Tibetan
ར་ཁེགས། དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་རྙེད་པར་ངེས་པའི་དབུ་མ་པའི་རིགས་པས་བཙལ་བ་ན་སྐྱེ་བ་མ་རྙེད་པ་དེས་རང་བཞིན་ནམ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་ཁེགས་པ་ཡིན་གྱི། སྐྱེ་བ་ཙམ་ཇི་ལྟར་ཁེགས། དེ་ལྟར་ཡང་བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་མེད་པས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འདི་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་འཐད་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་ཆེས་གསལ་བར་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པར་འགྱུར་ན། དམིགས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་པ་འདི་རྣམས་ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལ་དཔྱོད་པའམ་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་གཏན་མི་འགྲུབ་པས་དེ་དག་ལ་རིགས་པའི་བརྟག་པ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་འདིས་ཡང་ཡང་གསུངས་ཤིང༌། རིགས་པའི་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་རིགས་པ་དེས་མ་རྙེད་པ་ན་ཀུན་རྫོབ་པ་དེ་དག་འཇིག་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་འཇོག་པ་ལ་མི་མཁས་པ་ཞེས་མང་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་འདི་དག་དགག་པར་ནུས་ན་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ པ་འདི་དག་ལ་རིགས་པའི་བརྟག་པ་ཤིན་ཏུ་གཞུག་དགོས་པ་ཡིན་ན། དེ་འདྲ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་འདིའི་གཞུང་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཀག་པས་ན། རང་བཞིན་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་མ་རྙེད་པའི་དོན་རིགས་པས་གནོད་པའི་དོན་དུ་འདོད་པ་ནི་དབུ་མའི་ཚུལ་ལས་ཆེས་ཆེར་འཁྱམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གིས་ཀྱང་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་སྐྱེ་འགག་མ་གཟིགས་པ་ཡིན་གྱི། དེས་སྐྱེ་འགག་སོགས་མེད་པར་གཟིགས་པ་ག་ལ་ཡིན། རང་བཞིན་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་རྙེད་པ་ཡིན་གྱི། སྐྱེ་འགག་སོགས་མེད་པར་འཇལ་བ་མིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རིགས་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་དང་རིགས་པས་གནོད་པ་གཉིས་དང་། འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྐྱེ་འགག་མ་གཟིགས་པ་དང་མེད་པར་གཟིགས་པ་གཉིས་དང༌། རང་བཞིན་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་སྐྱེ་འགག་མ་རྙེད་པ་དང་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་རྙེད་པ་གཉིས་མ་ཕྱེད་པར་གཅིག་ཏུ་བཟུང་བ་འདིས་ད་ལྟ་བ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། སྔོན་གྱི་མཁས་པ་འགའ་རེ་ལའང་འཁྲུལ་པ་བསྐྱེད་སྣང་བས་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱོད་ལ་དེ་དག་ཕྱེད་པར་གྱིས་ཤིག །དེ་ལྟར་ན་ཁོ་བོ་ནི་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ལས་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པས་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ལ་གནོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་ཐ་སྙད་པའི་གཟུགས་ཚོར་ལ་སོགས་པ་ལ་ དཔྱད་ནས་དེས་མ་རྙེད་པ་ན་རིགས་པ་དེ་དག་གིས་ཁེགས་པར་འདོད་ན་ནི། དེས་ཕར་ལ་མི་ཁེགས་པར་མ་ཟད། དེ་ལྟར་འགོག་མཁན་ལ་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་ཚད་མས་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་འཇིག་རྟེན་མི་གནོད་ན། །འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལྟོས་འདི་ནི་དགག་པར་གྱིས། །ཁྱོད་དང་འཇིག་རྟེན་འདིར་རྩོད་གྱིས་ཤིག་དང༌། །ཕྱི་ནས་སྟོབས་ལྡན་བདག་གིས་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང༌། དེའི་འགྲེལ་པར་ཡང༌། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཚེགས་ཆེ་བར་གནས་པར་གྱུར་གྱིས་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་སོལ་ཞིག །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ན་ངས་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་སྟོངས་གདབ་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱིས་ནི་གནོད་པའང་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དུ་ཤིན་ཏུ་ཚེགས་ཆེ་བར་གནས་ཞེས་པ་ནི། མིག་གི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་འཁྲུལ་པ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་འདི་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་དུ་ལམ་ལ་འབད་པ་ལ་ཟེར་བས་དེ་དག་རིགས་པའི་དགག་བྱར་མི་འདོད་ཀྱི། ལམ་གོམས་པའི་དགག་བྱར་བྱེད་པའོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་སོལ་ཞིག་ཅེས་སོགས་ནི། དབུ་མ་པས་གཞན་དབང་རྫས་ཡོད་འགོག་ན་ངས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་རིགས་པས་དགག་གོ་ཞེས་མགོ་བསྒྲེ་བྱས་པ་ལ་ཁོ་བོས་གཞན་དབང་གི་རང་བཞིན་འགོག་ནུས་པ་ལྟར། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་རིགས་པས་འགོག་ནུས་ན་ཁོ་བོས་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་དེའི་ གྲོགས་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་རིགས་པས་ཁེགས་ན་ཁོ་བོ་འདི་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དུ་ལམ་བསྒོམ་པའི་དཀའ་སྤྱད་མི་དགོས་པས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པས་ན། ཀུན་རྫོབ་པ་རྣམས་རིགས་པས་མི་ཁེགས་པར་བསྟན་ནོ། །མི་ཁེགས་པར་མ་ཟད་བཀག་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པས་གནོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པས་དེ་འདྲ་བའི་རིགས་པ་ལྟར་སྣང་ལ་ནི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པས་གནོད་པས་དེ་དག་ལས་སྟོབས་ཆེ་བའང་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།
Chinese
驳斥：同样，如果存在以自性成立的生，那么以中观理性能够寻找到是必然的，如果寻找时没有找到生，这说明遮止的是自性或以自性成立的生。如何能遮止生本身呢？同样，《四百论》的注释中说：因此，像这样以理智进行辨析时，由于眼根、对境和识等不具有存在的自性，所以没有以自性成立。如果这些以自性成立，那么，在这种情况下，以正理进行辨析时，如何能缘取到极其明显地安住的以自性而存在的自体呢？不能缘取，因此成立了自性空。其中清楚地说明了这一点。色、声等世俗谛的这些法，即使允许它们存在，但仅仅对它们进行观察，或者以观察自性有无的理智也根本无法成立，因此，不应对它们运用理智的观察。这位论师多次这样说过。并且，在进行理智观察后，如果理智没有找到，就认为这些世俗谛会因此毁灭，这表明他们不善于安立世俗谛，他曾多次这样说过。如果观察自性有无的理性能够驳斥这些法，那么就应该对色、受等世俗谛进行深入的理智观察。但这种情况被这位论师的论著以各种方式遮止了。因此，将以观察自性有无的理智没有找到的意义，理解为被理智损害的意义，这是大大偏离了中观的宗风。同样，圣者的等持也没有见到色等法的生灭，而不是以等持见到生灭等不存在。观察自性有无的理智也没有找到生等，而不是衡量生灭等不存在。因此，没有区分以理智无法观察和被理智损害这二者，没有区分圣者等持的智慧没有见到生灭和见到不存在这二者，没有区分观察自性有无的理智没有找到生灭和找到生灭不存在这二者，而是将它们混为一谈，这种情况，现在的人就不用说了，以前的一些智者也犯过错误。
English
Refutation: Similarly, if there were a birth established by its own nature, it would be certain to be found by the reasoning of the Madhyamikas. If birth is not found when searching, this means that what is refuted is the self-nature or the birth established by its own nature. How could birth itself be refuted? Similarly, in the commentary on the Four Hundred, it says: "Therefore, when analyzed in this way by reasoning, since the sense organs, objects, and consciousnesses do not have the nature of existence, they are not established by their own nature. If these were established by their own nature, then, in that case, when analyzed by valid cognition, how could one apprehend the very self that exists by its own nature, which abides most clearly? One cannot apprehend it, therefore it is established that it is empty of self-nature." This is clearly stated there. These conventional truths such as form and sound, even if we allow them to exist, they cannot be established by merely examining them or by reasoning that examines whether self-nature exists or not. Therefore, one should not apply reasoning to examine them. This is what the teacher has repeatedly said. Moreover, after conducting a rational investigation, if reason does not find it, to think that those conventional truths are destroyed is to be unskilled in establishing conventional truths. He has said this many times. If the reasoning that examines whether self-nature exists or not could refute these, then one should apply very thorough rational investigation to these conventional truths such as form and feeling. But such a thing is prohibited in every way in this teacher's treatises. Therefore, to take the meaning of not finding something with the reasoning that examines whether self-nature exists or not as the meaning of being harmed by reasoning is to stray greatly from the tenets of Madhyamaka. Similarly, the samadhi of the noble ones also does not see the arising and ceasing of forms, etc., but it certainly does not see that arising and ceasing, etc., do not exist. The reasoning that examines whether self-nature exists or not also does not find arising, etc., but it does not measure that arising and ceasing, etc., do not exist. Therefore, not distinguishing between what cannot be examined by reasoning and what is harmed by reasoning, not distinguishing between the wisdom of the noble ones' samadhi not seeing arising and ceasing and seeing that they do not exist, and not distinguishing between the reasoning that examines whether self-nature exists or not not finding arising and ceasing and finding that arising and ceasing do not exist, but rather taking them as one, this situation, not to mention present people, some scholars of the past also made mistakes.
Chinese
由幻觉所生的，具有智慧的人们应当详细地考察，并且将这些分辨清楚。这样，我并不认为世俗的知识比具有胜义所缘的量更强大，也不认为世俗的知识会损害具有胜义所缘的量。然而，如果仅仅用考察的理智来观察世俗的色受等，如果用理智观察而无法找到，就认为这些理智能够驳倒它，那么，这不仅不能驳倒对方，而且，这样反驳的人会受到世间共称的量的损害。如《入中论》中说：“如果世间不能损害你，那么就请你依靠世间来驳倒这个。你和世间在这里争论吧，之后我将依靠强大的力量。”并且，在那里的注释中也说：“我们为了遣除世间的世俗而处于非常困难的境地，请你消除世间的世俗吧！如果世间不能损害你，我也会给你安立空性。世间是会损害的。”因为这样说的缘故。其中，我们为了遣除世间的世俗而处于非常困难的境地，是指为了净化眼识等所缘的错乱和色等所缘的错乱显现，而在道上努力，因此不认为这些是理智所要破斥的，而是作为修道纯熟的破斥对象。你消除世间的世俗吧等等，是指中观派如果破斥他宗的自性实有，我也会用理智破斥你的世俗，这样说了之后，我像能够破斥他宗的自性一样，如果你能用理智破斥世俗，我也会成为你的朋友，意思是说，如果理智能够驳倒，我就不需要为了遣除这个而修道，因此是希望如此，因此显示了世俗谛是不能被理智驳倒的。不仅不能驳倒，而且如果遮止，就会受到世间共称的损害，因为这样说了，所以对于像那样的理智，世俗的知识是会损害的，因此也认为是比那些更强大的。
English
Those who possess intelligence, born from illusory appearances, should examine carefully and distinguish these clearly. Thus, I do not consider mundane knowledge to be more powerful than valid cognition with a truly existent object, nor do I consider mundane knowledge to harm valid cognition with a truly existent object. However, if one believes that by merely examining mundane forms, feelings, etc., with reasoning that investigates only that, and if one cannot find them through reasoning, then those reasonings can refute it, then not only does this not refute the other, but the one who refutes in this way is harmed by the valid cognition of worldly convention. As it is said in the "Entering the Middle Way": "If the world does not harm you, then rely on the world itself to refute this. You and the world should argue here, and afterwards I will rely on powerful strength." And in the commentary there, it is also said: "We are in a very difficult situation in order to reverse the worldly convention, please eliminate the worldly convention! If the world does not harm you, I will also establish emptiness for you. The world is indeed harmful." Because of this. Among them, we are in a very difficult situation in order to reverse the worldly convention, which means that in order to purify the mistaken objects of the eye consciousness and the mistaken appearances of objects such as forms, we strive on the path, so we do not consider these to be what reason should refute, but rather as objects of refutation for the mastery of the path. You eliminate the worldly convention, etc., which means that if the Madhyamika refutes the inherently existent other-powered nature, I will also refute your convention with reasoning, and after saying this, just as I am able to refute the inherently existent other-powered nature, if you are able to refute the convention with reasoning, I will also be your friend, meaning that if reasoning can refute it, I do not need to cultivate the path in order to reverse this, so I hope so, thus showing that conventional truth cannot be refuted by reasoning. Not only can it not be refuted, but if it is prevented, it will be harmed by worldly convention, because it is said that way, so for such reasoning, mundane knowledge will harm it, so it is also considered to be more powerful than those.