Tibetan
་མདོ་དེ་དག་དང་གྲངས་མཉམ་ཡོད་ལ། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་སོ་བདུན་ལ་སྡེ་ཚན་བདུན་པོ་རེ་རེ་ལ་རེ་རེ་སྟེ་མདོ་བདུན་དང༌། སོ་བཞི་ལ་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ལ་གཅིག །སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལ་གཅིག །སྤོང་ལམ་ལ་གཅིག །གཞན་བཅུ་གསུམ་ལ་རེ་རེ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་དང༌། སོ་དགུ་ལ་ཐ་མ་གསུམ་ལ་རེ་རེ་གཞན་སྡེ་ཚན་བཞི་ལ་རེ་རེ་སྟེ་མདོ་བདུན་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཤེས་རྣམ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དོན་རྣམ་གསུངས་པར་ཁ་ཅིག་འཆད་ལ་ཁ་ཅིག་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་འཆད་ཀྱང༌། རབ་འབྱོར་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་ཀས་དོན་རྣམ་དང་ཤེས་རྣམ་གཉིས་ཀ་ཅི་རིགས་པར་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་མ་མཆིས་པས་དོན་རྣམ་དང་དེའི་ཕར་ཕྱིན་གྱིས་ཤེས་རྣམ་གཉིས་སྒྲས་ཟིན་པར་བསྟན་ལ་ནམ་མཁའ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པས་དངོས་སུ་རྟག་པ་མེད་པའི་དོན་རྣམ་དང༌། ཤུགས་ལ་དེ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རྣམ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། མདོ་དེ་དག་ལ་རྗེ་བཙུན་གྱིས། མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འདི་ནས་འདིའི་བར་གྱིས་གཞི་ཤེས་དང་ལམ་ཤེས་དང་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ས་གཅོད་མཛད་དོ། །དེ་ཡང་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་ས་གཅོད་དངོས་སུ་མ་མཛད་ཀྱང་གཞི་ཤེས་དང་རྣམ་ མཁྱེན་ལ་ཐོག་མཐའ་བཟུང་བས་བར་གྱི་དེ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པ་གོ་སླ་བར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པ་བརྒྱ་དང་བཅུ་མདོར་གསུངས་པ་ལ། སོ་བདུན་དང་སོ་བཞི་དང་སོ་དགུ་རྣམས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་རྗེ་བཙུན་གྱིས་མཚམས་ཕྱེའོ། །དེ་ནི་མདོ་མཚམས་ཕྱེ་ཚུལ་ཡིན་ལ་འདིར་བསྟན་པའི་ཚུལ་ནི་མདོར་བསྟན་དུ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དང་རྒྱས་བཤད་དུ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་གཙོ་བོར་བསྟན་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས། དེ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྟེན་དུ་བྱས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྐབས་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ལ་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྟོན་པས་སོ། །ཞེས་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་མཚམས་སྦྱར་དུ་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ཡང་མཁྱེན་པ་དང་པོ་གཉིས་ལ་བདེན་པ་བཞི་ག་དང་ཐ་མ་ལ་ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་ཉི་ཚེ་གསུངས་ཏེ། ལམ་བདེན་ཉི་ཚེ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་དེའི་རྣམ་པ་རྣམས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་དོན་རྣམ་དང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་སྐབས་དེ་ཉིད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པ་ནི། འོ་ན་རྣམ་པ་འདི་དག་ལས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། སྔ་མ་དག་ཤེས་རྣམ་བརྒྱ་དོན་གསུམ་གྱིས་དོན་རྣམ་བརྒྱ་དོན་གསུམ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དོན་རྣམ་ཉིད་བསྒོམ་བྱའོ་ཞེས་འཆད་དོ། །འོན་ཀྱང་གཞུང་ནས་སྦྱོར་བས་རྣམ་པ་སྒོམ་པར་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ནི་གཙོ་བོར་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་སྒོམ་པར་སྣང་སྟེ། ཡུལ་ཅན་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡུལ་བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཚུལ་འདི་ལྟར་རྟོགས་པའི་དམིགས་རྣམ་ཅན་གྱི་ལམ་རྣམས་ མི་གནས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་སྦྱོར་བས་རྣམ་པ་སྒོམ་པའི་དོན་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་འབའ་ཞིག་དང་ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་དང་རིགས་མཚུངས་པའི་ལམ་དེ་དང་དེ་དག་སྐྱེད་པ་ལ་དེ་སྒོམ་པ་དང་སྐྱེད་པར་བཏགས་ཏེ། དཔེར་ན་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཉན་རང་གི་ལམ་སྐྱེད་པར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྐབས་འདིར་རྣམ་པ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་དང་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྟེན་ཐ་དད་པའམ། ཡུལ་ལམ་ཡུལ་ཅན་གང་གི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཀྱང་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་བྱའི་གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་སྐྱེ་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞིག་གི་དམིགས་རྣམ་མཚོན་པར་བཞེད་ནས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་བྲག་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྐྱེད་བྱའི་དམིགས་རྣམ་ཤེས་པ་ན་སྦྱོར་བས་སྔར་ལྟར་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་རྣམ་པ་ཡུལ་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་མེད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་སྒོམ་ཞེས་པ་ལྟར་ཡུལ་སྒོམ་པ་དང་ཡུལ་ཅན་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་བློ་གོམས་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ལས་འདིར་ཕྱི་མ་གཙོ་བོར་གཟུང་ངོ༌། །གཉིས་པ་ནི་རྣམ་པའི་ཡན་ལག་གི་དོན་ཏེ་གཞུང་དང་སྦྱར་བའི་རྣམ་པའི་ས་བཅད་སྤྲོ་ཞིང་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཤད་པ། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང༌། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་པ་རྣམས་སྤྱིར་ཏེ་མཁྱེན་གསུམ་སོ་སོ་ལ་མ་ཕྱེ་བར་བསྟན་ནས་ད་ནི་ཕྱེ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། གཞི་ཤེས་དང༌། ལམ་ཤེས་ དང༌། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། སྦྱར་བསྟན་བཤད་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་སོ། །འདི་ཕྱི་འགྲེལ་ན་ཡོད་ཀྱང་མཚམས་སྦྱར་ལ་བླང་སྟེ། ཉི་སྣང་དུ་འདི་འདིའི་མཚམས་སྦྱོར་དུ་མཛད་ཅིང་དེ་ཉིད་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་བཀོད་པ་དང༌། རྒྱན་སྣང་དུ་ཡང་མཚམས་སྦྱོར་དུ་མཛད་པས་སོ།
Chinese
和那些经的数量相等，对于遍智的三十七种相，每个组别各有七个，所以有七部经。对于三十四种相，有八解脱中的一种。对于九等持中的一种。对于断道中的一种。对于其他十三种相，每个各有一个，所以有十六种。对于三十九种相，最后三种相各有一个，其他四组各有一个，所以有七部经。其中，有些人解释说，胜解慧以知相（ཤེས་རྣམ།）而如来以义相（དོན་རྣམ།）宣说，但也有人反过来解释。然而，胜解慧和如来都各自适当地宣说了义相和知相。例如，以“不存在”来表示义相，以“其波罗蜜多”来表示知相，两者都以词语表达出来。又如，以“因为没有虚空”来直接表示无常的义相，并暗示通过它来领悟不存在的知相。第三，对于这些经，至尊者说：“从不存在的相开始。”等等，以此来确定从这里到那里显示了基智、道智和遍智的相。虽然没有直接确定道智的相，但由于基智和遍智已经确定了开头和结尾，因此很容易理解中间的就是道智的相。此外，对于简要地宣说的百十种相，至尊者区分了三十七、三十四和三十九种相是三智的相。这是区分经文的方式，而这里所显示的原则是，简要地显示知相，详细地解释义相是主要的。如《日光疏》中说：“因此，以四圣谛为基础，显示了在通达一切之智的三种情况下，在哪个谛中存在多少种相。”因此，它被说成是详细解释的连接。也就是说，在前两种智慧中，宣说了所有四种谛，而在最后一种智慧中，只宣说了道谛的一部分。将在当时解释宣说道谛一部分的原因以及它的相是遍智的义相还是知相。第四，那么，在这些相中，应该修习的是什么呢？应该通过先前的知相一百零三种相，断除对义相一百零三种相的增益和诽谤，然后进行修习，因此义相
English
And they are equal in number to those sutras. For the thirty-seven aspects of omniscience, each of the seven categories has one each, so there are seven sutras. For the thirty-four, there is one of the eight liberations. One for the nine meditative stabilizations. One for the path of abandonment. For the other thirteen, there is one each, so there are sixteen. For the thirty-nine, the last three have one each, and the other four categories have one each, so there are seven sutras. Some explain that Rabjor spoke of the knowledge aspects (ཤེས་རྣམ།) and the Thus-Gone One spoke of the meaning aspects (དོན་རྣམ།), but some explain it the other way around. However, both Rabjor and the Thus-Gone One spoke appropriately of both meaning aspects and knowledge aspects. For example, "non-existence" indicates the meaning aspect, and "its perfection" indicates the knowledge aspect, both of which are shown to be expressed by words. Also, "because there is no space" directly indicates the meaning aspect of impermanence, and implicitly indicates the knowledge aspect of realizing its non-existence. Third, for these sutras, the Lord said, "Starting from the aspect of non-existence," etc., and determined that from here to there, the aspects of the ground knowledge, the path knowledge, and omniscience are shown. Although he did not directly determine the aspect of the path knowledge, since the beginning and end were determined for the ground knowledge and omniscience, it was easy to understand that the middle one was the aspect of the path knowledge. Furthermore, for the hundred and ten aspects that were briefly spoken of, the Lord distinguished that the thirty-seven, thirty-four, and thirty-nine aspects are the aspects of the three knowledges. That is the way to distinguish the sutras, and the principle shown here is that the knowledge aspect is shown briefly, and the meaning aspect is mainly explained in detail. As it says in the Sunlight Commentary: "Therefore, based on the four noble truths, it shows how many aspects there are in which truth in the three cases of the knowledge of all things." Therefore, it is said to be the connection of detailed explanation. That is, in the first two knowledges, all four truths are spoken of, and in the last one, only a part of the path truth is spoken of. The reason for speaking of a part of the path truth and its aspects, whether it is the meaning aspect or the knowledge aspect of omniscience, will be explained at that time. Fourth, then, what should be meditated on among these aspects? The previous hundred and three knowledge aspects should be used to cut off the superimposition and defamation of the hundred and three meaning aspects, and then meditate on them, so the meaning aspects
Chinese
说应当修习。然而，经文中说以加行修习相，其意图似乎主要是修习知之相。以有境三智的智慧差别，如此了知境四谛之法的差别，具有目标和相的道，以不住之加行和不加行之加行二者，生起方便智慧双运，这正是以加行修习相的意义。其中，唯有佛地以及声闻、缘觉的相续中存在的那些，生起与其同类的道，就称之为修习和生起。例如，就像菩萨生起声闻、缘觉之道一样。因此，在此处，无论从大乘小乘，还是佛、菩萨的所依不同，或者从境或有境的任何方面来显示，都意在表示菩萨相续中生起之基、道、果三种无生之智慧差别的目标和相，因此才说三智的智慧作用的所缘和相是如此这般的。当知晓所生起的目标和相时，考虑到以加行如前在相续中生起，因此说相是境。如此，就像说修习无我和慈悲一样，修习境和使心习惯于有境的自性二者，此处主要取后者。第二是相的支分之义，即舒展与经文结合的相的章节，并讲述基智之相。第二部分分为二：连接和意义的解释。第一是：相一般地，未区分三智各自而显示，现在区分开来，特别地解释。第二部分分为三：广说基智、道智和一切智之相。第一部分分为四：连接、显示、解释、总结意义。第一是：在显示三智之相时，暂时以一切智之相为主而说。此在前后解释中都有，但取为连接，因为日藏中将此作为连接，并且导师也这样安排，而且庄严光明中也作为连接。
English
It is said that one should meditate. However, the intention of the scriptures in saying that one should meditate on aspects through application seems to be primarily to meditate on the aspect of knowledge itself. With the distinctions of the wisdom of the three knowledges of the subject, the paths with the characteristics of understanding the distinctions of the Dharma of the four truths of the object in this way, through the two applications of non-abiding application and non-application, the very act of generating the union of skillful means and wisdom is the meaning of meditating on aspects through application. Moreover, in the case of those that exist only in the Buddha's stage and in the continuums of Hearers and Solitary Realizers, generating those paths that are similar to them is designated as meditating and generating them. For example, just as it is said that Bodhisattvas generate the paths of Hearers and Solitary Realizers. Therefore, in this context, whether the aspects are shown from the perspective of the different bases of the Great and Small Vehicles and Buddhas and Bodhisattvas, or from the perspective of the object or the subject, it is intended to represent the target aspect of a particular wisdom that realizes the three bases, paths, and fruits as unborn in the continuum of the Bodhisattva, and therefore it is said that the objects and aspects of the wisdom functions of the three knowledges are like this and that. When the target aspect to be generated is known, it is said that the aspect is the object, considering that it is generated in the continuum as before by application. Thus, just as it is said to meditate on selflessness and compassion, of the two, meditating on the object and familiarizing the mind with the nature of the subject, the latter is mainly taken here. The second is the meaning of the limb of the aspect, that is, expanding the section of the aspect combined with the text and explaining the aspect of the base knowledge. The second part has two parts: connection and explanation of meaning. The first is: the aspects are generally shown without distinguishing the three knowledges separately, and now they are distinguished and explained specifically. The second part has three parts: explaining in detail the aspects of base knowledge, path knowledge, and omniscient knowledge. The first part has four parts: connection, display, explanation, and summarizing the meaning. The first is: when showing the aspects of the three knowledges, it is temporarily said with the aspect of the knowledge of all things as the main focus. This is present in the preceding and following explanations, but it is taken as a connection, because in Nyisnang this is made as a connection, and the teacher also arranged it that way, and also in Gyen Snang it is made as a connection.