Tibetan
ན་རྒྱལ་པོ་ཤ་ནི་པ་ལིས་ཆོས་ཚིག་བཞི་པ་གཅིག་ཐོས་པར་བྱ་བའི་སླད་དུ་ལུས་ལ་མར་མེ་སྟོང་བཙུགས་པ་དང༌། རྒྱལ་པོ་གར་ལིང་གིས་ལུས་ལ་ལྕགས་གཟེར་སྟོང་བཏབ་པའི་སྙིང་སྟོབས་ལ་བསམ་ཞིང་ཐུབ་པའི་དབང་པོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་དཀོན་ནོ། །མིར་སྐྱེ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དཀོན་ནོ། །དལ་འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དཀོན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་དད་པ་ནི་དཀོན་ནོ། །དེ་བས་ན་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་ལ་གུས་པར་བྱས་ཏེ་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ངེས་པར་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རབ་ཏུ་ནུབ་པར་འགྱུར་ལ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འཕྲད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རབ་ ཏུ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་དུས་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་པར་འགྱུར་བ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་གུས་པར་བྱས་ཏེ་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་དོན་ལ་རིག་པ་གཟེངས་བསྟོད་ནས་ཉན་དགོས། མི་འཛིན་པའི་སྐྱོན་ལྔ་ནི། ཚིག་མི་འཛིན་པར་དོན་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་སྐད་ཟེར་ཡང༌། ཚིག་ནོར་ན་དོན་ཡང་ནོར་ནས་འགྲོ་བས་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་ལ་གོ་བ་བསྐྱེད། དོན་མི་འཛིན་པ་ནི་ལ་ལ་ཚིག་གཅིག་པུ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །ཚིག་དེས་བསྟན་པའི་དོན་ལ་མ་སེམས་ན་དགེ་སློང་ལྷས་བྱིན་གྱིས་སྡེ་སྣོད་མང་པོ་བློ་ལ་ཟིན་པ་དང་འདྲ། བརྡ་མ་འཕྲོད་པར་འཛིན་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་དབང་དུ་བགྱིས་ན་དོན་ལ་མིང་བཏགས་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད། དཔེ་ལ་མིང་བཏགས་པ་འགྲེལ་པ་བདེན་གཉིས་ཤིང་རྟ། དེའང་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ནི་བདེན་པ་དག་མཉམ་ཆེན་པོ་ཉིད་པས་རྣམ་མཁྱེན་ཤིང་རྟར་མིང་འགྱུར་བའི་གཞུང་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ལ། གང་ཟག་གིས་བསྐལ་པས་བཏང་ནས་ཐོས་པ་དང༌། བསམ་པ་དང༌། བསྒོམས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཐབས་ལ་མི་རྩོལ་ན་གནས་སྐབས་དང་ མཐར་ཐུག་གི་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པའི་དགོས་པའི་དོན་སྟོར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞི་ལྟ་བ་དང༌། ལམ་བསྒོམ་པ་དང༌། གྲོགས་སྤྱོད་པ་གསུམ་ཚང་ལ་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་བསྡུས་པའི་དོན་དང༌། ཚིག་གི་དོན་གཞུང་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ་འགྲེལ་པས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་དང༌། སྔ་ཕྱི་འབྲེལ་བའི་མཚམས་སྦྱོར་གང་ཟག་གཅིག་ལམ་དུ་འཇུག་པ་ན་ཆོས་ཀྱི་གཞི་འཆའ་བ་ལེའུ་དང་པོ་ནས་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་རྒྱས་པར་བསྟན་ནས། ལེའུ་ཕྱི་མ་གསུམ་གྱིས་རང
Chinese
从前，夏尼巴国王为了听闻一句四字佛法，在身上点燃千盏酥油灯；噶林国王为了听闻佛法，在身上钉入千根铁钉。思维他们的精进，能仁（释迦牟尼佛）说：如来出现是稀有的，转生为人是极稀有的，获得暇满人身是稀有的，对如来教法生起信心是稀有的。因此，应当恒时观察轮回的过患，恭敬地听闻佛法。为什么呢？这里要说明的是，要知道，正法必定会隐没，会失去佛法的光明，智慧的光明会完全隐没，不会遇到善知识，极其恐怖的时代已经临近，会与不具佛法的众生一同相处，因此应当恭敬地听闻佛法。对于这些道理，要提起精神，集中注意力听闻。不执著的五种过失是：虽然说不执著于词句，而着重于意义，但是如果词句有错，意义也会随之出错，因此要依靠词句来理解意义。不执著于意义是指有些人只执著于词句。如果不思考词句所表达的意义，就如同天授比丘一样，虽然能记住许多经藏，却没有意义。不理解文句而执著是指，如果以这部论典来说，将意义命名为“功德宝藏”，将譬喻命名为“二谛车”。而且，果乘（果金刚乘）是清净等性大乐，因此将一切智命名为“车”的论典中，如果有人经过漫长的时间听闻、思维、修习，却不努力去轻松理解其中的方法，就会失去成就暂时和究竟利益的必要意义。同样，如果完整且无误地阐述了基础见、道路修习和道友行为这三者，那么经论的简要意义，以及十三章经文的意义，都由注释广为解释。前后关联的衔接，当一个人进入修行道路时，从第一品到第十品详细地阐述了佛法的基础，后面的三品则
English
In the past, King Shaniba lit a thousand butter lamps on his body to hear a single four-word Dharma phrase; King Galing hammered a thousand iron nails into his body to hear the Dharma. Contemplating their diligence, the Able One (Shakyamuni Buddha) said: The appearance of the Tathagata is rare. Being born as a human is extremely rare. Obtaining a leisure and endowed human body is rare. Generating faith in the Tathagata's teachings is rare. Therefore, one should always contemplate the faults of samsara and listen to the Dharma with reverence. Why? It should be explained here that the true Dharma will surely decline, and the light of the Dharma will be lost. The light of wisdom will completely fade, and one will not encounter virtuous friends. An extremely terrifying time is approaching, and one will associate with sentient beings who do not possess the Dharma. Therefore, one should listen to the Dharma with reverence. One must listen to these reasons with alertness and concentration. The five faults of non-attachment are: Although it is said that one should not be attached to words but focus on the meaning, if the words are wrong, the meaning will also be wrong. Therefore, one should rely on words to understand the meaning. Not being attached to the meaning refers to some people who only cling to words. If one does not contemplate the meaning expressed by the words, it is like the Bhikshu Devadatta, who, although he could memorize many pitakas, did not understand their meaning. Grasping without understanding the language means that, taking this treatise as an example, the meaning is named "Treasury of Qualities," and the metaphor is named "Chariot of the Two Truths." Moreover, the Fruition Vehicle (Fruition Vajrayana) is pure equality and great bliss, so in the treatise where omniscient wisdom is named "Chariot," if someone spends a long time listening, thinking, and meditating but does not strive to easily understand the methods within, they will lose the necessary meaning of achieving temporary and ultimate benefits. Similarly, if the basis of view, the practice of the path, and the behavior of companions are fully and accurately explained, then the concise meaning of the scriptures and the meaning of the thirteen chapters of the text are extensively explained by the commentary. The connection between the beginning and the end, when a person enters the path of practice, the foundation of the Dharma is explained in detail from the first chapter to the tenth chapter, and the last three chapters then
Tibetan
་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པས་ཉིང་དགོས་དང༌། འཕྲོས་དོན་བརྒལ་ལན་དང་བཅས་པས་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཚིག་དོན་གྱི་རྣམ་དབྱེ་ཆ་མ་ཕྱེད་པར་འཛིན་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ནི་འཆད་པ་པོའི་གནས་སྐབས་ལ་སྦྱར་ན་རྣམ་བཤད་རིག་པར། མདོ་དོན་སྨྲ་བར་འདོད་རྣམས་ལ། །མན་ངག་ཅུང་ཟད་སྦྱིན་པར་བྱ། །དེ་ལ་མན་ངག་འདི་ཡིན་ཏེ། །དགོས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་བཅས་དང༌། །བརྒལ་ལན་བཅས་དང་མཚམས་སྦྱོར་བཅས། །ཚིག་དོན་བཅས་ཏེ་བསྙད་པར་བྱ། །ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ལོག་པར་འཛིན་པ་ནི། བསྟན་པའི་ སྲོལ་གཞུང་ལམ་ཚུགས་པར་བཤད་ཀྱང༌། གདམས་ཕྲན་ཀོལ་ལེ་བའི་ཁ་བཟུང་ནས་ཆོས་དོན་གྱི་དབྱིངས་འཇལ་བར་མི་སྤྲོ་བའོ། །མ་ཚང་བར་འཛིན་པ་ནི། གལ་ཆེ་ཆེ་དང་བློ་ལ་འཐད། འཐད་ནས་འཛིན། ཆུང་ཆུང་དང་གནད་དཀའ་ས་ནས་སྒྱིད་ལུག་སྟེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་མ་རྫོགས་པར་བཟུང་བས་རང་གཞན་ལ་ཕན་མི་ཐོགས་པ་དག་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བུང་བས་མེ་ཏོག་གི་བཅུད་ལ་མྱང་བ་བཞིན་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལ་ཉེ་བར་སྤྲོ་བ་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐོག་མ་མེད་ནས་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་ཡི། །རིམས་ཀྱིས་བཏབ་པར་སྨན་ཆེན་བདུད་རྩིའི་རོ། །དམ་ཆོས་ལག་ཏུ་མཆིས་པ་སྤོང་བྱེད་པའི། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་འདོམས། །ཞེས་སྨོས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་མི་འཛིན་པའི་ཉེས་དམིགས་བརྗོད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ནི་མངལ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་འབྱུང་བའོ། །རྒ་བ་ནི་ན་ཚོད་གྱུར་པའོ། །ན་བ་ནི་འདུ་བ་བསླད་པའོ། །ཤི་བ་ནི་སྲོག་བཏང་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་རིམས་ནད་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་ལྟ་ལ་ཐུག་གི་བར་བཏབ་ནས་འཇིག་རྟེན་མ་རུངས་པར་བྱས་ཀྱང༌། དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་སྨན་ཆེན་པོ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ བདུད་རྩི་ཐོས་པ་ཐོབ་པར་མི་བྱེད། བསམ་པས་མངོན་དུ་མི་སྤྱོད། བསྒོམ་པས་འཛིན་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཉེས་པ་ནི་ནད་ཀྱི་ཚབས་ཆེར་བཏབ་པའི་སྐྱེས་བུ་སྨན་པ་ལ་བྱོལ་ནས་མྱ་ངམ་གྱི་ཐང་ལ་འབད་པས་འཁྱམས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། སློབ་སྤྲིང་ལས། གང་ཞིག་སྐྱེ་ནད་རྒ་ཤི་སེལ་བའི་བདུད་རྩི་དེ། །ཐོབ་པར་མི་བྱེད་མི་སྤྱོད་འཛིན་པར་མི་བྱེད་པ། །དེ་དག་ཉེས་མང་གཏི་མུག་འཐིབས་པོས་བསླད་པ་སྟེ། །ཡུན་རིང་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་སྨན་ཆེན་མི་བསྟེན་བཞིན། །ཞེས་སོ། །ཁྱད་པར་ཐར་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བའི་མིག་གཅིག་པུ་ལྟ་བུ། ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་
Chinese
就像这样，通过展示大圆满的基础、道路、结果这三者不共之处，是为最核心的必要；通过包含剩余的辩论和答复，来确定自己的宗派，对于那些不能区分词语和意义的差别的人们来说是重要的。这些如果结合讲述者的处境，就是论述智慧。对于那些想要讲述经部意义的人们，稍微给予一些口诀。那么，口诀是这样的：应当讲述包含必要总结的意义，包含辩论和答复，包含连接，包含词语和意义。这就是它的意义。错误地理解是：虽然说教法的传统、根本和道路已经建立，却抓住细小的教诲不放，不愿意衡量佛法意义的深广。不完整地理解是：重要的就觉得合意，合意就接受；对于细小的和难以理解的地方就懈怠，因此没有完整地接受教义的整体，这样对自他都没有益处。因此，就像蜜蜂品尝花朵的精华一样，对于接下来要出现的听法的行为，乐于接近是必不可少的。从无始以来，生老病死的瘟疫所侵袭，如同大药甘露的味道。舍弃手中拥有的殊胜佛法，对于这样的人们，我该如何劝诫呢？这样说了之后，讲述了不接受殊胜佛法的过患：就像这样，生是从胎等四种方式产生的。老是年龄的变化。病是四大不调。死是舍弃生命。像这样，从无始以来，被非常严重的瘟疫所侵袭，使得世界变得糟糕。但是，对于它的对治，殊胜佛法的大药甘露，不去听闻，不用思考来显现，不用禅修来掌握，那样的过患就像被严重的疾病所侵袭的人逃避医生，在荒野中徒劳徘徊一样。如《亲友书》中所说：谁若不得生老病死之甘露，不修习不实证，彼等为多罪愚昧所蒙蔽，如久病缠身不依良医。 特别是，对于走向解脱之路的唯一眼睛，区分道路和非道路
English
Just like that, by showing the uncommon aspects of the three—basis, path, and result—of the Great Perfection, it is the most essential necessity; by including the remaining debates and answers, it is important to establish one's own tenets for those who cannot distinguish the differences between words and meanings. These, if applied to the situation of the speaker, are the wisdom of exposition. For those who wish to speak on the meaning of the scriptures, give a little pith instruction. So, the pith instruction is like this: one should explain the meaning that includes the summary of the necessity, includes debates and answers, includes connections, and includes words and meanings. That is its meaning. To misunderstand is: although it is said that the tradition, root, and path of the teachings have been established, they cling to small instructions and are unwilling to measure the breadth and depth of the meaning of the Dharma. To understand incompletely is: what is important is considered agreeable, and what is agreeable is accepted; for the small and difficult points, they become lazy, so they do not fully accept the whole body of the teachings, thus it is of no benefit to oneself or others. Therefore, just as a bee tastes the essence of a flower, it is indispensable to be eager to approach the practice of listening to the Dharma that will arise from below. From beginningless time, afflicted by the plague of birth, old age, sickness, and death, like the taste of great medicine nectar. Forsaking the excellent Dharma that is in hand, how should I advise such people? Having said this, he speaks of the faults of not accepting the excellent Dharma: like this, birth arises from the four ways, such as from the womb. Old age is the change of age. Sickness is the imbalance of the elements. Death is abandoning life. Like this, from beginningless time, afflicted by a very severe plague, making the world terrible. But, for its antidote, the great medicine nectar of the excellent Dharma, they do not listen, do not use thought to manifest, do not use meditation to grasp, that fault is like a person afflicted by a severe disease who avoids the doctor and wanders aimlessly in the wilderness. As it says in the *Letter to a Friend*: 'Whoever does not obtain the nectar that cures birth, old age, sickness, and death, does not practice or realize it, they are obscured by much sin and ignorance, like being afflicted by a long illness and not relying on a good doctor.' In particular, for the one eye that goes to the path of liberation, distinguishing between the path and the non-path.