Tibetan
དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་ཟིན་བྲིས་རྗེ་རང་གིས་གནང་བ། དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་ཟིན་བྲིས་རྗེ་རང་གིས་གནང་བ། དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་ཟིན་བྲིས་རྗེ་རང་གིས་གནང་བ་བཞུགས་སོ། ། འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱིས་རྗེས་གཟུང་བས། །རང་གཞན་གྲུབ་མཐའི་ཕ་རོལ་སོན། །ཟབ་མོའི་དོན་ལ་མངའ་བརྙེས་པ། །དཔལ་ལྡན་ཞི་བ་འཚོ་ལ་འདུད། །མགོན་དེས་གངས་ཅན་ཁྲོད་འདིར་རྒྱལ་བའི་བསྟན། །ཐོག་མར་ལེགས་པར་བཙུགས་ཚེ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས། །ཕྱོགས་འདིར་དར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ལེགས་བསྒྲིབས་པས། །ད་དུང་དུ་ཡང་ཟབ་མོ་དབུ་མ་ལ། །མོས་པའི་ཕྱོགས་འཛིན་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བྱུང་། །དེ་ཕྱིར་མཁས་པའི་དབང་པོ་དེ་ཡི་གཞུང་། །བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཉམས་སྤེལ་བ་ནི། །བཀའ་དྲིན་གཟོ་བའི་མཆོད་པ་བླ་མེད་ཡིན། །རྣམ་དཔྱོད་ནམ་མཁའི་ཁྱོན་ལྟར་མཐའ་ཡས་ཤིང་། །དམིགས་མེད་བརྩེ་བའི་སྟོབས་ནི་ཤུགས་དྲག་པས། ། ཡོངས་སུ་དྲངས་པའི་གཞུང་མཆོག་དབུ་མའི་རྒྱན། །འདི་ཡི་རིགས་པའི་དགའ་སྟོན་མྱོང་བ་ན། །སྐྱེ་བ་མང་པོར་རིགས་པའི་ལམ་དུ་ནི། །ངལ་བ་མང་བྱས་སྒྲུབ་དང་སུན་འབྱིན་ལ། །ལེགས་པར་བྱང་བའི་རྒོལ་བ་མཁའ་མང་གི །གཙུག་ན་གཙུག་རྒྱན་ནོར་བུ་བཞིན་མཐོ་བས། །སྨྲ་བ་ངན་པའི་ཚོགས་རྣམས་མཐར་མཛད་པ། །འཕགས་པའི་ཡུལ་ནའང་ཆེས་དཀོན་འདི་འདྲ་ནི། །བོད་ཀྱི་རྗེ་རྒྱལ་བཙན་པོས་སྤྱན་འདྲོངས་པ། །ཨེ་མ་བདག་ཅག་བོད་འབངས་སྐལ་བཟང་ཞེས། །ཡིད་ནི་རྨད་བྱུང་བདེ་ལ་རོལ་པ་ཡིས། །ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་གཞན་གྱི་དབང་གྱུར་པས། །མཁས་པའི་མཆོག་གྱུར་དེས་མཛད་རྒྱན་གྱི་ནི། །རྟོགས་དཀའི་གནས་ལ་བརྗེད་བྱང་མདོ་ཙམ་བྲི། །དབུ་མའི་རྒྱན་ལ་ལྔ། མཚན་གྱི་དོན། འགྱུར་གྱི་ཕྱག །བསྟན་བཅོས་དངོས། སུ་ཡིས་མཛད་པ། གང་གིས་བསྒྱུར་བའོ། །དང་པོ་ནི། མདྷྱ་མ་ཀ་ནི། དབུ་མ་དང་། ཨཱ་ལཾ་ཀ་ར་ནི་རྒྱན་དང་། བྲི་ཏི་ནི་འགྲེལ་པའོ། །འདི་འགྲེལ་པར་བཤད་པ་ལྟར་ན། ཚིགས་བཅད་རྣམས་དབུ་མ་རྒྱན་དང་། ལྷུག་པ་རྣམས་དེའི་འགྲེལ་པར་བྱ་དགོས་ནའང་། ལྷུག་པའི་བརྩམ་པའི་དམ་བཅའ་ཉིད། །རྒྱན་རྩོམ་པའི་དམ་བཅར་སྣང་ལ། །ཁྱད་པར་དུ། །མཇུག་ཏུ་ཏེ་ལྟའི་ཚུལ་དུ་དབུ་མ་ཡི། །རྒྱན་འདི་བདག་གིས་བྱས་པ་ནི། །རིག་དང་མདོ་སྡེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །རིན་ཆེན་བཀོད་པས་མཛེས་པར་བྱས། །ཞེས་མདོ་སྡེ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་སྦྱར་ནས། །དབུ་མ་རྒྱན་བརྩམས་པར་གསུངས་པས་རྩ་བ་སྔོན་དུ་བྱས་ནས་འགྲེལ་པས་ཕྱིས་བཀྲལ་བའི་བསྟན་བཅོས་གཉིས་སུ་མི་བྱའོ། །བསྟན་བཅོས་ལ་ཚིགས་བཅད་དང་། ལྷུ
Chinese
《中观庄严论》的笔记，是宗喀巴大师亲自撰写的。 《中观庄严论》的笔记，是宗喀巴大师亲自撰写的。 《中观庄严论》的笔记，宗喀巴大师亲自撰写完毕。 文殊菩萨慈悲摄受，超越自他宗派之彼岸，精通深奥之义，顶礼吉祥寂护。 彼怙主于此雪域之中，最初善立胜者之教时，龙树宗风，于此方兴盛之缘起善加遮蔽，至今仍然，对于深奥中观，爱乐之宗派未曾断绝而生起。因此，智者之自在彼之论著，我等不令衰损而弘扬，乃是报答恩德之无上供养。智慧如虚空般无边无际，无缘大悲之力甚为强大， 完全引导之殊胜论典《中观庄严论》，于此享受理智之盛宴时， বহু 生之中于理智之道路上， বহু 作辛劳于立宗与破斥上，善为精通之论敌如虚空般众多，于顶上如顶饰珍宝般高超，终结恶语之众，于圣地亦甚为稀有如此者，由藏王迎请而来，唉玛！我等藏人真幸运！心于奇妙安乐中享受，完全救护之受他支配者，彼智者之殊胜所造庄严论之，于难解之处略书提要。中观庄严论有五： 名称之义，译者之礼赞，论典正文，由谁所造，由谁所译。第一，梵文：madhyamaka（藏文：དབུ་མ་，汉语字面意思：中观），梵文：ālaṃkāra（藏文：རྒྱན་，汉语字面意思：庄严），梵文：vṛtti（藏文：འགྲེལ་པ་，汉语字面意思：注释）。如是注释中所说，偈颂皆为《中观庄严论》，散文皆应作为其注释，然散文之立誓本身，似为庄严论之立誓。特别是，于结尾以“德”字之形式，中观之，庄严论此乃我所造，以理智与 বহু 经部，以珍宝之陈设而美化。如是与 বহু 经部相连，因说已造《中观庄严论》，故不应作先造根本后以注释解释之二论典。
English
The notes on the Ornament of the Middle Way are personally written by Je Rinpoche. The notes on the Ornament of the Middle Way are personally written by Je Rinpoche. The notes on the Ornament of the Middle Way, personally written by Je Rinpoche, are complete. May we pay homage to the glorious Śāntarakṣita, who was embraced by Mañjuśrī, crossed the shore of self and other tenets, and possessed mastery over the profound meaning. When that protector first established the Victorious One's teachings well in this snowy land, the tradition of Nāgārjuna was well concealed by the auspicious coincidence of flourishing in this direction, so that even now, devotion to the profound Middle Way has arisen without interruption. Therefore, the writings of that lord of scholars, which we propagate without decline, are the supreme offering of repaying kindness. Discernment is as limitless as the expanse of the sky, and the power of impartial love is very strong, The supreme treatise, the Ornament of the Middle Way, which is fully guided, when experiencing the feast of reason in this, in many lifetimes on the path of reason, much effort has been made in establishing and refuting, and the opponents who are well versed are as numerous as the sky, and are as high as a jewel ornament on the crown of the head, and have ended the assembly of evil speech, such as this is very rare even in the holy land, and was invited by the Tibetan king, Ema! We Tibetans are so fortunate! The mind enjoys wonderful bliss, and is completely protected by the power of others, and the most excellent of scholars has made the ornament, and I will write a brief summary of the difficult points to understand. The Ornament of the Middle Way has five: The meaning of the name, the salutation of the translator, the actual treatise, who made it, and who translated it. First, madhyamaka (梵文天城体：मध्यमक，梵文罗马拟音：madhyamaka，汉语字面意思：中观) is Middle Way, ālaṃkāra (梵文天城体：अलंकार，梵文罗马拟音：ālaṃkāra，汉语字面意思：庄严) is ornament, and vṛtti (梵文天城体：वृत्ति，梵文罗马拟音：vṛtti，汉语字面意思：注释) is commentary. As explained in this commentary, all the verses are the Ornament of the Middle Way, and all the prose should be taken as its commentary, but the vow to write the prose itself seems to be the vow to write the ornament. In particular, at the end, in the form of "te", the Ornament of the Middle Way was made by me, and adorned with precious arrangements of knowledge and various sutras. As it is said that the Ornament of the Middle Way has been composed in conjunction with various sutras, it should not be made into two treatises, first the root and then the commentary.
Tibetan
ག་པ་དང་། སྤེལ་མའི་ལུགས་གསུམ་གསུངས་པའི་ཐ་མ་ཡིན་པར་བཟུང་ལ། དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་གཞུང་ངོས་ཟིན་པར་གྱིས་ཤིག །དེ་ན་འདིའི་མཛད་བྱང་གི་སྐབས་སུ། །དབུ་མའི་རྒྱན་ཞེས་འབྱུང་གི་འགྲེལ་པའི་ཚིག་མི་འབྱུང་བ་ལེགས་ཏེ། །འདིའི་དཀའ་འགྲེལ་ལ། ཡང་དབུ་མའི་རྒྱན་གྱི་དཀའ་འགྲེལ། ཞེས་ཐོག་མཐའ་གཉེས་སུ་འབྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ནི་སླའོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། །བཤད་པ་ལ་འཇུག་པའི་བྱ་བ། བཤད་པ་ཉིད་ཉེ་བར་དགོད་པ། །བཤད་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། །མཆོད་པར་བརྗོད་པ་དང་། བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བའོ། །དང་པོ་ནི་དཀའ་འགྲེལ་ལས། དགོས་དོན་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་བཞིན་དུ། བསྟོད་ཡུལ་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་དང་། ཉན་རང་དང་། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་བཞི་ལ་བྱེད་པའི་ཚུལ་གཉིས་གཉིས་བཤད་དེ་གོ་སླའོ། །འདིར་དན་འབག་པས། འགྲེལ་པས་དགག་པ། ཉོན་མོངས་ཀྱིས་དགག་པ་དང་། བསྟན་པ་ཤེེས་སྒྲིབ་སྤངས་པ་དང་། ས་ལ་བཞུགས་པ་སྲིད་པར་བཞུགས་པ་དང་། ཇི་སྙེད་པ་མ་ལུས་པར་མཁྱེན་པ། ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པའི་རྒྱུར་བཤད་པ་བཞི་ལ་དག་པ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་དག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་ཡང་བརྟན་པར་བྱ་དགོས་པས། དང་པོ་གཉིས་མི་འཐད་ལ། ས་ལ་བཞུགས་པའི་དོན་སྤངས་པ་མངའ་བའི་ས་ལ་བཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤངས་པའི་རྗེས་ལ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བས་དེའི་རྒྱུར་མི་འཐད་པས། ཕྱི་མ་གཉིས་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་བཞི་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའི་དང་པོ་གཉིས་ནི། བསྒྲུབ་བྱ་དང་མཚུངས་ལ། བར་པ་ནི་དཀའ་འགྲེལ་མེད་པས་དེ་མ་མཐོང་བའི་སྐྱོན་དང་། ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྩ་བ་ནས་བཏོན་པའི་རྗེས་སུ་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པ་འབྱུང་ན་ཤེས་སྒྲིབ་ཟད་ནས་སངས་མ་རྒྱས་ཀྱི་སྐབས་སྲིད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པས་ལེགས་པར་མ་མཐོང་ངོ་། །འགྲེལ་པ་ལས་རྒྱུར་བཤད་པ་ནི་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པ་སྟེ། བྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ལ་རྒྱུར་བསམས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རབ་ཏུ་འབད་པ་ནི་རྒྱན་རྩོམ་པའོ། །གང་གི་དོན་ དུ་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཁོངས་ཆུད་པའི་ཕྱིར་དུའོ། །ཐབས་གང་གིས་ན་ལུང་རིགས་གཉིས་སོ། །དེ་རྟོགས་པའི་དགོས་པ་ནི། གཞུང་ལྷག་མས་སྟོན་པའི་ལ་གང་གིས་རྟོགས་ན། །བདག་དང་ཞེས་པ་ནས་མ་རག་པར་ཆས་པ་སྟེ་བྱང་སེམས་སོ། །ཅི་ལ་མ་རག་པ་ནི་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཚོགས་ཚང་བ་ལ་སློབ་པའི་དོན་ནོ། །འགྲེལ་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་བསྐལ་པ་མང་པོར་ཤེས་སྒྲིབ་མ་ལུས་པ་སྤོང་བ་སྒྲུབ་མི་ནུ
Chinese
并且，认为这是所说的三种方式的最后一种，请掌握《中观庄严论》的要义。那么，在这部著作的题记中，只出现“中观庄严”，而没有出现“注释”的字样，这样很好。因为在这部著作的难解之处的注释中，又出现了“中观庄严的难解之处的注释”，首尾都是这样。第二部分很容易理解。第三部分有三个方面：进入解释的行为，近距离地陈述解释本身，以及解释圆满完成的行为。第一部分有两个方面：赞颂和立誓著述。第一部分在难解之处的注释中： 就像解释意义明确一样，赞颂的对象只有佛陀，以及对声闻、独觉和佛陀菩萨四者进行赞颂的两种方式，都解释得很清楚，很容易理解。在这里，丹巴格巴认为：注释的驳斥、烦恼的驳斥，以及教义断除所知障和烦恼障，安住于地与安住于有，以及如所有尽知，将烦恼习气连根拔起的四种原因，其中清净是所知障的清净，断除烦恼的断除也必须稳固，所以前两种不合理。安住于地的意思是安住于具有断除之地的缘故，并且断除之后产生智慧，所以作为其原因是不合理的，因此后两种有四种不合理的过失。他说前两种与要证成的相同，中间的是因为没有难解之处的注释，所以是没有看到它的过失，如果在连根拔除烦恼习气之后产生如所有尽知，那么所知障已经耗尽，在没有成佛的时候会有存在的过失，所以没有很好地看到。注释中作为原因的解释是连根拔除，是产生的原因，而且也是将理由认为是原因。第二部分是努力就是著述庄严论。为了什么目的呢？为了理解无自性的缘故。用什么方法呢？用教理和正理两种。理解它的必要性是：如果用其余的论典来显示，用什么来理解呢？从“我”开始到没有得到之前就出发，也就是菩萨。没有得到什么呢？是没有学会圆满二资粮的原因，也就是资粮。注释说声闻等在许多劫中不能断除所有的所知障。
English
And, considering this to be the last of the three methods mentioned, please grasp the essence of the Ornament of the Middle Way. Then, in the colophon of this work, it is good that only "Ornament of the Middle Way" appears, and the word "commentary" does not appear. Because in the commentary on the difficult points of this work, "Commentary on the Difficult Points of the Ornament of the Middle Way" appears again, both at the beginning and the end. The second part is easy to understand. The third part has three aspects: the act of entering into the explanation, closely stating the explanation itself, and the act of completing the explanation. The first part has two aspects: praise and the vow to compose. The first part is from the commentary on the difficult points: Just as the explanation of the meaning is clear, the object of praise is only the Buddha, and the two ways of praising the four, the Hearers, Solitary Realizers, and Buddhas and Bodhisattvas, are explained clearly and are easy to understand. Here, Danbagpa believes that: the refutation of the commentary, the refutation of the afflictions, and the doctrine of abandoning the obscurations of knowledge and afflictions, abiding on the ground and abiding in existence, and knowing all that exists, the four causes of uprooting the afflictions and habitual tendencies, of which purification is the purification of the obscurations of knowledge, and the abandonment of abandoning afflictions must also be firm, so the first two are unreasonable. The meaning of abiding on the ground is because of abiding on the ground of having abandonment, and because wisdom arises after abandonment, it is unreasonable to be its cause, so the latter two have four unreasonable faults. He says that the first two are the same as what is to be proven, and the middle one is because there is no commentary on the difficult points, so it is the fault of not seeing it, and if omniscience arises after uprooting the afflictions and habitual tendencies, then the obscurations of knowledge have been exhausted, and there would be the fault of existence at the time of not becoming a Buddha, so it is not well seen. The explanation in the commentary as the cause is to uproot, which is the cause of arising, and it is also considering the reason as the cause. The second part is that effort is the composition of the Ornament. For what purpose? For the sake of understanding selflessness. By what method? By the two, scripture and reason. The necessity of understanding it is: if the remaining treatises show it, by what is it understood? From "I" to setting out before it is obtained, that is, the Bodhisattva. What is not obtained? It is the meaning of not learning to complete the cause of the two accumulations, which is the accumulation. The commentary says that the Hearers and others cannot abandon all the obscurations of knowledge in many eons.