Tibetan
ས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་བསྟན་པ་ན། ཕ་རོལ་པོས་ལུགས་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་གཞག་གང་ཡང་བྱར་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྩོད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ལན་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་དེ་ལྟར་འགོག་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པས། གཞན་ལུགས་ལ་འདི་ཡིན་དང་འདི་མ་ཡིན་གྱི་རྣམ་གཞག་གང་ཡང་བྱར་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་དང༌། རང་ལུགས་ལ་སྐྱོན་དེ་དག་མེད་པར་མ་ཟད་རྣམ་གཞག་ཐམས་ ཅད་ཆེས་ཤིན་ཏུ་འཐད་པར་ནི་རབ་བྱེད་འདིས་གཙོ་བོར་སྟོན་ནོ། །དེ་ཡང་སྟོང་པའི་དོན་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་ཡིན་གྱི་བྱ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་བཀག་པ་སྟོང་པའི་དོན་མིན་པ་ལ་ཐུག་པས། དབུ་མའི་ཚུལ་ལ་མོས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་ཡིན་ན་ནི་ཚུལ་དེ་ལྟར་དུ་སྨྲ་བར་བྱའི། དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་གཞག་གང་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་འདི་ལ་བྱར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ནན་གྱིས་འཕུལ་བ་ལ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལྟར་ན་གང་ལ་ཡང་འདི་ཡིན་དང་འདི་མ་ཡིན་གྱི་ངོས་གཟུང་གི་རྣམ་གཞག་བྱར་མི་རུང་ངོ་ཞེས། གཞན་གྱིས་འཕུལ་མི་དགོས་པར་དང་པོ་ནས་རང་ཉིད་དེའི་གསེབ་ཏུ་འཇུག་པར་མི་བྱའོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་བཅུའི་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།གཉིས་པ་མྱང་འདས་བརྟག་པ་ལ་གསུམ། རབ་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་བཤད་པ། ངེས་དོན་གྱི་ལུང་དང་སྦྱར་བ། དོན་བསྡུས་ཏེ་མཚན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྩོད་པ་དང༌། ལན་ནོ། །དང་པོ་ནི། འདིར་སྨྲས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐར་འདོད་རྣམས་ལ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ཆོམ་རྐུན་པ་ཀུན་བསད་ནས་གྲོང་ཙམ་ཞིག་ལུས་པ་ལྟར་འཇིག་ལྟ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པར་སྤངས་ནས་སྔོན་གྱི་ལས་ཉོན་གྱིས་འཕངས་པའི་ཕུང་པོ་ཙམ་ཞིག་ལུས་པའི་འགོག་པ་སྟེ་མདོ་སྡེ་ལས། མ་ཞུམ་པ་ཡི་ སེམས་ཀྱིས་ནི། །ཚོར་བ་དང་དུ་ལེན་པ་ན། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ། །མར་མེ་ཤི་བར་གྱུར་པ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོམ་རྐུན་པ་ཀུན་བསད་ནས་གྲོང་ཡང་བཅོམ་པ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་སྤངས་པར་མ་ཟད་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་ཡང་བྲལ་བའི་འགོག་པ་སྟེ་མདོ་སྡེ་ལས། གང་ན་ལུས་ཞིག་འདུ་ཤེས་འགགས། །ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་བྲལ་གྱུར་ཅིང༌། །འདུ་བྱེད་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང༌། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནུབ་གྱུར་པ། །ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་འདི་དག་ཀུན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་ན་འབྱུང་བ་སྟེ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས། ཉོན་མོངས་པ་གང་ཞིག་སྤོང་བ་སྟེ་སྤངས་པ་དང་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་གང་ཞིག་འགགས་པ་ལས་མྱང་འདས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བར་འདོད་ཅེས་པ་དེ་ལྟར་འདོད་པར་མི་རིགས་ཏེ། ཕུང་པོ་དང་ཉོན་མོངས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དོ་ཞེས་འཛིན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི། དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ལ་མྱང་འདས་མི་འཐད་པ་དང༌། རང་གི་ལུགས་ཀྱིས་མྱང་འདས་ངོས་གཟུང་བ་དང༌། དེ་ལས་ཚུལ་གཞན་དུ་སྨྲ་བ་དགག་པ་དང༌། དེ་ལྟར་བཀག་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་བ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་འདི་དག་ཀུན་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པས་མི་སྟོང་ན། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་སྔར་མེད་གསར་དུ་འབྱུང་བ་དང་སྔར་ཡོད་གསར་ དུ་འཇིག་པ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་དང་ཕུང་པོ་གང་ཞིག་སྤོང་བ་དང་འགགས་པ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བར་འདོད་པ་མི་རིགས་ཏེ། ཉོན་མོངས་དང་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་རྣམས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྔར་གྲུབ་པ་ཕྱིས་ལྡོག་པའི་མྱང་འདས་མི་འདོད་པས་འབྱུང་འཇིག་མེད་པས་མྱང་འདས་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །འོ་ན་དེ་དག་གིས་མྱང་འདས་མཚན་ཉིད་གང་དང་ལྡན་པར་འདོད་ཅེ་ན། གང་ཞིག་ཆགས་སོགས་ལྟར་སྤངས་པ་དང་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ལྟར་ཐོབ་པ་དང་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཆད་པ་དང་མི་སྟོང་པ་ལྟར་རྟག་པ་སྟེ་དེ་བཞིར་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཅིང༌། རང་བཞིན་གྱིས་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་སྤངས་ཤིང་ཕུང་པོ་འགགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་དང་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ག་ལ་ཡོད། ཇི་སྲིད་དུ་རྟོག་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་མིན་ཏེ་སྤྲོས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ལས་དེ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་སམ་ཕུང་པོ་མེད་མོད་ཀྱང་དེ་ཐོབ་པའི་སྔ་རོལ་ན་དེ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པས་དེ་དག་གི་སྤྲོས་པ་ཟད་པ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། མྱང་འདས་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་ཕྱིས་ཟད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པས་ཐར་འདོད་ཀྱིས་རྟོག་པ་འདི་དོར་བར་བྱ་སྟེ། མྱ་ངན་འདས་མཐའ་གང་ཡིན་པ། ཞེས་སོགས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང༌། མྱ་ངན་འདས་ལ་ཆོས་རྣམས་ཡོད་ཉིད་མེད། །ཆོས་གང་དེར་མེད་དེ་དག་གཞར་ཡང་མེད། །ཡོད་དང་མེད་ཅེས་རྟོག་པ་དང་ལྡན་ཞིང༌། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཉེར་མི་ཞི། ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དོན་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཀྱི་དབྱིངས་ན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་དང་དེའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕུང་པོའི་ཆོས་རྣམས་དང་བྲལ་བས། དེ་རྣམས་ཡོད་བ་མིན་པ་ནི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་མེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་གཞར་ཡང་སྟེ་ནམ་ཡང་མེད་ཅེས་གསུངས་པས་ནི་འཁོར་བའི་སྐབས་སུ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མིན་པར་བསྟན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་འཁོར་སྙམ་ན། རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ལྟར་བྱིས་པ་བདག་དང་བདག་གི་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གདོན་གྱིས་བཟུང་བ་རྣམས་ལ་བདེན་པར་སྣང་བ་ནི་རྐང་པ་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ཡོད་པར་རྟོག་བ་ནི་རྒྱལ་དཔོག་དང་གཟེགས་ཟན་དང་སེར་སྐྱེ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་ཐུག་པ་དང༌། མེད་པར་རྟོག་པ་ནི་རྒྱད་པ་ན་པ་དང་འདས་མ་འདས་དང་རིག་མིན་དང་ལྡན་མིན་རྫས་སུ་མེད་ཅིང་དེ་ལས་གཞན་ཡོད་པར་སྨྲ་ བ་རྣམས་དང་ཀུན་བརྟགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་ངོ་བོས་ཡོད་པར་སྨྲ་བའོ། །གལ་ཏེ་རྐང་པ་དང་པོའི་དོན་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཀྱི་དབྱིངས་ན་སྡུག་ཀུན་གྱི་ཆོས་རྣམས་མེད་པ་ཡིན་ན། ཐེག་དམན་གྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་བཏང་བ་ན་རིག་པའི་རྒྱུན་ལོག་པ་འདོད་པས་དེ་ལྟར་སྨྲ་མོད་ཀྱང༌། རང་གི་ལུགས་ཀྱིས་ནི་དེ་དག་ཀྱང་མཐར་འཚང་རྒྱ་བར་བཞེད་པས་དེའི་མྱང་འདས་ལ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་བཞེད་ཅེ་ན། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་བའི་འགྲེལ་པ་ལས། མདོ་ལས་ནི་གང་ཕུང་པོ་འདི་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ངེས་པར་སྤངས་པ་བྱང་བར་གྱུར་པ་ཟད་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འགོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནུབ་པ། སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱི་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཞིང་མི་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་ཞི་བ་འདི་ནི་གྱ་ནོམ་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་སྤངས་པ་སྲེད་པ་ཟད་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འགོག་པ་མྱ་ངན་ལས་འད
Chinese
当显示出在地上没有丝毫自性成立时，对方辩论说，那样一来，对于那个宗派来说，世间和超世间的任何安立都将变得不可能。对此的回答是，经过详细分析，像这样以理智来否定的观点，连微尘许都经不起分析。因此，其他宗派存在着无法进行“这是”和“这不是”的任何安立的过失。而自宗不仅没有这些过失，而且一切安立都极其合理，这个论述主要就是为了说明这一点。这也就是因为空性的意义是缘起的意义，而否定能作所作的事物并非空性的意义。如果是有意于中观之道的明智之士，就应当那样宣说。当执着于事物的人们强烈反驳说，世间和超世间的任何安立在你的这个宗派中都无法成立时，我们认为，对于任何事物都无法进行“这是”和“这不是”的确定和安立。因此，不必由他人来反驳，首先自己就不应陷入其中。名为《圣谛品》的，具有四十颂的自性的，第二十四品的释论完毕。 第二，观察涅槃分三：解释论著的正文，结合真实意义的教证，总结意义并标明名称。第一部分分二：辩论和回答。第一部分是：这里说到，薄伽梵为希求解脱者宣说了有余依和无余依涅槃两种。其中，第一种就像杀光了盗贼，只留下村庄一样，是指灭尽了包括坏聚见在内的烦恼，只留下由先前的业和烦恼所抛弃的蕴的灭尽，如经部中说： 以不退缩之心，领受诸感受时，彼之心即得解脱，如灯火熄灭般。 第二种就像杀光了盗贼，连村庄也摧毁了一样，是指不仅断除了所有烦恼，而且也脱离了取蕴的残余的灭尽，如经部中说：何处身坏意识灭，一切感受皆已离，行蕴寂灭近于息，识
English
When it is shown that there is not even a little bit of inherent existence on the ground, the opponent argues that, in that case, for that system, any establishment of the mundane and the supramundane will become impossible. The answer to that is that, after detailed analysis, such a view of negation with reason cannot withstand analysis even to the extent of a mote of dust. Therefore, other systems have the fault of not being able to make any establishment of "this is" and "this is not." And not only does our own system not have those faults, but all establishments are extremely reasonable, and this treatise mainly shows this. That is because the meaning of emptiness is the meaning of dependent arising, and negating the entities of action and agent is not the meaning of emptiness. If one is a wise person who is interested in the Middle Way, then one should speak in that way. When those who cling to entities strongly object that any establishment of the mundane and the supramundane cannot be established in your system, we think that it is not possible to make a determination and establishment of "this is" and "this is not" for anything. Therefore, it is not necessary for others to object, and one should not first enter into it oneself. The commentary on the twenty-fourth chapter, which is called "Examination of the Noble Truths," which is the nature of forty verses, is completed. Second, examining nirvana has three parts: explaining the text of the treatise, combining it with the scriptures of definitive meaning, and summarizing the meaning and indicating the title. The first part has two parts: debate and answer. The first part is: Here it is said that the Bhagavan taught two kinds of nirvana for those who desire liberation: nirvana with remainder and nirvana without remainder. Among them, the first is like killing all the thieves and leaving only the village, which refers to the cessation of the aggregates that are abandoned after the exhaustion of afflictions, including the view of the perishable collection, and only the aggregates that are thrown away by previous karma and afflictions remain, as it says in the sutras: With an unflinching mind, When experiencing feelings, That mind is liberated, Like a lamp that has died. The second is like killing all the thieves and destroying the village as well, which refers to the cessation of not only abandoning all afflictions, but also being separated from the remainder of the aggregates of appropriation, as it says in the sutras: Where the body is destroyed and consciousness ceases, all feelings are separated, the formations are near to peace, and the consciousness
Chinese
转变了。 这样说。 如果内外这些法全部自性成立而空，那么生起即出生和坏灭丝毫也没有。 那么，舍弃哪个烦恼即已舍弃，以及哪个取蕴灭尽，从而通过二种涅槃而想要获得解脱，这样想是不合理的。 因为蕴和烦恼不是自性成立的缘故。 因此，执着诸事物是自性存在的。 第二（部分）有四（个方面）：事物自性成立的观点不符合涅槃；以自己的宗派来确定涅槃；驳斥与此不同的说法；以及消除对如此驳斥与圣言相违的顾虑。 第一（方面）是：如果内外这些法全部是自性存在的，所以不是空性，那么，对于自性成立的事物来说，不会有先前没有而新产生的，也不会有先前存在而新坏灭的，因此想要通过舍弃和灭尽哪个烦恼和蕴而获得解脱是不合理的。 因为烦恼和蕴是自性存在的，所以不会转变。 因为对于那样的自性来说，没有转变。 第二（方面）是：宣说空性者们不认为烦恼和蕴是自性先前成立而后来转变的涅槃，所以没有因为没有生灭而不允许涅槃的过失。 那么，他们认为涅槃具有什么样的特征呢？ 凡是像贪欲等一样被舍弃，像沙门果一样被获得，像取蕴等一样断灭，以及像不空一样恒常，这四者都不是自性成立的，并且没有自性灭和生，一切戏论寂灭的特征，那就被称为涅槃。 因此，对于那样的涅槃来说，哪里会有认为通过舍弃烦恼和灭尽蕴而获得解脱的，执着烦恼和蕴是自性成立的分别念呢？ 只要存在那两种分别念，就不能获得涅槃，因为从那些戏论全部灭尽才能获得涅槃。 如果在获得涅槃的时候没有烦恼或蕴，但是在获得涅槃之前，它们是自性存在的。
English
transformed. Thus it is said. If all these internal and external dharmas are empty because they are established by their own nature, then there is no arising, that is, birth and destruction, even in the slightest. Then, what afflictions are abandoned, that is, have been abandoned, and what aggregates of clinging are extinguished, so that one desires to attain liberation through the two kinds of nirvana? It is not reasonable to think so, because the aggregates and afflictions are not established by their own nature. Therefore, one clings to the notion that things exist by their own nature. The second (part) has four (aspects): Nirvana is not reasonable from the perspective of things being established by their own nature; defining nirvana according to one's own system; refuting other ways of speaking about it; and dispelling concerns about contradicting the scriptures by such refutation. The first (aspect) is: If all these internal and external dharmas exist by their own nature, so they are not empty, then for things established by their own nature, there is no new arising of what was previously non-existent, and no new destruction of what was previously existent. Therefore, it is not reasonable to want to attain liberation by abandoning and extinguishing which afflictions and aggregates. Because afflictions and aggregates are established by their own nature, they will not change. Because for such a nature, there is no change. The second (aspect) is: Those who proclaim emptiness do not accept nirvana as the afflictions and aggregates being previously established by their own nature and later changing, so there is no fault of nirvana being impermissible because there is no arising and ceasing. So, what characteristics do they think nirvana has? Whatever is abandoned like desire, obtained like the fruits of asceticism, cut off like the aggregates of clinging, and constant like non-emptiness, these four are not established by their own nature, and there is no self-extinction and birth, the characteristic of the pacification of all elaborations, that is called nirvana. Therefore, for such a nirvana, where would there be the conceptual thought that clings to the notion that afflictions and aggregates are established by their own nature, thinking that liberation is attained by abandoning afflictions and extinguishing aggregates? As long as those two conceptual thoughts exist, nirvana cannot be attained, because it is attained only from the exhaustion of all those elaborations. If there are no afflictions or aggregates at the time of attaining nirvana, but before attaining nirvana, they exist by their own nature.