Tibetan
ད་ཀྱིས་ཉན་རང་གི་ཐར་པ་དང༌། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཟད་པས་ཐར། །ཞེས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐར་པ་བསྟན་པར་འཆད་ལ། བུད་དྷ་པཱ་ལི་ཏ་དང་ཚིག་གསལ་ལས། དེ་གཉིས་ཀས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐར་པ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཐུན་མོང་བ་བསྟན་པར་བཞེད་དོ། །ཆིག་གསལ་ལས་ལེགས་ལྡན་གྱིས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ནི་ཉན་རང་གིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ཡིན་པས་འཕགས་པའི་ལུགས་མིན་ཞིང་མི་འཐད་པར་གསུངས་སོ། །རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར་རང་གི་སྡེ་པ་གནས་མེད་པ་ལ་འཇིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མ་མྱངས་བར་བཤད་པ་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མདོ་སྡེ་པའི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པའི་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ལ་གསུངས་ཀྱི་ཐེག་དམན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་མྱངས་པར་སྟོན་པ་མིན་ནོ། །ཐེག་པ་དམན་པ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་རྣམས་ནི་རྟག་ཆད་ཀྱི་གཡང་དུ་ལྟུང་བའི་མཐའ་མཐའ་བྲལ་གྱི་ ལྟ་བས་སྤངས་པ་ཡིན་བས་དབུ་མ་བའོ། །དེ་དག་ལ་ཞི་བའི་མཐར་ལྟུང་བ་ཡོད་ཀྱང་དེས་དབུ་མ་པ་ཡིན་པ་ལ་མི་གནོད་དེ་གཞན་དུ་ན་སྲིད་པའི་འཆིང་བ་དང་ཞི་བའི་རྒུད་པ་ལས་མ་གྲོལ་གྱི་བར་དུ་དབུ་མ་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ལུང་དང་འགལ་བ་སྤང་བ་དངོས། དེ་ཁོ་ནར་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་དོར་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་མ་དམིགས་པས་དེ་གཉིས་ལ་འཇིག་ལྟའི་རྣམ་རྟོག་ཟད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ན། མདོ་ལས། བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱི། །གཞན་ནི་སུ་ཞིག་མགོན་དུ་འགྱུར། །བདག་ཉིད་ལེགས་པར་དུལ་བས་ནི། །མཁས་བས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། ཞེས་དང༌། གནག་དང་དཀར་བའི་ལས་ནི་འཇིག་མི་འགྱུར། །བདག་གིས་བྱས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་མང་དུ་གསུངས་པ་དང་ཇི་ལྟར་མི་འགལ་ཞེ་ན། འོ་ན་མདོ་སྡེ་ལས། འདི་ན་བདག་གམ་སེམས་ཅན་མེད། །ཆོས་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས། ཞེས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་བདག་གཟུགས་མ་ཡིན་བདག་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་གཟུགས་ལ་བདག་མེད་བདག་ལ་གཟུགས་མེད་ཅེས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་བཞི་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་གསུངས་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་པས་དེ་དག་ཀྱང་ལུང་གོང་མ་རྣམས་དང་ཇི་ལྟར་མི་འགལ། དེས་ན་རྒྱལ་བས་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་བཙལ་བར་བྱ་དགོས་ལ་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་སྔ་མ་ནས་འདིར་འོང་བ་དང་ འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་དང་བདག་དང༌། འདིར་སྤྱད་པའི་དཀར་གནག་གི་ལས་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་བདེ་སྡུག་འབྱུང་བ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་གདུལ་བྱ་དམན་པ་སྡིག་པ་ལ་འཛེམ་མེད་དུ་འཇུག་པ་རྣམས་མི་དགེ་བ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་བདག་གོ་ཞེས་ཀྱང་བཏགས་པར་གྱུར་པ་སྟེ་བདག་ཡོད་པར་བཞག་གོ །གང་དག་དགེ་བ་བྱེད་ཅིང་མི་དགེ་བ་ལས་ལོག་པ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དམ་པོས་བཅིངས་པ་བྱ་སྲད་བུ་ཤིན་ཏུ་རིང་བས་བརྟོད་པ་ལྟར། ཤིན་ཏུ་རང་བར་ཕྱིན་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་ལས་འདས་ནས་ཐར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་མི་ནུས་པའི་གདུལ་བྱ་བར་མ་དེ་དག །འཇིག་ལྟ་ལྷོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་མྱང་འདས་ལ་འདུན་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དུ་མདོ་ཁ་ཅིག་ཏུ་བདག་མེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་དག་སྔོན་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་ས་བོན་སྨིན་པ་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་གཏིང་དཔོག་ནུས་པའི་གདུལ་བྱ་མཆོག་ལ་ནི། བདག་འགའ་དང་བདག་མེད་པ་འགའ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་ནོ། །འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང༌། འོད་སྲུངས་བདག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ །བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཉིས་པའོ། །མཐའ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་བསྟོན་དུ་མེད་པ་རྟེན་མེད་པ་སྣང་བ་མེད་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་གནས་མེད་པ་སྟེ། འོད་སྲུངས་འདི་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་དང༌། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང༌། དེ་ལྟར་བདག་དང་བདག་མེད་པ། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་དམིགས་སུ་མེད། །བདག་དང་བདག་མེད་ལྟ་བ་ནི། །དེ་ཕྱིར་ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་བཟློག །མཐོང་དང་ཐོས་སོགས་ཐུབ་པ་ཡིས། །བདེན་མིན་བརྫུན་པ་མིན་པར་གསུངས། །ཕྱོགས་ལས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འགྱུར་བས། །དེ་དག་གཉི་ག་དོན་དུ་མིན། ཞེས་སོ། །ཐ་སྙད་དུ་བདག་དང་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་ཡོད་མོད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མེད་པས་ཡང་དག་པར་དམིགས་སུ་མེད་པ་དང་མཐུན་ཕྱོགས་བདག་མེད་དང་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བདག་གཉིས་ཀ་དོན་དུ་མིན་ཞེས་གསུངས་སོ། །རིམ་པ་འདི་ནི་བརྒྱ་པ་ལས། བསོད་ནམས་མིན་པ་དང་པོར་བཟློག །བར་དུ་བདག་ནི་བཟློག་པ་དང༌། །ཐ་མར་ལྟ་ཞིག་ཀུན་བཟློག་པ། །གང་གིས་ཤེས་དེ་མཁས་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་ཇི་ལྟ་བུར། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བར་ལས་གསོག་པ་དང་འབྲས་བུ་མྱོང་བའི་བདག་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ནི། ངན་འགྲོར་མི་ལྟུང་བ་དང་བདེ་འགྲོ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར་དུ་ལས་འབྲས་ཀྱི་ངེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་ནས་དེ་འདྲ་བའི་བདག་མེད་པར་བསྟན་ཞིང་ཕུང་པོ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བ་ནི། འཇིག་ལྟ་ལྷོད་པར་བྱ་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དྲུངས་འབྱིན་བྱེད་མིན་པས་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་གི་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་ གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ལམ་རྣམས་ཉོན་མོངས་ཟད་བྱེད་མིན་ནོ། །གང་ཟག་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་དང་དེ་བཀག་པ་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོང་བ་གཉིས་ཀ་འགོག་པའི་གསུང་རབ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པའི་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་ཐོག་མར་བཏེན་ནས་བདག་གོ་ཞེས་ཀྱང་བཏགས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་དང་སྦྲེལ་བའི་བཤད་པ་ཡིན་ལ། ད་ནི་རྩ་བར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པའི་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་པ་ཉིད་དང་སྦྱར་བའི་སྒྲས་ཟིན་ལྟར་བཤད་ན། འདུས་བྱས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པ་རྣམས་ལ་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མི་འཐད་པར་མཐོང་ནས་དེའི་རྟེན་དུ་གྲངས་ཅན་ལ་སོགས་པས་བདག་རྟག་པ་ཡོད་ཅེས་བཏགས་སོ། །རྒྱུ་ཚན་ལྟར་སྣང་གི་འཐད་པས་སྔ་མ་ནས་འདི་དང་འདི་ནས་ཕྱི་མར་འཁོར་བའི་གང་ཟག་མེད་པར་མཐོང་ནས་རྒྱང་པན་པས་དེ་འདྲ་བའི་བདག་མེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བདག་དང་བདག་མེད་པ་འགའ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་དང་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་ན་འོ་ན་ཅི་ཞིག་ཡོད་པར་བསྟན་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོད་ན་དེ་སྟོན་པར་འགྱུར་ནའང་དོན་དམ་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་སྟེ་ཡོད་པ་མིན་པ་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བསྟན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དོན་ དམ་པར་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དམིགས་པ་ལྡོག་པས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་འགགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཚུངས་པ་སྟེ་དེ་ཇི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སྤྲོས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བས་སྤྲོས་པ་འགག་ཅེས། དྲིས་པའི་ལན་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་དེའི་ཚེ་རྐང
Chinese
如今解释说，以“声闻独觉之解脱，业与烦恼尽故解脱”之偈颂，阐释大乘之解脱。佛护（Buddhapālita）与《明句论》中，二者皆认为此偈阐释了大小乘共通之轮回解脱。在《明句论》中，圣天论师认为，如果声闻独觉没有领悟到法无我，那么上述说法就不是圣者的观点，因而是不合理的。在《宝鬘论》中，说那些害怕自己的宗派无立足之地的人，没有体验过真如之义。这是对持别解脱戒的，持有分别说部和经部宗义的声闻部派说的，并非指所有的小乘行者都没有体验过。小乘行者领悟到人法真如，以远离常断二边的见解，避开了堕入常断二边的深渊，因此是中观派。虽然他们有堕入寂灭边的危险，但这并不妨碍他们是中观派，否则，在未从有寂二边的束缚和寂灭的衰败中解脱出来之前，就不可能成为中观派了。第二部分分为两点：驳斥与经文相违之处，以及在任何情况下都无法表达真如的理由。第一点是：如果真如显现时，内外之事物都无法被辨识，因此对内外之物的我见分别念止息，这就是真如。那么，经中说：“自身是自身的怙主，他人怎能成为怙主？善调伏自身者，智者将获得天界。”以及“黑白之业不会消亡，自己所造之业自己承受。”这样众多的说法，又该如何解释才不相违呢？那么，经部中说：“此处无我亦无有情，此等诸法皆具因。”以及“同样，我非色，我非具有色，色中无我，我中无色。”对剩余的四蕴也同样宣说了。并且还说：“一切法皆无我。”这些说法又该如何与之前的经文不相违呢？因此，必须探寻佛陀如此教导的意图，而其意图是：从前世来到今生，以及从今生前往来世的有情和自我，以及在此
English
Now, it is explained that the verse "Liberation of Śrāvakas and Pratyekabuddhas, liberated by the exhaustion of karma and afflictions" elucidates the liberation of the Mahāyāna. Buddhapālita and the Prasannapadā state that both consider this verse to explain the liberation from saṃsāra, which is common to both the Hīnayāna and Mahāyāna. In the Prasannapadā, Āryadeva argues that if the Śrāvakas and Pratyekabuddhas have not comprehended the selflessness of phenomena, then the aforementioned statement is not the view of the noble ones and is therefore unreasonable. In the Ratnāvalī, it is said that those who fear that their own schools have no basis have not experienced the meaning of suchness. This is said to the Śrāvaka schools holding the tenets of the Vaibhāṣika and Sautrāntika schools who hold the Prātimokṣa vows, and it is not shown that all Hīnayāna practitioners have not experienced it. Those of the Hīnayāna who realize the suchness of persons and phenomena, having abandoned the extremes of falling into the abyss of permanence and annihilation with a view that is free from extremes, are therefore Mādhyamikas. Although they are in danger of falling into the extreme of peace, this does not harm their being Mādhyamikas, otherwise it would be impossible to be a Mādhyamika until one is liberated from the bonds of existence and the decline of peace. The second part is divided into two points: refuting contradictions with the scriptures, and the reason why suchness cannot be expressed anywhere. The first point is: if the appearance of suchness is such that neither internal nor external objects can be discerned, and therefore the conceptual thoughts of the view of self towards these two are exhausted, then that is suchness. Then, how can it not contradict the sutra which says: "Oneself is one's own protector, who else can be the protector? By taming oneself well, the wise will attain heaven." and "Black and white karma will not perish, one will experience what one has done." How can these many statements not contradict each other? Then, the sutra states: "Here there is no self or sentient being, these phenomena are all with causes." and "Likewise, the self is not form, the self does not possess form, there is no self in form, there is no form in the self." It is also stated in the same way for the remaining four aggregates. And it is also said: "All phenomena are without self." How can these statements not contradict the previous scriptures? Therefore, it is necessary to seek the intention of the Buddha in teaching in this way, and the intention is this: sentient beings and self who come here from the previous world, and who go from here to the next world, and here
Chinese
为了使那些诽谤由善恶业所产生的苦乐，放纵下劣有情无所顾忌地作恶者，从不善中扭转过来。诸佛在一些经藏中也安立“我”这个名称，即安立为有我。那些行善并从不善中返回者，被视为我的牢固见解所束缚，就像被极长的绳子拴住的鸟一样。即使已经非常自由，也无法超越三界，前往解脱之城的中等有情。为了放松对坏灭的见解，并生起对寂灭的渴望，所以在一些经中也显示了无我。对于那些因先前习惯的特殊性，而对甚深法特别有信心的，能够衡量甚深经典的意义的殊胜有情，也显示了我和无我都不以自性成立。在《光明守护请问经》中也说：“光明守护，所谓我，这是边见。所谓无我，这是第二种边见。这两种边见的中道，是无色、不可见、无所依、无显现、无分别识、无处所。光明守护，这被称为中道，是对诸法如实分别。” 《宝鬘论》中也说：“如是人与非人，真实如是不可得，人与非人见，是故大雄遮遣之。见与闻等胜者说，非真非假亦非妄，由与品类相违故，二者皆非真实义。”因此，名言上我和无我二者皆有，但胜义上没有，所以真实不可得，与顺应无我，以及与其不顺应的我，二者都不是实义。这个次第在《百论》中说：“首先遮止非福业，中间遮止我，最后遮止一切见，谁知此理即智者。”与“文法家们如何”等所说一致。如此一来，在没有驳倒将补特伽罗执着为独立存在的实有之境的情况下，积累业和果报的
English
In order to turn away from non-virtue those inferior beings who slander the arising of happiness and suffering from virtuous and non-virtuous actions, and who indulge in evil without restraint, the Buddhas have also established the name "I" in some sutras, that is, they have established that there is an I. Those who do good and turn away from non-virtue are bound by the firm view of self, like a bird tied with a very long rope. Even though they have become very free, those intermediate beings who cannot transcend the three realms and go to the city of liberation. In order to relax the view of annihilation and to generate the desire for nirvana, it is also shown in some sutras that there is no self. For those superior beings who, due to the particularity of previous habits, have special faith in the profound Dharma, and who are able to fathom the meaning of the profound scriptures, it is also shown that neither self nor non-self are established by their own nature. In the Sutra Requested by Kashyapa, it is also said: "Kashyapa, the so-called self is an extreme view. The so-called non-self is the second extreme view. The middle way between these two extreme views is that which is without form, invisible, without support, without appearance, without discrimination, and without place. Kashyapa, this is called the Middle Way, which is the correct discrimination of all dharmas." The Ratnavali also says: "Thus, self and non-self, are not truly perceived as they are. The view of self and non-self, is therefore rejected by the Great Hero. Seeing and hearing, etc., the Victorious One said, are neither true nor false nor deceptive. Because they contradict each other, neither of them is the true meaning." Therefore, in conventional terms, both self and non-self exist, but in ultimate terms, they do not, so they are not truly perceived, and both the self that conforms to non-self and the self that does not conform to it are not the real meaning. This order is stated in the Hundred Treatises: "First, reject non-meritorious deeds, in the middle, reject the self, and finally, reject all views. Whoever knows this is wise." It is consistent with what is said such as "How are grammarians?" Thus, without refuting the object of clinging to the person as an independently existing entity, the accumulation of karma and its results