Tibetan
ངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་མ་ཐོས་པས་འཇིག་རྟེན་ན་གཞན་སྐྱེ་ཡོད་ལ། གཞན་སྐྱེ་མེད་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་དོ་ཞེས་མ་རིག་པའི་གཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་བརྡོལ་ཐབས་སྨྲ་བ་(༡༣༨ན) ལ། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་དབང་གིས་གནས་སྐབས་བདེན་རྫུན་གྱི་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟར་གྲགས་དང༌། དེ་ཁོ་ནར་བདེན་རྫུན་གྱི་གྲགས་པའི་རྣམ་གཞག་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་ཚུལ་མ་བཤད་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་བླ་འརྡོལ་དུ་སྨྲ་བའི་ཞེན་དོན་བསལ་མི་ནུས་པས། འཇིག་རྟེན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཞན་སྐྱེ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་མིན་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ལྟ་བུའི་དབང་གིས་འདི་ལྟར་གནོད་ཡུལ་ཡིན་མིན་དུ་འཇོག་གོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མྱུག་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས། དོན་དམ་པ་ནི་འཕགས་པ་ཡང་དག་པ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ངོར་ཡུལ་ཡང་དག་པར་འཇོག་གོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་བློས་རྙེད་བྱར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ནི་སོ་སྐྱེ་མ་རིག་པའི་ལིང་ཏོག་གིས་བློ་མིག་མ་ལུས་ཁེབས་པ་རྣམས་ཀྱི་བློ་ངོར་ཡུལ་བརྫུན་པ་མཐོང་བ་ཡིས་བློར་འཇོག་གོ། །བློ་དེས་མཐོང་བའི་འཛིན་སྟངས་དང་མཐུན་པར་ཡུལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་རྙེད་དོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་བོ་གཉིས་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གཉིས་ལས་འཕགས་པ་ཡང་དག་པ་མཐོང་བའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་དོན་དམ་བདེན་པའོ། །མཐོང་བ་བརྫུན་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་སྟོན་པས་གསུངས་སོ། །འདིར་བདེན་པ་གཉིས་ལས་བརྩམས་པའི་འཕྲོས་དོན་ཅུང་ཟད་ཅིག་བརྗོད་ན། གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདིར་དུས་ཕྱིས་དབུ་མར་སྨྲ་བ་ཐལ་རང་གི་ལུགས་དེ་གཉིས་ལས་གང་དར་རྒྱས་ཆེ་ཞེ་ན། དཔལ་(༡༣༨བ) ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས། རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་དངོས་སུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་བསྟེན་པའི་ལེགས་བཤད་གསར་པའི་མཐུ་ལས། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཉིད་དར་རྒྱས་ཆེ་ནའང༌། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་འདི་ལ་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་ཁས་ལེན་པ་དང༌། (ཅི་ཙོང་ཁ་པས། མ་རིག་པས་བསླད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་འཁྲུལ་བྲལ་གྱི་སྣང་བར་མི་འདོད་དེ། མ་རིག་པས་བསླད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ནི་ཐ་སྙད་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འདི་ལ་མི་བཟུང
Chinese
由于没有听闻名相的自性是空性，所以世间有他生。如果没有他生，世间的现量就会受到损害，这是由于无明的睡眠所致而说出的妄语（138a）。如果不对这个世界由于迷惑与不迷惑的缘故，暂时真假的名称如何流传，以及仅仅在那上面真假的流传的安立与远离的道理进行阐述，就无法消除世间胡言乱语的执着。为了显示世间的现量是否损害他生等差别，为了这个目的，对一切法安立二谛的这种方式，说明由于这种方式而安立为是否是损害的对境。世尊对内外的一切事物，如苗芽等，都安立为二谛。其中，胜义谛是圣者正确见到的智慧，在那上面安立为正确的对境，这仅仅是这样说而已。并不是说，以自己的自性成立的事物，可以通过心识来获得。世俗谛是凡夫被无明的翳障完全遮蔽的心识之眼中，显现虚假的对境，因此在心识中安立。但并非是说，心识所见到的执着方式与此相符，事物就是那样成立的。因此，所有被获得的事物，都将执持胜义谛和世俗谛两种体性。在那二者之中，凡是圣者正确见到的对境，那就是真如，即胜义谛。凡是虚假见到的对境，那就是世俗谛，如是宣说。在此，稍微讲述一下由二谛引发的题外话。在雪域藏地，后期中观宗的自续派和他空派，哪一个更加兴盛呢？尊者（138b）宗喀巴大师说：由于依止文殊菩萨真实化现的善知识的崭新妙说的力量，应成派的宗风非常兴盛。但是，应成派的宗风认为二谛是体性相同而反体各异。（宗喀巴大师说：不认为被无明染污的世俗法是无错乱的显现，不接受以名言量成立的被无明染污的世俗法。）
English
Since it has not been heard that the nature of the nominal is empty of inherent existence, there is other-birth in the world. If there is no other-birth, the direct perception of the world will be harmed. This is speaking falsehoods due to the power of the sleep of ignorance (138a). If one does not explain how the terms of temporary truth and falsehood are circulated in this world due to confusion and non-confusion, and how the establishment and separation of the circulation of truth and falsehood are only on that, then one cannot eliminate the attachment of speaking nonsense in the world. In order to show the difference between whether the direct perception of the world harms other-birth, etc., for this purpose, the way of establishing the two truths for all phenomena is to show whether it is established as the object of harm or not due to this way. The Blessed One established the two truths for all external and internal things such as sprouts. Among them, the ultimate truth is the wisdom of the noble one who sees correctly, and it is established as the correct object on that. It is only said that. It is not that something established by its own nature can be obtained by the mind. The conventional truth is that the eye of the mind of ordinary people, which is completely covered by the cataract of ignorance, sees false objects, so it is established in the mind. But it is not that the way of grasping seen by the mind is consistent with this, and things are established in that way. Therefore, all things that are obtained will hold the two natures of ultimate truth and conventional truth. Among those two, whatever is the object seen correctly by the noble one is Suchness, that is, the ultimate truth. Whatever is the object seen falsely is the conventional truth, as it is said. Here, let me briefly talk about the digression caused by the two truths. In the snowy land of Tibet, which of the later Madhyamaka schools, Svatantrika and Prasangika, is more prosperous? The venerable (138b) Tsongkhapa said: Due to the power of the new and wonderful teachings of relying on Manjushri as the actual manifestation of the virtuous friend, the Prasangika school is very prosperous. However, the Prasangika school believes that the two truths are the same in nature but different in entity. (Tsongkhapa said: He does not think that the conventional dharma polluted by ignorance is a non-erroneous appearance, and he does not accept the conventional dharma polluted by ignorance that is established by nominal quantity.)
Tibetan
་གི། རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་བདག་ལྟའི་མ་རིག་པས་བསླད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་འཁྲུལ་བཅས་ཀྱི་སྣང་བ་ཉིད་མ་རིག་པའི་བསླད་ཆོས་སུ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། ཁྱེད་དག་ཅི་ལྟར་སྨྲ་བ་ལ་རག་མོད། རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་ཡུལ་དུ་སོང་བའི་ཡུལ་ཅན་དེ་འཛིན་གྱི་མ་རིག་པའི་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ཞིག་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་མ་བསླད་ན་ནི། དེ་ལྟའི་མ་རིག་པས་དེ་ལྟའི་ཆོས་བསླད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞིང༌། བསླད་ན་ནི་དེ་ལྟའི་མ་རིག་པའི་ཡུལ་དུ་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་བཟུང་བྱའི་ཤེས་བྱ་གཞི་གྲུབ་ཏུ་སོང་བའི་ཕྱིར་དང༌། དེ་ལྟར་སོང་བས་ཀུན་རྫོབ་བསླད་ཆོས་ཀྱི་འཁྲུལ་རྒྱུན་ལའང་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་གཟུང་འཛིན་གྱི་བདེན་སྣང་གི་འཁྲུལ་པ་གཞི་གྲུབ་ཏུ་འཁྲུལ་ངོར་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཁྱེད་ཅག་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་བདག་ཤེས་བྱར་གཞི་མ་གྲུབ་བོ། །ཞེས་སྨྲས་པའང་དོན་ལ་གཞི་གྲུབ་ཏུ་སོང་ལ། ཁོ་བོ་ཅག་ལྟར་ན། མ་དཔྱད་པ་ན་རྟགས་ཀྱི་དགག་བྱའི་མ་རིག་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་བྱའི་སྒྱུ་མས་འབྲས་བུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་འཁྲུལ་པར་བསླད་པས་སྨྲ་ཡང༌། དཔྱད་པ་ན་སླད་བྱེད་ཀྱི་མ་རིག་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དེ་ཉིད་ཤེས་བྱར་མ་གྲུབ་ན། དེའི་བསླད་ཆོས་ཀྱི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཤེས་བྱར་ཡོད་པ་ག་ལ་བཟོད། ཅེས་པ་ནི་མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་སེང་གེའི་སྒྲ་བླ་ན་མེད་པའོ། །དེས་ན་འཁོར་ལོ་བར་མའི་ངེས་པ་དོན་གྱི་མདོ་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་ད་ལྟའི་ཀུན་རྫོབ་པའི་དངོས་ཆོས་འདས་པ་འདི་ལྟར་དོན་བྱེད་པ་བསླུ་རྫུན་དུ་མ་རྟོགས་པར་བདེན་དངོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བ་ནི་མ་(༡༣༩ན) རིག་པའི་བསླད་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གསུངས་པས། ཆོས་དེ་ཉིད་འཁྲུལ་བཅས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པ་ལ། ཁྱེད་དེ་འཁྲུལ་བྲལ་གྱི་ཆོས་སུ་བསྒྲུབས་ནས། དེ་ལས་གཞན་དུ་འཁྲུལ་བཅས་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ན་འཁྲུལ་པའི་དྲི་མ་གཏན་སྤོང་བར་མི་འདོད་པའི་ཆེད་དུ་བྱས་པར་ཟད་པས། དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་ན་མ་གཏོགས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཚུལ་དུ་འགྱུར་ཉེན་ཆེའོ། །རང་མཆན།( དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་ནས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཚད་གྲུབ་རང་ལུགས་ལ་འཇོག་པ་དང༌། མ་རིག་པས་བསླད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་དང་བྲལ་བའི་སྣང་བར་བཤད་པ་དང༌། མ་བརྟགས་ཉམས་དགའི་ཀུན་རྫོབ་མཚན་སྤྲོས་རིགས་པ་དང་ལམ་གྱི་དགག་བྱའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བློ་ཕུང་ག
Chinese
。如果认为，因为将以理证所破之我见无明所染污的世俗法，连同错乱的显现本身，都说成是无明所染之法。那么，你们是如何说的呢？这取决于你们的说法。如果以理证所破之境为对境的，具有能境的执取之无明，没有以具有二取显现的无明之因染污世俗法，那么，那样的无明也不会染污那样的法。如果染污了，那么，因为理证所破之所取的有法，已经成为那样的无明之境，并且，因为这样，在世俗染污法的错乱相续中，理证所破之能取所取的真实显现之错乱，也已经成为错乱之境的对境。你们这些理证所破的我，在有法上没有成立啊！这样说，实际上已经在意义上成立了。按照我们来说，没有观察时，虽然说理证所破的无明之境，以能境之有法的幻化，染污了果——世俗的错乱法。但是，观察时，如果染污者的无明之境，能境本身没有成立为有法，那么，它的所染之法的境，能境，怎么能容忍成为可以观察的有法呢？这便是远离边执的中观狮子吼，是无与伦比的。因此，在中间法轮的了义经论中，现在世俗的实有法，过去这样行事，如果不认识到是欺骗虚假的，而显现为真实实有的能取所取，那么，（139a）这便是无明所染之法的世俗。因此，那个法本身就是具有错乱的法。你们却将它成立为没有错乱的法，并且，如果成立在它之外还有具有错乱的法，那么，这纯粹是为了不愿彻底断除错乱的垢染而做的。除非有特殊的必要，否则，很有可能变成欺骗空性之义的法相。自注：（像这样承认之后，将二谛的体性安立在量成立的自宗上，并且，将无明所染的一切世俗法，都说成是没有错乱的显现，并且，未经观察的悦意世俗名言，不是理证和道的所破之法，并且，一切有情的俱生心蕴，
English
. If it is thought that, because the conventional dharmas defiled by the ignorance of self-view, which is refuted by reason, together with the appearance of delusion itself, are said to be the defiled dharmas of ignorance. Then, how do you say it? It depends on your statement. If the ignorance of grasping, which has the object of what is refuted by reason, does not defile the conventional dharmas with a cause of ignorance that includes the appearance of duality, then such ignorance will not defile such dharmas. If it is defiled, then, because the knowable object of what is refuted by reason has become the object of such ignorance, and because of this, in the continuous delusion of conventional defiled dharmas, the delusion of the true appearance of the grasper and the grasped, which is refuted by reason, has also become the object of delusion. You, the self refuted by reason, are not established on the subject! Saying this has actually been established in meaning. According to us, when not examined, although it is said that the object of ignorance, which is refuted by reason, defiles the result, the deluded dharma of convention, with the illusion of the knowable object of the object. However, when examined, if the object of the defiler, the object itself, is not established as a subject, then how can the object of its defiled dharma, the object, tolerate being a knowable object that can be examined? This is the unsurpassed roar of the Madhyamaka lion, which is free from extremes. Therefore, in the definitive sutras and treatises of the intermediate wheel, the present conventional real dharmas, which acted in this way in the past, if they are not recognized as deceptive and false, but appear as the grasper and the grasped of true reality, then (139a) this is said to be the conventional of the defiled dharma of ignorance. Therefore, that dharma itself is a dharma with delusion. You establish it as a dharma without delusion, and if you establish that there is another dharma with delusion besides it, then this is purely done for the sake of not wanting to completely eliminate the defilement of delusion. Unless there is a special need, it is very likely to become a dharma aspect that deceives the meaning of emptiness. Self-note: (After acknowledging in this way, establishing the nature of the two truths on the self-system established by valid cognition, and saying that all conventional dharmas defiled by ignorance are appearances without delusion, and the pleasant conventional nominal proliferations that have not been examined are not the dharmas to be refuted by reason and the path, and the co-emergent aggregates of mind of all sentient beings,