Tibetan
ཆགས་ཞེས་ནི་བྱ་བར་གྲགས། །ཞེས་གཟུགས་དང་སེམས་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་བརྟགས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ངེས་པ་ཤེས་རབ་དང༌། ཐབས་གང་ལས་འགྲོ་བའི་དོན་འབྱུང་བའི་ཆགས་པ་ཆེན་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ལ་སྙིང་རྗེར་བཤད་ནས། ཆུ་དང་འོ་མ་འདྲེས་པ་བཞིན། །གཉིས་མེད་རྣམ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །གཉིས་པོ་འདུས་པ་གང་ཡིན་པ། །ཤེས་རབ་ཐབས་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས། །ཞེས་ཆུ་དང་འོ་མ་འདྲེས་པ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བར་གསུངས་པ་ལྟར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་བདེ་བ་དང་དེའི་ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ནི་ཆོས་ཅན་གྲུབ་ཙམ་ནས་རང་གི་སྟོང་ཉིད་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་དུ་གྲུབ་ཟིན་པས། དེ་རྣལ་འབྱོར་དབྱེར་མེད་དུ་བྱ་མི་དགོས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་གཞན་ཞིག་ལ་བདེ་བས་ རྒྱས་འདེབས་པ་དང༌། བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་འོག་ཏུ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་གཞན་ཞིག་གིས་རྒྱས་འདེབས་པ་ཡང་མིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་དཔེར་ན་སྦྱིན་སོགས་བདག་མེད་པའི་ལྟ་བས་ཟིན་ཡང་སྦྱིན་སོགས་དེ་ཉིད་ལྟ་བ་དེའི་ངོ་བོར་མི་སྐྱེ་བ་ལྟར། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་བདེ་བ་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གཅིག་གི་ངོ་བོར་མ་སོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱེད་སྙམ་ན། ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་དེས། ཡུལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་སྦྱོར་བ་ཉིད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ཡང་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དུས་སུ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་འོ་མ་ཆུ་ལ་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་གཉིས་སྣང་ཕྲ་མོ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ལ། དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་པའི་གོང་དུ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མ་རྟོགས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་འཇུག་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ་གཅིག་པར་མོས་པ་ཙམ་མོ། །ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཉིས་མེད་དུ་སྦྱོར་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་པས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་དང་བདེ་བ་གཉིས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་དུ་སྦྱོར་ཚུལ་ནི་བློ་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་ཀྱི་གྲུབ་སྡེ་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པའོ། །སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གོ་བའི་ཕུ་ཐག་གཅོད་ལུགས་དབུ་མ་ནས་འབྱུང་བ་ལས་ལྷག་པོ་མེད་པས། ཐེག་པ་འདི་དང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཐེག་པ་གཉིས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་མཆོག་དམན་མེད་དོ། །ངེས་རྒྱུའི་དོན་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་ངེས་བྱེད་ཀྱི་བློ་ལ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེ་བས་སྟོང་ཉིད་ངེས་པའི་སྟོབས་འདྲ་བ་ཡུལ་ཅན་གཞན་གང་གིས་ངེས་པ་ལ་ མེད་པས། སྟོང་པ་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་ཐབས་བདེ་བས
Chinese
「贪欲」被称为「行为」。将色蕴和心识分开观察，确定其无自性，是为智慧。从何种方便产生利益众生之事的，将大贪欲与俱生乐结合，称为慈悲。如水与奶混合一般，以二取无别的行相，二者结合是为何物？被称为智慧方便。如水与奶混合一般结合。也就是说，仅仅是证成有法，就已经成立了其自身的空性和本体无别，因此不需要做无别的瑜伽。同样，也不需要以乐来增益另一个证悟空性的智慧，或者在生起乐之后，再以另一个空性见解来增益。因为，例如布施等虽然被无我见所摄持，但布施等本身并不会生起为该见解的本体。证悟空性和乐二者，不会互相成为对方的本体。那么应该如何做呢？以有境识俱生乐的本体所生起的，如实无谬地证悟境空性的意义，将境与有境结合，就是结合乐空无别。也就是说，在实义俱生之时，境与有境二者如奶水交融一般，成为一体，细微的二取显现也是清净的。在尚未生起实义俱生之前，因为没有现量证悟真如，所以必须以信解作意来趣入真如，仅仅是信解为一体而已。既然与境空性结合的方式是如此，那么证悟空性的智慧和乐二者，本体无别结合的方式，就是二者的智慧生起为本体无别的同一类。由于抉择空性的究竟之处，没有超过中观的说法，因此，此乘与般若乘二者，在空性见解上没有高下之分。虽然所决定的意义相同，但是对于能决定的智慧来说，以俱生乐来确定空性的力量，是其他任何有境所不能比拟的。虽然在空性上没有差别，但以方便乐
English
"Attachment" is known as "action." Separating and examining form and mind, determining their lack of inherent existence, is wisdom. From what means does the benefit of beings arise? Combining great attachment with the bliss born together is called compassion. Like mixing water and milk, with the aspect of non-duality, what is the combination of the two? It is known as wisdom and means. It is done as it is said to combine like mixing water and milk. That is, merely establishing the subject of the dharma, it has already been established that its own emptiness and essence are inseparable, so there is no need to do inseparable yoga. Similarly, there is no need to enrich another wisdom that realizes emptiness with bliss, or to enrich it with another view of emptiness after generating bliss. Because, for example, although generosity and so on are grasped by the view of selflessness, generosity and so on themselves do not arise as the essence of that view. The realization of emptiness and bliss do not become each other's essence. So how should it be done? With the arising of the object-possessing consciousness as the essence of co-emergent bliss, the meaning of the object emptiness is realized without error, and the combination of object and object-possessor is the combination of bliss and emptiness inseparable. That is, at the time of the actual co-emergence, the object and object-possessor become one taste like milk and water, and even the subtle appearance of duality is pure. Before the actual co-emergence has arisen, because the suchness has not been directly realized, it is necessary to enter the suchness with faith and attention, and it is only faith that it is one. Since the way to combine with the emptiness of the object is like this, the way to combine the wisdom of realizing emptiness and the two essences of bliss is that the wisdom of the two arises as the same category of essence inseparable. Since there is no saying beyond the Madhyamaka in determining the ultimate point of emptiness, there is no difference between this vehicle and the Perfection Vehicle in the view of emptiness. Although the meaning to be determined is the same, for the wisdom that can determine, the power of determining emptiness with co-emergent bliss is unmatched by any other object-possessor. Although there is no difference in emptiness, with skillful bliss
Tibetan
་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་གསུངས་སོ། །བདག་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་ཕུ་ཐག་ཆོད་པ་མ་ངེས་ན་འཁོར་བ་ལས་མི་གྲོལ་ལ། ངེས་བྱེད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་མ་སྐྱེས་ན་སྔགས་ཀྱི་ལམ་མཆོག་གི་གནད་མེད་པས་རེ་རེས་མི་ཆོག་གི་གཉིས་ཀ་དགོས་པར་གསུངས་ཏེ། ས་ར་ཧས། སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཞུགས་པས། །དེས་ནི་ལམ་མཆོག་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྙིང་རྗེ་འབའ་ཞིག་བསྒོམས་ན་ཡང༌། །འཁོར་བ་འདིར་གནས་ཐར་པ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །གང་ཡང་གཉིས་པོ་སྦྱོར་བར་ནུས་པ་དེ། །འཁོར་བར་མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་མི་གནས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་དྷོ་ཧ་ལས་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལམ་གྱི་སྙིང་པོར་འཆད་པས། འདིའི་སྙིང་རྗེ་ཡང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་ན་རྣམ་རྟོག་རགས་པ་རྣམས་ལོག་ནས་སེམས་གཡོ་མེད་དུ་གནས་པ་ངང་གིས་འབྱུང་བས། བདེ་བ་ཉིད་ཡུལ་གང་ལ་ཡང་མི་འཕྲོ་བར་མི་རྟོག་པ་སྒོམ་པ་ཙམ་སྟོང་པ་སྒོམ་པའི་དོན་ཡིན་ན། བདེ་བ་འབའ་ཞིག་བསྒོམས་ན་འཁོར་བ་ལས་མི་གྲོལ་བར་འཆད་པ་མི་རིགས་པས། བདག་མེད་པའི་དོན་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ངེས་ཤེས་སྐྱོང་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེ་བས་བདག་མེད་པའི་དོན་ངེས་པར་བྱས་པའི་ངེས་ཤེས་སྐྱོང་བ་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་ཡིན་ན། སཾ་བྷུ་ ཊ་ལས། སྟོང་པ་བསྒོམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། །སྟོང་མིན་བསྒོམ་པར་མི་བྱའོ། །སྟོང་པ་མི་སྤང་རྣལ་འབྱོར་པས། །སྟོང་མིན་ཡོངས་སུ་མི་སྤང་ངོ༌། །སྟོང་དང་སྟོང་མིན་བཟུང་བ་ལས། །རྟོག་པ་ཉུང་མིན་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཡོངས་སུ་སྤངས་ན་ཀུན་རྟོག་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཡོངས་སུ་སྤང༌། །ཞེས་སྟོང་མི་སྟོང་གང་དུ་ཡང་བཟུང་ནས་བསྒོམ་པར་མི་བྱ་བར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། ལུང་དེའི་དོན་ནི་མན་ངག་སྙེ་མ་ལས་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པས་སྟོང་པས་རྟག་པའི་མཐའ་སྤངས་ཤིང༌། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པས་མི་སྟོང་པས་ཆད་པའི་མཐའ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པས་སྟོང་པ་དང༌། དོན་དམ་དུ་ཡོད་པས་མི་སྟོང་པར་བཟུང་ནས་སྒོམ་པ་བཀག་པ་དང༌། གཟུགས་སོགས་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པས། དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་སྤོང་བ་མི་རིགས་པར་བཤད་དོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པར་མི་སྟོང་པར་འཛིན་པ་དང༌། ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་སྟོང་པར་བཟུང་བ་ལས་མཐར་འཛིན་
Chinese
尤其殊胜地宣说了。如果不能彻底确定无我的空性，就不能从轮回中解脱。如果不能生起能确定它的俱生乐，就没有密咒殊胜道的要点，因此不能只修一个，而是需要两个都修，如萨ra哈说：若离悲心而入空性，则不能获得殊胜道。然而，如果只修悲心，就会停留在轮回中，无法获得解脱。如果能够结合两者，就不会停留在轮回中，也不会停留在涅槃中。这样宣说了，dhoha中则宣说俱生智慧本身是道的精华，因此这里的悲心也是俱生乐。如前所说，生起俱生乐时，粗大的分别念自然消失，心自然安住于无动摇的状态。快乐本身不散乱于任何对境，仅仅修不分别就是修空性的意义。如果只修快乐就不能从轮回中解脱的说法是不合理的，因此必须培养对无我之义的正确理解。第二，如果通过俱生乐确定无我之义的定解就是修空性，那么sam bhuta中说：不应修空性，也不应修非空性。瑜伽士不应舍弃空性，也不应完全舍弃非空性。执着空与非空，会产生不少分别念。如果完全舍弃，就会产生一切分别念，因此应该完全舍弃两者。这样说了，与执着空与非空都不应修的说法相矛盾，如果这样问。那么，该经文的意义在《口诀穗》中这样解释：色等在胜义中存在，因此空性断除了常边的执着，在世俗中存在，因此非空断除了断边的执着，因此禁止执着于世俗中存在所以是空性，胜义中存在所以是非空而进行修习。色等在胜义中无自性本身就是世俗中色等的体性，因此不应舍弃胜义中空性和世俗中非空的体性，这样解释了。因此，执着胜义中非空，以及执着名言中不存在的空性，会导致执着
English
It is said to be particularly excellent. If the emptiness of selflessness is not definitively determined, one cannot be liberated from samsara. If the co-emergent bliss that ascertains it is not generated, then there is no essential point of the supreme path of mantra, so one alone is not sufficient, both are necessary. As Sarahas said: 'Entering emptiness without compassion, one will not attain the supreme path. However, if one only cultivates compassion, one will remain in this samsara and will not attain liberation. Whoever is able to unite these two will not remain in samsara, nor will they remain in nirvana.' Thus it is said, and in the Dohas, the co-emergent wisdom itself is taught as the essence of the path, so the compassion here is also co-emergent bliss. As previously explained, when co-emergent bliss arises, gross conceptual thoughts naturally cease, and the mind naturally abides in an unwavering state. Since bliss itself does not scatter to any object, merely meditating on non-conceptualization is the meaning of meditating on emptiness. It is unreasonable to say that one cannot be liberated from samsara by meditating on bliss alone, so one must cultivate a correct understanding of the meaning of selflessness. Secondly, if the definitive understanding that ascertains the meaning of selflessness through co-emergent bliss is meditating on emptiness, then Sambhuta says: 'One should not meditate on emptiness, nor should one meditate on non-emptiness. A yogi should not abandon emptiness, nor should one completely abandon non-emptiness. From grasping emptiness and non-emptiness, many conceptual thoughts will arise. If one completely abandons them, all conceptual thoughts will arise, therefore one should completely abandon both.' Thus it is said that one should not meditate by grasping either emptiness or non-emptiness, which seems contradictory. The meaning of that scripture is explained in the 'Ear of Instructions' as follows: Forms and so on exist ultimately, so emptiness abandons the extreme of permanence, and they exist conventionally, so non-emptiness abandons the extreme of nihilism. Therefore, it is forbidden to meditate by grasping that they exist conventionally, so they are empty, and they exist ultimately, so they are non-empty. The very nature of forms and so on being without inherent existence ultimately is the nature of forms and so on conventionally. Therefore, it is explained that it is unreasonable to abandon the nature of emptiness ultimately and non-emptiness conventionally. Therefore, grasping non-emptiness ultimately and grasping emptiness that does not exist nominally will lead to grasping