Tibetan
རྣམ་མ་ཤེས་པར་དེ་རིག་པའི་འཛིན་རྣམ་མི་ཤེས་པས་གཟུང་རྣམ་གྱི་ངོ་བོ་དབང་ཡིད་གཉིས་སྔར་བསྟན་ལ། འཛིན་རྣམ་གྱི་ངོ་བོ་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཕྱིས་བསྟན་ནོ། །དབང་ཡིད་གཉིས་པོ་ནི། དབང་མངོན་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དུ་བྱས་པ་ལས་ཡིད་མངོན་སྐྱེ་དགོས་པས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རིམ་པ་བཞིན་བསྟན་པའོ། །དེ་དག་གི་གྲངས་ངེས་པ་ནི། སྤྱིར་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་བྱ་གཞལ་བྱ། རྟོགས་བྱེད་ཚད་མ་དེས་དེ་རྟོགས་ཚུལ་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་པས་ཚད་མ་དང༌། ཡུལ་དང༌། ཚད་འབྲས་ལ་ལོག་རྟོག་བསལ་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་ལ། ཚད་མ་ལའང་དབྱེ་གཞི་དང་དབྱེ་བ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་ཤིང༌། དབྱེ་བ་ལའང་མངོན་རྗེས་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་ལ། མངོན་སུམ་ལ་ཡང་དག་པ་དང་ལྟར་སྣང་གཉིས་ལས། ཡང་དག་ལ་སྐྱེ་འཕགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་མ་དང༌། འཕགས་པ་ཁོ་ནའི་ཚད་མ་གཉིས་སུ་ངེས་ཤིང༌། དང་པོ་ལ་རང་རིག་གཞན་རིག་གཉིས་དང༌། གཞན་རིག་མངོན་སུམ་ལ་དབང་ཡིད་གཉིས་སུ་ངེས་པས་དེ་དག་ལ་ལོག་རྟོག་སེལ་བའི་གཞུང་ གི་ཚོགས་འདི་དག་ལའང་གྲངས་མངས་པ་དང༌། ཉུངས་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །ད་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས་ཚད་མའི་གྲངས་དང་ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་སེལ་བའི་གཞུང་དག་གི་ཚིག་དོན་དང་སྤྱི་དོན་གྱི་དཀའ་བའི་གནད་དག་མཐའ་དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་ཅུང་ཟད་ཞིབ་པར་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། དེའང་ཚད་མ་མདོར་དེ་ལ། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་དཔག །ཚད་མ་དག་ནི་གཉིས་ཁོ་ན། སྟེ་གང་གི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་གཉིས་གཞལ་བྱ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དག་ལས་གཞན་པའི་མཚན་ཉིད་གཞལ་བར་བྱ་བ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། ཞེས་གསུངས་པ་གཞུང་འདིར་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཡིན་པ་ལ། ཇི་ལྟར་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་ནི་མདོ་ཚིག་དེ་དག་གིས་དངོས་སུ་རང་སྤྱི་གཉིས་སུ་ངེས་པས་ཚད་མ་གཉིས་སུ་ངེས་པར་བསྒྲུབ་པ་ཙམ་ལས་མངོན་ལྐོག་གཉིས་སུ་ངེས་པས་ཚད་མ་གཉིས་སུ་ངེས་པར་བསྒྲུབ་པ་མི་གསལ་ཞིང༌། འདིའི་སྒྲ་ཟིན་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་དོན་རང་མཚན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མར་འགྲོ་མི་སྲིད་པར་འཛིན་པའི་དོགས་པ་སྐྱེས་ན་སྐྱེས་བུའི་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ཀྱི་དགོས་པ་བསྒྲུབ་པའི་འཇུག་ཡུལ་གྱི་གནད་ཕལ་ཆེ་བ་ཚད་མས་ངེས་པར་བྱར་མེད་པར་འགྱུར་བས། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་བསྒྲུབ་པའི་ སྐབས་དོན་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་དགོངས་ཏེ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་མདོ་དེའི་དོན་དགོངས་པའི་གཏིང་ཕྱིན་པར་བླངས་ནས་རྒྱས་པར་འགྲེལ་བ་ན། རང་མཚན་དང་སྤྱི་མཚན་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་དངོས་སུ་གསུངས་པ་དེ་ནི་གཟུང་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ལ། དེའང་མངོན་སུམ་ཚད་མ་རང་མཚན་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་གང་ལ་ཚད་མར་སོང་སའི་གཞལ་བྱ་ནི་རང་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་དོན་དང༌། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་སྤྱི་མཚན་གཟུང་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་གང་ལ་ཚད་མར་སོང་སའི་གཞལ་བྱ་ནི་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཡིན་པས། གཟུང་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་རང་སྤྱི་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང༌། གང་ལ་ཚད་མར་སོང་སའི་དབང་དུ་བྱས་ན་མངོན་ལྐོག་གཉིས་སུ་ངེས་པས་ཚད་མ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ནས་མདོའི་དོན་བཀྲལ་ཏེ་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཕྱིར་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མདོ་ལས་དངོས་སུ་བསྟན་པ་གཟུང་ཡུལ་ལ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ཚུལ་དང༌། གང་ལ་དོན་གྱི་ནུས་པ་ལས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གང་ལ་ཚད་མར་སོང་ས་མངོན་ལྐོག་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ཚུལ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་འདིས་དེ་ལྟར་དགོངས་དོན་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་ཕྱེ་བཞིན་དུ་ཡང༌། དབང་པོ་མཆོག་ཏུ་བརྟུལ་བས། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནི། ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་ཚད་མའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་ན་རང་མཚན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དང་རྗེས་དཔག་ཚད་མའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་ ན་སྤྱི་མཚན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་མ་འཛིན་ཞིག །དེའང་རྗེས་དཔག་ཚད་མས་རང་གང་ལ་དངོས་ཀྱིས་ཚད་མར་སོང་བའི་གཞལ་བྱ་དེའི་དོན་སྤྱི་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་གཞལ་བྱ་དེ་འཇལ་གྱི། དེ་ཉིད་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དང༌། མངོན་སུམ་ཚད་མ་རང་གང་ལ་དངོས་ཀྱི་ཚད་མར་སོང་བའི་གཞལ་བྱ་དེ་རང་གི་སྣང་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རང་མཚན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་དོན་ཡིན་ཞིང༌། དེའི་སྣང་ཡུལ་ཡིན་ན་དེ་ལ་མངོན་གྱུར་ཡིན་དགོས་པར་ལྷ་དབང་བློའི་འགྲེལ་པར་རྒལ་ལན་དང་བཅས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཚུལ་འཆད་པར་འགྱུར་ལ། ཤེས་པ་དེ་ལ་མངོན་གྱུར་ཡིན་ན། ཤེས་པ་དེ་ལ་རང་གི་གཞལ་བྱ་མངོན་གྱུར་ཡིན་མི་དགོས་སོ། །མདོ་སེམས་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་སོགས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ད་ནི་གྲངས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་གཞུང་གི་ཚོགས་ཀྱི་བསྡུ་པ་རགས་པ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གཞལ་བྱ་གཉས་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས། ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་ཚད་མའི་གྲངས་ངེས་བསྒྲུབ་པའི་རྩ་བའི་རྟགས་བཀོད་པ་ཡིན་ལ། རྟགས་དེའི་ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ནི། བློ་ནི་ཡོད་དང་མེད་ཕྱི
Chinese
因为不了解显现，所以不了解能知显现，所取显现的体性，之前已经说明了根和意二者。能知显现的体性，后来才说明自证现量。根和意二者，根现量作为近取因，必须产生意现量，所以是按照因果的次第来说明的。这些的数目确定是：总的来说，所有应该断除增益的法，都是所证所量。能证的量，以三种方式来证知它，所以确定为量、境、量果，在量上确定为遣除错觉三种。量也确定为分基和分法两种，分法也确定为现和后两种，现量又分为真实和相似两种，真实又确定为凡圣所有的量和仅仅是圣者的量两种，第一种又分为自证和他证两种，他证现量又确定为根和意两种，因此对于这些，为了遣除错觉的论典
English
Because of not understanding the appearance, therefore not understanding the apprehending appearance, the nature of the apprehended appearance, the two of sense and mind have been explained before. The nature of the apprehending appearance, self-cognizance direct perception, is explained later. The two of sense and mind, sense direct perception is taken as the immediately preceding condition, so mind direct perception must arise, therefore it is explained according to the order of cause and effect. The number of these is definite: in general, all the dharmas that should be cut off from superimposition are objects to be realized and measured. The valid cognition that realizes, realizes it in three ways, so it is determined as valid cognition, object, and the result of valid cognition, and in valid cognition it is determined as three kinds of eliminating wrong conceptions. Valid cognition is also determined as two kinds of basis of division and division, and division is also determined as two kinds of direct and inferential, and direct perception is divided into two kinds of true and apparent, and true is determined as two kinds of valid cognition of all ordinary beings and noble ones and valid cognition of only noble ones, and the first is divided into two kinds of self-cognizance and other-cognizance, and other-cognizance direct perception is determined as two kinds of sense and mind, therefore for these, the treatises for eliminating wrong conceptions
Chinese
当论师对该经的意义进行深入理解并广为阐释时，经中明确提到的自相和共相的对境，是指所取境而言。也就是说，现量以自相作为显现的对境，其作为量所成立的所量是对于自身显现的意义；比量以共相作为所取境，其作为量所成立的所量是对于自身隐蔽的意义。因此，如果从所取境的角度来看，自相和共相二者是无二的；如果从作为量所成立的角度来看，显现和隐蔽二者是确定的，因此量是二者确定的。这样解释并阐明经的意义，通过“所量为二”等经文直接揭示的，以所取境确定为二的理由进行论证的方式，以及通过“对于意义的功能”等经文，以作为量所成立之处确定为显现和隐蔽二者的理由进行论证的方式，进行了详细的阐述。虽然这位论师如此深入地剖析了经文的意义，但由于他表现得非常谦逊，因此不要认为“自己的体性的对境”等意义，是指如果现量的所量是自相，那么它一定是普遍的，并且比量的所量一定是共相。也就是说，比量对于自身实际成立为量的所量，是以共相作为显现的对境来衡量该所量的，但它不能将该所量本身作为显现的对境。现量对于自身实际成立为量的所量，一定是其显现的对境，即自相。如果它是显现的对境，那么它必须对该对境是显现的，这将在拉旺洛的注释中以辩论和答辩的方式进行确定。如果对于该知识是显现的，那么对于该知识来说，其所量不一定是显现的。经和心是根据哪一个来决定的等等，将在后面进行阐述。现在，为了消除对于数量和使用领域的错误观念，将简要地阐述一下经文集合的纲要。其中，“所量为二，故量为二”这句话，是通过对境的区分来论证量的数量是确定的根本理由。而对于该理由的同品周遍的论证是：识是有和无的缘故。
English
When the master deeply understood the meaning of that sutra and extensively explained it, the self-character and general-character objects explicitly mentioned in the sutra refer to the object of apprehension. That is, manifest valid cognition takes self-character as the appearing object, and the object of measurement that is established as valid is the meaning that appears to itself; inferential valid cognition takes general-character as the object of apprehension, and the object of measurement that is established as valid is the meaning that is hidden to itself. Therefore, if viewed from the perspective of the object of apprehension, self-character and general-character are non-dual; if viewed from the perspective of what is established as valid, manifestation and concealment are definite, so valid cognition is definite as two. Thus, explaining and clarifying the meaning of the sutra, through the sutra directly revealed by "the object of measurement is two," etc., the way to prove with the reason that the object of apprehension is determined as two, and through "from the function of meaning," etc., the way to prove with the reason that what is established as valid is determined as the two of manifestation and concealment, are explained in detail. Although this master analyzed the meaning of the sutra so deeply, because he behaved very humbly, do not think that the meaning of "the object of its own characteristic," etc., means that if the object of measurement of manifest valid cognition is self-character, then it must be universal, and the object of measurement of inferential valid cognition must be general-character. That is, inferential valid cognition measures that object of measurement for which it is actually established as valid, by taking the general-character as the appearing object, but it cannot make that object of measurement itself as the appearing object. The object of measurement for which manifest valid cognition is actually established as valid is definitely its appearing object, that is, self-character. If it is the appearing object, then it must be manifest to that object, which will be determined in the commentary of Lhawang Blo with debate and response. If it is manifest to that knowledge, then for that knowledge, its object of measurement does not necessarily have to be manifest. Which sutra and mind are decided according to, etc., will be explained later. Now, in order to eliminate the wrong notions about number and usage, a brief outline of the collection of scriptures will be explained. Among them, the sentence "the object of measurement is two, therefore valid cognition is two" is the fundamental reason for proving that the number of valid cognitions is determined by the distinction of objects. And the proof of the homogeneity of that reason is: consciousness is because of existence and non-existence.