Tibetan
གཏུམ་མོ་སྤར་ཚུལ་ནི། ལྟེ་བའི་རྩ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་དམིགས་ནས་རླུང་དབུ་མར་འཇུག་པ་ལ་རྟགས་ལྔ་འཆར་བ་འོང་སྟེ། དེའང་ས་ཆུ་ལ་ཐིམ་པ་ན་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་ཆུ་མེར་རེ་སྣང་བ་དང༌། ཆུ་མེ་ལ་ཐིམ་པ་ན་དུ་བ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་སྔོ་མེར་རེ་བ་ཞིག་གིས་ཁེངས་པ་དང༌། མེ་རླུང་ལ་ཐིམ་པ་ན་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་འདྲ་བ་དམར་ཁྲ་ཁྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་གི་སྣང་བ་དང༌། ཀུན་རྟོག་གི་བཞོན་པའི་རླུང་སེམས་ལ་ཐིམ་པ་ན། རླུང་མེད་པའི་མར་མེ་འབར་བ་ལྟ་ བུའི་སྣང་བ་འབྱུང་བས། སྣང་བ་དེ་བསྡུས་པའི་རྗེས་སུ་ཡིད་ངོར་གང་སྣང་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་འདྲ་བ་ཞིག་འཆར་ཞིང༌། འདི་ལ་ཞིབ་བརྩིས་བྱས་ན་སྣང་བ་བཞི་འོང་སྟེ་འོད་གསལ་གྱི་སྐབས་སུ་འཆད་དོ། །སྨིག་རྒྱུའི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་རླུང་དབུ་མར་སྡུད་པའི་ཐབས་མིན་པའི་སེམས་འཛིན་རྐྱང་པ་ཞིག་ལ་འོང་བར་སྣང་བས་རྟགས་སྔ་མ་རྣམས་ཁྲིགས་ཆགས་བརྟན་པོར་འཆར་བ་དང། དེ་ནས་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་གི་སྣང་བ་བར་མ་ཆད་དུ་འབྱུང་བ་དགོས་སོ། །གཏུམ་མོ་འབར་ཚུལ་ལ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་གི་གཏུམ་མོ་ཐོག་མར་ལྟེ་བ་དང་གསང་གནས་ནས་འབར་བ་དང༌། དྷཱུ་ཏཱིའི་ཕྱིའི་གཏུམ་མོ་ཕལ་པ་འབར་བ་གཉིས་འོང་བའི་ཕྱི་མས་བྱང་སེམས་བཞུ་བ་ལ་འཛག་པ་བསྲུང་བ་འོག་ནས་འཆད་པ་ལྟར་མྱུར་དགོས་ལ། སྔ་མ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དངོས་གཞི་ཡིན་ཏེ། བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས། ཤེས་བྱ་དབུས་སུ་རླུང་རྒྱུ་བ། །མེ་སད་བྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱ། ཞེས་དང༌། ཁ་སྦྱོར་ལས། ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་བསྐུལ་བ་ཡིས། །ལྟེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ནི་འབར། །དཔྱོད་ཐོབ་པ་ཡི་མཆོག་ཤེས་པས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་བྱང་སེམས་བཞུ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དགའ་བཞི་སྐྱེ་ཚུལ་ལ། ཡས་བབས་ཀྱི་དགའ་བ་བཞི་ནི། བྱང་སེམས་ཞུ་བ་སྤྱི་བོ་ནས་མགྲིན་པར་སླེབ་པ་ན་དགའ་བ་དང༌། མགྲིན་པ་ནས་སྙིང་གར་སླེབ་པ་ན་མཆོག་དགའ་དང༌། སྙིང་ག་ ནས་ལྟེ་བར་སླེབ་པ་ན་ཁྱད་པར་གྱི་དགའ་བ་དང༌། ལྟེ་བ་ནས་ནོར་བུའི་རྩེར་སླེབ་པ་ན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། མས་བརྟན་གྱི་དགའ་བ་བཞི་ནི། བྱང་སེམས་ནོར་བུ་ནས་ལྟེ་བར་སླེབ་པ་ན་དགའ་བ་དང༌། ལྟེ་བ་ནས་སྙིང་གར་སླེབ་པ་ན་མཆོག་དགའ་དང༌། སྙིང་ག་ནས་མགྲིན་པར་སླེབ་པ་ན་ཁྱད་པར་གྱི་དགའ་བ་དང༌། མགྲིན་པ་ནས་སྤྱི་བོར་སླེབ་པ་ན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། རླུང་དབུ་མར་ཐིམ་པའི་དབང་གིས་བྱང་སེམས་ཞུ་བ་ཡིན་ནོ། །ནོར་བུའི་རྩེར་བཟུང་ཡང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དགའ་བ་མ་རྫོགས་བར་དུ་ཕྱིར་མི་འཕོ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བར་དུ་བྱང་སེམས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སྐྱོད་པར་བྱེད་པའི་རླུང་གི་འཇུག་པ་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནོར་བུར་ཐིག་ལེ་བཟུང་བའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེ་བ་རྫོགས་ནས་ཐོག་མའི་བར་རེ་ཞིག་ལ་ཐིག་ལེ་དབུ་མའི་ནང་ནས་ཡར་འདྲེན་པའི་དམིགས་པ་བྱའོ། །རླུང་དབུ་མར་ཐིམ་རིམ་མ་བྱུང་བར་ཞུ་བ་རིམ་ཅན་དུ་དལ་བུས་འོང་བ་ལ་ནི་རྩོལ་བ་ཤུགས་དྲག་པོ་མིན་པར་དམིགས་པས་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་ལོག་པ་དང༌། དེ་ནས་རྩ་གནས་ཀུན་ཏུ་བཀྲམ་པའི་དམིགས་པ་བྱས་ན་དེ་གོམས་པའི་མཐར་ཞུ་བ་ཆེན་པོའང་ལོག་པ་དང་དགྲམ་པར་ནུས་སོ། །དེ་ལྟ་མིན་པའི་ཞུ་བ་ཆེས་མྱུར་བར་འབབ་པ་ལ་ནི། རང་ལྷར་གསལ་བའི་ངང་ནས་རྐང་བ་སྐྱིལ་ཀྲུང་དང༌། ལག་པ་གཉིས་བྲང་གི་ཐད་དུ་བསྣོལ། མིག་གཉིས་གྱེན་ལ་དྲག་ཏུ་ལྡོག །རྐང་ལག་གི་སོར་མོ་རྣམས་ལེགས་པར་བསྐུམ། སེམས་སྤྱི་གཙུག་གི་ཧཾ་ཡིག་མགོ་གྱེན་དུ་བསྟན་པ་ལ་དམིགས། ངག་ཏུ་ཧཱུཾ་རིང་པོ་དྲག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཉེར་གཅིག་ཙམ་གྱི་བར་དུ་བྱས་ཏེ། གང་ ནས་ལོག་པའི་གནས་དེ་ནས་རྒྱབ་གཞུང་ལ་ཉེ་བའི་ངོས་སུ་དབུ་མའི་ནང་ནས་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་སོང་བར་བསམ། མཐར་འཇམ་རླུང་བུམ་པ་ཅན་བཟུང་ལ་ལུས་མི་དྲག་པར་སྤྲུག་ཅིང་སེམས་ཀྱིས་བྱང་སེམས་རྣམས་རྩ་གནས་ཀུན་ཏུ་དགྲམ་པར་བསམ་པ་ལན་མང་དུ་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའི་ཡེ་ཤེས་སྒོམ་ཚུལ་ལ། མཉམ་གཞག་ཏུ་སྐྱོང་ཚུལ་ནི། ཡས་བབས་ཀྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དགའ་བ་དང༌། མས་བརྟན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དགའ་བ་གང་སྐྱེས་པའི་སྐབས་སུ། ལྟ་བའི་གོ་བ་ཡོད་ན་གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་སྙམ་དུ་མ་ཡེངས་པར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཞག་སྟེ་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་བསྒོམ། ལྟ་བའི་གོ་བ་མེད་ནའང་བདེ་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཅི་གནས་གནས་ཀྱི་བར་དུ་བསྐྱང་ངོ༌། །རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྐྱོང་ཚུལ་ནི། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དགའ་བ་ལས་ལངས་པའི་དུས་སུ་མཉམ་གཞག་གི་བདེ་སྟོང་དྲན་པར་བྱས་ནས་དེས་ཡུལ་སྣང་གང་ཤར་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཡིན་སྙམ་དུ་རྒྱས་བཏབ་ནས་བསྒོམ་མོ། །དེ་ལྟར་མཉམ་རྗེས་ལ་སྐྱོད་བ་དང༌། སླར་ཡང་གཏུམ་མོའི་དམིགས་པ་དང་རླུང་སྦྱོར་བྱས་ཏེ། དགའ་བཞི་འདྲེན་པ་སྤེལ་མར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཕྱིའི་རྐྱེན་ལས་རྒྱ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒོམ་པ་ནི། རྒྱུད་སྡེ་དང་གྲུབ་ཆེན་གྱི་གཞུང་ཁུངས་མ་ནས་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་མ་གཏོགས་གཞན་གྱིས་བྱས་ན་ངན་འགྲོའི་སྒོ་འབྱེད་པས་རེ་ཞིག་ལ་བཞག་གོ །གཉིས་པ་དེ་ལ
Chinese
拙火燃法者：于脐轮之中央专注，气入中脉时，将生起五种征相。彼者，地融入水时，如阳焰般，显现水气蒙蒙；水融入火时，充满如烟般，显现蓝气蒙蒙；火融入风时，显现众多如萤火虫般，赤红闪烁之相；念头之座骑风融入心时，生起如无风之灯火燃烧般之相。彼等诸相收摄之后，心中所显现一切，皆如晴空一般。若对此详加计算，则将生起四相，将于光明之时宣说。阳焰之相等等，此等若非气摄入中脉之方便，仅为一种心之执持，则似将生起，故先前之征相，需整齐稳固地显现，其后，晴空之相，需不间断地生起。拙火燃烧之法，有命脉内之拙火，首先从脐和密处燃烧，以及命脉外之普通拙火燃烧二者。后者，为融化菩提心而守护精液，需如后文所说一般迅速。前者，乃所修之真实正行，如《续释·金刚鬘》云：“知于识中央，风行，知为火苏醒。”又如《合续》云：“业风所催动，于脐轮中燃，具慧者当知。”如是宣说之故。二、依于菩提心融化而生起四喜之法，上降之四喜者：菩提心融化，从顶轮到达喉轮时，生起喜；从喉轮到达心轮时，生起胜喜；从心轮到达脐轮时，生起殊喜；从脐轮到达宝珠尖端时，生起俱生喜。下固之四喜者：菩提心从宝珠到达脐轮时，生起喜；从脐轮到达心轮时，生起胜喜；从心轮到达喉轮时，生起殊喜；从喉轮到达顶轮时，生起俱生喜。乃因气融入中脉之故，菩提心方才融化。于宝珠尖端执持亦俱生
English
The method of igniting Tummo: Focus on the center of the navel chakra, and when the air enters the central channel, five signs will appear. That is, when earth dissolves into water, it appears like a mirage, with a misty appearance; when water dissolves into fire, it is filled with a smoky appearance, appearing bluish; when fire dissolves into air, many appearances like fireflies, red and speckled, appear; when the wind, the mount of conceptualization, dissolves into the mind, an appearance like a flameless candle burning arises. After these appearances are gathered, everything that appears in the mind is like a clear sky. If this is carefully calculated, four appearances will arise, which will be explained during the time of clear light. These appearances, such as the mirage, seem to arise from a mere mental fixation that is not a method of gathering the air into the central channel. Therefore, the earlier signs must appear neatly and stably, and then the appearance of a clear sky must arise continuously. Regarding the method of igniting Tummo, there are two types: the inner Tummo of the Duti, which initially burns from the navel and secret place, and the outer ordinary Tummo of the Duti. The latter requires swiftness, as will be explained later, to protect the semen from leaking while melting the Bodhicitta. The former is the actual practice to be accomplished. As the Explanatory Tantra Vajra Garland says: "Know that when the air moves in the center of consciousness, it awakens the fire." And as the Samputa Tantra says: "Driven by the wind of karma, it burns in the center of the navel chakra. The wise should know the supreme attainment." Therefore. Secondly, regarding how the four joys arise based on the melting of Bodhicitta: The four descending joys are: when the melting Bodhicitta reaches the throat chakra from the crown chakra, joy arises; when it reaches the heart chakra from the throat chakra, supreme joy arises; when it reaches the navel chakra from the heart chakra, special joy arises; and when it reaches the tip of the jewel from the navel chakra, innate joy arises. The four ascending joys are: when the Bodhicitta reaches the navel chakra from the jewel, joy arises; when it reaches the heart chakra from the navel chakra, supreme joy arises; when it reaches the throat chakra from the heart chakra, special joy arises; and when it reaches the crown chakra from the throat chakra, innate joy arises. It is because the air dissolves into the central channel that the Bodhicitta melts. Holding at the tip of the jewel is also innate.
Chinese
在喜乐尚未圆满之前，是不会退转的。在那之前，是为了平息菩提心向外流动的风息。在宝珠中执持明点的俱生喜乐圆满后，最初的一段时间里，要观想从明点中将明点从中央脉中向上提引。在风息尚未次第融入中脉之前，融化次第缓慢到来时，不要用力过猛，观想其返回头顶。然后观想其遍布所有脉轮，如果习惯了，最终也能使大融化返回和遍布。如果不是这样，融化下降得非常快，那么就要在自身显现为本尊的状态下，双腿跏趺坐，双手在胸前交叉，双眼用力向上翻。脚和手的指头都要好好地弯曲。心专注于头顶上的ཧཾ་（藏文：ཧཾ་，梵文天城体：हं，梵文罗马拟音：haṃ，汉语字面意思：吽）字，头部向上。口中用力念诵长音的ཧཱུཾ་（藏文：ཧཱུཾ་，梵文天城体：हूं，梵文罗马拟音：hūṃ，汉语字面意思：吽），大约二十一次。从返回的地方开始，观想其从靠近背部的中脉中向上到达头顶。最后，屏住柔和的风息，轻轻地摇动身体，心中多次观想菩提心遍布所有脉轮。第三，俱生喜乐的智慧修习方法。在入定中修习的方法是：在上降的俱生喜乐和下固的俱生喜乐生起的时候，如果有见解的领悟，就不要散乱，认为人我和法都不是自性成立的，而是专注于一境，修习乐空无二。如果没有见解的领悟，也要安住于那个喜乐之中，尽其所能地修习。在出定后修习的方法是：在从俱生喜乐中起身的时候，忆念入定时的乐空，然后以此来扩展，认为一切显现的对境都是乐空无二的，这样来修习。像这样在入定和出定中交替进行，并再次进行拙火的观想和风息的修习，交替地引生四喜。第二，从外缘依靠明妃来修习的方法是：除非是出自续部和成就者的正统典籍中所说的具足相的明妃，否则如果由其他人来做，就会打开恶趣之门，所以暂时放下。第二个
English
Before the bliss is complete, it will not regress. Before that, it is to pacify the flow of the wind that causes Bodhicitta to flow outward. After the innate bliss of holding the bindu in the jewel is complete, for the first time, one should visualize drawing the bindu upward from the central channel. Before the winds gradually dissolve into the central channel, when the melting gradually comes slowly, do not use too much force, but visualize it returning to the crown of the head. Then visualize it spreading to all the chakras, and if you are used to it, you can eventually make the great melting return and spread. If not, if the melting descends very quickly, then in the state of appearing as the deity, sit in the vajra posture, cross your hands in front of your chest, and turn your eyes upward forcefully. The toes and fingers of the hands should be bent well. Focus your mind on the letter ཧཾ་ (Tibetan: ཧཾ་, Sanskrit Devanagari: हं, Sanskrit Romanization: haṃ, Chinese literal meaning: Hum) on the crown of your head, with your head facing upward. Vigorously recite the long syllable ཧཱུཾ་ (Tibetan: ཧཱུཾ་, Sanskrit Devanagari: हूं, Sanskrit Romanization: hūṃ, Chinese literal meaning: Hum) about twenty-one times. From the place of return, visualize it going from the central channel near the back to the crown of the head. Finally, hold the gentle vase breath, gently shake the body, and repeatedly visualize Bodhicitta spreading to all the chakras. Third, the method of practicing the wisdom of coemergent bliss. The method of practicing in equipoise is: when the bliss of the descending coemergence and the bliss of the stable coemergence arise, if there is an understanding of the view, do not be distracted, thinking that neither the person nor the phenomena are self-established, but focus on one point and practice the inseparability of bliss and emptiness. If there is no understanding of the view, then abide in that bliss itself and practice as long as possible. The method of practicing in post-meditation is: when rising from the coemergent bliss, remember the bliss and emptiness of equipoise, and then expand on this, thinking that all appearing objects are inseparable from bliss and emptiness, and practice in this way. In this way, alternate between equipoise and post-meditation, and again perform the visualization of tummo and the practice of wind, alternately generating the four joys. Second, the method of relying on a consort from external causes is: unless it is a consort with complete characteristics as described in the authentic texts of the tantras and accomplished masters, if it is done by others, it will open the door to the lower realms, so put it aside for now. The second one