Tibetan
ེལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་གང་ཞེ་ན། །མ་རབས་ངན་པའི་བྱ་བ་ལ། །ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་ཞིང་སུན་པ་སྟེ། །འདི་ནི་ལུགས་གཉིས་གོས་བཟང་ཡིན། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བོའི་མདུན་ས་རུ། །མི་གཙང་སྟོང་གིས་སྦགས་བཞིན་དུ། །གཅེར་བུར་རྒྱུ་བ་ངོ་ཚ་མིན། །ཁྲེལ་མེད་འདི་ཀ་ངོ་ཚ་ཆེ། །མི་གཙང་གཙང་མའི་ཁྲུས་ཀྱིས་དག །གཅེར་བུར་བཟང་དགུས་བརྒྱན་དུ་རུང་། །ཁྲེལ་མེད་ཁྲུས་ཀྱིས་མ་དག་ལ། །བཟང་པོས་བརྒྱན་ཀྱང་མཛེས་མི་འགྱུར། །ཕན་ལ་བྱས་པ་མི་གཟོ་དང་། །ངན་ལ་རྟིང་གཅོད་ཅི་ཡང་མེད། །ཅི་མེད་ཅང་མེད་གཏོལ་མེད་པོ། །འདི་འདྲ་འདི་ཡང་ཁྲེལ་མེད་ཡིན། །ངན་སྨྲས་གྱུར་ཀྱང་འཛེམ་བག་ཆུང་། །ཕན་པའི་གཏམ་ལ་རྣ་མི་གཏོད། །བཟང་པོའི་གནས་ལ་རེ་ཐག་ཟད། །འདི་འདྲ་འདི་ཡང་ཁྲེལ་ 23-3-33a མེད་ཡིན། །ནང་ག་གསང་གཏམ་ཁ་རུ་བྱུང་། །རེ་ལྟོས་ཅན་ལ་ཡི་ཆད་བསྐྱེད། །མཆོད་འོས་གྱུར་ཀྱང་བདག་མི་སེམས། །འདི་འདྲ་འདི་ཡང་ཁྲེལ་མེད་ཡིན། །བཟང་པོའི་ཚུལ་དང་བཟང་པོའི་གཏམ། །ཐོས་ན་དགའ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་། །དམ་པ་བརྟེན་པར་མི་བྱེད་པ། །འདི་འདྲ་འདི་ཡང་ཁྲེལ་མེད་ཡིན། །མ་རབས་སྡིག་སྤྱོད་གདོལ་པའི་གྲོགས། །བླུན་པོའི་ཁྱུ་ན་འདོད་རྒུར་རྩེ། །ལུགས་གཉིས་སྤྱོད་པ་རྒྱབ་ཏུ་དོར། །འདི་འདྲ་འདི་ཡང་ཁྲེལ་མེད་ཡིན། །ཉིན་སྣང་ཆང་དང་རྒྱན་པོ་སོགས། །གྲགས་པ་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ཡིས་གཡེངས། །མཚན་མོ་འཁྲིག་པ་ཁོ་ནས་འདའ། །འདི་འདྲ་འདི་ཡང་ཁྲེལ་མེད་ཡིན། །དོན་མེད་གཡེངས་པའི་མནོག་ཆུང་གི། ལས་དང་སྡིག་པ་སྣ་ཚོགས་ལ། །འཇུག་ཀྱང་ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པ། །འདི་འདྲ་འདི་ཡང་ཁྲེལ་མེད་ཡིན། །དམ་པའི་ཚུལ་དང་བསྟན་བཅོས་གཞུང་། །མཐོང་ན་དགའ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་། །དེ་ཡི་རྗེས་སུ་མི་སེམས་པ། །འདི་འདྲ་འདི་ཡང་ཁྲེལ་མེད་ཡིན། །མདོར་ན་བླང་དོར་བྱ་བ་ལ། །བརྟག་ཅིང་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པའི། །ལུགས་གཉིས་ལམ་ནས་གང་འདའ་བ། །བླུན་པོ་ཁྲེལ་མེད་ཞེས་བྱ་ཡིན། །ཁྲེལ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡིས་དེ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཡེངས་ལས་སྐྱོབ། །ཁྲེལ་མེད་སྙིང་མེད་པོ་དེ་ལ། །གདམས་ངག་རྣམས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ། །དེ་བས་ཁྲེལ་དང་ལྡན་པ་དག །ལུགས་ 23-3-33b གཉིས་བྱ་བ་བཟང་པོ་ཡི། །ལམ་སྲོལ་འདི་ལས་མ་འདས་པར། །རྟག་ཏུ་བག་ཡོད་སྙིང་པོར་བྱ། །བག་ཡོད་ཅེས་བྱ་གང་ཞེ་ན། །གཡང་ཁར་འདུག་པའི་མི་བཞིན་དུ། །རང་གིས་རང་ཚུལ་བསྲུང་བ་ལ། །རྟག་ཏུ་གཟོབ་པ་ལྷུར་ལེན་པའོ། །བྱིས་པ་མནོག་ཆུང་རྩེད་མོས་བསླུ། །དར་མ་ཆགས་སྡང་ཡུལ་གྱིས་བསླུ། །རྒན་པ་ལུས་སེམས་རྒུད་པས་བསླུ། །བག་མེད་ནམ་ཡང་བསླུ་ཞིང་བསླུས། །འདོད་དང་རྨོངས་པས་བསླུས་ནས་སུ། །འཇིགས་རུང་འཁོར་བའི་འདམ་དུ་སྐྱུར། །ད་རུང་འདོད་རྨོངས་ཁ་ཐལ་བས། །མ་རབས་ལམ་ནས་དམན་པར་བསླུ། །བག་མེད་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་འདིས། །
Chinese
什么是‘羞耻’呢？ 对于卑劣恶劣的行为， 感到非常羞愧和厌恶， 这便是世俗与佛法的华美衣裳。 如同在众人面前， 被不净之物玷污一般， 赤身裸体行走并不羞耻， 无耻之人才真正可耻。 不净之物可用清净之水洗净， 赤裸之身可用美好之物装饰。 无耻之人无法用水洗净， 即使装饰也无法变得美丽。 对恩惠不感恩， 对罪恶不彻底断绝， 一无所有、毫无顾忌、肆无忌惮， 这样的人也是无耻之徒。 即使被恶语中伤也不在意， 不倾听有益的劝告， 对善良之处失去希望， 这样的人也是无耻之徒。 将内心秘密泄露于口， 让有所期待之人感到失望， 即使是值得尊敬的人也不放在心上， 这样的人也是无耻之徒。 听到善良的行为和言语， 不感到高兴， 不依止圣贤之人， 这样的人也是无耻之徒。 与卑劣、罪恶、下贱之人为伍， 在愚人的群体中随心所欲地玩乐， 将世俗与佛法的行为抛在脑后， 这样的人也是无耻之徒。 白天沉迷于饮酒、赌博等， 导致名声败坏的事物， 夜晚只顾行淫， 这样的人也是无耻之徒。 沉迷于无意义的消遣， 从事各种恶业和罪行， 却不知羞耻， 这样的人也是无耻之徒。 看到圣贤的行为和经论， 不感到高兴， 也不思随之效仿， 这样的人也是无耻之徒。 总之，对于应取应舍之事， 不加以观察和行动， 在世俗与佛法的道路上任意妄为的人， 就被称为愚蠢无耻之徒。 具有羞耻心的人， 能够避免颠倒错乱的行为。 对于无耻无畏之人， 任何教诲又有何用呢？ 因此，具有羞耻心的人， 对于世俗与佛法的善行， 不偏离这些道路， 永远以谨慎为核心。 什么是‘谨慎’呢？ 如同身处悬崖边的人一样， 守护自己的行为， 时刻保持警惕。 孩童被无意义的玩乐迷惑， 青年被贪欲和嗔恨迷惑， 老年被身心衰退迷惑， 无有谨慎之人总是被迷惑。 被贪欲和愚痴迷惑之后， 被抛入可怕的轮回泥潭。 如今又因贪欲和愚痴而放纵， 在卑劣的道路上越陷越深。 无有谨慎，如同魔鬼的铁钩。
English
What is called 'shame'? It is to feel deeply ashamed and disgusted by base and evil deeds. This is the beautiful garment of both worldly and Dharma conduct. Like being defiled by impure things in front of a crowd, it is not shameful to walk around naked, but it is the shameless who are truly shameful. Impure things can be cleansed with pure water, and a naked body can be adorned with beautiful things. But the shameless cannot be cleansed by washing, nor can they become beautiful even with adornments. It is ungrateful to not appreciate kindness, and to not completely cut off evil. To be without anything, without any consideration, and reckless, such a person is also shameless. Even when slandered, they are not concerned, they do not listen to beneficial advice, and they lose hope in goodness. Such a person is also shameless. To reveal inner secrets, to disappoint those who have expectations, and to not care about those who are worthy of respect, such a person is also shameless. When hearing about virtuous actions and words, they do not rejoice, and they do not rely on noble beings. Such a person is also shameless. To associate with base, evil, and lowly people, to indulge in pleasures at will among fools, and to abandon worldly and Dharma conduct, such a person is also shameless. To be distracted by drinking, gambling, and other things that ruin one's reputation during the day, and to spend the night only in sexual activity, such a person is also shameless. To indulge in meaningless distractions, to engage in various evil deeds and sins, and yet not know shame, such a person is also shameless. When seeing the conduct of noble beings and scriptures, they do not rejoice, nor do they think of following them. Such a person is also shameless. In short, for things to be adopted and abandoned, they do not examine and act accordingly, and those who act arbitrarily on the path of worldly and Dharma conduct are called foolish and shameless. Those who have shame, can avoid inverted and confused actions. For the shameless and fearless, what is the use of any teachings? Therefore, those who have shame, for the virtuous deeds of worldly and Dharma conduct, do not deviate from these paths, and always make mindfulness their essence. What is 'mindfulness'? Like a person sitting on the edge of a cliff, guarding one's own behavior, and always taking care to be cautious. Children are deceived by meaningless games, youths are deceived by desire and hatred, and the elderly are deceived by the decline of body and mind. Those without mindfulness are always deceived. After being deceived by desire and ignorance, they are thrown into the terrible swamp of samsara. Now, because of the indulgence of desire and ignorance, they sink deeper and deeper on the base path. Lack of mindfulness is like the iron hook of a demon. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ཁྲི་དང་གདུགས་ཀྱི་བར་ནས་ཀྱང་། །ཡུད་ཙམ་གྱིས་ནི་འགྲོ་བ་འདི། །དམན་པའི་གནས་སུ་བསྒྱུར་བར་བྱེད། །བུད་མེད་གཞོན་ནུ་བཙུན་པའི་དགྲ། །ཕྱུགས་དབུལ་རྒྱལ་ཁྲིམས་མཁན་པོའི་དགྲ། །འཁོར་ངན་ངོ་སྲུང་གཙོ་བོའི་དགྲ། །དགྲ་འདིས་གང་བཅོམ་ངེས་པར་བཅོམ། །སྐྱེ་བོའི་དཔལ་འབྱོར་གློག་ལྟར་གཡོ། །ལུས་ཀྱང་ཆུ་བུར་ལྟར་འཇིག་ཅིང་། །ནད་དང་གདོན་དང་འཇིགས་པ་ནི། །ཤིན་ཏུ་མང་པའི་དབུས་གནས་པ། །རླུང་གསེབ་མར་མེ་ལྟ་བུ་ལ། །ཡིད་བརྟན་ཅི་ཡང་མེད་བཞིན་དུ། །འབྱུང་འགྱུར་གནས་ལ་མི་སེམས་པར། །བག་བརྐྱང་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་གནས། །མཐོན་པོ་རྣམས་ཀྱང་དམའ་བ་དང་། །འབྱོར་བ་རྣམས་ཀྱང་རྒུད་འགྱུར་ལ། ། 23-3-34a མཛེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཉམས་འགྱུར་པའི། །འདུས་བྱས་འདི་ཚུལ་ཅིས་མ་མཐོང་། །རང་བློ་ནང་དུ་བཀུག་ནས་སུ། །བག་ཡོད་པར་ནི་མ་བྱས་ན། །བདག་སྐྱོན་བདག་གི་མི་ཤེས་ཏེ། །གཞན་གྱིས་བཤད་ཀྱང་གོ་བར་དཀའ། །སྣ་ཚོགས་ཡུལ་རྐྱེན་དང་འཕྲད་ཚེ། །ཅོལ་ཆུང་ཤེས་པ་ཁྱི་བཞིན་འཁྲིད། །བཟང་ཚུགས་ཤོར་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ། །བཞད་གད་བྱས་ཀྱང་བསྟོད་པར་རློམ། །སྲང་ལ་གཞལ་པའི་ལྗིད་བཞིན་དུ། །ལུགས་གཉིས་གྱི་ནི་བྱ་བ་ལ། །བྱས་པའི་ལག་རྗེས་ཆེ་ཆུང་གིས། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བཟང་ངན་ཤེས། །བསམ་མེད་ཞེ་མདོ་ཆུང་བ་རྣམས། །སྐྱེ་བའི་དུས་དང་རྒས་པའི་དུས། །ཉི་མ་གཅིག་ལ་བྱུང་བ་ལྟར། །ཚེ་གང་འདི་བྱས་ངོས་བཟུང་མེད། །མཁས་རྣམས་ཉི་མ་རེ་རེར་ཡང་། །ཆོས་དང་ནོར་དང་འདོད་དང་ཐར། །སྡེ་བཞིའི་དོན་ཆེན་ལྷུར་བླང་བས། །ནམ་ཞིག་གྲུབ་འབྲས་རྒྱ་ཆེ་ལྡན། །དོན་མེད་པ་དང་དོན་ཉམས་པ། །ཀུན་ཀྱང་བག་མེད་ལས་བྱུང་བས། །ཉི་མ་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ཡང་། །བག་མེད་སྤོང་ལ་དོན་རེ་བསྒྲུབ། །སྤྱང་པོ་སྤྱང་མཐར་མ་ཕྱིན་པར། །སྤྱང་པོ་འཚལ་བ་ཁྲམ་པའི་རྒྱུ། །དོན་མེད་ཀུན་ལ་མགོ་བདེ་བསྒྱུར། །འདི་འདྲ་བག་མེད་པ་ཡི་སྐྱོན། །ཁོང་ཡངས་ཤོང་རྒྱ་ཡོད་ན་ཡང་། །ངང་རིང་ངང་ནས་བྱ་བ་ཤོར། །ཕན་མེད་གནོད་མེད་རྒྱ་མཚོའི་རྡོ། །འདི་ཡང་བག་མེད་པ་ཡི་སྐྱོན། །བློ་ཆེན་ཤེས་རྒྱ་མི་ཡངས་ 23-3-34b པའི། །བྱ་བྱེད་ཆུ་བོའི་རླབས་ལྟར་འཚུབ། །བབ་བབ་སྤྱོད་པས་ལུས་སེམས་འཁྲུག །འདི་ཡང་བག་མེད་པ་ཡི་སྐྱོན། །གཏོང་བའི་བློ་སྟོབས་མེད་ན་ཡང་། །ཟས་ནོར་ཚགས་སུ་མི་འཛུད་པར། །ཞིག་མིན་ཞིག་པོའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན། །འདི་ཡང་བག་མེད་པ་ཡི་སྐྱོན། །བྱམས་བརྩེའི་བློ་རྒྱུད་མ་འབྱོང་བར། །དགྲ་བོ་ཇི་འདོད་ལམ་དུ་བཏང་། །ཀུན་ལ་རང་རྒྱུས་གསལ་བོར་ངོམ། །འདི་ཡང་བག་མེད་པ་ཡི་སྐྱོན། །འཛིན་མེད་སྒྱུ་མར་མ་ཤར་བར། །ལུས་དང་གཏམ་དང་སྤྱོད་ལམ་ཀུན། །ཀུན་དང་འདྲེས་པས་ཀུན་གྱིས་བརྙས། །འདི་ཡང་བག་མེད་པ་ཡི་སྐྱོན། །དགོས་མེད་སྐྱོ་ཤས་མ་ས
Chinese
即使在王位和华盖之下， 顷刻之间也会将众生， 转入低劣的境地。 年轻女子是僧人的敌人， 贫穷是富人的敌人，法律是法官的敌人， 恶劣的随从是主人的敌人。 此敌一旦得逞必定摧毁一切。 众生的财富如闪电般变幻莫测， 身体也如水泡般脆弱易逝， 疾病、邪魔和恐惧， 存在于极度危险之中。 犹如风中残烛， 没有任何可以依赖， 却不思未来之境， 如何能放纵懈怠地生活？ 高位者也会沦为卑贱， 富裕者也会变得贫困， 美貌者也会逐渐衰老， 为何不看清这无常的世事？ 若能反观自心， 不保持谨慎， 便无法认识自己的过错， 即使他人指正也难以听进。 一旦遭遇各种境遇和因缘， 轻率的意识便会如犬般被牵引。 对于失去美德的人， 即使嘲笑也误以为是赞扬。 如同用秤衡量重量， 世间法和佛法之事， 人们会根据行为的轻重， 来判断好坏。 无知且心胸狭隘之人， 出生之时和衰老之时， 仿佛在同一天到来一般， 一生所为皆无意义。 智者即使在每一天， 对于法、财、欲、解脱， 四种重要目标都全力以赴， 终将获得广大的成就。 无意义和失去意义， 都源于放逸， 因此即使在每一天， 也要舍弃放逸，努力行善。 狡猾之人若未能达到狡猾的极致， 追求狡猾只会成为骗子的根源。 对无意义之事却善于变通， 这便是放逸的过错。 即使心胸宽广， 也会因急躁而错失良机。 无益无害如同大海中的顽石， 这也是放逸的过错。 才智过人却知识浅薄， 行为举止如激流般动荡不安， 鲁莽行事使身心疲惫， 这也是放逸的过错。 即使没有布施的魄力， 也不应积攒食物和财富， 装作破败的样子， 这也是放逸的过错。 若未培养慈悲之心， 便会任由敌人为所欲为， 向众人暴露自己的底细， 这也是放逸的过错。 若未能将一切显现为无执的幻象， 言行举止， 与大众混同，便会受到轻视， 这也是放逸的过错。 无谓的悲伤没有停止
English
Even from amidst throne and parasol, In an instant, this being, Is transformed into a lower state. A young woman is the enemy of a monk, Poverty is the enemy of the wealthy, the law is the enemy of the judge, A bad entourage is the enemy of the master. This enemy, once it prevails, certainly destroys everything. The wealth of beings is as fleeting as lightning, The body is also as fragile as a bubble, Disease, demons, and fears, Reside in the midst of extreme danger. Like a butter lamp in the wind, There is nothing to rely on, Yet, without thinking of the future state, How can one live with such indulgence? The high will also become low, The wealthy will also decline, The beautiful will also fade, Why not see this impermanent nature of compounded things? If one turns inward to one's own mind, And does not remain mindful, One will not know one's own faults, Even if others point them out, it is difficult to understand. Once encountering various circumstances and conditions, A frivolous consciousness is led like a dog. For a person who has lost their virtue, Even laughter is mistaken for praise. Like weight measured on a scale, In matters of both worldly and Dharma affairs, People know good and bad, By the magnitude of the actions performed. The ignorant and narrow-minded, Their time of birth and time of aging, Seem to come on the same day, They do not recognize what they have done in their life. The wise, even in each day, For Dharma, wealth, desire, and liberation, Take the four great aims to heart, And will someday possess vast results. Meaninglessness and loss of meaning, All arise from heedlessness, Therefore, even in each day, Abandon heedlessness and strive to accomplish something meaningful. A cunning person who does not reach the height of cunning, Seeking cunning becomes the root of deceit. Being clever at all meaningless things, This is the fault of heedlessness. Even if one has a broad mind, One loses opportunities due to impatience. Neither beneficial nor harmful, like a stone in the ocean, This is also the fault of heedlessness. Great intellect but not broad knowledge, Actions and activities are turbulent like waves of a river, Acting rashly agitates body and mind, This is also the fault of heedlessness. Even if one does not have the strength of generosity, One should not hoard food and wealth, But act with a pretense of ruin, This is also the fault of heedlessness. If one has not cultivated a mind of loving-kindness, One will let enemies do as they please, Clearly showing one's own nature to everyone, This is also the fault of heedlessness. If one has not manifested everything as an ungraspable illusion, One's body, speech, and conduct, Mingling with everyone, will be despised by all, This is also the fault of heedlessness. Unnecessary sorrow has not ceased --------------------------------------------------------------------------------