Tibetan
ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ། མཐར་ཕྱིན་འབྲས་བུ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ། ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ། མཐར་ཕྱིན་འབྲས་བུ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ། རྩ་བ། དེ་ལྟར་གཞི་ལམ་མཚན་ཉིད་ལེགས་རྟོགས་ནས། །མཐར་ཕྱིན་འབྲས་བུ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ནི། །གཞན་ལས་མ་བྱུང་ཀུན་གཞིའི་རྙོག་པ་དྭངས། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཆོས་དབྱིངས་ཞི་བ་ཡིན། །གང་དུ་གཞི་ལས་གཞི་སྣང་གཡོས་པ་ཡི། །བདག་འཛིན་བག་ཆགས་ཤེས་བྱའི་ཆ་འཛིན་པའི། །ཚོགས་བརྒྱད་ཉེར་ལེན་སྤྲིན་དང་འདྲ་བ་རྣམས། །རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉི་མ་ནི། །སྒྲིབ་པ་མེད་པར་རང་བཞིན་འོད་དུ་གསལ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་གཞིའི་གནས་ལུགས་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་བྱེདལམ་བདེན་འདུས་མ་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལེགས་པར་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་མཐར་ཕྱིན་ཚེ་འབྲས་བུ་སྐུ་ལྔ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གང་ལས་ཀྱང་མ་བྱུང་ཞིང་རང་གི་ཀུན་གཞིའི་རྙོག་པ་དྭངས་པ་སྟེ་སེམས་ཞེས་འཁྲུལ་གཞི་དང་། སེམས་བྱུང་ནི་འཁྲུལ་རྟོག་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱིདབྱིངས་སུ་ཞི་བའམ་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ལ་བཏགས་པ་་ཡིན་ཞིང་གང་དུའང་ཡེ་གཞི་ལུང་མ་བསྟན་ལ་གཞི་སྣང་སྟེ་ཡིད་ཅུང་ཟད་གཡོས་པ་མཐུ་བརྟས་ནས་བདག་འཛིན་དང་བག་ཆགས་སོགས་ཤེས་བྱའི་འཁྲུལ་རྟོག་གི་ཆ་འཛིན་པའི་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་དང་ཡིད་ཤེས་ཉོན་ཡིད་ཀུན་གཞི་སྟེ་ཚོགས་བརྒྱད་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྤྲིན་ཕུང་དང་འདྲ་བ་རྣམས། རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དཔེ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལ་མུན་པའི་གཞི་མི་གནས་པ་ལྟ་བུ་ནི། སྒྲིབ་པའི་ཚོགས་གང་ཡང་མེད་པར་རང་བཞིན་དུ་འོད་གསལ་བའོ། །དེའང་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་རིག་པ་ཀ་དག་གཅིག་ལས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ལྡོག་ཆ་ལས་སྐུ་ལྔར་ཕྱེ་ན། མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་དང་། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ། ཆོས་ལོངས་སྤྲུལ་གསུམ་སྟེ་ལྔའོ། །རྩ་བ། གློ་བུར་དྲི་མ་ཆ་དང་བཅས་སྤངས་པ། །དག་པ་གཉིས་ལྡན་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་དངོས། །གདོད་མའི་སངས་རྒྱས་སྨོན་པ་མེད་པའི་དབྱིངས། །ཉ་རྒྱས་ཟླ་བ་སྤྲོས་པ་ཕྱིར་གསལ་ཅན། །སྟོང་གི་ཆ་ལ་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པ་ལྟར། །ཀུན་ཏུ་མི་རྟོག་ཆོས་ཉིད་འཕོ་འགྱུར་མེད། །དབྱིངས་ཀྱི་རྟག་པ་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེའི་སྐུ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ཡང་གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་ཀྱང་མ་གོས་པ་ལ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་དངོས་པོ་གདོད་མའི་སངས་རྒྱས་སྨོན་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་དཔེ་ནི་ཉ་རྒྱས་ཏེ་ཚེས
Chinese
第十三品，开示究竟果位之身与智慧。 第十三品，开示究竟果位之身与智慧。 根本偈：如是基道体性善了知，究竟果位身与诸智慧，非由他生本觉垢净故，心与心生法界寂灭性。何处基位基现动摇时，我执习气所知分执著，八识积聚犹如云朵众，完全清净智慧之日轮，无有遮障自性光明耀。 释义：如是，基之实相，即一切所知法之能知者，道之真谛，即一切无为法之体性，善为了知之后，究竟之时，果位之五身与五智等，非由其他任何处所生，乃是自之本觉垢染清净之故，心，即是错乱之基；心生，即是错乱之分别念，彼等皆于法界中寂灭或证悟，于任何处，自性本基无记，于基位显现之时，心稍微动摇，力量增长，生起我执与习气等，执著于所知之错乱分别念，五门之识与意识、染污意、阿赖耶识，即是八识积聚，犹如云朵一般。完全清净之智慧，譬如太阳之精华，黑暗之基无处可存一般，无有任何遮障之聚，自性光明照耀。 彼等基、道、果三者，从觉性本初清净一味中无有改变之侧面，分出五身，即：不变金刚，现前菩提，法、报、化三身，此乃五身。 根本偈： 忽尔垢染连同分位舍，二净具足菩提胜妙体，原始佛陀无愿之法界，满月盈亏显现外光明。 融入空性分位法界中， 恒常无念法性无迁变， 法界之恒常不变金刚身。 释义：彼等，从本初即自性清净，亦未被忽尔之垢染所染污，是为二净具足。如是之体性，即是菩提胜妙之体性，是为原始佛陀无愿之法界。彼之譬如满月，即十五之
English
Chapter Thirteen: Showing the Ultimate Fruition, Body, and Wisdom. Chapter Thirteen: Showing the Ultimate Fruition, Body, and Wisdom. Root Text: Thus, having well understood the characteristics of the ground and path, the ultimate fruition, body, and wisdom, do not arise from anything else; the impurities of the ground of all are cleared away; mind and mental events are pacified in the dharmadhatu. Wherever the ground-appearance stirs from the ground, the clinging to self, habitual tendencies, and clinging to the aspects of knowable things, the eight collections that take up things, like clouds, are the sun of pristine awareness, completely pure, its own nature clear as light without obscuration. Commentary: Thus, the state of the ground, the knower of all knowable things, the truth of the path, the characteristic of all that is uncompounded, having been well understood, at the ultimate time, the fruition, the five bodies and five wisdoms, etc., do not arise from anything else, but the impurities of one's own ground of all are cleared away, that is, mind, the basis of confusion, and mental events, which are only confused thoughts, are pacified or realized in the dharmadhatu, and wherever the original ground, the unindicated, the ground-appearance, that is, the mind, slightly stirs, its power increases, and clinging to self and habitual tendencies, etc., the five kinds of consciousness of clinging to the aspects of confused thoughts of knowable things, and mind-consciousness, afflicted mind, the ground of all, that is, the eight collections that take up things, like clouds, are the completely pure pristine awareness, like the essence of the sun, where the basis of darkness does not remain, without any collection of obscurations, its own nature is clear as light. Also, the three, ground, path, and fruition, from the aspect of the unchanging from the single original purity of awareness, dividing into the five bodies, are: the unchanging vajra, manifest enlightenment, the three, dharma, enjoyment, and emanation bodies, these are the five bodies. Root Text: Having abandoned the adventitious stains together with their parts, the two-fold pure is the supreme essence of enlightenment, the realm of the primordial Buddha without aspiration, the full moon is clear outwardly with proliferation. Like the part of emptiness dissolving into the realm, always non-conceptual, the nature of reality is without change, the permanence of the realm is the unchanging vajra body. Commentary: Also, from the beginning, it is naturally completely pure, and not stained by adventitious stains, it is two-fold pure. Such a nature is the supreme essence of enlightenment, called the realm of the primordial Buddha without aspiration. Its example is the full moon, that is, the fifteenth of