Tibetan
་འཛིན་རྟོག་གི་ཞེན་ཚུལ་ལོ། ། དེ་ལྟར་ན་འདིར་སེམས་ཅན་དང་སྐྱེས་བུ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་ཀྱི་གང་ཟག་འབའ་ཞིག་ལ་བསམས་པ་མིན་གྱི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་འཛིན་པ་པོ་ཙམ་གྱི་མཚོན་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་རྒྱན་གྱི་སྣང་བར་ནི་རྩེ་མོའི་སྐབས་སུ་སྒོམ་སྤང་གི་རྣམ་རྟོག་བཞི་ལ་ཡང་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་གཟུང་རྟོག་དང༌། རྫས་འཛིན་དང༌། བཏགས་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ཞེས་མཐོང་སྤང་དང་འདྲ་བར་འཆད་ཅིང་དེ་ལས་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་བདག་འཛིན་པ་པོོའོ་ཞེས་དང༌། བཏགས་པར་ཡོད་པའི་བདག་འཛིན་པ་པོའོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་བདག་གི་སྟེང་ནས་བཤད་དོ། །ཉི་སྣང་ལས་རྩེ་སྦྱོར་དུ་སྒོམ་སྤང་གི་རྟོག་པ་བཞི་ལ་མིང་འདོགས་ཀྱི་གསལ་ཁ་མི་སྣང་ལ། གཉེན་ཚོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དངོས་པོ་ཙམ་གྱི་རྣམ་པ་དང༌། གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་དང༌། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་དུ་བཏགས་པ་དང༌། བཏགས་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་དང༌། མཐོང་སྤང་བཞིའི་དང་པོ་གཉིས་ལ་རྣམ་པ་མ་སྨོས་པ་མ་གཏོགས་པ་སྔར་ལྟར་དང༌། ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བརྡ་སྦྱོར་རོ། །སྔ་མ་བཞིའི་བརྡ་རྩེ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་སྤང་བཞི་ལ་སྦྱོར་བ་འཕགས་པའི་དགོངས་པར་འདོད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟ་ན་མཐོང་སྤང་གི་བརྡ་ཡང་རྩེ་སྦྱོར་གྱི་མཐོང་སྤང་ལ་སྦྱོར་དགོས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས་ཀྱང་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བཏགས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་འཛིན་ རྟོག་རྣམས་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ན། སོ་སྐྱེས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དུ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་འཛིན་པ་ལ་རྫས་འཛིན་གྱིས་མ་ཁྱབ་བོ། ཞེས་དང༌། འཕགས་པ་ལ་ཡང་མཚན་མོ་འདས་ནས་ནང་པར་ངས་ཅེ་སྤྱང་སྐད་འབྱིན་པ་ཐོས་ཞེས་གསུངས་པས་འཕགས་པའི་འཛིན་པ་ལ་བཏགས་འཛིན་གྱིས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་པའི་ལན་དུ། སོ་སྐྱེས་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཡིན་ལ། བཏགས་འཛིན་ནི་འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་བྱེད་ལ་འདོད་ཅེས་དང༌། འཕགས་པ་ལ་ང་ཞེས་ངར་འཛིན་ཡོད་པ་སྐད་གསུངས་པ་ཐ་སྙད་དམ་བརྗོད་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངར་འཛིན་ལ་རྫས་འཛིན་དུ་གསུངས་ལ་རྒྱན་སྣང་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གསུངས་པས་སོ་ཤེ་ན། འདིའི་ལན་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁ་ཅིག་སོ་སྐྱེའི་འཛིན་པ་ལ་རྫས་འཛིན་དང༌། འཕགས་པའི་འཛིན་པ་ལ་བཏགས་འཛིན་དུ་རྟོག་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྟོག་པར་བྱས་ནས་འཛིན་པ་དང༌། དེ་གཉིས་ཀྱི་རྟོག་པ་སོ་སོར་འཆད་པའི་ཞིབ་ཆ་ནི་ཆེས་མི་འཐད་དེ། རྟོག་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་དེ་གཉིས་གང་ཡང་མིན་པ་དུ་མ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་གསལ་དུ། དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའོ། །དེ་དག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དོན་བྱ་བ་ལ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའོ། །འཛིན་པ་ནི་འདི་ནི་ བདེན་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང༌། ལུང་ལས་ཀྱང༌། འགྲོ་བའི་ལས་དང་རང་བཞིན་དང༌། དབྱེ་བ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་པའོ། ཞེས་སོ་སྐྱེ་དེ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དོན་བྱེེད་ནུས་པས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང༌། མངོན་གྱུར་ཡིན་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་ལས་དང་འབྲས་བུ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་འགྲོ་བའི་དབྱེ་བ་གསུངས་པ་རྣམས་རྫས་སུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཤད་དོ། །བཏགས་འཛིན་གྱི་རྟོག་པའི་འཇུག་ཚུལ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ། འདི་སྐད་དུ་དགེ་སློང་དག་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་དང༌། གང་ཟག་རྣམས་ཏེ་འདི་དག་ནི་མིང་ཙམ་མོ། ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ནི་འདི་ནི་བདེན་ཏེ་འདི་ནི་མིང་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་གྲགས་པས་གྲུབ་ཅིང༌། མིང་ཙམ་པོ་དེ་མེད་ན་སུ་ཞིག་ལམ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་ཅེས་མིང་ཙམ་གྱི་ཞེས་པས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་ཡང་བྱེད་པའོ་ཞེས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་མྱང་འདས་ཡིན་ལ་མྱང་འདས་བཏགས་ཡོད་དུ་གསུངས་པས་འཕགས་པ་བཏགས་ཡོད་དང༌། མིང་ཙམ་ཡང་མེད་ན་ལམ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་མིང་ཙམ་གྱིས་འཕགས་པ་ཡོད་པར་དཔོག་པ་འཛིན་སྟངས་སུ་འཆད་དོ། །འདི་ནི་ ཆེས་མི་འཐད་དེ། ལུང་ཕྱི་མ་འདིས་མྱང་འདས་བཏགས་ཡོད་དུ་གསུངས་པས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་བཏགས་ཡོད་ཡིན་ན་སོ་སྐྱེ་ཡང་བཏགས་ཡོད་དུ་འགྱུར་ཏེ་ལུང་འདིས་གང་ཟག་རྣམས་བཏགས་ཡོད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཀ་སོ་སྐྱེ་དང་འཕགས་པ་རྟོག་པ་པོར་བཤད་ཀྱི་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་བཤད་པ་མེད་པ་དང༌། ཀུན་བཏུས་ལས་ཀྱང༌། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་ཐོབ་པ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་གདགས་སོ། ཞེས་བཏགས་ཡོད་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མི་རིགས་ལ། གང་ཟག་ནི་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་སོ་སྐྱེ་དང་འཕ
Chinese
是执著于能执著的分别念的方式。 如此说来，这里所说的有情和士夫，不是只想到法与补特伽罗二者中的补特伽罗，而是仅仅作为对境的执著者的一种象征。对此，《庄严经释》中，在顶位时，对于修断的四种分别念，也以能入和能还的所取分别念、实执、假立执的分别念，像见断一样地解说，其中“执著于实有的我者”以及“执著于假立的我者”，是从法我的角度来讲述的。在《日光释》中，顶加行中，修断的四种分别念没有名称安立的明确说明。在亲友品时，只是事物的行相、对治的行相、在一切圣者上假立，以及依赖于假立的理由等等。见断四者的前二者，除了没有说明行相之外，其余与之前一样。后二者，则说是依赖于实有的补特伽罗和假立的士夫，这样来约定术语。前四者的术语，如果认为安立在顶加行的修断四者上是圣者的意趣，那是不合理的。如果是那样，见断的术语也必须安立在顶加行的见断上。那也是不合理的，因为《日光释》中也安立为依赖于能入和能还。如果执 著的分别念是执著于法，那么凡夫也有了知一切法无我的，因此他的执著就不能被实执所遍及。并且，圣者也曾说过“夜晚过去后，早晨我听到狼叫”，因此圣者的执著也不能被假立执所遍及，这是不应理的。作为对此的回答，凡夫了悟无我是信解作意，而假立执在这里认为是如实作意。并且，圣者说“我”时，有我执，那只是名言或言说而已，这样将我执说成是实执，而且《庄严经释》中也是那样说的。如果这样说，那么对此的回答将在后面阐述。第二种观点是，有些人认为凡夫的执著是实执，圣者的执著是假立执，将这二者的分别念作为分别念来执著，并且详细阐述这二者的分别念，这
English
It is the way of clinging to the conceptualization of grasping. Thus, what is meant here by sentient beings and persons is not merely thinking of the person among the two, dharma and person, but merely as a symbol of the grasper of objects. In this regard, in the Ornament's Illumination, in the context of the peak, the four conceptualizations to be abandoned by meditation are also explained like the abandonments by seeing, as the conceptualization of grasping that enters and reverts, the substantial clinging, and the conceptualization of imputation. Among them, "the one who clings to the self that exists substantially" and "the one who clings to the self that exists imputedly" are explained from the perspective of the self of phenomena. In the Sun's Illumination, there is no clear explanation of the naming of the four conceptualizations to be abandoned by meditation in the peak junction. In the context of the Kinsman Assembly, the mere appearance of things, the appearance of antidotes, imputation on all noble individuals, and reliance on the reason for that imputation, etc. The first two of the four abandonments by seeing are the same as before, except that the appearance is not mentioned. The latter two are said to rely on the person who exists substantially and the individual who exists imputedly, thus the terms are agreed upon. It is unreasonable to consider the application of the terms of the former four to the four abandonments by meditation of the peak junction as the intention of the noble ones. If that were the case, the terms of the abandonments by seeing would also have to be applied to the abandonments by seeing of the peak junction. That is also unreasonable, because the Sun's Illumination also imputes it as relying on entering and reverting. If the grasping conceptualizations are grasping onto phenomena, then even ordinary beings have knowledge of the selflessness of all phenomena, therefore their grasping is not pervaded by substantial clinging. Furthermore, the noble ones have also said, "After the night passed, in the morning I heard the sound of a jackal howling," therefore it is illogical that the grasping of the noble ones is not pervaded by imputed clinging. As an answer to this, the realization of selflessness by ordinary beings is belief and mental engagement, while imputed clinging is considered here as suchness mental engagement. Furthermore, when the noble ones say "I," there is clinging to self, that is merely a term or expression, thus the clinging to self is said to be substantial clinging, and the Ornament's Illumination also says the same. If it is said like that, then the answer to this will be explained later. The second view is that some people consider the grasping of ordinary beings as substantial clinging and the grasping of noble ones as imputed clinging, grasping onto the conceptualizations of these two as conceptualizations, and elaborating on the details of the conceptualizations of these two,
Chinese
這是不合理的，因為這兩種分別念所執著的對象，並非這兩者中的任何一個，而是顯現出許多其他的事物。在《釋論》中說：所謂的異生，就是指那些被稱為士夫的人，他們追隨世間的習俗。他們以實有的方式存在，能夠實現真實的世俗目標，而不是像二月一樣。執著是指認為這是真實的，因為它是顯現的。經文中也說：因為說了行、自性和差別的緣故。意思是說，異生能夠在真實的世俗中起作用，因此是實有的，並且是顯現的，以及說了它的原因（業）、結果（自性）和行的差別，這些都被解釋為執著為實有的原因。關於假立執著的分別念的運作方式，也在那裡說：聖者是超越痛苦的人，而超越痛苦只是一個假立。就像這樣說，比丘們，這五種法只是假立，哪五種呢？過去、未來、超越痛苦、各別的止息和有情，這些都只是名稱而已。像這樣說的那些。像這樣，執著是指認為這是真實的，因為這被認為僅僅是名稱而成立。如果沒有這個僅僅是名稱的東西，誰會努力修行呢？因此，僅僅是名稱也使人推斷聖者的存在。意思是說，聖者是超越痛苦的，而超越痛苦被說是假立的，因此聖者是假立的。如果連名稱都沒有，修行上就不會努力，因此僅僅是名稱就推斷出聖者的存在，這被解釋為執著的方式。這非常不合理，因為後面的經文說超越痛苦是假立的，如果聖者是有情假立的，那麼異生也將變成有情假立的，因為這部經說一切有情都是假立的。根本論和釋論都說異生和聖者是分別念者，而沒有說他們是分別念的對象。在《攝類學》中也說：什麼是異生呢？對於那些沒有獲得聖者之法的人，就稱為異生。因為說了是假立的非相應行，所以不應該說。因為有情只是由心假立的，所以異生和
English
This is unreasonable, because the objects of these two conceptualizations are not any of those two, but rather appear as many other things. In the Commentary, it says: "The term 'ordinary being' refers to those who are called individuals, who follow the customs of the world. These exist as substances, capable of accomplishing true conventional purposes, and are not like a second moon. Grasping is thinking, 'This is true,' because it is manifest. And also from scripture: 'Because action, nature, and distinctions are spoken of.'" It means that ordinary beings are able to function in true conventionality, therefore they exist as substances, and are manifest, and their cause (action), result (nature), and the distinctions of action are spoken of, all of which are explained as reasons for grasping as substantial. Regarding the way in which the conceptualization of imputation operates, it also says there: "Noble beings are those who have passed beyond sorrow, and passing beyond sorrow is merely an imputation. Thus it is said, 'Monks, these five things are merely imputations.' What five? The past, the future, passing beyond sorrow, individually analyzed cessation, and persons—these are merely names." These are what were said. Thus, grasping is thinking, "This is true," because it is established by being known as merely a name. And if that mere name did not exist, who would strive on the path? Therefore, the term 'merely a name' also leads to the inference that noble beings exist. It means that noble beings have passed beyond sorrow, and passing beyond sorrow is said to be an imputation, therefore noble beings are imputations. And if even the name did not exist, there would be no effort on the path, therefore merely the name infers the existence of noble beings, which is explained as the way of grasping. This is very unreasonable, because the later scripture says that passing beyond sorrow is an imputation, and if noble beings are imputations of persons, then ordinary beings would also become imputations of persons, because this scripture says that all persons are imputations. Both the root text and the commentary explain ordinary beings and noble beings as conceptualizers, but do not explain them as objects of conceptualization. And in the Compendium, it also says: "What is an ordinary being? Those who have not attained the qualities of noble beings are called ordinary beings." Because it is said to be an imputed non-associated compositional factor, it should not be said. Because persons are merely imputed by the mind, therefore ordinary beings and