Tibetan
པའི་གནས་མཐོང་ཞིང་ཤེས་པ། ཁམས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་མུན་ནག་སྟུག་པོ་འདྲ་བའི་སྒྲོན་མ་ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་དང༌། ངེས་བརྗོད་ཐེག་པ་གསུམ་ལག་ཏུ་མཆིས་པ་ལྟ་བུའང་གཏོང་བ་དག་གཏི་མུག་གི་གཡུལ་ངོར་ཕམ་པ་ཡིན་ཏེ་ཙནྡྲ་གོ་མིས། འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་མིག་གཅིག་དྲི་མ་མེད་པ་གང༌། །དེ་ནི་ས་རྣམ་གསུམ་པོའི་སྤྱི་མཐུན་སྒྲོན་མ་སྟེ། །བསྟན་པ་བདེ་ལེགས་རྙེད་ནས་གང་ཞིག་འདོར་བ་དེ། །གཏི་མུག་ཤིན་ཏུ་རྨད་བྱུང་དག་གིས་གཙེས་པར་ཟད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་དག་གིས་ གཞུང་འདིའི་ཀླད་ཀྱི་དོན་དང་བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བའི་སྐབས་དབྱེ་ནས་བསླབ་པའི་ལམ་གྱི་གང་ཟག་རྣམས་ཉན་པའི་སྣོད་རུང་དུ་བྱས་པའོ། །ད་ནི་གཞུང་གི་ལུས་དངོས་རྣམ་པར་བཞག་པར་བྱེད་པ་ལ་སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམས་རྩིས་མགོ་རྣམ་པ་ལྔའི་ཆིངས་ཀྱིས་བཅིངས། བསྟན་བཤད་བསྡུ་གསུམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའམ་ཆུ་བབས་སུ་བཀྲལ་ཀྱང་རུང་སྟེ། འགྲེལ་ཚུལ་ལ་ཚིག་འགྲེལ། དོན་འགྲེལ། འབྱེད་འགྲེལ། རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ། དཀའ་འགྲེལ། སྒྲུང་འགྲེལ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་སྟོན་པའི་སྐབས་མ་ངེས་པས་ན་འདིར་ངོ་བོ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་ལ་ཚིག་བསྡེབས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཙོ་བོར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོར་དལ་འབྱོར་གྱི་ཚོམས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་ལྔ། མི་ལུས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ། འགལ་ཟླ་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་བཤད་པ། དལ་འབྱོར་གྱི་རང་བཞིན་ངོས་བཟུང་བ། རྙེད་པར་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ། སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ལྟར་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲོག་དགོན་པ་ནི་ཉེས་པ་མཐའ་དག་གི་སྣོད། སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འོབས། དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་ལྟར་མི་གཙང་ཞིང་ཆོ་ངེས་འདེབས་པའི་གནས་ལ་མིའི་ལུས་རྟེན་འཐོབ་པ་མཐའ་དག་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་ གཙང་མར་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ། རིང་ནས་བཤེས་པ་འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་དུ། །མགོ་དང་ཡན་ལག་བཅད་པས་གདུང་གྱུར་ཅིང༌། །ཕྱིན་ཆད་གདུང་འགྱུར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས། །ད་དུང་མཐོ་རིས་བདེ་ལ་སྲེད་ཅིང་རྨོངས། །ཞེས་པས་གང་དུ་བསྟི་བ་ཙམ་ནས་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་འཐོབ་པ། བྱ་བ་མཐའ་དག་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ། སྡིག་པའི་རང་བཞིན་དང་ཡོངས་སུ་འདྲེས་པ། བྱེད་པ་མང་ལ་འབྲས་བུ་ཉུང་བ། སྙན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་དང་བཅས་པ། ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་ཀྱང་ཡིད་བརྟན་མེད་པ། མང་པོའི་ཁྲོད་དུའང་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ། སོ་མ་བཏང་བའི་ཆུ་སྣོད་ལྟར་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱོགས་མི་འཛིན་པ། མཛའ་བཤེས་དང་ཉེ་དུ་འདྲལ་བ། སྔོན་ཆད་ཀྱང་མགོ་དང་ཡན་ལག་གཅད་པའི་ལས་ཚུལ་མཐའ་མི་ཐུག་པ་མྱོང་ཟིན་པ། ད་དུང་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་བསྔགས་པར་མ་བྱས་པའི་གནས་སུ་དགེ་སྡིག་གི་འཇུག་ལྡོག་གང་ཡང་མི་ཤེས་པའི་རྨོངས་པ་འདི་དག་ནི་མི་ལུས་ཙམ་པོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་འཁོར་བའི་གནས་ནས་ནམ་ཡང་ཐར་བའི་གོ་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ་ནམ་མཁའ་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་ ལས་ཀྱང༌། གང་དག་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྒྱུས་མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་སྐྱེས། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཚང༌། རྟག་ཏུ་ཆོས་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་ཤེས། མི་དགེ་བའི་ལམ་ལ་མང་དུ་བརྟེན་ཅིང་སྤྱོད་པ་དེ་དག་མིར་གྱུར་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཐ་མར་གྱུར་པ་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་འགྲོ་མུ་མཐའ་མེད་པར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ལམ་སྲོལ་ལ་མ་ཞུགས་པའམ། ཞུགས་ཀྱང་དགེ་སྡིག་འདྲེས་མར་སྤྱོད་པ་དང༌། ཚེ་འདི་འབའ་ཞིག་ལས་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་ཅུང་མི་དྲན་པས་འདུ་འཛི་དང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་གཅིག་ཏུ་ཡིད་གཞོལ་ཞིང་ངེས་འབྱུང་གི་དམ་ལ་མི་འདུ། ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་འབའ་ཞིག་ལ་ཆགས། མངའ་རིས་དང་ལང་ཚོས་རྒྱགས། འདོད་པའི་ཡུལ་ལྔ་ལ་རང་དགར་སྲེད་ཅིང་རྨོངས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་མ་ཏི་ཙི་ཏྲས། དགའ་བར་བགྱིད་པའི་ཡུལ་རྣམས་དང༌། །རྒྱགས་པར་བགྱིད་པའི་ལང་ཚོ་དང༌། །བདག་ཉིད་རང་དགར་སྤྱོད་པ་དེ། །ཀུན་ཏུ་དོན་མེད་བགྱིད་པའི་སྒོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཤིན་ཏུ་མི་བསྲུན་ཞིང་འཕྱར་གཡེང་བ་དེ་དག་གིས་ནི་རེ་ཞིག་ཆོས་ཐོས་པའམ། ཁྱིམ་པའི་རྟགས་སྤངས་པའམ། ངག་ ནས་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ཚོན་པོ་སྒྲོག་ཅིང་རེས་འགའ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཉིད་ནི་སྡིག་པའི་བསམ་སྦྱོར་དང་ཤིན་ཏུ་འདྲེས་ཤིང་རྨོངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ངན་སོང་དུ་འབབ་ཅིང་གཞོལ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ནའང་ངན་འགྲོ་དང༌། མིའི་ལུས་རྟེན་ཙམ་པོ་པ་ལས་ཅུང་ཟད་འཕགས་ཤིང་ཐར་པའི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་ན་མི་ལུས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བརྗོད་དུ་རུང་བའི་ཚུལ། ནམ་མཁའ་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་གང་དག་ཆོས་འདི་པ་དག་ཏུ་མ་ཞུགས་པའམ། ཞུགས་ཀྱང་རུང་སྟེ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་འདྲེས་མར་སྤྱོད་ཅིང་འདུ་འཛི་དང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལྷུར་ལེན་པས། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་མི་བསྲུན་ཞིང་འཕྱར་བ། ངན་སོང་གསུམ་དུ་འབབ་ཅིང་ངན་འགྲོ་གཞོལ་བའི་ལས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང༌། ས
Chinese
能够见到并了解这些情况。就像拥有照亮三界自性黑暗的明灯——三学之道和决定性表达的三乘一样，如果舍弃它们，就是在愚痴的战场上失败。旃扎果弥说：众生唯一的无垢之眼，是三地共同的明灯。获得教法安乐后又舍弃的人，只是被极度愚痴所折磨。如是说。因此， 将本文的要义和立誓写作的章节分开，使修道之人成为堪能听法的法器。现在，为了安置经文的正文，一般来说，所有的论著都以五种算术开端的方式联系在一起。可以用教、说、摄三者来确定，或者像水流一样展开。解释的方式有词句解释、意义解释、区分解释、广义解释、难题解释、故事解释六种，因为讲述的时机不确定，所以这里主要采用广义解释的方式，并体验词句的组合。其中，首先安置暇满的集合，分为五部分：人身分类、宣说八种违品无暇、确定暇满的自性、宣说难以获得的理由、总结本章的意义。第一部分是：如此，轮回痛苦的荒野如同罪恶的容器，是各种出生的深渊，如同大墓地般不洁净且发出哀嚎的地方，获得人身作为所依，并非所有都能成为清净的法器。 长久以来，在熟悉的轮回荒野中，头和肢体被砍断而痛苦，将来也会痛苦，那些隐藏起来的人，仍然贪恋天界的安乐而愚昧。就像这样，仅仅安住其中就会获得痛苦，一切行为都造作罪恶，与罪恶的自性完全混合，所作甚多而成果甚少，伴随着不悦耳的声音，即使获得受用也无法信任，即使在众人之中也伴随着恐惧，如同未倾倒的盛水容器般不容纳功德，与亲友分离，以前也曾...
English
Being able to see and understand these situations. Just like having the lamp that illuminates the darkness of the three realms' nature—the three trainings of the path and the three vehicles of definitive expression—if you abandon them, you are defeated on the battlefield of ignorance. As Chandragomin says: The one stainless eye of all beings, is the common lamp of the three grounds. Whoever abandons the teaching after finding happiness and well-being, is only tormented by extreme ignorance. As it is said. Therefore, separating the essence of this text and the chapter of vowing to write, makes the practitioners of the path into suitable vessels for listening to the Dharma. Now, in order to arrange the actual body of the text, generally all treatises are bound by the ties of five kinds of arithmetic beginnings. It can be determined by teaching, explaining, and summarizing, or unfolded like a flowing stream. There are six ways of explaining: word explanation, meaning explanation, distinction explanation, extensive explanation, difficult point explanation, and story explanation. Since the time for teaching is uncertain, here the main focus is on the extensive explanation method, and experiencing the combination of words. Among them, first, the collection of leisure and endowment is arranged, divided into five parts: classification of human bodies, explanation of the eight obstacles of non-leisure, determination of the nature of leisure and endowment, explanation of the reasons for being difficult to obtain, and summarizing the meaning of this chapter. The first part is: Thus, the wilderness of suffering in samsara is like a container of all evils, a pit of various births, a place that is impure like a great cemetery and emits wails. Obtaining a human body as a basis, not all can become pure vessels of Dharma. For a long time, in the familiar wilderness of samsara, heads and limbs are cut off and suffer, and in the future they will also suffer, those who are hidden still crave the happiness of the heavens and are ignorant. Just like this, merely dwelling in it brings suffering, all actions create evil, completely mixed with the nature of sin, doing much but with little result, accompanied by unpleasant sounds, even if enjoyment is obtained it cannot be trusted, even among many there is fear, like an unemptied water container that does not hold merit, separated from friends and relatives, and in the past also...
Chinese
那些已经体验过肢解的无尽痛苦，并且还将继续遭受鬼怪吞噬之苦，那些圣者们从未赞叹过的状态，那些对善恶取舍一无所知的愚昧之人，被称为“仅仅是人身”，意味着他们永远没有机会从轮回中解脱。正如《虚空宝经》中所说：有些人因前世的善因而转生为人，诸根齐全，常生于行法的国土，却不知业及业果，多依止恶道而行，这些人虽被称为人，实则卑劣，死后将无尽地堕入恶道。同样，那些没有进入佛法正轨，或者即使进入了也善恶混杂地行事，对来世漠不关心，一心沉迷于喧嚣和感官享受，不守持出离之誓，只贪恋世俗享乐，以财富和青春自满，肆意贪恋五欲而愚昧无知的人，正如导师玛帝智扎所说：令人欢喜之境，令人自满之青春，以及随心所欲之行为，皆是徒劳无功之门。正如所说，那些身语意极不调顺、轻浮放荡之人，即使一时听闻佛法，或者舍弃了在家人的装束，或者口中高谈阔论佛法，甚至偶尔也似乎行持善法，但由于他们的行为并不持久，且与罪恶的意图和行为混杂，并且愚昧无知，因此他们仍然会堕入并沉溺于恶道。即便如此，他们也比恶道和仅仅是人身的状态稍微优越一些，并且具有解脱的种子，因此可以被称为具有特殊人身。正如《虚空宝经》中所说：在有情众生中，那些没有进入佛法，或者即使进入了也善恶混杂地行事，沉迷于喧嚣和散乱，身语意不调顺且轻浮放荡，那些将堕入三恶道并沉溺于恶道的人。
English
Those who have experienced the endless suffering of being dismembered, and who will continue to suffer the torment of being devoured by demons, those states never praised by the holy ones, those ignorant ones who know nothing of the acceptance or rejection of good and evil, are called "merely a human body," meaning they never have the opportunity to be liberated from samsara. As it is said in the Sutra of the Precious Sky: Some are born into the human world due to the merit of previous good deeds, their faculties are complete, and they are constantly born in lands where Dharma is practiced, yet they do not understand karma and the ripening of karma. They rely heavily on and practice the path of non-virtue. Although these are called humans, they are ultimately base, for after death they will fall endlessly into the lower realms. Similarly, those who have not entered the path of the teachings, or even if they have, practice a mixture of good and evil, and who, with little thought for the future, are entirely devoted to distractions and the qualities of desire, do not adhere to the vows of renunciation, are attached only to worldly pleasures, are filled with pride in their wealth and youth, and are ignorantly attached to the five objects of desire, as the teacher Mati Citra said: The objects that bring joy, the youth that brings pride, and the actions that are done at will, are all doors to doing meaningless things. As it is said, those whose body, speech, and mind are extremely undisciplined and frivolous, even if they temporarily hear the Dharma, or abandon the appearance of householders, or proclaim eloquent Dharma talks, and even occasionally seem to practice virtuous Dharma, because their actions are not continuous and are greatly mixed with sinful intentions and actions, and because they are ignorant, they will still fall into and be immersed in the lower realms. Even so, they are slightly superior to the lower realms and the state of merely a human body, and because they possess the seed of liberation, they can be called a special human body. As it is said in the Sutra of the Precious Sky: Among sentient beings, those who have not entered this Dharma, or even if they have, practice a mixture of good and evil, indulging in distractions and agitation, whose body, speech, and mind are undisciplined and frivolous, those who will fall into the three lower realms and are destined to be immersed in the lower realms.