Tibetan
་ཤེས་སུ། །འདོད་པ་ཡང་དག་བདེན་པའི་ལུགས། །འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་རྣམ་ཤེས་གྲངས་མང་ཉུང་དུ་འདོད་པ་རྣམས་རྒྱའི་སློབ་དཔོན་ཝེན་ཚེག་གིས་བཤད་པ་ལྟར་དགོད་དོ་དེ་ཡང་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་ཆེན་བམ་པོ་དོན་ལྔ་པ་ལས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དྲུག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་འབྱུང་གི་བདུན་དང་བརྒྱད་ཅེས་པ་ནི་མི་སྟོན་ཏེ་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་དང་སྦྱར་ན་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དྲུག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་བྷ་བྱས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་དབུ་མ་སྙིང་པོའི་ནང་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བདུད་རྩི་ལ་འཇུག་པའི་ལེའུ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལས་གུད་ན་གཞན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་དེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གིས་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་གཞུང་གིས་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཁོ་ན་རྣམ་པར་བཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་འཕགས་པ་བྱམས་པའི་གཞུང་གིས་ནི། འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཚང་བར་འཇོག་པའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱ་གར་ཡུལ་པའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་དེ། དང་པོ་ནི་སློབ་དཔོན་བོ་དེ་ལེའུ་ཅེས་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཏེ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ཉིད་ལ་སེམས་ཤེས་བྱ་ཡང་དམིགས་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ཏེ་དད་པ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །ཞེས་བཤད་དེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཡིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བཤད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། གཉིས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཡང་དག་བདེན་པས་རྣམ་པར་ངེས་པའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགུའི་དོན་འཇོག་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགུའི་ལེའུ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ནི་ཕལ་ཆེར་བསྟན་བཅོས་གཞན་དག་ལས་བཤད་པ་དང་མཐུན
Chinese
知悉。 欲求真实之理。 此处大乘论师们对于识的数目多少的观点，按照汉地论师文则的说法来阐述，即在《释论》的《大疏》第五十五卷中说：从小乘的经藏中说，识只有六种，没有提到第七识和第八识，就像其中所说的那样。 此处如果与大乘的教义相结合，则有两种说法。第一种是龙树论师等说，识只有六种。因此，跋毗论师所著的《中观心要》中，从“进入真实性甘露品”中说，除了六识之外，没有其他的阿赖耶识，因为没有被眼等六识所包含，所以就像虚空中的花朵一样。因此，应当知道，他们的论典只安立了六识。 第二种是圣弥勒的论典，依靠《圣金光明经》等，安立圆满的八识的论典。依靠这些论典，印度的论师们有三种说法。第一种是菩提流支论师，依靠《唯识论》安立两种心。第一种是法性心，也就是如来藏的自性。如来藏的自性本身被称为心，但不是有境的心。第二种是相应心，与信心和贪欲等心所生起的事物相应。这样说，是因为唯识的意之自性，所以被称为意和识，也没有矛盾。这是总结性的说法。第二种是正真论师，依靠名为《辨识藏》的论典，安立九识的意义，就像《九识品》中所说的那样。所谓的九识，眼等六识大多与其他论典中所说的相同。
English
Know this. The way of desiring what is truly true. Here, the great vehicle masters' views on the number of consciousnesses, whether many or few, are explained according to the teachings of the Chinese master Wen Ze. That is, in the 55th volume of the Great Commentary of the Explanation of Intent, it says: From the Hinayana scriptures, it is said that there are only six consciousnesses, and the seventh and eighth consciousnesses are not mentioned, just as it is taught therein. Here, if combined with the teachings of the Mahayana, there are two explanations. The first is that masters such as Nagarjuna say that there are only six consciousnesses. Therefore, in the chapter "Entering the Nectar of Suchness" from the Madhyamika Heart Essence, written by Master Bhāviveka, it says that apart from the six consciousnesses, there is no other alaya-consciousness, because it is not included in the six consciousnesses of the eye, etc., so it is like a flower in the sky. Therefore, it should be understood that their treatises only establish the six consciousnesses. The second is the treatise of the noble Maitreya, which relies on scriptures such as the Noble Golden Light Sutra to establish the doctrine of the complete eight consciousnesses. Based on these treatises, the Indian masters have three explanations. The first is Master Bodhiruci, who relies on the treatise established as only consciousness to establish two kinds of minds. The first is the mind of dharmata, which is the nature of tathagatagarbha. The nature of tathagatagarbha itself is called mind, but it is not a mind with an object. The second is the corresponding mind, which corresponds to things that arise from mental factors such as faith and desire. It is said that because it is the nature of the mind of only consciousness, it is called mind and consciousness, and there is no contradiction. This is the concluding statement. The second is Master Yangdagdenpa, who relies on the treatise called the "Discriminating Consciousness Treasury" to establish the meaning of the nine consciousnesses, as it is taught in the chapter on the nine consciousnesses. The so-called nine consciousnesses, the six consciousnesses of the eye, etc., are mostly the same as what is said in other treatises.
Tibetan
་ནོ། །བདུན་པ་ནི་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་བརྒྱད་པ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཁོ་ནའི་སྒྲིབ་པ་དང་ལྡན་ གྱི་ཆོས་ཀྱི་འཛིན་པ་ནི་མེད་དེ་ངེས་པར་སངས་རྒྱས་སུ་མི་འགྲུབ་བོ། །བརྒྱད་པ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། དང་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་གཞི་ནི། སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པའི་དོན་དང་ལྡན་པའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཀུན་གཞི་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དག་ལ་དམིགས་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས། འདིར་བསྒྱུར་བ་ལས་མི་སྣང་ཡང་རྒྱ་ནག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལ་ཡོད་པར་གསལ། དབང་པོ་དོན་དང་བདག་རྣམ་རིག །སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས། །དེ་དང་འདྲ་བར་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཞེས་འབྱུང་བས་བསྟན་བཅོས་འདི་དག་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྒྱད་པ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་གཞི་འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་ནས་ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་བཞི་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་ཆོས་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་མིན་ནོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་བློ་བརྟན་གྱི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་སྐད་དུ་འཆད་དོ། །དགུ་པ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་གཅིག་ལ་དོན་གཉིས་དང་ལྡན་པས།དང་པོ་ནི་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་དམིགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། གཟོད་མ་ནས་རིག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཞིབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགུ་བསྟན་པ་དང༌། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་ངེས་པའི་མཛོད་ཀྱི་ནང་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགུ་བསྟན་པའི་ ལེའུ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེའོ། །གསུམ་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཧྱན་ཙང་གིས་དེ་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ཀུན་ལས་བརྒྱད་པ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་ལེའུ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ འདི་མཁས་པ་གཅིག་བྱུང་འདུག །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དྲུག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་གསུངས། སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་གི་བསྟན་བཅོས་རྣམ་པ་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལས། བརྡའ་སྤྲད་དེ་བཤད་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། མདོ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དྲུག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྱུར་བའི་དོན་གྱི་སྒོ་ཡིན་
Chinese
诺。第七是取蕴的识，第八执著我与我所，具有烦恼的障碍，没有对法的执著，所以一定不能成佛。第八是阿赖耶识，这也有三种。有些人说，第一，自性阿赖耶是具有成就佛陀之义的。第二，异熟阿赖耶是缘于十八界，因此在《辨中边论》的偈颂中，虽然在此翻译中没有出现，但在汉译本中很明显有：根境与及我相识，从彼生起极相似。因此依靠这些论典等，说第八识是缘于十八界的。第三，普染污阿赖耶是缘于如是之境，生起四种慢，那是法执，而不是人执，这是依靠论师智护的论典而如此讲解的。第九是无垢识，是如是之性。如是之性一者具有二义：第一是所缘境，即如是与真如等。第二是能缘，也叫无垢识，也叫本始智，详细地讲述了九识，就像从《成唯识宝典》中讲述九识的章节中所说的那样。第三，玄奘法师说，在《楞伽经》中说，第八是阿赖耶识。如果那样，为什么在《般若波罗蜜多经》等大品中说：这里出现了一位智者，识只有六种。护法论师的《唯识三十颂》中，通过隐喻的解释说：经中说识是六种，那是随转义的门。
English
No. The seventh is the consciousness of taking, the eighth clings to self and what belongs to self, possessing only the obscurations of afflictions, without the clinging to phenomena, so it is certain that one cannot become a Buddha. The eighth is the Alaya consciousness, which also has three aspects. Some say that the first, the self-nature Alaya, possesses the meaning of achieving Buddhahood. The second, the Vipaka Alaya, focuses on the eighteen realms, therefore in the verses of the Madhyantavibhaga-karika, although it does not appear in this translation, it is clear in the Chinese translation: 'The faculties, objects, and the self-image consciousness, arise similarly from them.' Therefore, relying on these treatises and so on, it is said that the eighth consciousness focuses on the eighteen realms. The third, the universally defiled Alaya, focuses on the realm of Suchness, giving rise to four kinds of pride, which is the clinging to phenomena, not the clinging to persons, this is explained in this way based on the treatise of the teacher Blo brtan. The ninth is the stainless consciousness, which is the nature of Suchness. The nature of Suchness has two meanings in one: the first is the object to be focused on, namely Suchness and ultimate reality, etc. The second is the focuser, which is also called the stainless consciousness, also called primordial wisdom, the nine consciousnesses are explained in detail, just as it is said in the chapter on explaining the nine consciousnesses from within the Treasury of Manifest Knowledge. Thirdly, the teacher Xuanzang said that in the Lankavatara Sutra, the eighth is the Alaya consciousness. If that is the case, why is it said in the Mahaprajnaparamita Sutra and other great sections: 'Here a wise man has appeared, consciousness is only six.' In the Treatise on the Establishment of Consciousness-Only by the teacher Dharmapala, through metaphorical explanations, it is said: 'The sutra says that consciousness is six, that is the door of consequential meaning.'