Tibetan
གྱི་རྟོག་པ་ཀུན་སྐྱེ་ལ། དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་སྤངས་ན་རྟག་མཐར་ལྟུང་བའི་ཀུན་རྟོག་དང༌། ཐ་སྙད་དུ་མི་སྟོང་པ་སྤངས་ན་ལས་འབྲས་ཆད་པར་འཛིན་པའི་ཀུན་རྟོག་སྐྱེ་བ་གཞུང་གི་དོན་ཡིན་གྱི། ཁྱེད་ཅག་འཆད་པ་ལྟར་མིན་ཏེ། ལུང་དེའི་གོང་དེ་ཉིད་དུ། ཆོས་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པ་ཉིད། །ཆུ་ཤིང་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་གཟུང༌། ། ཞེས་སྙིང་པོ་མེད་པར་གཟུང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་ཟད་པར་འདོད་པ་དང༌། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་མཆོག་ཐོབ་འདོད་པས། །སེམས་ནི་བརྟན་པར་བྱས་ནས་འབད་པས་དཔྱད། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་དངོས་པོ་མེད་པར་བྱ། །ཞེས་འབད་ནས་དཔྱད་དེ་རང་བཞིན་མེད་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་དང་བདེ་བ་མཆོག་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དངོས་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པ་མི་སྟོང་བར་འཛིན་པ་དང༌། དངོས་པོ་མི་བདེན་ཀྱང་བདེན་དངོས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་བདེན་པར་འཛིན་པ་སྟོང་པར་འཛིན་པའི་དོན་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གྲུབ་པ་ལས། །འཁྲུལ་པ་བསལ་བར་འདོད་པ་ཡི། །བཤེས་གཉེན་ཅན་གྱིས་དངོས་འཛིན་སྤོངས། །གལ་ཏེ་མིང་ཙམ་ཐ་དད་ཀྱང༌། །རྟོག་པ་ཉིད་དུ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །མཁས་པས་དངོས་འཛིན་ཡོངས་བཏང་སྟེ། །དངོས་མེད་པར་ཡང་མི་བརྟག་གོ །མར་མེ་འབར་བ་བསད་རུང་གི །ཤི་ནས་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་ལྟར། །དངོས་པོར་འཛིན་པ་ཉིད་རུང་གི །དངོས་མེད་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་མིན། །ཞེས་དངོས་པོ་བདེན་འཛིན་ལ་དངོས་འཛིན་ཞེས་མིང་བསྡུས་ནས་བརྗོད་པ་དེ་སྤང་དགོས་པ་ལྟར་དེ་དང་བདེན་དངོས་ཀྱི་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་བདེན་པར་འཛིན་པ་གཉིས་མིང་མི་འདྲ་ཡང་དོན་བདེན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས་དེ་ཡང་སྤང་དགོས་ཞེས་གསུངས་སོ། །མར་མེ་ཞེས་ སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། དངོས་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པ་ལ་དེ་བདེན་མེད་དུ་བསྟན་ན་བདེན་འཛིན་ལྡོག་སླ་ཡང་དངོས་པོ་བདེན་འཛིན་ལྡོག་བྱེད་དངོས་པོ་བདེན་པས་སྟོང་པ་ལ་བདེན་པར་བཟུང་ན། ཟས་མ་ཞུ་བ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་སྨན་ཁོང་དུ་སོང་ནས་མ་ཞུ་བ་དང་འདྲ་བར་གསོར་མི་རུང་བའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་དབུ་མའི་གཞུང་ནས་གསུངས་པ་དང་དོན་གཅིག་གོ །འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། སྐྱེ་མེད་དང་ནི་སྟོང་ཉིད་དང༌། །བདག་མེད་ཅེས་བྱར་སྟོང་པ་ཉིད། །བདག་ཉིད་དམན་པར་གང་སྒོམ་པ། །དེ་དེ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་སྐྱེ་མེད་དང་བདག་མེད་ལ་བདེན་པར་བཟུང་ནས་སྒོམ་པ་འགོག་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་བསྟོད་པ་ལས། ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་བསལ་བའི་ཕྱིར། །སྟོང་ཉིད་བདུད་རྩི་སྟོན་མཛད་ན། །གང་ཞིག་དེ་ལ་ཞེན་གྱུར་པ། །དེ་ཉིད་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་སྨད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་དེ་འདྲའི་རིགས་ཀྱང་བཀའ་དང་དགོངས་འགྲེལ་ལས་མང་དུ་གསུངས་ལ། ཡང་སྟོང་ཉིད་དང་བདག་མེད་དང་སྐྱེ་མེད་སོགས་སུ་བལྟས་ནས་སྒོམ་པར་ཡང་མང་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་མི་འགལ་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་དུ་ཤེས་པར་བྱའི། འཁོར་བའི་རྩ་བ་གཅོད་བྱེད་བདག་མེད་ཀྱི་ངེས་པ་འདྲེན་པ་ལ་བར་ཆད་མི་བྱའོ། །དེ་འདྲ་བའི་ངེས་པ་དེ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་དུས་སུ་རྟོག་པ་ཕྲ་མོ་དང་ཡང་བྲལ་བའི་རྟོག་བྲལ་མིན་ཀྱང་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དང་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པས་དེ་བསྒོམས་པ་ལས་མི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་གསང་ འདུས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་སྙིམ་པའི་མེ་ཏོག་དང༌། མན་ངག་སྙེ་མ་དང༌། བདག་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པ་ལས་གསལ་བར་གསུངས་ཏེ། གཞན་དུ་མང་དུ་བཤད་ཟིན་པ་དང་ཚིག་མང་དུ་དོགས་ནས་མ་བྲིས་སོ། །མདོར་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་བདེན་པར་འཛིན་པའི་མཚན་འཛིན་གྱི་དམིགས་གཏད་བྱ་ས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ངེས་ཤིང༌། དོན་དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཆེས་ཤིན་ཏུ་འཐད་པར་མཐོང་བའི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དོན་ལ། ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་ནི། ཐ་ན་དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཟོས་པས་ཀྱང་སྲིད་པ་ཧྲུལ་པོར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཡོན་མཐའ་མེད་པ་ཅིག་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་ནས་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་སྟེང་དུ་བླ་མེད་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ལ་དེ་འདྲ་བ་དེ་ཡུལ་ཅན་ཁྱད་པར་ཅན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བས་ལེགས་པར་ངེས་པ་ལ། ཡུལ་ཅན་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མཆོག་སྟེར་བ་སོགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཕན་ཡོན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞིག་བཤད་པས། རྣམ་དཔྱོད་ཅན་གྱིས་ནི་བདག་མེད་པའི་དོན་ཕུ་ཐག་ཆོད་པར་ངེས་པའི་ལྟ་བ་དང༌། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འདྲེན་པའི་ཐབས་མཐའ་ཆོད་པའི་མན་ངག་ལ་ཞུགས་ནས། བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་སྦྱོར་བའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཚོལ་བ་ལ་འགྲུས་པར་ བྱའོ། །འདུས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། རྩ་རྒྱུད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་དྲིས་པ་ན། སྟོང་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་གསུངས་ཤིང༌། རྩ་རྒྱུད་ལེའུ་གཉིས་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུངས་པ་རྣམས་
Chinese
产生一切分别念，如果从胜义谛上舍弃空性，就会堕入常见边的分别念，如果在世俗谛上舍弃非空，就会产生执着业果断灭的分别念，这才是经论的意义。不是像你们所说的那样。因为在那部经的上面就说：法界极其平等性，犹如水树般完全执取。因为说了要执取为无有实义。又在那部经中说：想要所有痛苦都灭尽，想要获得圆满佛陀的最胜乐，就要坚定心，努力思维，使它的自性成为无有事物。因此，努力思维，确定自性为空性，是所有痛苦灭尽和获得最胜乐的原因。另外，执着事物为真实，就是执着为非空，即使事物不真实，但执着以真实事物空性的空性为真实，也是执着空性的意义。如《方便与智慧成就》中说：想要消除错乱的人，具有善知识的人应舍弃实执。即使只是名称不同，但在分别念上没有差别，因此智者应完全舍弃实执，也不应思维为无实。燃烧的灯火可以熄灭，死后就什么也做不了，执着事物为实可以，执着无实则不然。这里把执着事物为真实的称为实执，并简称为实执，就像这样，应该舍弃，同样，和执着真实事物空性的空性为真实，这两个名称虽然不同，但在执着实有的分别念上没有差别，所以也应该舍弃。灯火等等的意义是：执着事物为真实，如果显示它不真实，就容易使实执转变，但如果把作为转变事物实执的事物真实空性执着为真实，就像吃了能摧毁不消化的食物的药，反而使食物无法消化一样，会成为不可救药的见解，这与中观论典中所说的是一个意思。这就像《菩提心释》中所说：无生和空性，以及无我所说的空性，如果有人观修其自性低劣，那就不是在观修它。要知道，这里所说的是阻止执着无生和无我为真实而进行观修。
English
All conceptual thoughts arise. If emptiness is abandoned in ultimate truth, conceptual thoughts that fall into the extreme of permanence will arise. If non-emptiness is abandoned in conventional truth, conceptual thoughts that grasp the cutting off of cause and effect will arise. This is the meaning of the scriptures. It is not as you explain it. Because in the same scripture, it says: The nature of reality is extremely equal, grasp it completely like water and a tree. Because it says to grasp it as without essence. Also, in the same scripture, it says: Those who desire to exhaust all suffering, and desire to attain the supreme bliss of perfect Buddhahood, should steady their minds and diligently contemplate, making its nature devoid of things. Therefore, diligently contemplating and ascertaining that its nature is emptiness is said to be the cause of exhausting all suffering and attaining supreme bliss. Furthermore, grasping things as true is grasping them as non-empty, and even though things are not true, grasping emptiness, which is empty of true things, as true, is also the meaning of grasping emptiness. As it says in "Accomplishment of Means and Wisdom": Those who wish to dispel delusion, those who have spiritual friends should abandon the grasping of things. Even if the names are different, there is no difference in conceptual thought. Therefore, the wise should completely abandon the grasping of things, and should not contemplate on non-things. A burning lamp can be extinguished, but after death, nothing can be done. Grasping things as real is acceptable, but grasping non-things is not like that. Here, grasping things as true is called grasping of things, and it is abbreviated as grasping of things. Just like that, it should be abandoned. Similarly, grasping emptiness, which is empty of true things, as true, these two names are different, but there is no difference in the conceptual thought of grasping at reality, so it should also be abandoned. The meaning of lamp etc. is: If you show that something is not true when you grasp it as true, it is easy to reverse the grasping of truth. But if you grasp the true emptiness of things, which reverses the grasping of true things, as true, it is like taking medicine that destroys undigested food, which makes the food unable to digest. It will become an incurable view, which is the same meaning as what is said in the Madhyamaka scriptures. This is like what is said in the "Commentary on the Mind of Enlightenment": Non-arising and emptiness, and the emptiness called selflessness, if someone meditates on its nature as inferior, then they are not meditating on it. You should know that what is said here is to prevent meditating on non-arising and selflessness by grasping them as true.
Chinese
如《赞叹超世间》中所说：“为遣除一切遍计，若您开示空性甘露，何人若执着于此，您即极力呵责之。”如是说。因此，像这样的道理，在经和论释中也多有阐述。而且，观空性、无我、无生等而修习，也多有阐述，应如是了知这些是不相违的。不要障碍引生断除轮回根本的无我之定解。像这样的定解，即使在凡夫位时，也不是与微细分别念分离的离分别，但与无分别智慧非常相符，因此修习它能生起无分别，在《密集金刚》的注释《掌中花》、《口诀穗》和《入于我之修法》中都有明确阐述。其他地方已经讲了很多，而且担心文字繁多，所以没有写。总之，要确信对于轮涅的任何法，都没有丝毫可以执为真实的实执之对境。而且，对于那个道理，也见到因果缘起的所作所为都非常合理，对于远离二边的道理。以量士夫的力量获得定解的空性证悟，即使是吃了意义颠倒的怀疑，也有能使有寂朽坏等无量功德，经部和论释等多次宣说。在此之上，在无上金刚乘中，像那样以有境特殊、俱生喜乐善为了解，以有境大乐之门，也能在此生赐予殊胜等暂时和究竟的无量利益。因此，有智慧者应进入彻底确立无我之义的见解，以及引生不共大乐的方便彻底的口诀，努力寻求结合乐空无二的俱生智慧。 《集密后经》中，询问根本续中说“菩提心”之义时，说空性和悲心无二即是菩提心。根本续第二品中所说的菩提心等
English
As it is said in the "Praise of the Transcendent," "To dispel all conceptualizations, if you reveal the nectar of emptiness, whoever clings to it, you greatly despise them." Thus it is said. Therefore, such principles are often explained in the scriptures and commentaries. Moreover, it is often taught to meditate by contemplating emptiness, selflessness, unbornness, etc. One should understand that these are not contradictory in that way. Do not hinder the generation of certainty in selflessness, which cuts the root of samsara. Such certainty, even in the state of an ordinary being, is not a separation from subtle conceptual thoughts, but it is very much in accordance with non-conceptual wisdom. Therefore, the non-conceptual arises from meditating on it, as is clearly explained in the commentary on the Guhyasamaja, "Flower in Hand," "Ear of Instructions," and "Entering the Method of Establishing Self." Much has already been said elsewhere, and I have not written it because I fear many words. In short, one should be certain that there is not even a particle of an object to be grasped as truly existent for the clinging to characteristics that grasps as true any phenomenon of samsara and nirvana. Moreover, for that meaning, one also sees that all the actions of cause and effect, dependent arising, are very reasonable, for the meaning that is free from the two extremes. For the realization of emptiness that obtains certainty through the power of valid cognition, even eating doubts that reverse the meaning has limitless benefits, such as making existence and peace decay, which the sutras and commentaries have repeatedly proclaimed. On top of that, in the unsurpassed Vajrayana, it is well understood that such a thing, with its special object, the joy born together, is well understood. Through the door of the great bliss of the object, it also explains the immeasurable benefits, both temporary and ultimate, of bestowing excellence in this very life. Therefore, the wise should enter into the view that thoroughly establishes the meaning of selflessness, and into the definitive instructions on the means of inducing uncommon great bliss, and strive to seek the co-emergent wisdom that unites bliss and emptiness as inseparable. In the Later Tantra of the Compendium, when asked about the meaning of "bodhicitta" as stated in the Root Tantra, it is said that the inseparability of emptiness and compassion is bodhicitta. The bodhicitta mentioned in the second chapter of the Root Tantra, etc.