Tibetan
དེ་ཡང་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བའི་དངོས་པོ་ངོས་བཟུང་ལས་འདས་པའི་ ()བསྐྱེད་རྫོགས་ཟུང་འཇུག་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྐུ་རྣམ་པ་གསལ་བཞིན་དུ་ངོ་བོས་སྟོང་། ཆོས་ཉིད་སྟོང་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་སྤྱན་གྱི་དཀར་ནག་ཚུན་ཕྱེད་པའི་གསལ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའི་བསྐྱེད་རིམ་འཛིན་ཞེན་དང་བྲལ་བར་རྩལ་སྦྱང་། བློ་འབྲིང་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོར་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཝ་ལ་གྱིས་སྒོམ། དེ་ནས་དབུའི་རྣམ་པ་གསལ་བར་སྒོམ། དེ་བརྟན་ནས་རིམ་བཞིན་ཕྱག་གཡས། ཕྱག་གཡོན། སྐུ་སྐེད་ཡན། ཞབས་གཡས་གཡོན། སྐུ་ཡོངས་རྫོགས་གདན་དང་བཅས་པ་རྫོགས་པར་བསྒོམས་ལ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསལ་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བསྐྱེད་རིམ་ལ་སློབ་པས་ཆད་ལྟར་མི་གོལ་ཞིང་། སྐྱོ་བའི་ཆེ་རྣམ་དག་དྲན་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོར་རྩལ་སྦྱངས་པས་རྟག་ལྟར་མི་གོལ་བའི་གནད་དོ། །དེ་ལྟར་གསལ་དཀའ་བའི་བློ་ཆུང་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོམས་པར་ལ་རྟག་པའི་སྐུར་རྩལ་སྦྱང་བ་སྟེ། བཟོ་བོ་མཁས་པས་ཡི་དམ་གྱི་སྐུ་རས་བྲིས་སམ། ལྡེར་བཟོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་མཆེད་དོད་པར་བྱས་ཤིང་ ()རབ་གནས་དང་ལྡན་པ་མདུན་དུ་བཞག་པ་ལ། དྲན་པ་རྒྱུ་བའི་ཡན་ལག་ཅེས་ཆེད་དུ་མི་སྒོམ་པར་དབུ་ནས་ཞབས་ཀྱི་བར་ལ་མིག་མི་འཛུམ་པར་ཅེ་རེ་བལྟས་པས། དང་པོར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་ཚོགས་མང་པོ་ལང་ལོང་དུ་འགྱུ་སྟེ་གཡོ་བའི་ཉམས་རི་གཟར་གྱི་འབབས་ཆུ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་ཅི་ཞག་ན་རྣམ་འགྱུར་ཇི་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་བརྟས་པ་ལས་མིག་བཙུམ་ཡང་ཡིད་ཡུལ་དུ་བཀྲ་གསལ་གྱི་འཆར་བར་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ནི་ཐོབ་པའི་ཉམས་ཞེས་བྱ་སྟེ་དཔེར་ན་རྐུན་པོས་སྣོད་ཀྱིས་བསྟུམས་པའི་བདོག་པ་ཐོབ་པ་དང་མཚུངས་ཏེ། རང་བཞིན་ཇི་བཞིན་པ་མངོན་དུ་མི་ཤེས་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་གསལ་བ་དེས་ཐ་མལ་གྱི་སྣང་ཞེན་ལ་རྒྱས་བཏབ་ཏེ་བྲིས་སྐུ་ལྟ་བུའི་ལེབ་ལ་བཅར་བཅར་བ་དང་འབུར་མ་ལྟ་བུའི་ལྡིར་ལྡིར་པོ་ཐོགས་བཅས་ཅན་མ་ཡིན་ལ། ཤ་རུས་དང་ནང་ཁྲོལ་ལ་སོགས་པའི་རྡོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སྣང་སྟོང་སྒྱུ་མའི་སྐུ་ཤེལ་བུམ་ ()དྲི་མེད་དམ། འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུ་ཕྱི་ནང་ཟང་ཐལ་གསལ་འཚེར་བཀྲག་མདངས་དང་ལྡན་པ་མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བའི་དཔེས་མཚོན་པར་རྩལ་སྦྱོང་ཞིང་། དེ་ཡང་དང་པོར་དམིགས་རྟེན་གྱི་སྐུ་ལ་བལྟ་ཡུན་རིང་བར་བྱ། སྒོམ་ཡུན་ཐུང་བར་བྱེད། ཅུང་ཟད་གསལ་ནས་བལྟ་ཡུན་རྗེ་ཐུང་། སྒོམ་ཡུན་ཇེ་རིང་ལ་བསླབ་བོ། །གཉིས་པ་ནི། དེའི་ཚེ་དམིགས་པ་བརྗེད་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། མ་གྲུབ་ཀྱིས་དོགས་པ་དང་། བྱིང་བ་དང་། རྒོད་པ་དང་། ལྷ་གསལ་བཞིན་དུ་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་རྩོལ་བ་དང་། མི་གསལ་ཀྱང་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་པའི་མི་རྩོལ་བ་སྟེ་སྤྱིའི་སྐྱོན་བདུན། རབ་རིབ་དང་། མོག་མོག་དང་། གྲིབ་མ་ལྟ་བུའམ་མུན་པ་ཅན། སྐུའི་ཚད་འགྱུར་བ། ཆ་ལུགས་འགྱུར་བ། དབྱིབས་འགྱུར་བ། གྲངས་འགྱུར་བ། བཞུགས་ཚུལ་འགྱུར་བ། ཁ་དོག་འབའ་ཞིག་སྣང་བ། དབྱིབས་འབའ་ཞིག་སྣང་བ། རིམ་པར་ནུབ་པ། རྣམ་འགྱུར་མ་རྫོགས་པ་སྟེ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར། བརྗེད་པ་ལ་དྲན་པ་བརྟེན། ()ལེ་ལོར་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ། དོགས་པར་དབྱིངས་ལ་གཏད། བྱིང་ན་སེང་ཞིང་བསིལ་བ་བརྟེན། །རྒོད་ན་སྐྱོ་ཤས་བསྐྱེད་ཅིང་ལྟ་སྟངས་སྨད། །རྩོལ་བ་ལ་བློ་ལྷོད། མི་རྩོལ་ན་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ། དེ་བཞིན་དུ་རབ་རིབ་དང་། མོག་མོག་གྲིབ་མ་ཅན་གསུམ་ལ་འཇའ་ཤེལ་ལ་སོགས་པ་མིག་ལ་བཀབ་ནས་དམིགས་རྟེན་ལ་བལྟ་ཞིང་དབྱིབས་ལ་དཔྱད། སེམས་ལ་སྒོམ། སྐུའི་ཆད། ཆ་ལུགས། བཞུགས་ཚུལ། དབྱིབས་འགྱུར་བ་བཞི་ལ་སྐུ་དེ་རྡོས་པའི་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ། ཡན་ལག་དང་ཉིད་ལག་ལ་རི་དྭགས་རྩེ་ཞིང་། སྣ་བུག་ནས་ཕུག་རོན་འབྱུང་འཇུག་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པར་སྒོམ་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་ཞི་བ་ལ་ཚུལ་དགུ་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་གསལ་བས་ལྡོག་སྟེ། རྔམ་གློག་ལས། དེ་ལྟའི་སྐུ་མཆོག་རེ་རེ་ལ། ཚུལ་དགུ་དག་དང་ལྡན་པ་སྟེ། །མཉེན་དང་ལྕུག་དང་འཁྲིལ་བག་དང་། །ལྡེམ་བག་ཆགས་དང་གཞོན་ཚུལ་ཅན། །གསལ་དང་འཚེར་དང་ལྷུན་སྡུག་དང་། ()གཟི་བྱིན་འབར་བར་རབ་ཏུ་གནས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཁྲོ་བོ་ལ་གར་གྱི་ཉམས་དགུ་དང་ལྡན་པར་སྒོམ་སྟེ། གལ་པོ་ལས། སྒེག་པ་དབའ་བ་མི་སྡུག་པ། །དགོད་དང་དྲག་ཤུལ་འཇིགས་སུ་རུང་། །སྙིང་རྗེ་རྔམ་དང་ཞི་བ་སྟེ། །གར་དགུའི་ཚུལ་གྱི་བསྒྱིངས་པའོ། །ཞེས་སོ། །གྲངས་འགྱུར་བ་ལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་བླ་མ་ལས། ལྷ་ཚོགས་འཕྲོ་འདུ་མང་པོ་ཡང་། །སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོའི་དང་། །ཞེས་པས་གཙོ་བོ་གཅིག་པུའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལས་འཁོར་གྱི་རྣམ་པར་ཤར་བའི་རང་བཞིན་དྲན་པས་རྩལ་སྦྱང་། ཁ་དོག་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྣང་བ་ལ་དབྱིབས་གསལ། དབྱིབས་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྣང་བ་ལ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པར་སྤོ། རིམ་པར་ནུབ་པ་ལ་ཞལ་ཕྱག་ཤིན་ཏུ་རགས་པར་སྒོམ། མ་རྫོགས་པ་ལ་གང་མ་རྫོགས་པའི་ཆ་ནས་ཆེད་དུ་གསལ་ལོ། །གསུམ་པ་ནི་དེ་དག་གི་བར་སྐབས་སུ་ལྷ་དབྲལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ངལ་གསོའི་དབུགས་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་པ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དང་ལྷ་སྒོམ་པ་སྤེལ་མར་བྱ། ལྷ་སྐྱོན་མེད་དུ་གསལ་ནས་ལྷ་དང་མི་རྟོག་པ་ཕྲལ་ནས་ལྷ་ཁོ་ན་ ()སྒོམ་མོ། །བཞི་པ་ནི། དེ་ལྟར་འབྱོངས་ནས་ལྷ་ལམ་དུ་སློང་བའམ་རྩལ་སྦྱང་ཐབས་ནི། ལྷ་དེ་ལངས་པར་སྒོམ། འདུག་པར་སྒོམ། ཉལ་བར་སྒོམ། སྤྱི་ཚུགས་སུ་སྒོམ། གན་རྐྱལ་དུ་སྒོམ། ཁ་བུབ་ཏུ་སྒོམ། ཐག་རིང་པོར་སྒོམ། ཉེ་བར་སྒོམ། རི་བོའི་ཁོང་སེང་དུ་སྒོམ། རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་དུ་སྒོམ། ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་རི་རབ་ཙམ་དུ་སྒོམ། ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་དུ་སྒོམ། དེ་ལྟར་གང་དུ་སྒོམ་ཡང་བཏུབ་ན་གོམས་པའི་ཉམས་ཆུ་ཀློང་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ལྷ་ལམ་དུ་བསླངས་པའོ། །ལྔ་པ་ནི། དེ་ནས་ལྷ་བསྲེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བསྒོམ་བྱ་དང་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་སྤང་ཕྱིར་ལྷའི་རྣམ་པ་རང་སེམས་དང་དབྱེར་མེད་དུ་བསྲེས་ཏེ་བསྒོམས་པས་རྟོག་པ་གང་གིས་ཀྱང་བར་དུ་མ་ཆོད་པར་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་ཇི་ཙམ་གནས་འདོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྡོད་པ་ནི་བརྟན་པའི་ཉམས་རི་རབ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་བ་སྤུའི་བུ་ག་དང་སྤྱན་གྱི་དཀར་ནག་ཚུན་ཆོད་གསལ་ཞིང་། ཡུལ་ ()རྐྱེན་གང་གིས་ཀྱང་མི་འཕྲོག་པར་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་དཀྱིལ་འཁོར་གང་གི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོར་རྩལ་རྫོགས་ནས་གསལ་བའི་ཚད། གསལ་ལེ། སང་ང་། ལྷག་གེ། ལྷང་ངེ་བ་བཞི་དང་། བརྟན་པའི་ཚད་མི་གཡོ། མི་འགྱུར། མངོན་པར་མི་འགྱུར། ཅིར་ཡང་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པ་བཞི་སྟེ། གསལ་བརྟན་གྱི་ཚང་བརྒྱད་ཐོབ་ནས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཉན་ས་ཞེས་བྱ་སྟེ་སྣང་བ་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འདྲེས་པ་ཡིན་ནོ། དྲུག་པ་ནི། ད་ལྟར་འདྲེས་པ་གཅིག་པུས་ཀྱང་མི་ཆོག་བར་ལྷ་དོན་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རང་གི་སེམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་བརྒྱད་དང་བཅས་པ་ལྷའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བ་ལ། དེ་ཡང་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལྷ་སྐུའི་འབྲས་བུར་གདོད་ནས་དུ་མ་རོ་གཅིག་ཏུ་སྨིན་པའི་བསྐྱེད་རྫོགས་དབྱེར་མེད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྐུར་ལམ་ཟློས་ན་བསྐྱེད་རིམ་རང་རྒྱུད་དུ་སྤྱད་པའི་བག་ཆགས་བརྟས་པ་ཙམ་ནི་རུ་ཏྲ་དང་སྲིན་པོའི་གོ་འཕང་ཙམ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་སྲོག་སྡོམ་གཟེར་བཞིའི་ ()མན་ངག་གཅེས་པར་བསྟན་ཏེ་གསང་རྫོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལེའུ་སོ་དགུ་པ་ལས། ཡེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་གང་ལ་ཡང་། སྲོག་སྡོམ་གཟེར་བཞི་མ་ཐེམས་ན། །ནམ་ཡང་དོན་མེད་ཡུགས་ས་རྐྱང་། །ཡོངས་རྫོགས་དཔལ་གྱི་སྲོག་འཕྲོག་ཐ
Chinese
再者，超越了对事物本性的执着，（）生圆双运大智慧之身，形象清晰却本质为空。法性为空，自性却能分辨眼中的黑白，修习这种明空无别如水中月般的生起次第，远离执着。对于中等根器的人来说，首先要观想完整圆满的身相。然后清晰地观想头部。头部稳固后，依次观想右臂、左臂、腰部以上、左右腿，最后完整地观想包括座垫在内的全身。如此，通过学习形象清晰如幻的生起次第，就不会堕入断见。通过在清净无垢的觉知中，修习如金刚般的坚定禅定，就不会堕入常见，这是关键。因此，对于难以清晰观想、智慧不足的初学者来说，首先要练习观想稳定的身相。由精通的工匠绘制本尊的画像，或者制作泥塑等栩栩如生的形象，并且（）将加持过的圣物置于面前。不特意修习“忆念随行之支”，而是从头到脚不眨眼地凝视。最初，各种造作的念头会如泉涌般涌现，呈现出如陡峭山崖上的瀑布般的动荡之相。经过一段时间后，由于对形象的习气加深，即使闭上眼睛，清晰明亮的形象也会在心中显现。这被称为“获得之相”，就像盗贼偷到了藏在容器里的财物一样，无法真正认识事物的本性。如此清晰的观想，会增长对平凡显现的执着，如同绘画般扁平，或者如同雕塑般臃肿，并非具有实体，而是远离血肉和内脏等一切粗重之物的空性幻身，如同（）清澈的琉璃瓶，或者彩虹般内外通透、明亮闪耀、光彩夺目，如同镜中显现影像般进行修习。首先，长时间地注视观想所依之身，缩短禅修的时间。稍微清晰后，缩短注视的时间，逐渐延长禅修的时间。第二点是：在那
English
Furthermore, transcending the grasping of the nature of things as they are, the body of the great wisdom of the arising and completion stages united, its form clear yet empty in essence. While the nature of reality is emptiness, the self-nature can even distinguish the black and white of the eyes. Practice this arising stage, which is the indivisibility of clarity and emptiness like a moon in water, free from clinging. For those of middling intellect, first meditate on the complete and perfect form of the body. Then clearly meditate on the form of the head. Once the head is stable, gradually meditate on the right arm, left arm, above the waist, right and left legs, and finally meditate completely on the entire body including the seat. Thus, by learning the arising stage where the form is clear like an illusion, one will not fall into nihilism. By practicing in the pure and stainless awareness, a samadhi as firm as a vajra, one will not fall into eternalism, this is the key. Therefore, for beginners who find it difficult to visualize clearly and who lack wisdom, first practice visualizing a stable form. A skilled craftsman draws a picture of the deity, or makes a lifelike image of clay, etc., and places the blessed object in front of them. Without specifically practicing the "limb of mindfulness that follows," one gazes intently from head to toe without blinking. At first, many conceptual thoughts arise like a spring, presenting a turbulent appearance like a waterfall on a steep cliff. After some time, due to the deepening of the habit of the form, even when the eyes are closed, a clear and bright image will appear in the mind. This is called the "appearance of attainment," like a thief who has stolen wealth hidden in a container, unable to truly recognize the nature of things. Such clear visualization will increase attachment to ordinary appearances, appearing flat like a painting, or bulky like a sculpture, not having substance, but being an empty illusory body free from all gross things such as flesh and bones and internal organs, like a clear crystal vase, or a rainbow, transparent inside and out, bright and radiant, practicing as exemplified by the reflection appearing in a mirror. First, look at the object of visualization for a long time, and shorten the time of meditation. After it becomes slightly clearer, shorten the time of looking and gradually lengthen the time of meditation. The second point is: at that
Chinese
再者，忘失所缘、懈怠、怀疑不能成就、掉举、昏沉、明明了了却不知适可而止的勤作，以及不明显却放任不管的不勤作，此为七种共同的过失。视线模糊、昏暗、如影子般或黑暗、身形的大小改变、装束改变、形状改变、数量改变、坐姿改变、仅显现颜色、仅显现形状、逐渐消失、形象不完整，此为十二种改变的过失。作为这些的对治，对于忘失，依赖正念；对于懈怠，发起信心和精进；对于怀疑，安住于法界；对于昏沉，依赖清醒和清凉；对于掉举，生起厌离心并贬低自己的见解；对于勤作，放松心念；对于不勤作，发起精进。同样地，对于视线模糊、昏暗、如影子般这三种情况，用彩虹般的玻璃等遮住眼睛，观察所缘境并分析形状，在心中禅修。对于身形、装束、坐姿、形状的改变这四种情况，观想身体变得非常巨大，四肢和手脚上有野兽嬉戏，鼻孔里有鸽子进出等等，特别要观想寂静本性具有九种姿态而得以转变。如《怖畏电光》中所说：“如此殊胜之身，一一皆具足，九种姿态者，柔软且纤细，缠绵又婀娜，摇曳具魅力，青春之姿态，清晰且闪耀，庄严又秀丽，光辉极炽燃，安住于其中。”对于忿怒尊，观想具有九种舞蹈姿态。如《重要》中所说：“娇媚与威严，不悦与欢笑，勇猛与恐怖，慈悲与威慑，寂静乃九舞，姿态之庄严。”对于数量改变，如《幻化上师》中所说：“天众散布虽众多，乃心之大幻化。”因此，忆念从唯一主尊的幻化中显现出眷属的形态，从而练习。对于仅显现颜色，要清晰显现形状；对于仅显现形状，要转变为各种颜色；对于逐渐消失，要观想面容和手脚非常粗大；对于不完整，要特别清晰地观想不完整的部分。第三是，在这些的间隙中，称为“分离本尊”，也就是休息。
English
Furthermore, forgetting the object of focus, laziness, doubting the ability to achieve, agitation, dullness, diligently working while clearly understanding but not knowing when to stop, and not diligently working while not understanding clearly but letting it go, these are the seven common faults. Blurred vision, dimness, like a shadow or darkness, changes in the size of the body, changes in attire, changes in shape, changes in number, changes in posture, only the color appears, only the shape appears, gradually disappearing, incomplete image, these are the twelve faults of change. As antidotes to these, for forgetting, rely on mindfulness; for laziness, generate faith and diligence; for doubt, abide in the dharmadhatu; for dullness, rely on clarity and coolness; for agitation, generate renunciation and belittle one's own view; for diligent work, relax the mind; for non-diligent work, generate diligence. Similarly, for blurred vision, dimness, and shadow-like conditions, cover the eyes with rainbow-like glass, etc., observe the object of focus and analyze the shape, meditate in the mind. For changes in body shape, attire, posture, and shape, visualize the body becoming very large, with wild animals playing on the limbs and hands, pigeons entering and exiting from the nostrils, etc., and especially visualize the peaceful nature having nine postures to transform. As it says in "Fearsome Lightning": "Such a supreme body, each and every one, is endowed with nine postures: soft and slender, entwined and graceful, swaying and charming, youthful in appearance, clear and radiant, majestic and beautiful, blazing with glory, abiding therein." For wrathful deities, visualize them having nine dance postures. As it says in "Important": "Coquettishness and majesty, displeasure and laughter, bravery and terror, compassion and awe, peace are the nine dances, the splendor of the postures." For changes in number, as it says in "Illusionary Guru": "Although the assembly of deities is scattered and numerous, it is the great illusion of the mind." Therefore, remember that the retinue appears from the illusion of the sole principal deity, and thereby practice. For only the color appearing, clearly manifest the shape; for only the shape appearing, transform it into various colors; for gradually disappearing, visualize the face and limbs as very coarse; for incompleteness, especially clearly visualize the incomplete parts. The third is, in the intervals between these, it is called "separating the deity," which means rest.