Tibetan
་གཞི་དང༌། །ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིད་ཤེས་པར་བྱ། །མཚན་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང༌། །དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང༌། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དགུར་འདོད་པ་དང༌། ཚོགས་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དགག་པ་སྟེ་དོན་བཞི་ཡིས་ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་ཡིད་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་མདོར་བསྟན་ནོ། །རྒྱས་ པར་བཤད་པ་ལ་བཞི་ལས་དང་པོ་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་པ་གཉིས་ལས་ཀུན་གཞི་ལ་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཀུན་གཞི་དང༌། བརྟེན་པ་ས་བོན་གྱི་ཀུན་གཞིའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཡོད་ཅེས་སྟོན་པ་ནི། མཚན་ཉིད་གཉིས་ལས་ཀུན་གཞི་ནི། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ལ་རྟེན་གྱུར་ཀུན་གཞི་ནི། །དོན་དང་སེམས་ཅན་བག་ཆགས་ལ། །རྣམ་པར་རིག་པ་མི་རིག་པ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་རེག་ལ་སོགས། །ལྔ་ཉིད་དང་ལྡན་ཞེས་པས་སྟོན་ནོ། །དེ་ཡང༌། དམིགས་པ། རྣམ་པ། ངོ་བོ། གྲོགས་ཏེ་བཞིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དམིགས་ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་སྟེ་དོན་ལྔ། མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔའི་སེམས་ཅན་དང༌། བདག་དང་ཆོས་ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་དང་གསུམ་ལ་དམིགས། རྣམ་པ་སྣོད་བཅུད་དེ་དག་སྣང་ཡང་རང་གིས་ཀྱང་མི་ངེས་ལ་རྗེས་སུ་ངེས་པ་ཡང་འདྲེན་མི་ནུས་པ། ངོ་བོ་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ཅིང༌། འཁོར་ཚོར་བ། འདུ་ཤེས། སེམས་པ། རེག་པ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ་སེམས་བྱུང་ལྔ་ཁོ་ན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །དེ་སྐད་དུའང༌། དོན་དང་སེམས་ཅན་དུ། སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། །རབ་ཏུ་སྐྱེའོ་ཞེས་དང༌། སུམ་ཅུ་པ་ལས། དེ་ནི་ལེན་པ་དག་དང་གནས། །རྣམ་པར་རིག་པ་མི་རིག་པ། །རྟག་ཏུ་རེག་དང་ཡིད་བྱེད་དང༌། །རིག་དང་འདུ་ཤེས་སེམས་པར་ལྡན། །དེ་ལ་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཏེ། །དེ་ནི་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན། །རིག་ལ་ སོགས་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྣམ་སྨིན་དང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བག་ཆགས་རྣམ་སྨིན་གྱི་དམིགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ས་བོན་གྱི། དབང་གིས་གནས་དོན་ལུས་སུ་ནི། །སྣང་ཕྱིར་དམིགས་པ་དག་ཏུ་འདོད། །ས་བོན་དེ་སྣང་ནས་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་ཡང་དེའི་དབང་གིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་སྨིན་དེ་གནས་དབང་རྟེན་དང༌། ལུས་དབང་པོ་དང༌། དོན་ཡུལ་ལྔའི་སྣོད་བཅུད་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་བས་ན་དམིགས་པར་བཞག་སྟེ། དཔེར་ན་ཡུལ་གྱི་དབང་གིས་ཤེས་པ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བྱུ
Chinese
俱生，烦恼意应知晓。定义决定，及其论证，意识分为九组之说，以及驳斥一组之说，以这四点来了解俱生和烦恼意。这是简要的说明。详细解释分为四部分，首先是定义，其中俱生和烦恼意的定义分为两种，俱生中作为所依的异熟俱生，以及能依的种子俱生的定义，说明有这两种。两种定义中，俱生是：以所依和能依的差别，定义被认为是两种。作为所依的俱生的定义是怎样的呢？对此，作为所依的俱生是：对境和有情习气，不清晰的意识，无记触等，具备五种性质来阐释。也就是，通过对境、相、自性、伴侣这四点来了解。对境是色、声、香、味、触这五种，眼、耳、鼻、舌、身五根的有情，以及对我和法的一切假立自性执着的习气，这三者作为对境。相是器情世界，虽然显现，但自己也不能确定，也不能引导随后的确定。自性是不被遮蔽且无记，伴侣是受、想、行、触、作意这五种心所，仅仅与它们相应。正如所说：在对境和有情中，显现的意识，会完全产生。以及《三十颂》中说：它与领受者同在，不清晰的意识，总是与触和作意，与觉和想念思虑同在。其中感受是舍受，它是不被遮蔽且无记的。觉等也是如此。如果说，异熟和不可说为一异的习气如何成为异熟的对境呢？是由于种子的力量，显现为处所、事物和身体，因此被认为是诸对境。即使种子显现后不会变成外境，但由于它的力量，俱生异熟会显现为处所、根基，身体、根，以及事物五境的器情世界，因此被认为是所缘。例如，由于外境的力量，意识会变成它的相
English
The co-emergent, the afflicted mind should be known. Definition determination, and its proof, the theory of dividing consciousness into nine groups, and the refutation of the theory of one group, these four points are used to understand the co-emergent and the afflicted mind. This is a brief explanation. The detailed explanation is divided into four parts, the first is the definition, in which the definitions of the co-emergent and the afflicted mind are divided into two types, the Vipaka co-emergent as the support in the co-emergent, and the definition of the seed co-emergent as the supported, indicating that there are these two types. Of the two definitions, the co-emergent is: By the difference of the support and the supported, the definition is considered to be two types. What is the definition of the co-emergent as the support? To this, the co-emergent as the support is: Objects and sentient being habits, unclear consciousness, unspecified touch, etc., possessing five qualities to explain. That is, it should be understood through the four points of object, aspect, nature, and companion. The objects are the five objects of form, sound, smell, taste, and touch, the sentient beings of the five sense organs of eye, ear, nose, tongue, and body, and the habits of attachment to the self-nature of all imputations of self and phenomena, these three are taken as objects. The aspect is the container and content world, although it appears, it cannot be determined by itself, nor can it guide the subsequent determination. The nature is unobscured and unspecified, and the companion is the five mental factors of feeling, thought, intention, touch, and attention, only corresponding to them. As it is said: In objects and sentient beings, the appearing consciousness will be completely produced. And in the Thirty Verses it says: It is with the receivers and abides, unclear consciousness, always with touch and attention, with awareness and thought. Among them, feeling is neutral feeling, it is unobscured and unspecified. Awareness and so on are also the same. If it is said, how does the Vipaka and the habits that cannot be said to be one or different become the object of Vipaka? It is due to the power of the seed, appearing as place, things, and body, therefore it is considered to be the objects. Even if the seed does not become the external environment after it appears, but due to its power, the co-emergent Vipaka will appear as the place, the basis, the body, the root, and the container and content world of the five objects of things, therefore it is considered to be the object. For example, due to the power of the external environment, consciousness will become its aspect.