Tibetan
གུ་མཚོན་ནས་སོ། །འོ་ན་སྒོམ་སྤང་གི་རྟོག་པ་ཡང་བཞིར་ཡོད་པས་དཔེ་བཞིར་རིགས་ཤེ་ན། མཐོང་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་དོན་ཚན་བཞིར་བཅད་ནས་སྣང་ལ། འདིའི་སྐབས་སུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ན་དཔེ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བས་དགུར་བྱས་ཏེ་སྒོམ་སྤང་ལ་ཆེ་འབྲིང་གི་སྒོ་ནས་དགུར་འབྱེད་ལ་མཐོང་སྤང་ལ་དེ་ལྟར་ཕྱེ་བ་མེད་པས་སོ། །དེས་ན་ཉི་སྣང་ལས་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཡང་རྟོག་པ་དང་དཔེ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་བསྟུན་པར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་ལ། དཔེ་དགུ་བྱུང་བས་རྟོག་པ་ཡང་དགུར་བྱེད་དགོས་ཤིང་དེ་དག་ཀྱང་ས་དགུ་ལ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བཞག་པའི་ཕྱིར་འདིའི་སྐབས་ཀྱི་སྒོམ་ལམ་ས་བཅུ་པ་ཕྱིན་ལ་བཞེད་པར་གསལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ན་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་འདི་ནི་དཀའ་ཞིང་ཊཱིཀ་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དོར་བས་འདིར་བདག་གིས་བཤད་ དོ། །གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་ནི། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་མངོན་པར་འཆར་བའི་འོད་ཀྱི་གནས་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པའི་ཞེས་སོ། སྤོང་བ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ནི་བསྐལ་བའི་མེ་འབར་བའི་ཚེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་ཞེས་སོ། །གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་སྟེ་སྤོང་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པའི་གནས་མེད་ཅིང་ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་ལ། རྣམ་གཡེང༌། ཤེས་འཆལ། རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ། གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མ་གཟིགས་པའི་གནས་མེད་ཅིང་ཞེས་སོ། །འདིར་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔས་གཉེན་པོ་དང་། སྤང་བྱ་ལྔས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟོག་པ་སྤོང་བ་བསྟན་ཏོ། །སྔར་གྱི་སྤོང་བས་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་འདིས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པར་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ནི། ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་འོད་ལ་གནས་མེད་ཅིང་ཞེས་སོ། །འདིས་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་རིམ་པ་ལྟར་འབར་བ་དང་འདོད་པ་དག་གིས་སྲིད་པ་ཅི་སྲིད་པར་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བས་སྲིད་ཞི་གཉིས་ཀར་མི་གནས་པར་བསྟན་ཏོ། །སློབ་མ་ཉན་ཐོས་དང༌། ཐུན་མོང་མིན་པའི་ལམ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་གཟའ་དང་སྐར་མ་དང་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་གློག་གི་འོད་ལ་གནས་མེད་ཅིང་སོགས་སོ། །འདིས་ནི་གཟའ་ལ་སོགས་པའི་ འོད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཉན་རང་གི་ཡེ་ཤེས་དང་ཐུན་མོང་མིན་པར་མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་འཕྲོ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཅན་དུ་གསུངས་སོ། །སྐལ་བ་དང་འཚམ་པར་གཞན་གྱི་དོན་གོ་རིམ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་ནི། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འོད་ལ་གནས་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོག་མིན་གྱི་བར་ལ་གསུངས་ཏེ། འདིས་ནི་ལྷ་གནས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་འདྲ་བར་འཇིག་རྟེན་གྱི་དགེ་ལེགས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར་འཇུག་པའི་རྟེན་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འོད་ལ་གནས་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་ཞེས་སོ། །ཐ་མ་འདི་ལ་ཁ་ཅིག །ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡིན་ལ། དེར་འཇུག་པ་ས་བཅུ་ཐ་མ་ནའོ། ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་མི་འཐད་དེ། འཇུག་པའི་དོན་དེར་གཞན་ཞིག་འཇུག་པ་རུ་མི་སྣང་གི །ཡེ་ཤེས་རང་གི་འཇུག་ཚུལ་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་འཕགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ས་ལ་བཞེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའི་རྟེན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི། འདི་ལྟར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པའོ། ཞེས་འཆད་ཀྱང༌། ཉི་སྣང་ལས་དེ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པའི་ དབྱེ་བས་བཅུ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། ཞེས་སྒྲུབ་པ་བཅུ་གསུམ་དུ་བཤད་པ་ལ་འདི་ཡང་གཅིག་ཏུ་འདྲེན་དགོས་པས་ས་བཅུ་པའི་ལམ་ལ་དེར་བཏགས་པ་དགོངས་པར་མངོན་པའི་ཕྱིར་གདགས་གཞི་བགྲང་ལ་བཏགས་ཆོས་བཅུ་གསུམ་ལ་མི་བགྲང་ངོ༌། །བཅུ་གསུམ་དུ་འབྱེད་ཚུལ་ཡང༌། ཁ་ཅིག་ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་གཉིས་སོ་སོར་བྱས་ནས་བྱེད་དོ། ཞེས་པ་ནི་དོན་མིན་པས་ཉི་སྣང་དང་ལེ་བརྒྱད་མ་གཉིས་ཀར་གཉེན་པོ་དང་སྤོང་བ་གཉིས་སོ་སོར་བྱས་ནས་བཅུ་གསུམ་དུ་མཛད་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་བཞི། རྟེན་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ། གོ་རིམ། གྲངས་ངེས། ས་མཚམས་སོ། །དང་པོ་ནི། སྒྲུབ་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་དང་པོར་འཇིག་རྟེན་པའི་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་བཞི་པོ་རྣམས་སྐྱེའོ། །རེ་ཞིག་ནི་རིམ་པ་སྟོན་པའོ། །དེ་སྐྱེས་པའི་འོག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཐོང་ལམ་དང་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་ཀྱི་སྒོམ་པའི་ལམ་དག་སྟེ་རྟོགས་པའི་ཆོས་དྲུག་གོ །དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་དྲུག་པོ་དེ་དག་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་རྐུན་པོ། ནང་ནས་ཕྱུང་བ་སྟེ་ཕྱིར་འབྱིན་པ་ལྟར་སྤང་བྱ་སྤོང་བཞིན་པའི་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལ
Chinese
从“俱注”开始。那么修断的分别念也有四种，是否应该配以四种比喻呢？在见道的时候，显现为分为四个要点。在这个时候，如果将无生等归为一体，就会变成三种比喻，所以做成九种，从大小的角度将修断分为九种，而见断没有这样划分。因此，应该像日光一样，在修道的时候，也用分别念和比喻来遵循规律。这样说了。因为出现了九种比喻，所以分别念也必须做成九种，而且那些也因为依次安放在九地上，所以很明显，这个时候的修道是到达了十地。这样看来，圣者的这种想法是很困难的，而且注疏者们也放弃了，所以在这里我来讲解。 对治无间道是：太阳的轮廓显现的光芒，没有处所，不可见等等。断除解脱道是：劫末之火燃烧的时候，一切行相都没有处所，不可见等等。完全断除对治和不相顺品的分别念，也就是断除是：如来应供正遍知佛的戒律，没有恶戒的处所等等。同样，对于他的禅定、智慧、解脱和解脱智见，没有散乱，邪见，不解脱，没有见到解脱智的处所等等。这里用无漏的五蕴表示对治，用所断的五种表示断除不相顺品的分别念。之前的断除连接习气的界限，而这表示断除了所知障。智慧和慈悲是：太阳和月亮的光芒没有处所等等。这表示智慧和慈悲依次燃烧，并且因为欲望等，无论存在多久都不会从轮回中解脱，所以表示不住于轮回和寂灭二者。弟子声闻和不共之道是：声闻和独觉以及星宿和星星以及如意宝和闪电的光芒没有处所等等。这表示用星宿等的光芒象征的声闻独觉的智慧和不共的照耀在无边世界的智慧。
English
Starting from "Kuju." So, are there also four types of conceptualization to be abandoned in meditation, and should they be matched with four metaphors? In the stage of the path of seeing, it appears as divided into four key points. At this time, if unborn etc. are combined into one, it will become three metaphors, so it is made into nine types, and the abandonment to be cultivated is divided into nine types from the perspective of large and small, but the abandonment to be seen is not divided in this way. Therefore, like sunlight, during the path of meditation, one should also follow the rules with conceptualizations and metaphors. It is said that. Because nine metaphors have appeared, conceptualizations must also be made into nine types, and those are also clearly considered to have reached the tenth ground of the path of meditation at this time because they are placed sequentially on the nine grounds. In this way, this thought of the noble ones is difficult, and the commentators have also abandoned it, so I will explain it here. The antidote, the path of no interval, is: the light of the sun's disk appearing manifestly, without a place, invisible, and so on. The path of abandonment and liberation is: when the fire of the eon burns, all aspects of phenomena have no place, invisible, and so on. Completely abandoning the conceptualizations of the antidote and the unfavorable side, that is, abandoning is: the discipline of the Tathagata, the Arhat, the perfectly enlightened Buddha, has no place for bad discipline, and so on. Similarly, for his concentration, wisdom, liberation, and the vision of the wisdom of liberation, there is no place for distraction, wrong knowledge, non-liberation, and not seeing the wisdom of liberation, and so on. Here, the five aggregates of non-contamination indicate the antidote, and the five to be abandoned indicate the abandonment of conceptualizations of the unfavorable side. The previous abandonment connects the boundaries of habits, and this indicates the abandonment of the obscuration of knowledge. Wisdom and compassion are: the light of the sun and moon has no place, and so on. This indicates that wisdom and compassion burn in sequence, and because of desires etc., they will not be liberated from samsara no matter how long they exist, so it indicates that they do not abide in either samsara or nirvana. The disciple, the Hearer, and the uncommon path are: the Hearer and the Solitary Buddha, as well as the planets and stars, as well as the wish-fulfilling jewel and the light of lightning have no place, and so on. This indicates the wisdom of the Hearers and Solitary Buddhas symbolized by the light of the planets etc., and the uncommon wisdom that shines in the boundless world.
Chinese
被说成是具有信赖之显现。与根器相适应，按顺序成办他利，即四大天王眷属诸神的的光明无处可住且不可见。同样地，直到色究竟天之间都这样说了。这如同天界的次第一样，被说成是世间善妙由上而上地越来越殊胜之因。不需勤作之智慧而能进入之所依是，如来应供正遍知佛陀们的光明无处可住且不可见。有些人认为这最后一个，不需勤作之智慧是佛地，而进入那里是第十地之末。这样说是不合理的，因为进入的意义在那里并不显现为进入其他，而是显现为智慧自己进入的方式。此（观点）圣者认为是佛地，如是说：于彼，智慧任运成就而进入之所依是此，为了所有众生的利益和于所见之法中安乐而住之智慧任运成就，即是，如来应供正遍知佛陀。虽然这样解释，但《日藏》中说，那是通过修法之不同阶段的差别而变成十三种。因为在宣说十三种修法时，这也必须算作其中之一，所以显而易见的是，将它安立在十地道上是（作者的）密意，因此计算所安立之基础，而不计算十三种所安立之法。至于如何分为十三种，有些人将智慧和慈悲分开来做，这是没有意义的，因此如《日藏》和《八千颂》二者一样，将对治和断除分开来做，而成为十三种。第三（部分）有四（方面）：所依之法的体性、次第、数量决定、地之界限。第一，在十三种修法之初，生起四种世间之决择分。暂时是显示次第。在它生起之后，生起超世间的见道和七地以下的修道等，即六种证悟之法。在那之后，那六种法生起之力量的盗贼，从内部取出，即如向外取出一样，是正在断除所断之对治无间
English
It is said to be of trustworthy appearance. To accomplish the benefit of others in accordance with one's capacity, the light of the gods of the retinue of the Four Great Kings has no place to dwell and is invisible. Similarly, it is said up to Akanishta. This, like the order of the heavenly realms, is said to be the cause of worldly goodness becoming more and more excellent. The basis for entering without effort of wisdom is that the light of the Tathagatas, Arhats, perfectly complete Buddhas has no place to dwell and is invisible. Some say that this last one, the wisdom without effort, is the Buddha-ground, and entering there is the end of the tenth ground. This is unreasonable, because the meaning of entering does not appear there as entering another, but rather appears as the way wisdom itself enters. This (view) is considered by the noble ones to be the Buddha-ground, as it is said: There, the basis for entering into spontaneously accomplished wisdom is this, the spontaneously accomplished wisdom that abides in the benefit of all sentient beings and in the bliss of the seen Dharma, is called the Tathagata, Arhat, perfectly complete Buddha. Although this is explained, the "Sun Essence" says that it becomes thirteen through the distinction of different stages of practice. Because this must also be counted as one of the thirteen practices, it is evident that establishing it on the path of the tenth ground is (the author's) intention, therefore count the basis of establishment, but do not count the thirteen established dharmas. As for how to divide it into thirteen, some do it by separating wisdom and compassion, which is meaningless, therefore, like both the "Sun Essence" and the "Eight Thousand Verses," the antidote and abandonment are separated to make thirteen. The third (part) has four (aspects): the nature of the basis dharma, the order, the definite number, and the boundaries of the grounds. First, at the beginning of the thirteen practices, the four worldly definitive discriminations arise. For the time being, it shows the order. After it arises, the supramundane path of seeing and the path of cultivation below the seventh ground arise, which are the six dharmas of realization. After that, the thief of the power of those six dharmas arising, taken out from within, that is, like taking it out, is the antidote without interruption that is abandoning what is to be abandoned.