱང་གི་བྱེད་པས་རྡུལ་གཅིག་སྟེང་ན་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་སྤྲོ་བསྡུ་ལ་སོགས་པ་སྣང་ཚུལ་ཀུན་རྫོབ་(༥༢ན) ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང༌། དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་སངས་རྒྱས་སའི་སྐུ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དང་འབྲེལ་བར་ཆོས་ཉིད་དེ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་རང་དེ་དག་
Chinese
務必僅僅指示簡略的部分，而未指示廣泛的部分，因為如果未指示簡略的部分，則聲聞和獨覺不會變成阿羅漢，即使指示廣泛的部分，也不是他們的目標。正如所說的，《讚歎超世間》中說：「未證無相，您說沒有解脫。因此，您在《大乘》中，完整地指示了它。」（51b） 關於法無我的廣略之義。有些人認為，所證的法無我，從其自性的廣略方面，以及能證的理智，從其廣略方面來安立，這是不合理的，因為所證的法無我，其自性並未成立。因此，廣和略都無法確定。法是指執著相狀，僅僅理解到它空無相狀，就被稱為法無我，因為對於三種聖者來說，是平等的。除此之外，更廣泛的法無我，即使是菩薩聖者也無法證悟。如果以簡略的能證就能成立，那麼廣泛的能證也是不必要的，因為會變成證成已成立的事物。如果簡略的不能成立，那麼為了證成它，也應該向聲聞和獨覺展示極其廣泛的法無我。因此，法無我的廣略之義，是指法性無自性的本性，與所有作為差別基礎的世俗諦法相關聯，是否顯現為相互依存的關係。聲聞和獨覺僅僅證悟到，由自續所攝的蘊、界、處中，由煩惱所積聚的部分，以及無漏道諦的法，其自性並未成立。除此之外，由自續所攝的，未由業和煩惱所積聚的因——如來藏，以及依賴於此，菩薩聖者們通過積累和淨化的行為，在一顆微塵之上顯現微塵數量的佛陀的舒放和收攝等等，所有世俗的顯現（52a）的法性，是不可思議的。並且，如此證成的果——法身和法界智，即佛地的身和智慧等等，與所有作為法性的有法——所知的一切相關聯，因為他們沒有顯現法性。那些聲聞和獨覺
English
It is necessary to indicate only the brief part, but not the extensive part, because if the brief part is not indicated, the Shravakas and Pratyekabuddhas will not become Arhats, and even if the extensive part is indicated, it is not their object. As it is said, in the "Praise of the Transcendent World," "Without realizing the absence of characteristics, you said there is no liberation. Therefore, in the Mahayana, you have fully indicated it." (51b) Regarding the meaning of the extensive and brief of selflessness of phenomena. Some Tibetans think that the object to be realized, the selflessness of phenomena, is established from the aspect of its own nature being extensive or brief, and the reasoning that proves it is established from the aspect of being extensive or brief, but this is not reasonable, because the object to be realized, the selflessness of phenomena, is not established by its own nature. Therefore, neither extensive nor brief can be determined. Dharma refers to clinging to characteristics, and merely understanding that it is empty of characteristics is called selflessness of phenomena, because it is the same for the three noble ones. Beyond that, a more extensive selflessness of phenomena is not something even Bodhisattva Aryas can realize. If it can be established by a brief means of proof, then an extensive means of proof is also unnecessary, because it would become proving what is already proven. If it cannot be established by a brief means, then to establish it, it would be reasonable to show an extremely extensive selflessness of phenomena even to Shravakas and Pratyekabuddhas. Therefore, the meaning of the extensive and brief of selflessness of phenomena is that the nature of the selflessness of dharmata, in relation to all phenomena of conventional truth that are the basis of differentiation, is determined by whether or not it manifests as an interdependent relationship. Shravakas and Pratyekabuddhas only realize that, among the aggregates, elements, and sources gathered by their own continuum, the part accumulated by afflictions, and the Dharma of the truth of the undefiled path, are not established by their own nature. Other than that, the cause not accumulated by karma and afflictions gathered by their own continuum—the Tathagatagarbha, and relying on that, the inconceivable nature of all conventional appearances (52a), such as the manifestation of Buddhas equal to the number of atoms on a single atom through the actions of accumulation and purification by Bodhisattva Aryas, and the fruit thus realized—the Dharmakaya and the wisdom of the Dharmadhatu, that is, the body and wisdom of the Buddha ground, etc., in relation to all knowable objects that are phenomena of dharmata, because they do not manifest dharmata. Those Shravakas and Pratyekabuddhas
Tibetan
ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཀུན་མཁྱེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་ཆོས་ཅན་ཆོས་སྐུ་དང་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་དེ་ཉིད་མ་གཏོགས་ཉན་རང་དང་བྱང་སེམས་སུས་ཀྱང་རྟོགས་བྱ་མིན་ཏེ། སྒྲིབ་གསུམ་གྱི་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་མ་སངས་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སློབ་དཔོན་འདི་ཁོ་ནར་མ་ཟད། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ཀྱང་བཞེད་དེ། དབུ་མ་སྙིང་པོར། གྲངས་མེད་བསོད་ནམས་ཚོགས་ལྡན་ཅིང༌། །ཤེས་བྱ་མཐའ་ཡས་མཁྱེན་གྱུར་པའི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་འདི། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་བ་ཡིན། །ཤ་ཡི་མིག་གིས་དེ་ལྟ་མིན། །ལྷ་ཡི་མིག་གིས་ལྟ་མ་ཡིན། །རྟོག་བཅས་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ཡི། །ཤེས་པས་ཀྱང་ནི་མཐོང་བར་དཀའ། །མཐོ་རིས་སྡིག་ཅན་ཡུལ་མིན་དང༌། །ཉོན་མོངས་མེད་པ་དེ་བཅས་མིན། །ཉི་མ་དམུས་ལོང་ཡུལ་མིན་ལྟར། །དེ་ཡང་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཅེས་འབྱུང་ངོ༌། །ཡང་གྲུབ་མཐའ་ལས་གྲོལ་ཞིང་རྟོགས་པ་ཐོབ་པའི་ཉན་རང་དེ་དག་ནི་འགོག་བདེན་རྫས་གྲུབ་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཆ་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པར་འཇོག་ཀྱང༌། འགོག་བདེན་དེ་འདུས་མ་བྱས་སུ་རྟོགས་པ་ཞིག་ཡོད་པས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་པ་བསྒོམ་པར་མ་སོང་ཞེས་བརྗོད་པའང་རྣམ་གྲངས་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་ན་རུང་སྟེ། འདུས་(༥༢བ) བྱས་ཀྱི་ཆོས་བདེན་པར་མེད་པའི་བདག་མེད་པ་མདོ་ཙམ་དུ་རྟོགས་ཀྱང་དེར་མེད་པའི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་རྒྱས་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ནའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་ཆ་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་པར་རྟོགས་པར་མ་སོང་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱ་བདག་མེད་དང་བདེན་མེད་ཙམ་ལ་རྒྱས་བསྡུས་དང་བྲལ་བའི་དགག་རྐྱང་རྟོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྲུབ་གཞིའི་ཆོས་བདེན་པ་བཞི་ལས་ཆོས་འགའ་ཞིག་གི་གཞི་ལྡོག་ལ་བདག་ཡོད་པར་མི་འཛིན་ཅིང༌། བདག་མེད་པར་མ་རྟོགས་པས་བདག་མེད་རྒྱས་པ་སྟེ་དཔྱིས་ཕྱིན་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ངེས་སོ། །འོ་ན་ཉན་རང་དེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་རྟོགས་པར་ཐལ། ཆོས་འགའ་ཞིག་གི་གཞི་ལྡོག་ནས་དེར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། འོ་ན་ལྷ་བྱིན་གྱི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་མ་རྟོགས་པར་ཐལ། ཤེས་བྱ་ན་ཡོད་པའི་སྔོན་པོ་ཐམས་ཅད་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་དེ་ཐེག་ཆེན་པར་ཐལ། བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་དབུ་མ་པ་ཡིན་
Chinese
因为不是遍知一切所知的全知者。特别是，作为有法的事物，法身和法界智慧所依的法性，除了具有法身之佛陀本身之外，声闻、缘觉和菩萨谁也无法证悟，因为这是未清净三障之分别念习气的识之行境之外。不仅是这位论师如此认为，论师善护也如此认为。于《中观心要》中说： "具有无数福德资粮，证知无边所知之，诸佛之法身此乃，寂灭戏论乃寂静。血肉之眼不能见，天人之眼亦不见，具分别与无分别，识亦难以得见之。高处罪人非其境，无有烦恼彼亦非，如盲不见日之境，彼亦非是分别境。" 又，从宗派解脱并获得证悟的声闻、缘觉，从不执着于实有成立的灭谛的角度来说，可以安立为证悟了法无我，但因为他们证悟了灭谛为非造作，所以也可以说他们没有修习广大的法无我，如果以一种方式来说也是可以的，虽然仅仅证悟了有为法在胜义中无有自性的无我，但因为没有证悟在那里不存在的非造作之法也远离戏论而广大究竟，因此，即使那样，从所要证成的法无我的角度来说，也没有证悟广大的法无我，虽然仅仅证成了所要证成的无我和无有自性，并且已经证悟了远离广略的单单破除，但是因为没有执着于作为能立的四法真实中某些法的基和反体为有我，并且没有证悟无我，所以没有证悟广大的无我，也就是没有究竟证悟，这个是确定的。如果说：那么声闻、缘觉没有证悟法无我，因为他们没有证悟某些法的基和反体。那么可以说：那么天授的眼识没有证悟蓝色，因为没有证悟存在于所知中的所有蓝色。那么可以说：那么声闻阿罗汉是大乘行者，因为相续中生起了二无我的证悟的应成派。
English
Because it is not the omniscient one who knows all knowable things. In particular, as a subject of dharma, the nature of reality based on the Dharmakaya and the wisdom of Dharmadhatu, is not to be realized by anyone other than the Buddha himself who possesses the Dharmakaya, neither by Shravakas, Pratyekabuddhas, nor Bodhisattvas, because it is not within the scope of the consciousness that has not cleared away the habitual tendencies of the three obscurations' conceptualizations. Not only this teacher thinks so, but also the teacher Lekdenje (Sthiramati) thinks so. In the Madhyamika Heart Essence, it says: "Possessing countless merits and accumulations, Knowing the limitless knowable, This Dharmakaya of the Buddhas, Is the pacification of proliferation, it is peaceful. The eye of flesh does not see it thus, The eye of the gods does not see it, With conceptual and non-conceptual, Consciousness also is difficult to see. The high place is not the realm of the sinful, Without afflictions, it is not with them, Just as the blind do not see the realm of the sun, That also is not the realm of conceptualization." Furthermore, those Shravakas and Pratyekabuddhas who are liberated from philosophical tenets and have attained realization, from the perspective of not clinging to the truly established cessation, it can be established that they have realized the absence of self of phenomena, but because they realize that cessation is unconditioned, it can also be said that they have not cultivated the extensive absence of self of phenomena. It is permissible to say it in one way that, although they only realize the absence of self of conditioned phenomena as not truly existent, they have not realized the unconditioned phenomena that do not exist there as being extensive and ultimate, free from elaboration. Therefore, even in that case, from the perspective of the object to be proven, the absence of self of phenomena, they have not realized the extensive absence of self of phenomena, although they have only realized the absence of self and the absence of truth, which are to be proven, and have realized the mere negation that is free from expansion and contraction, they do not hold onto the base and reverse of some of the four truths of phenomena as being self, and because they have not realized the absence of self, they have not realized the extensive absence of self, that is, they have not realized it ultimately, this is certain. If it is said: Then the Shravakas and Pratyekabuddhas have not realized the absence of self of phenomena, because they have not realized it from the base and reverse of some phenomena. Then it can be said: Then the eye consciousness of Devadatta has not realized blue, because it has not realized all the blue that exists in the knowable. Then it can be said: Then that Shravaka Arhat is a Mahayanist, because a Madhyamika who has generated the realization of the two absences of self in his mindstream.