Tibetan
་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སོ། །འདིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྤྲོས་བྲལ་དུ་གསུངས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སོགས་ལ་རང་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ཞེན་པ་ཕྲ་མོར་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་པ་ནི། ཟབ་པ་རྩ་བའི་རྟགས་དང་ངོ་བོས་སྟོང་པ་རྟགས་སྒྲུབ་ཏུ་སྦྱར་ལ་བཤད་དོ། །ཡང་ནི་གཟུགས་སོགས་ལ་དམིགས་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་པར་མ་ཟད་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དེ་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་ཡིན་པ་འོ་ན་སྤང་བྱ་དེ་གཉེན་པོ་གང་གིས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྤོང་ཞེ་ན། གཉིས་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་རང་བཞིན་གཅིག་པར་ཤེས་པས་ནི་ཆགས་པ་སྤོང་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཉིས་མ་ཡིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་ཟད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །གང་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །གང་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆེན་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཅིག་པུ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ན་ཆགས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཤེས་པ་ཡུལ་ཅན་དང་ཤེས་བྱ་ཡུལ་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གཅིག་པར་སོགས་སོ། །མཉམ་ཉིད་དུ་གཅིག་པར་ཤེས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཁོ་ནར་ཤེས་པ་སྟེ་ཤེས་ཚུལ་དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ མཚུངས་པར་ཤེས་པའོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས། ཟབ་པ་དང༌། རྟོགས་དཀའ་བས་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ་གདོད་མ་ནས་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ཟབ་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཇི་ལྟར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡང་ནི་ཆགས་ཕྲའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པར་མ་ཟད་པ་སྟེ་ཡང་འོག་མ་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། མཐོང་བ་སོགས་ཏེ། ཡུམ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཡུམ་ནི་སུས་ཀྱང་མ་མཐོང་མ་ཐོས་མ་ངེས་རྣམ་པར་མ་ཤེས་མངོན་པར་སངས་མ་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཐམས་ཅད་དོ། །བཤད་པ་ནི་མདོ་ལས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རང་བཞིན་དེ་བློས་ཡུལ་དུ་བྱར་མི་ནུས་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ནའོ། །གཉིས་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་ཞེས་སོགས་ཏེ། ཡུམ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །བཅོམ་ལྡ
Chinese
一切事物本性皆空。 这说明一切法皆是无自性的离戏，因此对如来等执着于自性，是极其细微的执着。 第三，甚深以根本的特征和本体空性作为论证来解释。 此外，执着于色等也是不相符的一面。 第三部分分为三点。 第一点是：如果这是细微的执着，那么应该用什么对治法来断除这种应断之法呢？ 第二点是：通过了知诸法无自性，而具有同一自性，就能断除执着。 这是因为法的自性不是二元的。 善现，法的自性归结为一。 法的自性是什么，就不是自性。 什么不是自性，那就是自性。 什么是自性，那就是现证的无为法。 善现，如果菩萨大士如此了知和见到唯一的法性，即非自性、现证的无为法，那么就能完全断除一切执着的边际。 第三点是：能知的心识和所知的境，在平等性中是一体的等等。 那么，如何在平等性中了知为一体呢？ 就是了知色等一切法唯是一性，而了知的方式也是如此，即了知为等同于“无自性”。 第四部分分为两点：甚深和因难以证悟。 第一部分分为三点。 第一点是：诸法自性本即是，从最初就是离戏的甚深，这是什么原因，为什么呢？ 这不仅是为了解释细微执着的理由，而且也是为了理解下面的内容。 第二点是：见等等，般若是难以证悟的。 世尊开示说：善现，是这样的，般若是不被任何人所见、所闻、所知、所辨识、所现证成佛的。 第三点是：辨识是所有的能知的心识。 解释出自经部。 第二部分分为三点。 第一点是：自性不能被心识作为对境，如此难以证悟的原因是什么呢？ 第二点是：色等等，般若是不可思议的。 世尊
English
All things are inherently empty. This explains that all dharmas are free from inherent existence and elaboration, therefore, clinging to self-nature in Tathagatas etc. is shown to be a very subtle attachment. The third is: profound emptiness is explained by applying the root characteristics and the emptiness of essence as proof. Furthermore, attachment to form etc. is also an inconsistent aspect. The third part has three points. The first is: If this is a subtle attachment, then how should one abandon this to-be-abandoned thing with what antidote? The second is: Attachment is abandoned by knowing that all dharmas are without self-nature and have one self-nature. This is because the self-nature of dharmas is not dual. Subhuti, the self-nature of dharmas is exhausted in one. Whatever is the self-nature of dharmas is not self-nature. Whatever is not self-nature, that is self-nature. Whatever is self-nature, that is manifest and unconditioned. Subhuti, if a Bodhisattva Mahasattva thus knows and sees the one self-nature of dharmas, which is non-self-nature, manifest and unconditioned, then all extremes of attachment are completely abandoned. The third point is: The knowing consciousness and the knowable objects are one in equality, etc. How is it known as one in equality? It is knowing that all dharmas such as form are only one nature, and the way of knowing is also like this, that is, knowing them to be equal to "no self-nature." The fourth part has two points: profound and the reason for being difficult to realize. The first part has three points. The first is: How is it that all dharmas are inherently, from the very beginning, profound in being free from elaboration, and for what reason? This is not only to explain the reason for subtle attachment, but also to understand the following. The second point is: Seeing etc., Prajna is difficult to realize. The Blessed One said: Subhuti, it is like this, Prajna is not seen, heard, known, distinguished, or manifestly enlightened by anyone. The third point is: Discrimination is all knowing consciousness. The explanation is from the Sutra. The second part has three points. The first is: What is the reason why it is so difficult to realize that self-nature cannot be made an object by consciousness? The second point is: Form etc., Prajna is inconceivable. The Blessed One
Tibetan
ན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཡུམ་ནི་སུས་ཀྱང་རྣམ་པར་མ་ཤེས་ཏེ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མ་ཤེས་སོ། ཞེས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་མ་ཤེས་སོ། ཞེས་སོ། །མདོ་འདི་ལྟར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་ཡོད་ན་དག་པར་མངོན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་ཤེས་ཞེས་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཤེས་བྱའི་ཡུལ་དུ་འགོག་པ་ འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པར་སྣང་བས་ཕན་ཚུན་མཚོན་པ་ཡིན་གསུང་བ་ལྟར་བྱ་ཞིང་མདོ་ནས་ཤེས་པ་པོ་དང་བསྟན་བཅོས་ནས་ཤེས་བྱ་བཀག་པས་མདོ་བསྟན་བཅོས་མི་མཐུན་ཞེས་པའི་བདུད་ཚིག་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཉི་སྣང་རྣམ་འགྲེལ་དག་ལྡན་གསུམ་དུ་གཟུགས་ནས་མ་འདྲེས་པའི་བར་དུ་ཞེས་མདོ་འདྲེན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། རང་བཞིན་དེ་ནི་རྟོགས་སོགས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི། བསམ་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་གཟུགས་ནས་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་པའི་བར་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་དེ་དངོས་ཡུལ་དུ་བྱར་མེད་པས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། གོང་གི་ཚུལ་དེ་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་སོགས་པས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་གཉིས་བརྗོད་ཟིན་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་གི་མཇུག་བསྡུ་བར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་ན་མི་མཐུན་པ་ནས་མ་ལུས་པའོ། །གང་དུ་ན། ཀུན་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྟེ་སྐབས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་གཉིས་གང་གི་ཡིན་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་དང་སོགས་པས་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ནི་དང་པོ་དང༌། བྱང་སེམས་དང་སོགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ནི་གཉིས་པའོ། །གང་དུ་ན་ཐམས་ཅད་སོགས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་ཞེས་སོགས་དང༌། སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་ཞེས་པར་སྤང་གཉེན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་གྱིས་སོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས། སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་དང༌། རྣམ་པའོ། ། དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། གོང་གི་ཚུལ་དེ་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་སོགས་པས་གཉེན་པོ་གཉིས་བརྗོད་ཟིན་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གསུངས་ཏེ། སྤང་གཉེན་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་ནས་དེ་དག་མི་དམིགས་པར་རྣམ་པར་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ལན་དུ་བསྟན་དགོས་པས་སོ། །སྦྱོར་བའི་ལམ་ཞེས་པ་ཡུལ་དེ་ད
Chinese
那达（尊者名）说： 善现，是这样的，任何人都无法完全了解般若波罗蜜多，即无法通过色、受、想、行、识来了解。乃至无法通过佛陀的十八不共法来了解。 如是说。按照此经，如果说“以色等”有能作者的词，则显得正确，但说“不了解色等”，则是将它们的自性阻碍在所知境中。 两大释论的观点似乎是互相映衬，应如是说，经中遮止了能知者，论中遮止了所知境，因此不要说经论不一致的魔语。 此外，《日光论释》等三部中引用经文说，从色到不共法之间。 第三是，自性即是证悟等。 理由是： 认为是超离思虑的境界，因此。 也就是因为什么理由呢？因为从色到不共法之间的自性完全无法了解，那是因为无法作为实有境。 第三有三： 第一是，如上所述，不共之品和以及等字所包括的对治品之基础，即知二者已经陈述完毕，之后宣说了它们的总结。 第二是，应当了知。 在哪里了知呢？从不共直到无余。 在哪里呢？在一切智性上，即是场合。 怎样了知呢？如先前所说的那样。 第三是，应当了知。 在哪里了知呢？在不共之品和对治品的详细区分上。 这二者是谁的呢？声闻和以及等字所包括的独觉之道是第一，菩萨和以及等字所包括的佛陀之道是第二。 在哪里呢？在一切等等中。 怎样了知呢？如色等蕴等等，以及布施等等中，如先前所说的舍弃和对治的方式那样。 第四有二： 加行的体性和相状。 第一有三： 第一是，如上所述，不共之品和以及等字所包括的对治二者已经陈述完毕，之后宣说了加行道，即在了解了舍弃和对治的体性之后，如果有人问，将它们观修成不可得的加行是什么呢？因为必须回答这个问题。 所谓的加行道，即是那个境……
English
Nadas said: "Subhuti, it is like this, no one can fully understand Prajnaparamita, that is, it cannot be understood through form, feeling, perception, formation, and consciousness. Even the eighteen unshared dharmas of the Buddha cannot be understood." Thus it is said. According to this sutra, if it says "with form etc." with the word of the agent, it seems correct, but saying "not understanding form etc." is to obstruct their nature in the object of knowledge. The views of the two great commentaries seem to complement each other, and it should be said that the sutra prohibits the knower, and the treatise prohibits the object of knowledge, so do not speak the demonic words that the sutra and the treatise are inconsistent. In addition, the "Sunlight Commentary" and other three parts quote the sutra saying, from form to the unshared dharmas. The third is, the nature is enlightenment etc. The reason is: it is considered to be a realm beyond thought, therefore. That is, for what reason? Because the nature from form to the unshared aspects cannot be fully understood, that is because it cannot be made into a real object. The third has three: The first is, as mentioned above, the basis of the unshared aspect and the antidote aspect included in the word "etc.", that is, knowing the two has been stated, and then their conclusion is declared. The second is, it should be known. Where should it be known? From the unshared to the complete. Where? In the all-knowing nature, that is, the occasion. How should it be known? As mentioned earlier. The third is, it should be known. Where should it be known? In the detailed distinction between the unshared aspect and the antidote aspect. Whose are these two? The path of the Hearers and the Solitary Buddhas included in the word "etc." is the first, and the path of the Bodhisattvas and the Buddhas included in the word "etc." is the second. Where? In all etc. How should it be known? Like the aggregates of form etc., and in generosity etc., like the way of abandoning and antidoting mentioned earlier. The fourth has two: the nature and appearance of the application. The first has three: The first is, as mentioned above, the unshared aspect and the antidote two included in the word "etc." have been stated, and then the path of application is declared, that is, after understanding the nature of abandoning and antidoting, if someone asks, what is the application of meditating on them as unattainable? Because it is necessary to answer this question. The so-called path of application is that object...