Tibetan
དྲན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་གཡོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་འབྱུང་བདེའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་རྟོག་གཡོ་བའི་རླུང་ཐིམ་པ་ན་མར་མེ་འབར་བ་ལྟ་བུའི་རྟགས་འཆར་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་འཆར་བའི་སྣང་བ་ནི། སྟོན་གྱི་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་པའི་ཚེ་མཚན་མོ་ཟླ་བ་ཤར་བའི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ། ཤིན་ཏུ་དྭངས་ཤིང་སྟོང་སང་ངེ་བ་ལ། འོད་ཀྱི་སྣང་བ་དཀར་པོའི་རྣམ་པ་གཅིག་འཆར་ལ། དེ་མ་གཏོགས་པའི་གཉིས་སྣང་རགས་པ་གང་ཡང་མི་འཆར་རོ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ ཟླ་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་ཀྱང༌། དེས་ནམ་མཁའ་མི་སྒྲིབ་པར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་འོད་སྣང་དཀར་པོའི་རྣམ་པ་ཤར་བ་དེས་ནམ་མཁའ་དག་པ་ལྟ་བུའི་སྟོང་གསལ་དེ་མི་སྒྲིབ་པར་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་སྣང་བ་དེ་བསྡུས་པའི་འོག་ཏུ་སྣང་བ་མཆེད་པ་ཤར་བ་ན། སྟོན་གྱི་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་ལ་ཉི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ། སྔ་མ་ལས་ཀྱང་ཆེས་དྭངས་པའི་སྟོང་སང་ངེ་བ་ལ་དམར་པོའམ། དམར་སེར་གྱི་རྣམ་པ་འཆར་ཏེ་ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་སྣང་བ་དེ་ཡང་བསྡུས་པའི་འོག་ཏུ་ཉེར་ཐོབ་ཤར་བ་ན་རླུང་འགག་པ་ཆེར་སོང་བས་ཡུལ་སྣང་ནི། སྟོང་སྣང་ལ་མཚམས་ཀྱི་སྨག་གིས་ཁྱབ་པ་འདྲ་བའི་ནག་པོའི་རྣམ་པ་འཆར་ལ། ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་ཉམས་ནས་དྲན་མེད་དུ་འགྲོ་སྟེ་སྐྱོན་ཅན་གྱི་དྲན་པ་ཉམས་པ་མིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ནི་འཆི་བའི་དུས་སུ་རྫོགས་པར་འཆར་ལ། གཉིད་ཀྱི་དུས་སུ་སྣ་བུག་གི་རྒྱུ་བ་མི་ལྡོག་པས་ཆ་འདྲ་ཙམ་འཆར་རོ། །ལམ་དུས་སུ་ནི་སྙིང་གའི་དྷཱུ་ཏིའར་རླུང་བཙུད་ནས་ཐིམ་པ་ལ་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཚང་བར་འཆར་ལ། གཞན་དུ་ཐིམ་པ་ལ་དེའི་ཚོད་ཙམ་མི་འཆར་རོ། །དེ་གསུམ་ལ་ཡང་གོམས་པ་ཤས་ཆེ་ཆུང་དང༌། རླུང་འདུ་ཕུལ་དང་ཐིམ་པ་ཤས་ཆེ་ཆུང་གི་དབང་གིས་ཡུལ་སྣང་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་དང༌། སྲབ་འཐུག་དང༌། གནས་ཡུན་རིང་ཐུང་སོགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཞིག་འབྱུང་ངོ༌། །རླུང་སྒོམ་པ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྣང་བ་དང་པོ་གཉིས་སྔོན་དུ་མ་ཤར་ བར། ནག་ཐུམ་གྱིས་འགྲོ་བའི་དྲན་མེད་འོང་བ་ནི་ཉེར་ཐོབ་མིན་ནོ། །དེ་འདྲ་བའི་སྟོང་པ་གསུམ་གྱི་སྒྱུ་ལུས་ཐོབ་ནས་དོན་གྱི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་མ་བྱས་བར་དང༌། དོན་གྱི་འོད་གསལ་ལས་ལུགས་ལྡོག་ཏུ་ལངས་པའི་སྐབས་དང༌། སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་ནས་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་མ་ཐོབ་པའི་བར་དུ་ཡང་འབྱུང་མོད་ཀྱང་སེམས་དབེན་མིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་དབེན་མ་ཐོབ་པའི་གོང་དུ་ཡང་སྟོང་པ་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་སྟོང་པ་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང༌། སེམས་དབེན་གྱི་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱབ་ཆེ་ཆུང་རྣམས་ཕྱེད་པར་བྱའོ། །བོད་སྔ་མ་འགའ་ཞིག་དབང་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་གསུམ་གང་རུང་དུ་སྨྲ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཤེས་པ་དེས་ཡུལ་དང་པོར་བཟུང་བ་ནི་སྣང་བ་དང༌། དེ་ནས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་གསལ་དུ་སོང་བ་མཆེད་པ་དང༌། མཐར་མི་གསལ་བ་འགག་པ་ལ་ཕྱོགས་པ་ཉེར་ཐོབ་ཏུ་འདོད་དོ། །འདི་ནི་རྩ་བ་དང་བཤད་པའི་རྒྱུད་དང༌། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་གང་ནས་ཀྱང་མ་བཤད་ལ། སྤྱོད་བསྡུས་ལས། སྣང་བ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་སྔར་བཞིན་བཤད་པ་དང་ཡང་འགལ་བར་སྣང་ངོ༌། །དེ་ལ་སྔར་སེམས་ཡིད་རྣམ་ཤེས་གསུམ་དང༌། མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གསུངས་པ་ནི། སྣང་བ་གསུམ་ལ་དེ་དག་གི་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་རེ་ཡོད་པའི་སྒོ་ ནས་ཡིན་གྱི། དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་གསུམ་དུ་སྟོན་པ་མིན་ཏེ་ཡིན་ན་ནི། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་ཡང་སྣང་བར་འགྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་གནོད་པ་མང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་ཉེར་ཐོབ་མུན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དྲན་མེད་དེ་སངས་མ་ཐག །ཐོ་རངས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་འཆར་བ་དམའ་མོ་ནས་ཀྱང་འོང་བ་ཡིན་ན། སེམས་དབེན་གྱི་སྐབས་སུ་ཡེ་ཤེས་གསུམ་སྐྱེ་ཚུལ་བསྟན་གྱི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་མི་སྟོན་པ་ཅི་ཡིན་སྙམ་ན། བདེན་ཏེ་དེ་ནི་སྒྱུ་ལུས་མན་ཆད་དུ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་དགོངས་ནས། སྟོང་པ་གསུམ་དུ་བཤད་ཀྱི་དཔེའི་འོད་གསལ་མི་སྐྱེ་བ་མིན་ནོ། །འོ་ན་ཡེ་ཤེས་གསུམ་དུ་བྱས་པའི་ཚེ་དཔེའི་འོད་གསལ་གང་དུ་སྡུད་སྙམ་ན། ཉེར་ཐོབ་ཏུ་སྡུད་དེ་འདི་ལྟར་ཉེར་ཐོབ་ཀྱི་དང་པོར་མུན་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་དྲན་པ་མ་ཉམས་པ་གཅིག་དང༌། བར་དུ་དྲན་མེད་དུ་སོང་བ་གཅིག་དང༌། མཐར་དྲན་མེད་སངས་ནས་སློང་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་འདྲ་བ་གཅིག་འོང་ངོ༌། །དཔེའི་འོད་གསལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་བྱས་ནས་སྟོང་པ་བཞི་བྱེད་ན་དང་པོ་གཉིས་སྟོང་ཆེན་དུ་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེད་ཚུལ་ནི། རིམ་ལྔ་ལས། །རྡོ་རྗེ་བཟླས་གནས་རྣལ་འབྱོར་པ། །སེམས་ལ་དམིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ཞེས་རྡོར་བཟླས་ཀྱིས་སེམས་དབེན་གྱི་སྟོང་པ་འདྲེན་པར་གསུངས་ཀྱང༌། ཇི་ལྟར་འདྲེན་མི་གསལ་ལོ། །སྤྱོད་བསྡུས་ལས་ཀྱང༌། ངག་དབེན་ལ་ གནས་ནས་སེམས་དབེན་འཐོབ་པ་དང༌། ངག་དབེན་མེད་ན་སེམས་དབེན་མི་སྐྱེ་བར་གསུངས་ཀྱང༌། སྐབས་དེར་དེ་ལས་སེམས་དབེན
Chinese
的确，据说无忆即是不动摇的禅定。如此，当念头摇动的风平息时，会出现如灯燃烧般的征兆。此后出现的景象，如同秋季晴朗的夜空中月光普照，极其清澈空旷，呈现出一种白色的光芒，除此之外，不会显现任何粗大的二元对立。例如，如同月光遍布天空，却不遮蔽天空的景象一样，此处显现的白色光芒，也不会遮蔽如同天空般清净的空明。之后，当该景象收摄，显现出增长的景象时，如同秋季晴朗的天空中阳光普照，比之前更加清澈空旷，呈现出红色或红黄色的景象，其余与之前相同。之后，当该景象也收摄，显现出近得时，由于气息停止得更多，因此外境的显现，呈现出如同空旷中被黄昏笼罩般的黑色景象，主观的记忆消失，进入无忆状态，但并非是带有缺陷的记忆消失。这些在死亡时会完整显现，在睡眠时，由于鼻孔的气息没有停止，只会显现相似的部分。在道位时，通过将气息纳入心间的dhūti（梵文罗马拟音，中脉）并使其融入，会完整显现所有征兆，在其他融入时，不会显现那么多。这三种情况，也会由于串习的程度、气息融入的程度不同，导致外境的显现大小、浓淡、持续时间长短等有所不同。在修习气息等时，如果前两个景象没有先显现，就直接进入黑暗的无忆状态，那不是近得。获得如此的三空幻身，在尚未证悟真实光明之前，以及从真实光明中逆转升起的阶段，以及获得有学双运，在尚未获得无学双运之前，也会出现，但如同未获得心寂一样，在未获得心寂之前，也会生起三空的智慧，因此三空之
English
Indeed, it is said that non-recollection is the unwavering samadhi. Thus, when the wind of moving thoughts subsides, signs like a burning lamp appear. The appearance that follows is like the autumn sky, clear and cloudless, filled with the light of the moon rising at night, extremely clear and empty, with a single white light appearing, and no other coarse dualistic appearances arise. For example, just as the moonlight pervades the sky without obscuring it, here too, the appearance of white light does not obscure the emptiness and clarity like the clear sky. Then, when that appearance is withdrawn and the increasing appearance arises, it is like the autumn sky, clear and cloudless, filled with sunlight, even clearer and emptier than before, with a red or reddish-yellow appearance, and the rest is the same as before. Then, when that appearance is also withdrawn and near attainment arises, because the breath stops more, the appearance of the external world is like a black appearance covered by the twilight of the horizon in emptiness, and the memory of the subject fades and goes into non-recollection, but it is not the fading of a flawed memory. These appear completely at the time of death, and at the time of sleep, only similar parts appear because the flow of breath in the nostrils does not reverse. On the path, when the breath is inserted into the dhūti (梵文天城体，梵文罗马拟音，中脉) of the heart and dissolves, all the signs appear completely, but in other dissolutions, that much does not appear. In these three cases, due to the degree of familiarity and the degree of accumulation and dissolution of breath, the size, thickness, and duration of the appearance of the external world vary greatly. When practicing breath meditation, etc., if the first two appearances do not appear first, and a dark, unconscious state comes, that is not near attainment. Having obtained such a threefold empty illusory body, before realizing the actual clear light, and at the stage of reversing and arising from the actual clear light, and after obtaining the learning union and before obtaining the non-learning union, it also occurs, but just as without obtaining mind isolation, before obtaining mind isolation, the wisdom of the three emptinesses also arises, therefore the three emptinesses
Chinese
以及智慧和心寂之空性的智慧的范围大小应当区分。一些古老的藏人说，所有的无分别识，如根识等，都是三种显相中的任何一种。例如，当这个识第一次抓住对象时，是显相；然后，当看到对象的特征变得清晰时，是增长；最后，当不清晰时，趋向于消失，被认为是近得。这在根本和解释的续部以及圣者父子的论著中都没有提到。而且，在《集学论》中，三种显相的定义似乎也与先前所说的相矛盾。因此，先前所说的三种心、意、识以及三种特征等是三种显相的同义词，这是因为三种显相有各自的理由可以使用这些词语。但这并不是说它们都显示为三种显相，如果是这样的话，那么八十种自性也会变成显相，等等，会有很多过失。如果说近得是具有黑暗形象的无意识，一旦醒来，就像黎明时晴朗的天空一样，空性从低处显现，那么，在心寂的时候，既然已经显示了三种智慧的生起方式，为什么不显示一切都是空性呢？确实如此，这是考虑到幻身以下不会生起意义的光明智慧，所以才说了三种空性，而不是说不会生起譬喻的光明。那么，当做了三种智慧的时候，譬喻的光明归于何处呢？归于近得，像这样，近得首先是具有黑暗形象，但没有失去记忆的一个；中间是陷入无意识的一个；最后是从无意识中醒来，脱离了引发的三种缘，就像晴朗的天空一样的一个。如果把所有的譬喻光明都变成空性，然后做四种空性，那么前两种就应该做成大空性。这些智慧的生起方式是：在《五次第》中说：“金刚念诵安住瑜伽士，将获得对心的专注。”虽然说金刚念诵能引出心寂的空性，但是如何引出并不清楚。《集学论》中也说：“安住于语寂，将获得心寂，如果没有语寂，就不会生起心寂。”但是，在那个时候，从那里生起心寂
English
And the scope of wisdom and the wisdom of emptiness of mind isolation, large and small, should be distinguished. Some ancient Tibetans say that all non-conceptual consciousnesses, such as root consciousnesses, are any of the three appearances. For example, when this consciousness first grasps an object, it is appearance; then, when seeing the characteristics of the object become clear, it is increase; and finally, when it is unclear, tending towards cessation, it is considered near attainment. This is not mentioned in the root and explanatory tantras, nor in the treatises of the noble father and sons. Moreover, in the Compendium of Practice, the definition of the three appearances seems to contradict what was said earlier. Therefore, the previously mentioned three minds, intellects, and consciousnesses, as well as the three characteristics, etc., are synonyms for the three appearances, because the three appearances have their respective reasons for using these terms. But this does not mean that they all appear as the three appearances; if so, then the eighty natures would also become appearances, etc., and there would be many faults. If it is said that near attainment is an unconsciousness with a dark image, and as soon as it awakens, like the clear sky at dawn, emptiness arises from below, then, during mind isolation, since the way of arising of the three wisdoms has been shown, why is it not shown that everything is emptiness? Indeed, this is considering that the wisdom of meaning luminosity does not arise below the illusory body, so the three emptinesses are spoken of, not that the exemplary luminosity does not arise. Then, when the three wisdoms are made, where does the exemplary luminosity go? It is gathered into near attainment; like this, near attainment is first one that has a dark image but has not lost memory; in the middle is one that has fallen into unconsciousness; and finally, one that awakens from unconsciousness, free from the three conditions that cause it, like a clear sky. If all the exemplary luminosity is made into emptiness, and then four emptinesses are made, then the first two should be made into great emptiness. The way these wisdoms arise is: In the Five Stages, it says: "The Vajra recitation abiding yogi, will obtain focus on the mind." Although it is said that Vajra recitation can draw out the emptiness of mind isolation, it is not clear how it draws it out. The Compendium of Practice also says: "Abiding in speech isolation, one will obtain mind isolation, and if there is no speech isolation, mind isolation will not arise." But, at that time, mind isolation arises from there.