Tibetan
མཉམ་གཞག་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་ནས་འགག་སོགས་བརྒྱད་མེད་པ་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སུ་སྦྱར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། འགག་སོགས་རང་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་དང༌། འགག་སོགས་ཀྱི་གྲངས་དང་གོ་རིམ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་སྦྱོར་ན་མཉམ་གཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོད་པ་དེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟ་ན་དེའི་ངོར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡོད་པ་འགལ་ཞིང༌། གཞན་ཡང་དེའི་ངོར་ཆོས་ཉིད་འཇིག་པ་མེད་པ་ཡོན་པས་རྟག་པ་ཡོད་ལ་གཅིག་དང་ཐ་དད་དང་ཉོན་མོངས་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཆད་པ་ཡང་ཡོད་པས་དེ་དག་དེའི་ངོར་མེད་པ་རྟེན་འབྱུང་ལ་ལྡན་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མཉམ་གཞག་གི་ཡུལ་གྱི་རང་ བཞིན་ལ་ལྟོས་ནས་མེད་པར་གསུངས་པའི་དོན་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཚིག་གསལ་ལས། དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཉམས་པར་བྱས་པ་དག་གི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ནའི་གཟིགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་བདེན་པ་དམ་པ་སྟེ་འདི་ལྟ་སྟེ་སླུ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པས་མཉམ་གཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མི་སྲིད་ན་ནི་དེའི་གཟིགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གསུངས་མ་གསུངས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་དེ་ལྟ་བུ་བྱར་མེད་ལ། དེ་ཡོད་ན་ནི་དེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མིན་པའི་ཡུལ་གཞན་ཡང་མི་འཇལ་ལ་ཡུལ་མེད་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་མི་སྲིད་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་དགོས་སོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་ངོ་ན་ཡོད་པ་ཙམ་དང་དེ་ཡི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པས་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་འཇོག་པ་ཇི་ལྟར་རིགས། འོ་ན་རྟེན་འབྱུང་ལ་འགག་སོགས་དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་སྐབས་འདིར་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་པའི་འགག་སོགས་མེད་ཅེས་སྟོན་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྱད་གཞི་རྟེན་འབྱུང་གང་ལ་འགག་སོགས་གང་ཡོད་པའི་ཁྱད་གཞི་དེ་འགག་སོགས་དེ་དང་དེར་ཡོད་པ་ཁྱད་གཞི་དེའི་རང་བཞིན་ནམ་གཤིས་ཡིན་མིན་དཔྱད་ནས་ཡིན་ པ་འགོག་པ་དེ་རྟེན་འབྱུང་ལ་འགག་སོགས་དེ་ཁོ་ནར་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་དོན་ནོ། །རྟེན་འབྱུང་གི་འགག་སོགས་གཤིས་ཀྱི་འགག་སོགས་སུ་སོང་ན་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པའི་འགག་སོགས་སུ་འགྲོ་ཞིང༌། ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་ཡང་རྟེན་འབྱུང་གི་ཡིན་ལུགས་ལ་ཟེར་བས་འགག་སོགས་རང་རང་གི་ཁྱད་གཞིའི་རྟེན་འབྱུང་གི་ཡིན་ལུགས་སུ་མ་གྲུབ་ཅེས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་འབྱུང་འགག་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་གཤིས་ལ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་རྟེན་འབྱུང་གི་གཤིས་ལུགས་ཡིན་པས་མཉམ་གཞག་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཡང་རྟེན་འབྱུང་གི་གཤིས་ལུགས་ཡིན་པ་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཤིས་ཡིན་མིན་དཔྱད་པ་ན་གཤིས་ཡིན་པ་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དགག་ནུས་པས་གཤིས་ལུགས་ལ་གྲུབ་པ་མིན་ནོ། །མྱུ་གུའི་སྐྱེ་བ་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་དེ་མྱུ་གུའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དོན་དམ་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མིན་ཏེ་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་འགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མྱུ་གུའི་སྐྱེ་བ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དེ་མྱུ་གུའི་དོན་དམ་དང་མྱུ་གུའི་ཡིན་ལུགས་སུ་གྲུབ་ཟིན་པས་དེ་འདྲ་བ་དེ་དོན་དམ་པར་གཤིས་ལུགས་ལ་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་པ་ནི་མྱུ་གུའི་དོན་དམ་དང་གཤིས་ལུགས་སུ་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པ་ག་ལ་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེ་འདྲ་བ་མྱུ་གུའི་ཡིན་ལུགས་ཡིན་པ་དེ་སྐྱེ་མེད་དེ་ཡི་གཤིས་ཡིན་ནམ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་ཞེས་དཔྱོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་དཔྱད་པའི་ཚེ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཤིས་སུ་ཡོད་མེད་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་རྙེད་མི་རྙེད་ནི་མྱུ་གུ་དང་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་དུ་མཚུངས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོང་གཞིའི་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་དོན་དམ་པར་ངོ་བོས་སྟོང་པར་སྟོན་དགོས་པ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཡོད་པ་དང་དོན་དམ་པར་མེད་པ་གཉིས་འགག་པར་འཛིན་པ་འདི་འགོག་པའི་ཆེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་དང་ཆོས་ཉིད་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་གཤིས་ལུགས་རྣམས་མེད་པར་མི་འཐད་ལ། ཡོད་ནའང་དེ་དག་ཏུ་མ་གྲུབ་ན་གཞན་གང་དུ་གྲུབ་ཅེས་སྨྲ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱོད་བའི་དཔྱོད་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་ཆགས་པའི་གཏམ་མོ། །དེ་ལྟར་མི་ཤེས་པ་ཁ་ཅིག་དོན་དམ་ཤེས་བྱ་མིན་པར་འདོད་ལ་གཞན་དག་དེ་བདེན་པར་གྲུབ་བོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ངན་པ་མང་དུ་བྱུང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་རྟེན་འབྱུང་ལ་འགག་པ་སོགས་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་ལུགས་ལ་མ་གྲུབ་ན། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་སྐྱེ་བ་དང་མ་རིག་པ་འགག་པས་འདུ་བྱེད་འགག་པ་དང༌། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག །སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །སྐྱེས་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་བདེ། ཞེས་ཕུང་པོ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཆད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་རུང་མ་བྱུང་རུང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་གནས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཞེས་རྟག་པ་དང༌། སེམས་ཅན་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ནི་གཅིག་སྟེ་ཟས་བཞིའོ་ཞེས་དོན་གཅིག་དང་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བའི་ཆོས་ནི་གཉིས་ཏེ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའོ་ཞེས་དོན་ཐ་དད་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ ནས་འདིར་འོངས་སོ། །འདི་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོའོ་ཞེས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ཡོད་པར་གསུངས་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཚིག་གསལ་ལས་སྔར་དྲངས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་ངོ་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་གསུངས་པའི་ལན་མཛད་དོ། །འདི་འདྲའི་རྩོད་པ་འོང་བ་ནི་སྐྱེ་འགག་སོགས་ཡིན་ལུགས་ལ་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་ལུགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་པས་འཁོར་བ་ལྡོག་འཇུག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པས་མདོ་དང་མི་འགལ་ཞེས་སྨྲ་མོད་ཀྱང༌། ཀུན་རྫོབ་པའི་དོན་དེ་དག་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་འཇོག་ས་གཅིག་མེད་ན་ནི་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་བཟུང་བའི་སྦྲུལ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་གང་ཡང་གཞག་ཏུ་མི་རུང་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བས་དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་ཅེས་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་པས་སྐྱོན་སྤོང་མི་ནུས་ལ། ཚད་མས་གྲུབ་པས་རྣམ་གཞག་སྐྱོན་མེད་ཅིག་ཡོད་ན་ནི་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་དོན་འདོད་ཅིང་ཐ་སྙད་ཁས་མི་ལེན་པ་ཙམ་མོ་སྙམ་ནས་རྩོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལན་ནི་རབ་བྱེད་ཉེར་བཞི་པ་ལས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་རྣམ་གཞག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལུགས་འདི་ལ་རུང་བ་དང་གཞན་ལ་མི་རུང་ལུགས་རིགས་པའི་ལམ་ནས་འདོན་ཤེས་པ་ཞིག་དགོས་སོ། །དེ་ལྟ་མིན་པར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་འཆིང་གྲོལ་སོགས་ཁས་ལེན་ས་མེད་པར་འཁྲུལ་ངོ་འབའ་ཞིག་ལ་སྐྱེལ་དགོས་པ་བྱུང་ན་ལྟ་བའི་གོལ་ས་ཆེན་པོའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་དེ་འདྲ་བ་ཞིག་ཏུ་འདོད་པ་ལ་བློ་མཐུན་བྱས་ནས་དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ལ་རྩོད་པ་ནི་ དབུ་མ་པ་དང་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྨྲ་བ་གང་གི་ཡང་ལུགས་མིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་རྫོབ་དེ་ལྟར་དུ་འདོད་ཕྱིན་ཆད་དེ་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དོན་འཇོག་ས་མེད་པས་ཁས་ལེན་པ་པོ་དང་ཁས་ལེན་གྱི་དམ་བཅའ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལུང་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པས་ཆོས་བདེན་པ་ཡོད་པ་ཚད་མས་སྒྲུབ་པ་ནི་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སོ། །གལ
Chinese
就等持无漏智慧之境的自性而言，将无生等八者作为彼之特殊法。第三（部分）有二：遣除对无生等非自性成立的诤论，以及遣除对无生等的数量和顺序的诤论。第一（部分）是：如果那样安立差别，则就等持无漏之境的自性而言而存在者，将成为胜义存在，如果那样，则在其面前存在胜义谛相违。并且，在其面前，法性无坏灭，因为具有功德而有常，并且有一和异以及烦恼断绝之断灭，因此，彼等在其面前不存在，与缘起相符不应理，如果这样说。此乃未领悟就等持之境的自性而言而说无有之义，因此当宣说。彼亦如《明句论》所说：彼处，凡是宣说缘起之生等者，彼等并非就远离无明之翳障者之无漏智慧之境的自性而言。那么是什么呢？乃是就为无明之翳障所损之智慧眼者之识之境而言。就仅仅彼之观视而言，世尊说：诸比丘，此乃殊胜之谛，即如此，是不欺惑之法性，寂灭。如果等持无漏之智慧不存在，则就彼之观视而言，说与不说之差别不可能成立。如果彼存在，则彼不衡量非彼自性之其他境，并且无境之无漏智慧也不可能存在，因此必须证悟彼自性。彼时，仅仅在其面前存在，并且成立为彼之境的自性，如何能安立为胜义存在？那么，在此遮止缘起中无生等成立为彼自性之时，为何显示就无漏之境的自性而言无有无生等呢？凡是作为差别基的缘起，在何处存在无生等，考察彼差别基存在无生等，是否是彼差别基之自性或本性，遮止是，即是遮止缘起中无生等成立为彼自性的意义。缘起的无生等，本性的无生等。
English
With regard to the nature of the realm of equipoised, undefiled wisdom, the eightfold absence of arising, etc., is applied as a distinguishing characteristic. The third (part) has two aspects: refuting the dispute that arising, etc., are not established as self-nature, and refuting the dispute about the number and order of arising, etc. The first (part) is: If the distinction is established in that way, then what exists in relation to the nature of the realm of equipoised, undefiled will become ultimately existent, and if so, it contradicts the existence of ultimate truth in its presence. Moreover, in its presence, the nature of reality is indestructible, and because it has qualities, it is permanent, and there is also the cessation of oneness, otherness, and the cessation of afflictions, so it is not reasonable for them to be absent in its presence and in accordance with dependent origination. This is because the meaning of what is said to be absent in relation to the nature of the realm of equipoise has not been understood, so it should be explained. As it is said in the Clear Words: There, whatever is taught as the arising of dependent origination, etc., is not in relation to the nature of the realm of undefiled wisdom of those who are free from the darkness of ignorance. What is it then? It is in relation to the object of knowledge of those whose eye of wisdom has been impaired by the darkness of ignorance. In relation to that very vision, the Blessed One said: Bhikshus, this is the supreme truth, that is, the nature of reality that is not deceptive, nirvana. If the wisdom of equipoised, undefiled does not exist, then the distinction between saying and not saying in relation to that vision cannot be established. If it exists, then it does not measure other objects that are not its own nature, and undefiled wisdom without an object cannot exist, so that very nature must be realized. At that time, how can it be established as ultimately existent because it merely exists in its presence and is established as the nature of its object? Then, when refuting that arising, etc., are established as that very nature in dependent origination, why does it show that there is no arising, etc., in relation to the nature of the undefiled realm? Whatever dependent origination is the basis of distinction, wherever there is arising, etc., examining whether the basis of distinction is the nature or essence of that arising, etc., and refuting that it is, is the meaning of refuting that arising, etc., are established as that very nature in dependent origination. The arising, etc., of dependent origination, the arising, etc., of essence.
Chinese
如果去了，就会变成无漏智慧之境的自性，成为灭等。所谓无漏智慧之境的自性，是指缘起的实相，意思是灭等各自的特殊基础的缘起实相没有成立。像这样，缘起灭等的体性在本质上没有成立，这本身就是缘起的本质，所以也是成为等持无漏之境的自性。对于此，如果考察缘起的本质是否是其自性，因为理性能否定是自性，所以在本质上是不成立的。虽然苗芽的生在胜义上没有成立是苗芽的法性，但是生在胜义上没有成立，不是其法性，因为成为自己的法性是相违的。因此，苗芽的生在胜义上不存在，这已经成立为苗芽的胜义和苗芽的实相，像这样考察是否在胜义上于本质上成立，哪里是考察苗芽的胜义和本质上存在与否呢？然而，像这样苗芽的实相，是无生的自性，还是仅仅是名言的安立呢？这样考察的时候，理性是否能找到是否存在于其自性中，与苗芽在一切方面都是相同的。在空性空性、自性空性和胜义空性的时候，将真如执为空性的所依处，必须显示在胜义上以自性为空，这也是为了遮止执着法性存在和胜义上不存在二者相违。因此，胜义和法性以及真如和本质都不应不存在，如果存在，但没有在这些中成立，那么在其他什么中成立呢？说这种话是没有形成考察胜义上成立与否的考察方式的言论。像这样，有些不了解的人认为胜义不是所知境，另一些人则说它真实成立，出现了许多恶见。如果缘起中有灭等存在，但没有在实相上成立，那么无明为缘而生起行，无明灭则行灭，以及
English
If one goes, it becomes the nature of the realm of uncontaminated wisdom, becoming cessation, etc. The so-called nature of the realm of uncontaminated knowledge refers to the reality of dependent origination, meaning that the reality of dependent origination of the respective specific bases of cessation, etc., is not established. Thus, the very fact that the nature of dependent origination, cessation, etc., is not established in essence is the very nature of dependent origination, so it is also the nature of becoming the realm of uncontaminated equipoise. Regarding this, if one examines whether the nature of dependent origination is its own nature, since reason can negate that it is its nature, it is not established in essence. Although the arising of a sprout is not established ultimately as the nature of the sprout, the arising that is not established ultimately is not its nature, because it is contradictory to be one's own nature. Therefore, the non-existence of the arising of a sprout ultimately is already established as the ultimate truth of the sprout and the reality of the sprout. To examine whether such a thing is established in essence ultimately, where is the examination of whether the ultimate truth and essence of the sprout exist or not? However, is such a reality of the sprout the nature of the unborn, or is it merely established by the power of convention? When examining in this way, whether reason can find whether it exists in its own nature is the same as with the sprout in all respects. In the case of emptiness of emptiness, emptiness of self-nature, and emptiness of ultimate truth, it is necessary to take Suchness as the object possessing the basis of emptiness and show that it is empty of essence ultimately, which is also to prevent the holding that the existence of Dharma-nature and the non-existence ultimately are contradictory. Therefore, it is not appropriate for ultimate truth, Dharma-nature, Suchness, and essence to not exist. If they exist, but are not established in these, then in what else are they established? Saying such a thing is a statement that has not formed the way of examining whether or not it is established ultimately. Like this, some who do not understand think that ultimate truth is not an object of knowledge, while others say that it is truly established, and many bad views have arisen. If there is cessation, etc., in dependent origination, but it is not established in reality, then ignorance conditions action to arise, and when ignorance ceases, action ceases, and