Tibetan
ཕྱེད་པ་གནད་དུ་ཟབ། དྲི་བ་བཞི་པ་འདི་སྐད་དོ། །སེམས་ཅན་གསར་སྐྱེས་ ཡོད་དམ་མེད། །ཡོད་ན་འཁོར་བ་མཐའ་ཅན་འགལ། །མེད་ན་གང་ཟག་དཔག་མེད་པ། །གྲོལ་ཙམ་སེམས་ཅན་ཉུང་གྲོལ་རིགས། །དེ་ཡི་ལན་དུ་འདི་བརྗོད་དོ། །ཇི་སྲིད་ནམ་མཁས་གང་ཁྱབ་པ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་ཁྱབ། །དེ་སྲིད་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེས་ཁྱབ། །འགྲོ་བས་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ཀུན་ཏུ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །རྣམ་པར་ཁྱབ་པ་འཁོར་བའི་ཆོས། །དེ་ཕྱིར་འདི་འདྲའི་དགག་བསྒྲུབ་ནི། །བྱ་ལོང་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཚོལ་འདྲ། །རྒྱུད་རྒྱལ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་ལས། །ཨེ་མ་ཧོ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལས། །རང་རང་རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱིས་སྤྲུལ། །སྣ་ཚོགས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །གནས་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ། །བདག་དང་བདག་གིར་སོ་སོར་འཛིན། །སུས་ཀྱང་མ་བཅིངས་བཅིང་མེད་དེ། །བཅིང་བར་བྱ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྣམ་རྟོག་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིས། །ནན་གྱིས་མཁའ་ལ་མདུད་པའོ། །བཅིང་མེད་རྣམ་པར་གྲོལ་མེད་པ། །ཞེས་གསུངས་དེ་ཕྱིར་རིག་པའི་དབྱིངས། །མཚུངས་ལྡན་ལྷན་སྐྱེས་མ་རིག་པས། །བསྒྲིབ་དང་སྒྲིབ་བྱེད་དག་པ་ལ། །རང་ངོར་འཁྲུལ་གྲོལ་ཐ་སྙད་བཏགས། །སྤྱི་ཚན་འཁོར་བ་ཐོག་མཐའི་ཚད། །རྒྱལ་བའི་ལྗགས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྗོད་ དཀའ། །སྔོན་ཚེ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ལ། །འཁོར་བའི་ཐོག་མཐའ་ཞུས་པ་ན། །ཅང་མི་གསུང་བས་ལན་བཏབ་བོ། །འོན་ཀྱང་དགེ་སྡིག་ལས་འབྲས་ཀྱིས། །ཕན་གནོད་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཚོགས་གཉིས་བསགས་པའི་ནུས་མཐུ་ལས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཉེར་ཟད་ཅིང་། །སྟོང་ཉིད་ཀློང་དུ་གྱུར་བའི་ཚེ། །རང་ངོར་འཁོར་བ་གཏན་སྟོངས་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་འདི་འདྲ་ཤེས་འདོད་ན། །མང་པོ་འདི་འདྲ་མི་སྨྲ་བར། །དུས་གསུམ་རྟོག་པ་ཁ་ཡན་ཏུ། །གློད་དེ་འོད་གསལ་ངང་ལ་ཞོག། འཁོར་བའི་ཐོག་མཐའ་འཇིག་པ་ལ། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཁོ་བོས་རྟོགས། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་དྲི་བ་ལྔ་པ་རུ། །ཀུན་གཞི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་མི་གཅིག །གཅིག་ན་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་འགྱུར། །དང་པོ་ཀུན་གཞིའི་རྒྱུ་ཡོད་ཕྱིར། །མི་གཅིག་འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་གཞིར། །བཤད་པ་དེ་ཉིད་འགལ་བར་འགྱུར། །ཅེས་བརྒལ་དེ་ལན་སྤྱི་དང་ནི། །བྱེ་བྲག་གཉིས་སུ་གདབ་པ་ལ། །ཐུན་མོང་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ། །ཀུན་གཞི་ཀུན་གྱི་གཞི་ཡིན་ཏེ། །མྱ་ངན་འདས་པའི་གཞི་མའང་ཡིན། །ཞེས་པའི་རྗོད་བྱེད་ལ་འཁྲུལ་ནས། །ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུར་འདོད་ན་ཡང་། །མདོ་སྡེ་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལས། །ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་དག་པ།
Chinese
一半深入要点。第四个问题是这样说的：新生的有情 存在还是不存在？存在的话，轮回有终结就矛盾了。不存在的话，无量无数的众生，仅仅解脱的众生很少，这不合道理。对于这个问题，这样回答：只要虚空遍及之处，众生之界就遍及。同样，诸佛的慈悲也遍及。在众生遍及的一切地方，业和烦恼以及痛苦，也遍及，这是轮回的规律。因此，像这样的辩论，就像盲人寻找天空的边际一样。出自《续部之王·秘密藏续》中，唉玛霍！出自《如来藏》中，各自的分别念由业所化现，种种的身体和受用，以及处所和痛苦等等，执着为我和我所。没有人束缚，本来就没有束缚，没有可以束缚的事物。以分别念执着为我，就像用力在空中打结一样。没有束缚，也就没有解脱。这样说，因此，智慧的法界，与俱生无明相应，对于遮蔽和能遮蔽的清净，在自显上安立了错乱和解脱的名称。总的来说，轮回的起始和终结的界限，诸佛的舌头也难以言说。过去世，有人向释迦牟尼佛请问轮回的起始和终结，佛陀没有回答。然而，善恶业果不会没有利益和损害，通过积累二资粮的力量，业和烦恼逐渐耗尽，当融入空性之中时，自显的轮回就会彻底消失。因此，如果想了解这些，不要说这么多，将过去、现在、未来的分别念放开，安住在光明之中。对于轮回的起始和终结的消失，我确信无疑。如是说。接下来是第五个问题：阿赖耶识和智慧是一还是不是一？如果是一，那么佛就会变成众生。首先，因为阿赖耶识有因，如果不是一，那么作为轮回和涅槃之基础的说法，本身就存在矛盾。这样辩驳，对此，从共同和特殊两个方面来回答。一些共同的观点是这样说的：阿赖耶识是万物的基础，也是涅槃的基础。对于“涅槃的基础”这个表达产生误解，如果认为阿赖耶识是法身，那么，《密集布置经》中说：清净的月亮轮圆
English
Half of it goes deep into the key points. The fourth question is as follows: Are newly born sentient beings existent or nonexistent? If they exist, it contradicts the idea of cyclic existence having an end. If they don't exist, then the countless beings, with only a few attaining liberation, seems unreasonable. In response to this question, it is said: As far as the sky extends, so does the realm of sentient beings. Likewise, the compassion of the Buddhas extends. In all places pervaded by beings, karma, afflictions, and suffering also pervade, which is the nature of cyclic existence. Therefore, such debates are like a blind person searching for the edge of the sky. From the Guhyagarbha Tantra, the King of Tantras: Emaho! From the Tathagatagarbha, the various thoughts are emanated by karma, the diverse bodies and enjoyments, as well as places and sufferings, etc., are grasped as self and what belongs to self. No one is bound, there is no bondage, and there is nothing to be bound. By grasping thoughts as self, it is like forcefully tying a knot in the sky. There is no bondage, and therefore no liberation. Thus it is said, therefore, the realm of wisdom, corresponding with co-emergent ignorance, on the purity of obscuration and what obscures, the names of confusion and liberation are applied on their own manifestation. In general, the limits of the beginning and end of cyclic existence are difficult for even the tongues of the Buddhas to express. In the past, when someone asked Shakyamuni Buddha about the beginning and end of cyclic existence, the Buddha did not answer. However, the results of good and bad karma are not without benefit and harm. Through the power of accumulating the two accumulations, karma and afflictions gradually diminish, and when merged into emptiness, cyclic existence in its own manifestation will completely disappear. Therefore, if you want to understand these, do not say so much, release the thoughts of the past, present, and future, and rest in the state of clear light. I am certain without doubt about the disappearance of the beginning and end of cyclic existence. Thus it is said. Next is the fifth question: Are the Alaya consciousness and wisdom one or not one? If they are one, then a Buddha would become a sentient being. First, because the Alaya consciousness has a cause, if they are not one, then the statement that it is the basis of cyclic existence and nirvana is contradictory. Thus argued, in response to this, answer from both common and specific aspects. Some common views say this: The Alaya consciousness is the basis of all things, and also the basis of nirvana. Misunderstanding the expression "basis of nirvana", if one thinks that the Alaya consciousness is the Dharmakaya, then, the Dense Array Sutra says: The pure moon disc
Tibetan
།རྟག་ཏུ་དྲི་མེད་ཡོངས་ གང་ཡང་། །ཆོས་ཀྱི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་ན། །ཟླ་བ་སྐྱེ་འབྲིར་རྣམ་པར་རྟོག། དེ་བཞིན་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ཡང་། །རྟག་ཏུ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཅན། །སྙིང་པོ་དེ་ལ་ཀུན་གཞིའི་སྒྲས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པར་མཛད། །དེ་ཉིད་མི་ཤེས་བྱིས་པ་རྣམས། །བག་ཆགས་དབང་གིས་ཀུན་གཞི་ཡང་། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་དང་། །ལས་ཞེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་མཐོང་། །རང་བཞིན་དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད། །ཡོན་ཏན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་འདྲ། །འཕོ་བ་མེད་ཅིང་འགྱུར་བ་མེད། །དེ་ལྟར་ཡོངས་ཤེས་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཅེས་གསུངས་དེ་ཕྱིར་འཆིང་གྲོལ་གྱི། །རྣམ་པས་ཀུན་གཞི་གནས་འགྱུར་བ། །ཡེ་ཤེས་ཉིད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུར་འདོད་པ་ནི། །ལམ་དང་བྲལ་བའི་རྨོངས་པ་ཡིན། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་རྒྱུད་སྡེའི་སྙིང་། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནས། །ལན་གྱི་རིམ་པ་འདི་ལྟར་གདབ། །རིག་པ་རང་ཤར་རྒྱུད་སྡེ་ལས། །ལ་ལ་ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུར་འདོད། །དེ་ལ་ལན་གདབ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་གཞིའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟར་ཡིན། །དེ་ནས་དེ་ཡི་ལན་སྨྲས་པ། །ཐམས་ཅད་རྫོགས་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་ཡིན། །དེ་ནས་དྲིས་པའི་ཚིག་གིས་ལྡོག། སངས་རྒྱས་འགྱུར་བ་ཡོད་པར་རིགས། ། ཀུན་གཞི་སྣ་ཚོགས་འཆང་བའི་ཕྱིར། །དེ་ལས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་སེམས་ཅན་རིགས། །ཅི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །ཡང་ན་རེས་འཇོག་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཅེས་སོགས་བརྒལ་ལན་ཚུལ་གྱིས་མཐར། །ཀུན་གཞི་རྣམ་རྟོག་འཛིན་པ་ལ། །སྣ་ཚོགས་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པས་བསླད། །ཀུན་གཞི་མ་རིག་དངོས་པོ་ཡིན། །ཞེས་པས་མ་རིག་ཀུན་གཞི་དང་། །རིག་པ་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཅན། །ཐ་དད་ནང་ནས་རྫས་འགལ་དང་། །ལན་ཅིག་མིན་པར་བསྟན་ནས་ཀྱང་། །རྒྱ་མཚོ་དང་ནི་གྲུ་བ་ཡི། །དཔེར་བརྗོད་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན། །འགྲེལ་ཚུལ་རྣམས་གྲངས་མང་ན་ཡང་། །གྲུབ་མཐའ་རྒྱ་མཚོའི་མཐར་སོན་ཞིང་། །ལུང་དང་རིག་པའི་སྙིང་པོ་ཅན། །ཀུན་བཟང་དགོངས་པའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ། །མངའ་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན། །སྲིད་ན་འགྲན་གྱིས་ཟླ་བྲལ་བ། །ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་འདི་ལྟར་བཞེད། །ཆོས་སྐུ་གདོད་ནས་དག་པ་ལ། །དྲི་མ་ཡོད་དུ་མ་མྱོང་བས། །དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱ་མཚོ་མཚུངས། །དེ་རུ་བཙན་ས་ཟིན་གྱུར་ན། །དག་པ་ཉིས་ལྡན་སངས་རྒྱས་ཡིན། །ཀུན་གཞིའི་ཁམས་ནི་རྒྱ་མཚོའི་སྟེང་། །ཚོང་པ་གྲུ་ནང་ཞུགས་པ་ལྟར། །ཐོག་མའི་དབྱིངས་ལས་འཁྲུལ་ བ
Chinese
总是无垢且圆满， 无论何者，因法的力量于世间， 视月亮为新生或亏损。同样，究竟的阿赖耶识， 总是具有如来藏。对于那个藏性，以阿赖耶识之名， 如来已开示。不了解此理的孩童们， 因习气之力，阿赖耶识也， 被视为具有各种苦乐， 并被普遍视为业和烦恼。自性清净且无垢， 功德如如意宝珠。没有变迁且不变异， 如是通达便能彻底解脱。 如是说，因此，以束缚和解脱的 方式，阿赖耶识的处所发生转变， 因为被说成是智慧本身， 所以认为阿赖耶识是法身， 乃是背离正道的愚昧。 无上密续之精华， 自性大圆满中， 如此安立答辩之次第： 《觉性自显续》中， 有些人认为阿赖耶识是法身。 为了阐释对此的答辩， 阿赖耶识的体性是这样的。 之后，宣说对此的答复： 因圆满一切故为阿赖耶识。 之后，以提问之语进行反驳： 佛陀有变化的道理吗？ 因阿赖耶识持有各种事物， 从中圆满一切之故， 众生之界即是佛陀。 为何圆满一切之故？ 或者会变成轮番交替？ 如是等等，以辩驳方式最终， 对于执持阿赖耶识分别念者， 以各种错乱之识加以欺骗。 阿赖耶识是无明之事物。 如是，无明阿赖耶识和， 觉性智慧之藏， 从不同之中，作为实体相违， 并且并非一次性地显示之后， 以海洋和船夫的， 譬喻本身所说的意义。 解释的方式虽然众多， 却穷尽了宗派之海的边际， 具有教证和理证的精华。 于普贤（梵文：समन्तभद्र，Samantabhadra，汉语字面意思：普贤）之意之王政， 掌握自在的一切智者， 世间无与伦比者， 龙钦饶绛如此认为： 法身从初始即清净， 从未有过任何垢染， 法界自性犹如大海。 于此稳固立足之时， 即是二重清净之佛陀。 阿赖耶识之界犹如海上， 商人进入船中一样， 从初始法界中迷
English
Always immaculate and complete, Whatever it may be, due to the power of Dharma in the world, Perceiving the moon as waxing or waning. Likewise, the ultimate Alaya-vijnana, Always possessing the Tathagatagarbha. For that essence, by the name Alaya-vijnana, The Tathagata has taught. Those children who do not understand this, Due to the power of habits, the Alaya-vijnana also, Is seen as having various joys and sufferings, And is commonly seen as karma and afflictions. Its nature is pure and immaculate, Its qualities are like a wish-fulfilling jewel. Without change and without alteration, Thus, complete understanding leads to complete liberation. As it is said, therefore, in the manner of bondage and liberation, The place of the Alaya-vijnana changes, Because it is said to be wisdom itself, So, to consider the Alaya-vijnana as the Dharmakaya, Is ignorance that deviates from the path. The essence of the unsurpassed tantras, From the Great Perfection of Self-Nature, Thus, establish the order of replies: In the "Rigpa Rangshar Tantra", Some consider the Alaya-vijnana as the Dharmakaya. In order to explain the reply to this, The nature of the Alaya-vijnana is like this. Then, state the reply to that: Because it perfects all, it is the Alaya-vijnana. Then, refute with the words of a question: Is there a reason for the Buddha to change? Because the Alaya-vijnana holds various things, Because all are perfected from it, The realm of sentient beings is the Buddha itself. Why is it because it perfects all? Or will it become alternating? Thus, and so on, in the manner of refutation, ultimately, For those who hold onto the Alaya-vijnana's conceptual thoughts, It is deceived by various confused consciousnesses. The Alaya-vijnana is an object of ignorance. Thus, the ignorance of Alaya-vijnana and, The essence of awareness and wisdom, From within the differences, as substances that contradict each other, And after showing that it is not a one-time event, With the analogy of the ocean and the boatman, The meaning of what was said. Although there are many ways of explaining, It exhausts the boundaries of the ocean of tenets, Possessing the essence of scripture and reasoning. In the kingdom of Samantabhadra's intention, The omniscient one who wields power, The unparalleled one in the world, Longchen Rabjam thinks like this: The Dharmakaya is pure from the beginning, Having never had any defilements, The nature of the Dharmadhatu is like the ocean. When a firm foothold is gained there, It is the Buddha of twofold purity. The realm of Alaya-vijnana is like the sea, Like a merchant entering a boat, Mistaken from the initial Dharmadhatu