Tibetan
་མེད་ཅིང་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་ལ་བདག་མེད་པའི་སྟོང་པ་དང་གསོག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་ཞེས་པ་དང་ཟབ་མོའི་མདོ་སྡེ་དག་ལས་གསུངས་པས་ན་འཁོར་བ་དང་མྱང་འདས་གཉིས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་རོལ་པ་ལ་སྣང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོར་དག་ནའང་རྣམ་པ་ནི་འགོག་ཏུ་མེད་པ་གདུལ་བྱ་གང་ལ་གང་འདུལ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་གདུག་པ་འདུལ་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་རོལ་པའི་སྤྲུལ་པ་ཡང་། ཇི་སྲིད་འཁོར་བ་མ་སྟོང་བར་གདུལ་བྱའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་དོ། །ཞེས་པའོ། །རྩ་བ། དེ་ཉིད་ངང་ལས་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པ་ནི། །རང་བཞིན་བྱོན་དང་འདུ་བྱེད་ལས་བྱུང་བ། །འབུར་དུ་བྱས་དང་རིས་སུ་བྲིས་པ་དང་། །གནྡྷོ་ལ་དང་ཁང་བཟང་སྐྱེད་མོས་ཚལ། །མྱ་ངམ་ཐང་ལ་སྤྲུལ་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། །པདྨ་དཔག་བསམ་ཤིང་དང་ཡིད་བཞིན་ནོར། །གྲུ་གཟིངས་ཟམ་པ་ཤིང་རྟ་ཟས་གོས་སོགས། །སེམས་མེད་བེམ་པོའི་ཚུལ་དུ་སྣང་བ་དང་། །སྐྱེ་བ་མུ་གེའི་ཚེ་ན་ཉ་བོ་ཆེ། །ནད་ཀྱིས་གདུངས་ལ་སྲོག་ཆགས་དེས་པ་དང་། །སྲིན་མོའི་གླིང་དུ་ཅང་ཤེས་བ་ལ་ཧ། །མི་གཙང་འདམ་དུ་གསེར་གྱི་བུང་བ་སོགས། །སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོས་རྣམ་ཀུན་བདེ་བའི་གཞིར། །རྟོག་པ་མེད་ཅིང་གཡོ་བ་མེད་པ་ལྟས། །དོན་ཆེན་གྱིས་ནི་དཔལ་དུ་ཉེ་བར་གནས། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་པ་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་དང་མཚུངས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་ཡང་དེ་སྙེད་དུ་འཆར་བ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་དང་། ཆོས་སུ་བྱ་བ་མེད་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱི་རི་བྲག་ཡུལ་ལྗོངས་སོགས་སུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་རང་བྱོན་དུ་སྣང་བ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཚོགས་བསག་གི་ཡུལ་དུ་བཟུང་ནས་ལན་ཅིག་ཙམ་ཡང་དད་པ་བསྐྱེད་པའི་རྟེན་དུ་བཟུང་བ་རྣམས་དང་། སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བ་དང་འདུ་བྱེད་ལས་བྱུང་བའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་རྣམས་དང་། གཞན་ཡང་སེམས་མེད་བེམ་པོའི་ཚུལ་གྱིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་ཅིང་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་སྟེར་ནུས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱལ་བའི་ཕྲིན་ལས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། །དེའང་རྟེན་གསུམ་འབུར་དུ་བྱས་པ་དང་། གྱང་ལོགས་དང་ཐང་སྐུ་སོགས་རིས་སུ་བྲིས་པ་དང་། གནྡྷོ་ལ་དང་ཁང་བཟང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་རྣམས་དང་། མྱ་ངམ་ཐང་སྟེ་ཆུ་མེད་པའི་སར་སྤྲུལ་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་པདྨ་དང་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་གྲུ་གཟིངས་ཟམ་དང་ཤིང་རྟ་ཟས་གོས་སོགས་དང་། སྟོན་པའི་སྐྱེས་རབས་ན་གསལ་བ་ལྟར་མུ་གེའི་ཚེ་ཉ་བོ་ཆེ་དང་། ནད་ཀྱིས་གདུངས་པ་ལ་སྲོག་ཆགས་དེས་པ་དང་། སྲིན་མོའི་གླིང་དུ་ཅང་ཤེས་རྟ་མཆོག་བ་ལས་ཚོང་པ་མང་པོ་སྲོག་སྐྱོབ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་དང་། མི་གཙང་བའི་འདམ་རྫབ་ཏུ་གསེར་གྱི་བུང་བར་སྤྲུལ་ནས་དེའི་རིགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་སོགས་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་ངེས་མེད་དུ་བསྟན་པ་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བདེ་བའི་གཞིར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལྟར་ཕན་བཏགས་སོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་དང་གཡོ་བ་མེད་པ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་དོན་གྱིས་ནི་དཔལ་དུ་ཉེ་བར་གནས་སོ། །ཞེས་པའོ། །རྩ་བ། གལ་ཏེ་གདུལ་བར་བྱ་བའི་དུས་ཡོལ་ན། །འདུལ་བྱེད་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པའི་མཚན་དཔེ་ནི། །ཇི་ལྟར་ཆུ་སྣོད་མེད་ཚེ་ཆུ་ཟླའི་གཟུགས། །སྤྲུལ་གཞིའི་ཟླ་བ་ཉིད་ལ་ཐིམ་པ་ལྟར། །གདུལ་བྱའི་སྣང་བས་བསྡུས་པའི་སྤྲུལ་པ་རྣམས། །རང་སྣང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ། །དེའང་གནམ་སྟོང་ཟླ་བ་གཅིག་ཤོས་ནས། །གཅིག་ཏུ་ཐིམ་པ་མེད་ཀྱང་ཕྱིར་གསལ་མདངས། །ནང་དབྱིངས་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ངང་ཐིམ་ལྟར། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་རང་སྣང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་འཁྱིལ་བ་དེ་ཉིད་ལ། །དབུ་མ་པ་རྣམས་འཇུག་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ། །ཞི་བའི་འགོག་པ་དམ་པ་ཞེས་འདོད་པ། །འདིར་ནི་སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །ཕྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནང་གསལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །ཐིམ་པ་མ་རྨུགས་གཞོན་ནུ་བུམ་པའི་སྐུ། །གང་དུ་གདུལ་བྱ་སྣང་བའི་མོད་ཉིད་ལ། །འགག་མེད་ཐུགས་རྗེའི་ཡེ་ཤེས་མཆེད་པའི་གཞི། །ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི། །འབྲས་བུ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་གང་ཞིག་དུས་ཡོལ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་གྱུར་ན་འདུལ་བྱེད་མཆོག་དམན་གང་ཡང་རུང་སྟེ་དབྱིངས་ལས་བྱུང་ཞིང་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པའི་མཚོན་དཔེ་ནི། ཇི་ལྟར་ཆུས་བཀངས་པའི་སྣོད་མེད་ཚེ་དེར་སྣང་བའི་ཟླ་གཟུགས་སྤྲུལ་གཞིའི་ཟླ་བ་ཉིད་ལ་ཐིམ་པ་ལྟར། །གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་སྣང་བས་བསྡུས་པའི་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱང་རང་སྣང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའོ། །དེའང་གནམ་སྟོང་གི་ཟླ་བ་དེ་གཅིག་ཤོས་ནས་གཅིག་ཏུ་ཐིམ་པ་མེད་ཀྱང་ཕྱིར་གསལ་འོད་དཀར་གྱི་མདངས་ནང་དབྱིངས་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་རང་སྣང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་འཁྱིལ་བ་དེ་ཉིད་ལ། དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཞི་བའི་འགོག་པ་དམ་པ་ཞེས་འདོད་ལ། འདིར་རང་ལུགས་ནི་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ
Chinese
无有（藏文），自性不成立且无我的空性，应当积聚智慧，如是甚深之经部中所说，故轮回与涅槃二者，虽于如梦之嬉戏中显现为佛之体性而清净，然形相不可遮止，随所化众生应以何种方式调伏而显现，故为调伏恶劣者，慈悲嬉戏之化身亦如是。乃至轮回未空尽，随所化众生之后而行，永不间断。如是说。根本：彼性之中现种种，自性所生与造作，凸显以及彩绘者，犍度拉与胜殿园，荒漠之中化现城，莲花如意树与宝，舟船桥梁车乘食，无心之物显现相，饥馑之时大鱼夫，病苦所恼生物油，罗刹洲中旃遮婆罗诃，不净泥中金蜂等，化身种种皆为乐之基，无分别且无动摇之相，以大义而近于荣华安住。如是说者，谓彼性之中现种种化身，如世间界之错觉，佛之化现亦如是显现众多，亦是心之作者。虽无所作之法，然于自性之山岩地域等处，身语意之所依自然显现，众生执为积资之境，乃至一次亦生起信心之所依，以及士夫之勤作与造作所生之身语意所依等。此外，以无心之物之形态，利益众生且能稍予安乐，成为六根之境者，皆应知为胜者之事业。其中，三宝所依凸显者，墙壁与唐卡等彩绘者，犍度拉与胜殿园等，荒漠即无水之处，化现之城市与莲花及如意树与如意宝珠，舟船桥梁与车乘饮食等。如本师之本生传中所述，饥馑之时大鱼夫，病苦所恼
English
Emptiness that is without (Tibetan), whose nature is not established and is without self, should be accumulated as wisdom, as stated in the profound Sutra Pitaka. Therefore, although both samsara and nirvana appear as a dream-like play and are pure in the nature of the Buddha, their forms are unstoppable. They appear according to how each being to be tamed is to be tamed. Therefore, in order to tame the wicked, the emanation of compassionate play also continues without interruption, following after the beings to be tamed until samsara is empty. That is what it says. Root text: From that very state, various emanations arise, those that arise from nature and those that arise from action, those that are embossed and those that are painted, Gandhola, mansions, and pleasure gardens, cities emanated in the desert, lotuses, wish-fulfilling trees, and wish-fulfilling jewels, boats, bridges, carts, food, clothing, and so on, appearing as inanimate objects, a great fisherman in times of famine, creatures that provide oil to those afflicted by disease, Chanchala in the land of rakshas, golden bees in unclean mud, and so on. Emanations of various kinds are the basis of happiness in every way. Without thought and without movement, they dwell near glory through great meaning. This means that from that very state, various emanations arise. Just as the illusions of the world appear, so too do the various emanations of the Buddha. They are also the doers of the mind. Although there is no dharma to be done, the embodiments of body, speech, and mind naturally appear in natural mountains, rocks, and landscapes, and beings hold them as objects of accumulation, and even once they are held as objects of faith, and the embodiments of body, speech, and mind that arise from the efforts and actions of individuals. Furthermore, all those who, in the form of inanimate objects, benefit beings and are able to give a little happiness, and who have become the objects of the six senses, should be known as the activities of the Victorious Ones. Among them, the three jewels are embossed, and those that are painted on walls and thangkas, Gandhola, mansions, and pleasure gardens, cities emanated in the desert, that is, in a place without water, lotuses, wish-fulfilling trees, and wish-fulfilling jewels, boats, bridges, carts, food, clothing, and so on. As it is clear in the Jataka tales of the Teacher, a great fisherman in times of famine, those afflicted by disease.
Chinese
例如，化现为熊来救助受困的动物，或者在罗刹洲化为聪慧的马王，救助众多商人，又如化现为金色的蜜蜂，在不净的泥沼中成办其族类的利益等等，以各种不确定的化现来示现，也成为一切时处安乐的基础。像这样，不带有“我已施予利益”的念头和造作，实际上却自然而然地趋近于吉祥。以上是引文。根本颂：如果所化众生的时机已过，那么调伏者融入法界的象征是：就像没有水器时，水中的月影融入化现之月的本体一样。被所化众生的显现所摄持的化现，融入自显圆满报身的法界中。那也像是虚空中的月亮，并非从一个融入另一个，而是外在的光芒融入内在无戏论的境界中一样。融入报身自显法身的广大智慧中，对于这一点，中观派认为这是进入法界寂灭的殊胜止息。而在此，自宗认为是各自自证的智慧，微细智慧内明法界，融入未被蒙蔽的童瓶身中。无论何时，只要所化众生的显现出现，无碍大悲智慧便会生起，这就是安住于甚深平等性的法性，是任运成就大果位的境界。这段话是说，如果所要调伏的众生，其时机已过，痛苦已经止息，那么无论是殊胜还是低劣的调伏者，从法界中产生，又融入法界的象征是：就像没有盛水的容器时，其中显现的月亮影子，融入化现之月的本体一样。被各个所化众生的显现所摄持的化现，也融入自显圆满报身的法界中。那也像是虚空中的月亮，并非从一个融入另一个，而是外在显现的白色光芒，融入内在无戏论的境界中一样，融入圆满报身自显法身的广大智慧中，无有分别。对于这一点，中观派认为这是进入法界的寂灭殊胜止息。而在此，自宗认为是各自自证的智
English
For example, transforming into a bear to rescue trapped animals, or transforming into a wise horse king in the land of Rakshasas to save many merchants, or transforming into a golden bee in an impure swamp to accomplish the benefit of its kind, and so on, showing various uncertain transformations, also becomes the basis of happiness at all times and places. Like this, without the thought or fabrication of "I have bestowed benefit," it actually naturally approaches auspiciousness. The above is a quotation. Root text: If the time for those to be tamed has passed, then the symbol of the tamer dissolving into the Dharmadhatu is: Just as when there is no water vessel, the moon's reflection in the water dissolves into the essence of the manifested moon. The manifestations gathered by the appearances of those to be tamed, dissolve into the Dharmadhatu of self-appearing perfect Sambhogakaya. That is also like the moon in the empty sky, not dissolving from one into the other, but the outward radiance dissolving into the inner, non-elaborate state. Dissolving into the great wisdom of the self-appearing Dharmakaya of the Sambhogakaya, the Madhyamikas consider this to be entering the Dharmadhatu, the supreme cessation of peace. Here, the self-nature is the wisdom of individual self-awareness, the subtle wisdom, the inner clear Dharmadhatu, dissolving into the unclouded youthful vase body. Wherever the appearance of those to be tamed arises, the basis for the unimpeded compassion wisdom to spread is, the Dharmata of abiding in perfect equanimity, is the state of the spontaneously accomplished great fruition. This passage means that if the time for those to be tamed has passed and suffering has ceased, then the symbol of the tamer, whether superior or inferior, arising from and dissolving into the Dharmadhatu is: Just as when there is no container filled with water, the moon's reflection appearing in it dissolves into the essence of the manifested moon. The manifestations gathered by the appearances of each of those to be tamed also dissolve into the Dharmadhatu of the self-appearing perfect Sambhogakaya. That is also like the moon in the empty sky, not dissolving from one into the other, but the outward appearing white radiance dissolving into the inner, non-elaborate state, dissolving without separation into the great wisdom of the self-appearing Dharmakaya of the perfect Sambhogakaya. Regarding this, the Madhyamikas consider this to be entering the Dharmadhatu, the supreme cessation of peace. Here, the self-nature is the wisdom of individual self-awareness.