Tibetan
་བུའི་སྐྱེ་བོ་སྤང་། །རྒྱལ་པོ་སྙན་ཁུང་སྲབ་པ་དང་། །བློན་པོ་གཟུ་བོར་མི་གནས་པ། །བཙུན་མོ་ཕྲ་མར་དགའ་བ་གསུམ། །རྒྱལ་སྲིད་དཀྲུག་པའི་སྲུབ་ཤིང་ཡིན། །སེངྒེ་རི་དྭགས་ཤ་ཟ་ཡང་། །ལོ་གཅིག་འདོད་པ་ལན་ཅིག་སྤྱོད། །འབངས་རྣམས་རྒྱལ་པོའི་དཔལ་ཡིན་ཡང་། །དབྱ་ཐང་ཡང་ཡང་སྡུད་ན་ཉམས། །བོང་བུ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ལ། །ཆོག་ཤེས་མེད་པའི་འཁོར་ངན་གྱི། །ལྐོག་ཏུ་མི་ལྟོགས་མནར་བྱེད་པའི། །འཆིར་དཔྱད་མགར་བ་ལ་ཡང་མེད། །དྲུག་ཆའི་དཔྱ་ཐང་ཐོབ་པའི་གནས། །མང་པོས་བཀུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། །དེ་ཡི་ཁྲིམས་ལུགས་མི་སྲོང་ན། །བུ་ལོན་འབངས་ལ་བླངས་པ་ཡིན། །རི་བོ་ས་ཡི་ཁུར་ཡིན་ཀྱང་། །ཐེག་པ་ (༥༢༠)དམན་པའི་རྣམ་འགྱུར་མེད། །གང་དག་བྱས་པ་མི་གཟོའི་ཁུར། །དབང་ཆེན་ས་གཞིས་ག་ལ་ཐེག །སྐྱེ་བོ་ཉོ་ཚད་ལ་དགའ་དང་། །བུད་མེད་ལྐོག་ཟས་བྱེད་པ་གཉིས། ཁྱིམ་ཐབ་བརླག་ལ་མཚུངས་པ་ཡི། །དབང་པོ་སྲང་རྡོ་ཁོ་ན་ཡིན། །གཞན་དག་འབྱོར་བ་མཐོང་ནས་ནི། །ཤིན་ཏུ་འཁྲུགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱང་། །དེ་ལས་ཅུང་ཟད་མི་རྙེད་སྟེང་། །རང་གི་བསོད་ནམས་ལྷག་མེད་འཇོམས། །ནོར་ལྡན་སེར་སྣས་བསྡམས་པ་རྣམས། །མཆོད་སྦྱིན་ཡུལ་ལ་འཁོན་པའི་རྒྱུས། །སྒྲ་ལྔ་འདོན་པའི་ཡི་དྭགས་ཀྱི། །རྒྱུ་མཐུན་ད་ལྟ་སླེབ་པ་མང་། །མི་བསྲུན་ཁ་ནས་དོན་པ་ཡི། །ཚེག་ངན་སྒྲུལ་གྱི་ལྕེ་རྐྱོང་ན། །ཕ་རོལ་སྙིང་ལ་ཟིན་པའི་ནད། །རྒྱུན་ཤེས་བུས་ཀྱང་བཅེས་པར་དཀའ། །བདག་ལ་གནོད་པ་དེ་བྱུང་ན། །བཟོད་པའི་སྨན་ལ་བསྟེན་བྱ་སྟེ། །ལང་ཚོ་རྒུད་པར་མི་འགྱུར་བའི། །དཀའ་ཐུབ་ནང་ན་དེ་ཉིད་མཆོག ཁྱིམ་པ་ཡོན་ཏན་མི་ལྡན་ཀྱང་། །བསམ་པ་བཟང་པོར་ནན་གྱིས་སློབ། །མེ་ཡི་གྲོགས་སུ་རླུང་བཞིན་དུ། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྡུད་པའི་ཕྱིར། །སློང་བ་དང་འདྲའི་མཛའ་བཤེས་དཀོན། །མ་སྦྱིན་ཁ་ནས་མ་འདོན་ཅིང་། །གཏོང་བ་དང་འདྲའི་བང་མཛོད་ནི། །མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་ལ་ཡང་མེད། ཁྱིམ་ཐབ་རྙེད་པ་སླ་མེད་ཀྱེ། །ཕ་མ་རྙེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །དེ་ཉིད་བཀུར་བའི་བསོད་ནམས་ཁྱད། །ཤེས་ན་ལོག་ལྟའི་གཡང་ལས་གྲོལ། །གཞན་ལ་གནོད་པ་ལྷུར་བྱེད་ན། །དེ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཀྱང་ཅི། །སྤུ་གྲིས་བཟུང་བའི་སྦྲང་རྩི་ཡིས། །རྨས་པ་ཉིད་ལས་གསོས་པ་མེད། །དགྲ་བོ་ཐུལ་བའི་མཐའ་འཚོལ་ལ། །ཚེ་ཡིས་གཏུགས་ (༥༢༡)པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་སེམས། །བཏུལ་ན་རང་ཉིད་བདེ་བ་ཐོབ། །ཇི་སྲིད་ཆོག་ཤེས་མ་ཐོབ་པ། །དེ་སྲིད་ནོར་གྱིས་ཕངས་པ་སྟེ། །བྱི་བས་འབད་ནས་བསགས་པའི་མཐར། །ལྟོགས་དྲིར་ཤི་བ་མ་ཐོས་སམ། །དྲང་པོ་རེ་ཞིག་མཐུ་ཆུང་ཡང་། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཉམས་པ་མེད། །ཉི་མ་སྤྲིན་གྱིས་སྒྲིབ་ན་ཡང་། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་ལྷག་པར་གསལ། །དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། ཁྱིམ་ནས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཀྱང་། །དུས་ཁྲིམས་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དང་། །དགེ་བསྙེན་གནས་ལ་གུས་པར་གྱིས། །དགེ་སྦྱོང་གཞན་སྡེ་འཐག་པ་དང་། །སྔགས་པ་མཐུ་གཏད་བྱེད་པ་ལས། ཁྱིམ་པ་གཟུ་བོར་གནས་པ་རྣམས། །ཕ་རོལ་ལེགས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན། །སྡོམ་པ་ལན་ཅིག་དྲལ་གྱུར་ཀྱང་། །འཆབ་སེམས་མེད་ན་གསོར་ཡོད་ཀྱི། །རྟག་ཏུ་བསམ་པ་ཉམས་པ་རྣམས། །འགྲོ་ས་ངན་སོང་གསུམ་ལས་མེད། །སྡེ་སྣོད་ཤེས་པས་མི་ཆོག་གིས། །བསླབ་པའི་གནས་ལ་གུས་པ་གཅེས། །ལྷས་བྱིན་གྱི་ནི་ཞུགས་ཞུགས་ལྔས། །མེ་ལྕེར་དྲངས་པ་མ་ཐོས་སམ། །དམ་པ་རེ་ཞིག་ཉམས་གྱུར་ཀྱང་། །དེ་ལས་ལྡང་བའི་ཐབས་བྱེད་དེ། །ཟླ་བ་ཉ་བ་གཟས་ཟིན་ཀྱང་། །ད་དུང་གླིང་བཞི་བསྐོར་ལ་བརྩོན། །དགོན་པར་བསྡད་པས་མི་ཆོག་གིས། །དགེ་སྦྱོང་གི་ནི་ཆོས་བཞི་བརྟག །འབྲོག་གནས་དབེན་པ་སྤྱང་ཀི་དང་། །ལྦ་མོས་བཟུང་བ་མ་མཐོང་ངམ། །གང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཡོད་པ་དེར། །ངེས་པར་ཐར་པའི་ས་བོན་ཡོད། །ཀུན་ཏུ་རིགས་ཅན་དེ་ཡིན་གྱི། །ཆོ་འབྲང་བཙུན་པ་ལྟར་སྣང་ཙམ། །རིན་ཆེན་སྣ་བདུན་ལྡན་ན་ཡང་། །འཆི་བའི་ཚེ་ན་རྗེས་མི་འབྲང་། །འཕགས་ (༥༢༢)པའི་ནོར་བདུན་བསྟེན་པ་རྣམས། །དབང་ཕྱུག་བརྒྱད་དུ་འགྲོ་བ་མང་། །ཆོས་བཞིན་སྤྱོད་དང་དབང་པོ་ཐུལ། །དེ་ལ་དགྲ་བཅོམ་ཐག་མི་རིང་། །ཆོས་ཀྱིས་བཅོས་ཀྱང་སྡིག་པས་བཀབ། །དེ་འདྲ་ཐར་པའི་རྒྱལ་མཚན་མིན། །རྫས་ལས་འཕེལ་བའི་བསོད་ནམས་བདུན། །བསྒྲུབ་པ་ཐུབ་པའི་ལུགས་ཡིན་གྱིས། །དམ་པར་བཏགས་ནས་དཀོར་རྫས་ལ། །གཟི་བྱིན་བསྒྲུབ་ན་ཤིན་ཏུ་ཉམས། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་རང་ཉམས་ཀྱིས། །འཕགས་པ་འཇལ་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཁྲོན་པའི་སྤལ་པ་རྒན་པོ་ཡིས། །རུས་སྦལ་བཞད་གད་སློང་མིན་ནམ། །བྱ་བ་ཀུན་ལ་མ་བརྟགས་ན། །འགྱིང་ཚུལ་སྟོན་ཡང་དཔའ་བོ་མིན། །བྱི་ལ་སྤོས་པའི་ཟུངས་ཁྲག་དེ། ཁྱི་རྒན་གོམ་པ་འཁྱོར་བས་ལྡག །གལ་ཏེ་ནོར་ལ་སྲེད་ན་ཡང་། །དྲང་པོའི་སྤྱོད་པས་བང་མཛོད་གང་། །བཀང་ནས་ལེགས་པར་སྤྱོད་ཤེས་ན། །རང་གཞན་སྲུང་བའི་དཔལ་ཐོབ་འགྱུར། །ཇི་སྲིད་ཕ་རོལ་མཐོང་བ་སྟེ། །དེ་སྲིད་གཞན་ལ་ཕན་པ་གྱིས། །གཡོ་སྒྱུ་མེད་པའི་བསམ་སྦྱོར་འདིས། །རང་དོན་ཚགས་སུ་ཚུད་པ་ཡིན། །རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་མི་བསྲུང་དང་། །བློན་པོ་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པས། །རྒྱལ་སྲིད་འཕེལ་ལྟ་ག་ལ་ཞིག །རང་གི་སྲོག་ཀྱང་བསྲུང་མི་ནུས། །མི་མཁས་ང་རྒྱལ་ཆེ་བ་དང་། །གཙོ་བོ་འདོད་དང་ཞལ་ཏ་མང་། །བསམ་པ་མི་མཐུན་འུར་རྡོ་ཡིས། །རང་སྲིད་ཆམ་ལ་ཕབ་པ་མང་། །བྱི་པས་ལྡེ་མིག་འཛིན་པ་དང་། །བྱ་རོག་ཕྱག་ཚང་བྱེད་པ་ནི། །བང་མཛོད་མྱ་ངན་འདའ་བ་ཡི། །སྔ་ལྟས་ཡིན་པ་སུས་མི་ཤེས། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་བློན་འབངས་བཅས་ཀུན། །ལྗོན་ཤིང་ལ་ (༥༢༣)ནི་འཁྲི་ཤིང་ལྟར། །ཕན་ཚུན་ལྟོས་གྲུབ་གཟུ་བོའི་བློས། །རང་སའི་བྱ་བ་དྲང་པོར་སྲོངས། །བཟའ་ཤིང་བཏུ་བར་བྱ་མོད་ཀྱིས། །སོལ་བ་མཁན་གྱི་ལུགས་མི་སྐྱོང་། །དབྱ་ཁྲལ་ཡན་ལག་མ་རྫོགས་ཀྱང་། །ཞོ་ཤའི་དྲིན་ལ་ལེགས་པར་སོམས། །སྦྲང་རྩི་དང་ནི་ཐི་བྱའི་ཚང་། །ཟླ་བ་ཚེས་དང་རྒྱལ་པོའི་ནོར། །ཅུང་ཟད་བསགས་པས་འཕེལ་བའི་ཕྱིར། །ཆུ་ཐགས་ལྟ་བུའི་རྣམ་འགྱུར་སྤོངས། །མི་དགེ་བཅུ་ལ་ལོག་ལྟ་ཐུ། །དེ་ལས་སྲོག་གཅོད་འབྱུང་བས་ན། །ཕྱི་རོལ་ཉམས་པ་མི་བསམས་ཀྱང་། །ཚེ་ཐུང་གྱུར་ལ་སྐྲག་པར་བྱ། །རྨ་བྱ་ཚད་པས་གདུངས་གྱུར་ཀྱང་། །རྫིང་བུ་སྙོག་མར་འཇུག་མི་བྱེད། །ཡ་རབས་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་ཀྱང་། །མ་བྱིན་ལེན་ལ་སྤྲོ་བ་ཞན། །ལོག་གཡེམ་རྣམ་པ་མང་མོད་ཀྱི། །སྡོམ་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ནི། ཁ་ན་མ་ཐོ་ཆེན་པོའི་གནས། །དེ་བཞིན་གཞན་སེམས་བསྲེག་ལས་བྱོལ། ཁྱིམ་པ་ལ་ཡང་རྫུན་བཀག་ན། །ཕ་རོལ་བསླུ་བའི་དགེ་སྦྱོང་དང་། །དགེ་འདུན་ལྷག་མར་ལྟུང་བཞིན་དུ། །ཡང་དག་འབུལ་བ་མཚང་རེ་ཆེ། །དེ་བཞིན་ཕྲ་མ་ལ་སོགས་པ། །བསམ་པའི་ལྷག་མ་གསུམ་པོ་དང་། །སེམས་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་གསུམ་པོའི། །རྒྱུ་འབྲས་ཤེས་པའང་མཁས་པ་ཡིན། །དུག་སྦྲུལ་སྲོག་ཆགས་གསོད་པ་དང་། །གླང་པོ་རྩྭ་མཆོག་ཟ་བ་གཉིས། །སྐེམ་སྦེག་ཁྱད་པར་ཆེ་བ་བཞིན། ཁྲེལ་དང་ངོ་ཚ་ཟས་ཀྱི་མཆོག །ངེས་པར་བརྫུན་པ་མེད་པའི་ཚིག །སྨྲ་བའི་ཁ་ནི་ཡི་གེ་སྟེ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ལྕོ་བདེ་ཡང་། །ནེ་ཙོ་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་མེད། །ལོང་བར་ཟ་འོག་སྟོན་པ་དང་། །ཕྱུགས་ཀྱི་མགྲིན་པར་མུ་ཏིག་ (༥༢༤)འདོགས། །དད་པ་མེད་པ་ཆོས་འཆད་གསུམ། །དུས་ཚོད་གྲོན་པའི་རྒྱུ་རུ་ཟད། །སྒྲ་པ་དོན་འགྱུར་ལ་རྨོངས་དང་། །ཚད་མ་རྫས་ལྡོག་མི་ཕྱེད་དང་། །བཟོ་གནས་ཆ་ཚད་མི་ལྡན་དང་། །གསོ་རིག་ཞུ་རྗེས་མི་ཤེས་དང་། །སྡེ་སྣོད་ལ་རྨོངས་ནང་རིག་པ། །རིག་གནས་ཡིན་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་ཙམ། །རང་སྡེ་ཤིན་ཏུ་སྲུང་མཁས་པ། །མུ་སྟེགས་ཀླ་ཀློའི་
Chinese
抛弃懒惰之人，国王听信谗言，大臣不公正，王后喜欢搬弄是非，这三者是扰乱国家政权的搅拌棒。狮子虽吃野兽肉，一年只行一次欲。百姓虽是国王的荣耀，但如果反复征收赋税就会衰败。对于像驴子一样贪得无厌，不知满足的恶劣眷属，暗中进行不给人饭吃的折磨，这样的刑罚连铁匠都没有。获得六分之一赋税的地方，唯有受到众人尊敬，如果不公正地执行法律，就是向百姓放高利贷。山是土地的负担，但没有低劣的表现。那些承受着不报答恩情的负担的人，权力再大又怎能承受大地？人们喜欢购买东西，女人喜欢偷吃东西，这两者都同样会导致家庭破败，权势只是衡量轻重的秤砣。有些人看到别人的财富后，产生非常强烈的嫉妒心，但不仅从中得不到丝毫好处，还会彻底摧毁自己的福德。那些被吝啬束缚的有钱人，因为对供养布施的境地怀有敌意，很多都变成了发出五种声音的饿鬼。不驯服之人从口中说出的恶语，如果伸出欺骗的舌头，就会成为刺入他人内心的疾病，即使是名医也难以治愈。如果对自己造成了损害，就应该依靠忍耐的药物，在不会使青春衰老的苦行中，忍耐是最好的。在家的居士即使没有功德，也要努力学习善良的心。像风助火势一样，为了积聚善法。像乞丐一样的朋友很少见，不要不布施却空口说白话，像施舍一样的宝库，即使在无依无靠的食物布施中也没有。获得家庭并不容易啊，获得父母更是难上加难。如果知道恭敬父母的殊胜福德，就能从邪见的悬崖中解脱。如果专注于伤害他人，即使行持梵行又有什么用呢？用刀刃拿着的蜂蜜，只会造成伤害，而不会带来滋养。寻找战胜敌人的方法，最终会耗尽生命，如果能驯服想要亲近敌人的心，就能获得自身的安乐。只要没有获得知足少欲，就会一直被财富所困扰
English
Abandon the lazy people, the king listens to flattery, the ministers are unjust, and the queen likes to gossip. These three are the stirring sticks that disrupt the state's power. Although the lion eats wild animal meat, it only indulges in desire once a year. Although the people are the glory of the king, if taxes are repeatedly collected, they will decline. For the greedy and insatiable bad retinue who are like donkeys, secretly inflict torture by not giving them food. Even blacksmiths do not have such punishments. The place where one obtains one-sixth of the tax is only respected by the people. If the laws are not enforced justly, it is lending money at high interest to the people. Mountains are the burden of the earth, but they do not have inferior manifestations. Those who bear the burden of not repaying kindness, how can great power bear the earth? People like to buy things, and women like to steal food. Both of these equally lead to the ruin of the family. Power is only a scale for measuring weight. Some people, after seeing the wealth of others, develop very strong jealousy, but not only do they not get any benefit from it, they also completely destroy their own merit. Those wealthy people who are bound by stinginess, because they harbor hostility towards the objects of offering and generosity, many have become hungry ghosts who emit five kinds of sounds. The evil words that untamed people speak from their mouths, if they extend a deceitful tongue, will become a disease that pierces the hearts of others, which even a famous doctor cannot cure. If harm has come to oneself, one should rely on the medicine of patience. Among the ascetic practices that do not cause youth to decline, patience is the best. Lay practitioners, even if they do not have merit, should diligently learn to have a kind heart. Like the wind helping the fire, in order to accumulate virtuous dharmas. Friends who are like beggars are rare. Do not speak empty words without giving, and there is no treasury like generosity, even in the almsgiving of food to the helpless. Obtaining a family is not easy, and obtaining parents is even more difficult. If one knows the special merit of respecting parents, one can be liberated from the cliff of wrong views. If one focuses on harming others, what is the use of practicing celibacy? Honey held with a blade will only cause harm and will not bring nourishment. Seeking ways to defeat the enemy will eventually exhaust life. If one can tame the mind that wants to be close to the enemy, one will obtain one's own happiness. As long as one has not obtained contentment, one will always be troubled by wealth.
Chinese
最终老鼠努力积攒，难道没听说过它因饥饿而死吗？正直一时力量弱小，但它的本性不会改变。太阳即使被云遮蔽，也会立刻更加明亮。阿罗汉们的戒律，不会在俗家找到，要尊敬八斋戒和居士戒。与修行的其他宗派辩论，以及咒师使用法术相比，居家正直的人们，利益他人是显而易见的。即使一次破戒，如果没有隐瞒之心，还是可以恢复的，如果总是心怀恶念，去处只有三恶道。仅仅了解经藏是不够的，要珍视对戒律的尊敬。持戒天授以五次火供，难道没听说过吗？圣者即使一时退转，也会设法从中恢复。满月即使被罗睺星遮蔽，仍然努力照耀四大部洲。仅仅住在寺庙里是不够的，要考察修行者的四法。荒凉的隐居之处，不是被狼和狐狸占据了吗？无论对谁有慈悲心，那里必定有解脱的种子。到处都是有种姓的人，只是表面上看起来像僧人。即使拥有七宝，死亡时也无法带走。依止圣者的七财，多能转生到八自在处。如法行事，调伏根门，离阿罗汉就不远了。用佛法调伏，却被罪恶覆盖，这样的人不是解脱的旗帜。七种由财物增长的福德，是能够成办的途径，如果自诩为圣洁，却贪图寺庙的财物，那就非常糟糕了。不要用凡夫的自身过失，来衡量圣者，难道不是老井里的老癞蛤蟆，嘲笑乌龟吗？做任何事情如果不加以考察，即使摆出威风的样子也不是英雄。猫偷来的血，被老狗蹒跚地舔舐。如果真的贪恋财富，也要用正直的行为来填满仓库。如果填满后懂得善用，就能获得守护自己和他人的荣耀。只要能看见他人，就要尽力帮助他人。这种没有虚伪的意图和行为，才是真正成就自己的利益。国王啊
English
In the end, the mouse diligently accumulated, haven't you heard that it died of starvation? Honesty may be weak for a time, but its nature will not change. Even if the sun is obscured by clouds, it will immediately become brighter. The discipline of the Arhats cannot be found in lay life, respect the eight precepts and the lay vows. Compared to debating with other practicing sects, and the mantra practitioners using spells, it is obvious that the virtuous benefit others. Even if a vow is broken once, if there is no intention to conceal it, it can still be restored, but if one always harbors evil thoughts, the only destinations are the three lower realms. It is not enough to merely understand the scriptures, cherish respect for the precepts. Devadatta offered five fire oblations, haven't you heard? Even if a noble person declines for a time, they will find a way to recover from it. Even if the full moon is obscured by Rahu, it still strives to illuminate the four continents. It is not enough to merely reside in a monastery, examine the four qualities of a practitioner. Desolate secluded places, are they not occupied by wolves and foxes? Wherever there is compassion, there is definitely the seed of liberation. Everywhere there are people of good lineage, only appearing to be monks. Even if one possesses the seven precious jewels, they cannot be taken away at the time of death. Relying on the seven noble riches, many are reborn in the eight freedoms. Act according to the Dharma and subdue the senses, and one is not far from becoming an Arhat. Subdued by the Dharma but covered by sin, such a person is not the banner of liberation. The seven merits that increase from wealth are the means to accomplish it, if one claims to be holy but covets the wealth of the temple, it is very bad. Do not measure the noble ones by the faults of ordinary people, isn't it like the old toad in the old well laughing at the turtle? If one does not examine everything before acting, even showing off is not a hero. The blood stolen by the cat is licked by the old dog staggering. Even if you really crave wealth, fill the treasury with honest behavior. If you know how to use it well after filling it, you will gain the glory of protecting yourself and others. As long as you can see others, do your best to help them. This intention and action without hypocrisy is truly achieving your own benefit. Oh King