Tibetan
་པའི་ལུང་ཚད་མར་ཁས་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱང་། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་མེད་པར་ཡིད་མི་ཆེས་ན་སངས་རྒྱས་ལ་སེམས་ལོག་པའི་གཞན་སྡེ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དོགས་གཅོད་གཉིས་པ་ནི། དངོས་པོ་བདེན་མེད་དུ་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དོན་དེ་སླར་ཡང་བསྒྲུབ་པ་ ལ། ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་སྨྲ་སྟེ། རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་གིས། དེ་གྲུབ་དེ་ནི་ལེགས་པར་གྲུབ། །དེ་ཚེ་བསྟན་བཅོས་བལྟོས་མ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་རིགས་པས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་ཀྱང་ལུང་ཙམ་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ཆུང་བ་འགའ་ཞིག་རྟོག་གེ་སྐམ་པོ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབས་པ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་སོ་སྙམ་པ་ལ། ཟབ་མོའི་ལུང་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཤད་དོ། །ཞེས་འགྲེལ་པས་འཆད་ལ། སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ནི། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་ལ་དོན་གཅིག་བསྒྲུབ་པ་ལ། ལུང་རིགས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེེད་གཉིས་གཉིས་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་གོ་བར་བྱའོ། །དོགས་གཅོད་གསུམ་པ་ནི། སྟོན་པས་གསུངས་པའི་ཤིན་ལྐོག་གི་བླང་དོར་ལ་འཇུག་པ་ནི་གང་ཟག་དབང་རྣོན་ནི། དཔྱད་པ་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་རྟགས་ལས་ཤིན་ལྐོག་སྟོན་པའི་ལུང་རང་གི་བསྟན་བྱ་ལ་མི་བསླུ་བར་དཔོག་པའི་ཡིད་ཆེས་པའི་རྟགས་ལས་འཇུག་ལ། དེའི་ཚུལ་གསུམ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པས་གྲུབ་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་ཤིན་ལྐོག་ཡིན་པས་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་རྟགས་སུ་མི་འགལ་ཏེ། རྟགས་ཀྱི་རིགས་འབྱེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་སྒོ་ནས་འབྱེད་ཀྱི། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་འགལ་དམིགས་ཀྱི་རྟགས་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཡང་། དགག་རྟགས་སུ་བཞག་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །རང་སྡེ་དབང་བརྟུལ་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་རྣམས་ཤིན་ལྐོག་གི་བླང་དོར་ལ་འཇུག་པ་ན། ལུང་ཙམ་ སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བྱས་ནས་འཇུག་པ་ནི། གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དོན་གཉེར་ནི། །ཐེ་ཚོམ་ལས་ཀྱང་འཇུག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་ལ། དེ་མི་རུང་བ་ཡང་མིན་ཏེ། འཇུག་ལྡོག་ཐམས་ཅད་ལ་ཚད་མས་ཐེ་ཚོམ་མཆོད་པ་དགོས་ན། ཞིང་ལས་དང་ཚོང་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྔ་མ་འདྲ་བའི་འཇུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །དཀའ་འགྲེལ་ལས་ལུང་མ་གྲགས་པའི་རྗེས་དཔག་དང་མ་བྲལ་ན། དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་དང་བྲལ་ཡང་ལུང་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་རམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དུ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་ལུང་དང་འདྲ་བས། དེ་དང་བཅས་ཀྱང་ངེས་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་བཤད་པའི་ལུང་གི་རྗེས་དཔག་ནི། དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཤད་པའི་འཇུག་ཚུལ་དེ་ཡིན་གྱི་སྔ་མ་མིན་ནོ། །དོགས་གཅོད་བཞི་པ་ནི། ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཤིན་ལྐོག་ཡིན་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་ལུང་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཞེས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་པའི་སྲོལ་བཟང་པོ་ནུབ་རྗེས་སུ་མཁས་པར་རློམ་པའི་རིགས་པ། མི་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བཏགས་པའི་མུན་སྤྲུལ་ཡིན་གྱི། ལུང་ལས་མི་མཐུན་པ་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲང་ངེས་འབྱེད་པ་དང་། བདག་མེད་པའི་དོན་ཁོ་བོ་ཅག་ཁས་ལེན་པ་ནི། རང་གི་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་བཟུང་ དུ་མི་རུང་བར་མཐོང་བའི་མཁས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པ་ག་ལ་ཡིན། དེས་ན་གཅིག་དང་དུ་བྲལ་སོགས་ཀྱི་རྟགས་རྣམས་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྟགས་སུ་སློབ་དཔོན་འདིས་བཞེད་པ་བཞིན། དབུ་མ་མཁས་མཁས་རྣམས་དང་འདྲ་སྟེ། འདི་ནི་སྟོན་པའི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ལ་ཚིག་ཙམ་མིན་པའི་ངེས་པ་བརྟན་པོ་བསྐྱེད་ནས་ཚེ་རབས་གཞན་དུའང་ལེགས་པར་འབྲང་བའི་བག་ཆགས་བཟང་པོ་འཇོག་པའི་ཐབས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པས། དེའི་བར་ཆད་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྤྱིར་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་རྣམས་ལུང་རིགས་གཉིས་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཟབ་མོའི་གནས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་རྣམས་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་མིག་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་ཅིང་། དོན་དེ་ཟབ་མོའི་ལུང་གིས་ཀྱང་བསྟན་པའི་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་གཞུང་འདིར་འཆད་པ་འདི་འདྲ་བ་རྣམས་ནི། མཁས་པའི་སྐྱེ་བོའི་འདྲེན་པ་ཀུན་གྱི་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ། རྣམ་དཔྱོད་དང་བརྩོན་པའི་མཐུ་མི་དམན་ཞིང་། སྙིང་ནས་ངེས་པའི་དོན་རྩད་གཅོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དམ་པར་ཟུངས་ཤིག །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། གཅིག་དང་དུ་བྲལ་གྱི་སྦྱོར་བ་བཀོད་དེ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། སྦྱོང་བ་དེའི་ཚུལ་བསྒྲུབས་པས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་དག་ཡང་དག་པར་ན་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་དེ། དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་བདག་དང་ གཞན་གྱི་སྡེ་པས་སྨྲས་པའི་དངོས་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ན་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པའོ། །རང་བཞིན་ཡོད་པར་གྱུར་པ་སོགས་ཀྱིས་གཅིིག་དང་དུ་མ་ལ་ཕུང་གསུམ་སེལ་བ་འདི། གཅིག་དང་དུ་མ་མ་གཏོགས་པ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ལྡོག་ཁྱབ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་འཆད་མོད་ཀྱང་། འདིར་བཤད་པ་ནི་རྟགས་འདི་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་ལ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་པ་དང་། ཁྱབ་བྱེད་དེ་གཉིས་བཀག་པ་རྟགས་སུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་དཀའ་འགྲེལ་གྱི་དགོངས་པའོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་ལ། དོན་དང་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས་གསུངས་པས། འདི་ནི་ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་ཡིན་གྱི། རང་བཞིན་མ་དམིགས་པ་མིན་པས། དོན་གྲུབ་ཟིན་པ་ཡང་དོན་ལྡོག་གི་དོན་དུ་མི་བཟུང་ངོ་། །རང་གི་སྡེ་པ་དང་ཞེས་སོགས་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་གསལ་དུ་བཏང་བའོ། །དཀའ་འགྲེལ་ལས་ནི་འདི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཆོས་སྡུད་པ་ཡིན་པར་བཤད་དེ། ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་པས་ཞེས་པའི་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་གིས་བསྡུས་ནས་འཕངས་པ་བསྟན་པ་ལ་བྱེད་པ་བརྟག་གོ །འདིར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་གཉིས་ཡོད་དེ་སྦྱོར་བ་འདི་ཐལ་རང་གཉིས་གང་ཡིན་བརྟགས་ན་མི་འཐད་པ་དང་། བརྟགས་ཆོས་གཉིས་དགག་པ་གཉིས། གང་ཡིན་ བརྟགས་ན་མི་འཐད་པས་སོ། །དང་པོ་ནི། སྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་པའི་ངག་སྦྱོར་ཚུལ་གཉིས་ཀ་ཡང་སྔར་སྦྱོར་ན་བཀོད་པ་འདྲ་བ་གཅིག་བྱེད་པ་ནི་རྒྱ་གར་མཁས་པའི་ལུགས་སོ། །དེས་ན་འདི་ལ་གཉིས་སུ་དཔྱད་དེ་སྦྱོར་བ་འདི་སུན་འབྱིན་པའི་ངག་ཐལ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནམ། །འོན་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་ངག་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན། །དང་པོ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། རང་གཞན་གྱིས་སྡེ་པ་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས། ཆོས་ཅན་དུ་སྨྲས་པ་དེ། བདེན་པའི་གཅིག་དང་དུ་བྲལ་དུ་ཁས་མི་ལེན་ལ། ཐལ་འགྱུར་ལ་ནི་ཕ་རོལ་པོས་ཁས་བླངས་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་གཞན་མི་འདོད་པ་འཕེན་པའི་གཅིག་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་གཞུང་འདིར་སྦྱོར་བ་འདིས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པར་བཤད་ལ་ཐལ་འགྱུར་དུ་འབྱེད་པ་དངོས་སུ་མི་གསལ། ཡང་དབུ་མ་སྣང་བར་ཐལ་འགྱུར་དང་། རང་རྒྱུད་གང་དུ་བྱེད་ཀྱང་བྱས་པས་ཆོག་པར་བཤད་པས་ཐལ་བར་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་ཚུལ་བཤད་ན། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་ཕ་རོལ་པོས་རྟགས་དངོས་སུ་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་། ཤུགས་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་རྟགས་དེའི་ཁྱབ་བྱ་དངོས་སུ་ཁས་བླངས་པ་བཀོད་དེ། ཁྱབ་བྱ་དངོས་སུ་ཁས་བླངས་ན་ཁྱབ་བྱེད་ཤུགས་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་རྒྱང་པན་གྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་སྔ་
Chinese
那些承认圣言量为定量的人们，在论证事物无自性时，如果不相信没有实事理，那对于背离佛陀的其他宗派，更不用说了。这是它的意思。第二个疑难解答是：事物以理证成立为无实之后，再次论证那个意义时，不应说圣言是能立。如理自在所说：彼成则善成，尔时不待论。如是。因此，即使以理证善为论证，但一些仅仅以圣言为皈依的智慧浅薄者，认为仅仅以干枯的思辨来论证不足以令人信服，因此甚深圣言中也如此宣说。注释中如此解释。观世音禁行者也如此宣说。智者们的论著中，对于论证一个意义，所有宣说圣言和理证两种能立的情况，都应如此理解。第三个疑难解答是：对于佛陀所说的极隐蔽的取舍，进入的方式是，对于根器敏锐者来说，从以三种观察清净的相，来推断显示极隐蔽的圣言对于自己的所诠不欺骗的信赖之相而进入。即使那三种方式以实事理成立，但因为所证是极隐蔽，所以作为信赖之相并不相违，因为相的种类是从所证的角度来区分的，而不是从能立的角度来区分的。例如，虽然相违和现观之相是所证，但必须安立为遮破之相一样。自宗随权信徒们对于极隐蔽的取舍进入的方式是，仅仅以圣言作为能立而进入，因为世间求利者，也从怀疑中进入。如是宣说般进入，那也不是不行的，如果对于一切进入和返回都需要以量来供养怀疑，那么农耕和贸易等就不合理了。因此，以前面相似的进入的方式来考虑，因为是论师所说，所以没有过失。困难解释中说，如果不离未出名的圣言的随行比量，即使远离事物力加入的随行比量，也会对圣言产生信任吗？为了消除这样的疑惑而说。
English
Those who accept scriptural authority as valid also, when proving that things have no inherent existence, if they do not believe without the reasoning of reality, then what need is there to mention other sects who turn their minds away from the Buddha? This is the meaning. The second doubt clarification is: after things are proven to be without inherent existence by reasoning, to prove that meaning again, one should not say that scripture is the means of proof. As the Lord of Reasoning said: "If that is established, then it is well established. At that time, there is no need to rely on treatises." Thus it is said. Therefore, even if it is well proven by reasoning, some of the less intelligent who only take refuge in scripture may think that they are not convinced by mere dry speculation, so the profound scriptures also explain it in this way. The commentary explains it in this way. The ascetic Avalokiteshvara also explained it in this way. In the treatises of the wise, for proving one meaning, all the cases where both scripture and reasoning are explained as the means of proof should be understood in the same way. The third doubt clarification is: entering into the acceptance and rejection of the very hidden teachings of the Teacher is that for individuals with sharp faculties, they enter based on the sign of trusting that the scripture showing the very hidden, which is purified by the three examinations, is not deceiving their own object of demonstration. Even though those three aspects are established by the reasoning of reality, since what is to be proven is very hidden, it is not contradictory to be a sign of trust, because the types of signs are distinguished from the perspective of what is to be proven, not from the perspective of the means of proof. For example, although the signs of contradiction and perception are what is to be proven, they must be established as signs of negation. The followers of self-sectarian persuasion enter into the acceptance and rejection of the very hidden by using only scripture as the means of proof, because worldly seekers also enter from doubt. They enter as it is said, and that is not wrong either, if it is necessary to offer doubt with valid cognition for all entering and returning, then farming and trade would become unreasonable. Therefore, considering the way of entering similar to the previous one, since it was said by the teacher, there is no fault. The difficult commentary says that if it is not separate from the subsequent inference of the unpronounced scripture, even if it is separate from the subsequent inference of the power of things, will there be trust in the scripture? It is said to dispel such doubts.
Chinese
总的来说，像“事物之力”等所说的那样，那也和圣言相似，即使和它一起也一定不要做。所说的圣言的后推论是，那是紧接着所说的进入方式，而不是之前的。第四个疑问是，深奥的空性非常隐蔽，而论证也仅仅是圣言而已。这指的是西藏的早期学者们理性传统衰落后，一些自诩为智者的人所编造的黑暗幻象，而不是区分与圣言不符的所说之法的需要与非需要，以及我们承认的无我之义，仅仅是自己的承诺而已，没有任何正确的论证。认为不应该接受这种观点的智者们的观点又在哪里呢？因此，就像这位导师认为的那样，一与多分离等的理证是事物之力的理证，和中观智者们相似，这对于在佛陀教法的核心上产生不仅仅是言语上的坚定信念，并在来世也能很好地追随，留下良好的习气，是一种无上的方法，所以不要制造障碍。这样一来，一般来说，意义的主要部分都具备圣言和理证两者，特别是深奥之处非常细微的地方，都由龙树等理性如眼睛般的智者们很好地论证，并且那个意义也由深奥的圣言所指示，像这样二者结合在一起在本论中阐述，是智者们的引导者们共同前进的道路，不要减少智慧和精进的力量，要牢牢抓住那些从内心深处探究意义的人们所喜爱的方法。第二部分分为两部分：一是列举一与多分离的论式并简要说明，二是详细阐述通过论证来证明该论式的方式。第一部分是：如果真实存在，则远离一与多的自性，不是那两者，那在胜义谛中就是无自性的，例如影像一般，我和 他者的宗派所说的这些事物，如果真实存在，也不是一与多的自性。这被称为：周遍不现。以“自性存在”等来一
English
In general, as stated in "the power of things" and so on, that is similar to the scriptures, and even with it, one should not necessarily do it. The inference following the scripture that says, is that the way of entering that is said immediately after, not the previous one. The fourth doubt is that profound emptiness is very hidden, and the proof is only scripture. This refers to the dark illusion fabricated by some who claim to be wise after the decline of the rational tradition of the early Tibetan scholars, rather than distinguishing the need and non-need of what is said that does not conform to the scriptures, and the meaning of selflessness that we acknowledge is only our own commitment, and there is no correct proof at all. Where are the views of the wise who think that this view should not be accepted? Therefore, just as this teacher believes, the signs of separation from one and many are the signs of the power of things, similar to the Madhyamika scholars, this is a supreme method for generating firm conviction not only in words but also in the core of the Buddha's teachings, and for following well in future lives, leaving good habits, so do not create obstacles. In this way, in general, the main parts of the meaning have both scripture and reason, especially the very subtle places of the profound, are well demonstrated by the wise ones such as Nagarjuna, whose reason is like the eye, and that meaning is also indicated by the profound scripture, such as the combination of the two in this treatise, is the path of the guides of the wise to advance together, do not reduce the power of wisdom and diligence, and firmly grasp the methods that are loved by those who explore the meaning from the depths of their hearts. The second part is divided into two parts: first, to list the formulas of separation from one and many and briefly explain them, and second, to elaborate on the way to prove the formulas by argumentation. The first part is: If it truly exists, it is free from the nature of one and many, and it is not those two, then in the ultimate truth it is without nature, like an image, these things said by the sects of me and others, if they truly exist, are not the nature of one and many. This is called: pervasive non-appearance. With "existence of nature" etc. to one