Tibetan
ཞིག་བསྒྲུབ། འོ་ན་བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། གང་ཡང་འདིས་དབང་ པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་གཞན་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མ་འབྲེལ་བ་ཞིག་གོ །མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མཐོང་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་བརྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་བསླུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་གནས་པའི་དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཚད་མ་ཡིན་པ་སྤྱིར་བཀག༌པ་ཇི་ལྟར་དྲང་སྙམ་ན། འདི་ནི། མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཚད་མ་མིན། །ཞེས་སོགས་དང་མི་འདྲ་བར་དོགས་པའི་གནས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མིག་གི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་དང་ཚད་མ་ཡིན་པ་བཀག་པ་ནི་རྟོག་གེ་པའི་འདོད་པ་བཀག་པ་ཡིན་པས། ཐོག་མར་དེའི་འདོད་ལུགས་བརྗོད་ན། བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། རྟོག་གེ་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་ལ་གཏན་མ་བྱང་བའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་གཞོན་ནུ་ལྟར་ཇེ་དང་པོ་ཁོ་ན་ནས་སྦྱང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱའོ། །སྨྲས་ པ། ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག །གང་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །རྟོག་པའང་ཅི་ཞིག །གང་དོན་ལ་མིང་དང་རིགས་སུ་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་ཞུགས་པའི་འདུ་ཤེས་གཡེར་པོ་སྟེ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ནི་ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ལ་མ་འཁྲུལ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལྟར་འཛིན་པར་བྱེད་པས་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་ལྔ་ཀས་རང་མཚན་འཇལ་བས་ན་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པས། དེ་དག་ཚད་མར་འགྲོ་ས་ཡང་ཡུལ་ལྔ་པོ་དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །སློབ་དཔོན་འདི་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུའང་མི་བཞེད་པས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་རང་མཚན་ལ་ཚད་མར་ག་ལ་བཞེད། དེས་ན་འདིར་དེ་དག་ཚད་མ་ཡིན་པ་བཀག་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཡུལ་ལྔའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཚད་མར་འདོད་པ་འགོག་པ་ཡིན་ལ། འགོག་ཚུལ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་ཤེས་རྣམས་བརྫུན་པ་བསླུ་བར་གསུངས་པ་དེས་འགེགས་སོ། །དེ་ཡང་བསླུ་བར་གསུངས་པས་མི་བསླུ་བ་བཀག་ནས་ཚད་མ་ཡིན་པ་འགོག་སྟེ། མི་བསླུ་བ་ནི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་བསླུ་ལུགས་གང་ཡིན་ སྙམ་ན། རྣམ་པ་གཞན་དུ་གནས་པའི་དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བ། ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། དབང་ཤེས་རྣམས་ལ་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཡུལ་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་སྣང་བས་ན་དེ་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ། མདོར་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དེ་དག་ཡུལ་ལྔའི་རང་མཚན་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ལྔའི་རང་མཚན་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བསླུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་ལྔ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་བཞིན་དུ་རང་མཚན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཟླ་གཉིས་སྣང་བའི་ཤེས་པ་བཞིན་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །འདི་ལ་དངོས་པོར་སྨྲ་བས་ནི་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མེད་ན་དེ་དག་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་དངོས་མེད་དུ་འདོད་པས། ཡུལ་ལྔའི་རང་མཚན་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མར་མ་སོང་ན་ཡུལ་ལྔ་ལ་ཚད་མར་འགྲོ་ས་མེད་ལ། ཡུལ་ལྔ་ལ་ཚད་མར་སོང་ནའང་དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཚད་མར་འགྲོ་བར་འདོད་དོ། །སློབ་དཔོན་འདི་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམ་ངོ་བོས་གྲུབ་ན་བདེན་པར་འགྱུར་བས་ཡུལ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཚད་མ་ལ་རང་མཚན་ལ་ཚད་མར་སོང་བ་དགོས་ཀྱང་། ཡུལ་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་པས་དེ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཚད་མ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཚད་མར་སོང་བ་མི་དགོས་ཏེ། བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་པའི་མཐོང་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་བསལ་བ་རིགས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཁོ་ན་ལས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ དང་། དེས་དམིགས་པའི་དོན་ཡང་བརྫུན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་མཚན་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པ་བཀག་པས་ཚད་མ་ཙམ་ཁེགས་མི་དགོས་པས་ན་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ཚད་མ་སྤྱིར་འགོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མཐོང་ན་ཞེས་གསུངས་པ་མི་རིགས་ཏེ། ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་ལ་ཚད་མ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཚིག་གསལ་ལས་ཀྱང༌། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཚད་མ་བཞི་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱིས་དོན་རྟོགས་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་དང་ལུང་དང་ཉེར་འཇལ་གྱི་ཚད་མའི་རྣམ་གཞག་མཛད་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་གི །ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་ལྟོས་ནས་བཞག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་མི་འགོག་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚད་མ་དག་ཡོད་ན་གཞལ་བྱའི་དོན་དག་ཏུ་འགྱུར་ལ། གཞལ་བྱའི་དོན་དག་ཡོད་ན་ཚད་མ་དག་ཏུ་འགྱུར་གྱི། ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་ནང་གི་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པའི་གནོད་པ་མེད་ན། མ་རིག་པས་བསླད་པའི་དབང་གིས་དབང་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་བཞིན་རང་བཞིན་ཡོད་པའི་ཡུལ་འཛིན་པར་སྣང་བའི་འཁྲུལ་པས་ནི་ཐ་སྙད་པའི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་མི་གནོད་དོ། །འཇུག་པ་ལས་ཀྱང༌། མཐོང་བ་བརྫུན་པའང་རྣམ་པ་གཉིས་འདོད་དེ། །དབང་པོ་གསལ་དང་དབང་པོ་སྐྱོན་ལྡན་ནོ། །སྐྱོན་ལྡན་ དབང་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི། །དབང་པོ་ལེགས་གྱུར་ཤེས་ལྟོས་ལོག་པར་འདོད། །གནོད་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས། །བཟུང་བ་གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་གྱིས་རྟོགས་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་བདེན་ཡིན་ལྷག་མ་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་ལོག་པར་རྣམ་པར་བཞག །ཅེས་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་དང་ཡུལ་ལ་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལོག་གཉིས་གཉིས་སུ་བཞག་གོ །དབང་པོ་ལ་གནོད་པའི་རྒྱུ་ནང་ན་ཡོད་པ་ནི། འཇུག་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་རབ་རིབ་དང་མིག་སེར་ལ་སོགས་པ་དང་དཱ་དྷུ་ར་ཟོས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དབང་པོ་ལ་གནོད་པའི་རྐྱེན་ནང་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། ཏིལ་མར་དང་ཆུ་དང་མེ་ལོང་དང་ཕུག་ལ་སོགས་པ་ནས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཡུལ་དང་དུས་ཁྱད་པར་ཅན་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི། དབང་པོ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དབང་པོ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནང་ན་ཡོད་པ་དག་མེད་པར་གཟུགས་བརྙན་དང་བྲག་ཆ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པའི་རྒྱུར་འགྱུ
Chinese
成办。那么在《四百论》的注释中说：任何以感官的识，执着为现量，而将其他理解为量，那也是极其不相关的。不欺骗的知识在世间被视为量，而识也被世尊说成是因缘和合的，因此是虚假的、欺骗性的，具有幻觉的性质。凡是虚假的、欺骗性的，具有幻觉的性质，那就不是不欺骗的，因为对以其他方式存在的物体，显现为其他方式。像这样，就不应被认为是量，因为所有的识都将变成量。那么，如何理解说眼等识是量，这种普遍的否定呢？这和“眼、耳、鼻也不是量”等不同，疑惑之处非常大，所以要详细解释。这样，对眼识等是现量和量进行否定的，是针对论理学家的观点进行否定的。首先，要说明他们的观点。在《四百论》的注释中说：这位论理学家因为对世俗的道理没有完全理解，所以像年轻的孩童一样，必须从最初开始学习，为了说明这一点，要驳斥和考察“你的现量是什么”？回答说：知识是现量。什么样的知识？不带概念的。概念又是什么？是对事物附加名称和种类的意识活动，因为脱离了这些，所以五种感官的识仅仅是接触不可言说的自性，因此可以用现量来表达。如所说，不带概念且不错误的知识被认为是现量。其中，不错误是指按照事物自性的存在方式来把握，因此五种感官的现量衡量自相，所以色、声等自相是这五种现量的衡量对象。因此，它们成为量的依据也是这五种事物的自相。这位论师
English
Accomplish. Then, in the commentary on the Four Hundred Verses, it says: "Whatever takes the consciousness of the senses as manifest and understands others as valid, that is also extremely irrelevant. If non-deceptive knowledge is seen as valid in the world, then consciousness is also said by the Blessed One to be conditioned, therefore false, deceptive, and illusory in nature. Whatever is false, deceptive, and illusory in nature is not non-deceptive, because it appears in a different way to an object that exists in a different way. As such, it should not be considered valid, because all consciousness would then become valid." How should we understand the general negation that the consciousnesses of the eye, etc., are valid? This is very different from "The eye, ear, nose are also not valid," etc., and the point of doubt is very great, so it should be explained in detail. Thus, the negation that eye consciousness, etc., is manifest and valid is a negation of the logician's view. First, we must state their view. In the commentary on the Four Hundred Verses, it says: "This logician, because he has not fully understood worldly matters, must be studied from the very beginning like a young child. In order to show this, we must refute and examine, 'What is your manifest?'" He said: "Knowledge is manifest." What kind of knowledge? "That which is free from conceptuality." What is conceptuality? "The confused consciousness that engages in superimposing names and categories on objects. Because it is free from these, the five sense consciousnesses only engage with the inexpressible self-characteristic of the object, and therefore should be expressed by the term 'manifest'." As it is said, knowledge that is free from conceptuality and non-erroneous is considered to be manifest. Among these, non-erroneous means grasping according to the way the self-characteristic of the object exists. Therefore, the five sense consciousnesses measure the self-characteristic, so the self-characteristics of form, sound, etc., are the objects to be measured by these five manifest consciousnesses. Therefore, the basis for their becoming valid is also the self-characteristic of these five objects. This teacher
Chinese
如前所说，以自性成立或者以自相成立，在名言中也不认可，因此，怎么会认可这些根识在自相上是量呢？因此，此处遮止它们是量，是遮止它们被认为是五境的自相之量。遮止的方式是：世尊说诸识是虚妄欺骗的，以此遮止。也就是说，因为说了是欺骗，所以遮止了不欺骗，从而遮止了是量，因为不欺骗是量的自性。那么，欺骗的方式是什么呢？如果认为，就是“对以其他方式存在的事物，显现为其他方式”，对于根识来说，色声等五境，在没有以自相成立的情况下，显现为自相，因此，它们在自相上不是量。总而言之，这些根识在五境的自相上不是量，因为依赖于五境的自相显现而欺骗，也就是因为五境在自性空的情况下，显现为自相。例如，就像显现二月的意识一样，这样想的。对于此，有实事师认为，如果色声等没有以自相成立的自性，那么它们就被认为是空无所有作用能力的无事物。如果五境的自相没有成为现量，那么五境就没有成为量的处所。即使五境成为了量，也认为它在自相上成为了量。这位论师认为，如果以自相或自性成立，就会成为真实，因此，对于安立境真实成立的量，需要在自相上成为量。但是，境是虚假的，因此，对于安立它的量，不需要在自相上成为量。如《四百论》的注释中说：“以世间见的见解而排除见真实，也是不合理的，因为对于世间来说，它本身就是量，并且它所缘的对境，也是要证成虚妄欺骗之法。”因此，因为遮止了在自相上是量，所以不必遮止仅仅是量，因此，对于名言识来说，并不是普遍遮止量。如果不是这样，那么不欺骗的
English
As previously explained, it is not accepted even in conventional terms that something is established by its own nature or by its own characteristic, so how could these sense consciousnesses be accepted as valid cognition on their own characteristics? Therefore, the negation of them being valid cognition here is the negation of them being considered valid cognition on the own characteristics of the five objects. The way to negate is: The Blessed One said that the consciousnesses are false and deceptive, and this negates it. That is to say, because it is said to be deceptive, it negates non-deception, thereby negating being valid cognition, because non-deception is the characteristic of valid cognition. So, what is the way of deception? If you think, it is "appearing in a different way to things that exist in a different way," for the sense consciousnesses, the five objects such as form and sound, appear as their own characteristics even though they are not established by their own characteristics, therefore, they are not valid cognition on their own characteristics. In short, these sense consciousnesses are not valid cognition on the own characteristics of the five objects, because they deceive depending on the appearance of the own characteristics of the five objects, that is, because the five objects appear as their own characteristics while being empty of their own nature. For example, it is thought to be like the consciousness that appears as two moons. For this, the proponents of reality think that if form, sound, etc. do not have the nature of being established by their own characteristics, then they are considered to be non-existent things that are empty of all functional abilities. If the own characteristics of the five objects do not become direct valid cognition, then there is no place for the five objects to become valid cognition. Even if the five objects become valid cognition, it is considered to become valid cognition on its own characteristics. This teacher thinks that if it is established by its own characteristic or nature, it will become true, therefore, for the valid cognition that establishes the truth of the object, it is necessary to become valid cognition on its own characteristic. However, the object is false, therefore, for the valid cognition that establishes it, it is not necessary to become valid cognition on its own characteristic. As it is said in the commentary on the Four Hundred Verses: "It is also unreasonable to exclude seeing reality with worldly views, because for the world, it is valid cognition itself, and the object it focuses on is also to prove the nature of false deception." Therefore, because the validity of being valid cognition on its own characteristic is negated, it is not necessary to negate only valid cognition, therefore, for the conventional consciousnesses, it is not a general negation of valid cognition. If it is not like this, then the non-deceptive