Tibetan
ཤིང་རབ་ཏུ་བརྟན་པའི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། ཉི་ཟླ་རྒྱུ་སྐར་གྱི་ཚོགས་བཀྲམ་ནས་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །མུ་ཁྱུད་འཛིན་དཔག་ཚད་དྲུག་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྟེ་ནང་ནས་རིམ་པར་ཇེ་ཆུང་དུ་སོང་བའོ། །རོལ་པའི་མཚོ་བདུན་ནི། རི་དེ་དག་གི་བར་མཚམས་སོ་སོར་ཡོད་ལ། གླིང་བཞི་ཡོངས་རྫོགས་གནས་པའི་ཆུ་དཀྱིལ་གྱི་ཐད་ཀར་དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་དང་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་ལྔའི་མཐའ་ལྕགས་རི་ཆེན་པོ་གཅིག་གིས་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བསྐོར་བ་སྟེ། ལྷུན་པོའི་སྟེང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ཁང་བཟངས་ནས་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་འཕགས་པ་ན་མཐའ་བྲལ་ལ་སོགས་ཏེ་རིམ་པར་ལྷ་གནས་རྣམས་མཆོད་རྟེན་གྱི་བང་རིམ་ལྟ་བུར་ཡོད་པའི་དབང་གིས་གཞུང་འདི་ཉིད་ལས་ཆ་ལང་སྤྱི་སྤྲད་ཀྱི་དཔེ་བརྗོད་གསུངས་ལ། བརྗོད་བྱ་རྒྱས་པ་ནི་ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གླིང་བཞི་རི་རབ་དང་བཅས་པ་བགྲང་གཞིར་བྱས་ནས་གཅིག་ནས་གཉིས་སུ་བགྲངས་པའི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ལ་སྟོང་དང་པོའི་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན། དེ་ཉིད་བགྲང་གཞི་རུ་བྱས་ཏེ་གཅིག་ནས་གཉིས་སུ་བགྲངས་པ་སྟོང་ལ་སྟོང་རྒྱུ་བཀོད་གཉིས་པའམ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན། དེ་ཡང་སྔ་མ་ལྟ་བུར་བགྲང་གཞིར་བྱས་པའི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངོན་པ་མཛོད་ལས། གླིང་བཞི་དང་ནི་ཉི་ཟླ་དང་། །རི་རབ་དང་ནི་འདོད་ལྷར་བཅས། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་ལ་ནི། །སྟོང་ནི་སྤྱི་ཕུད་ཡིན་པར་འདོད། །དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གཉིས་པ། །བར་མའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གསུམ་སྟེ། །མཉམ་ (༢༤༧)དུ་འཇིག་ཅིང་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དེ་ལྟ་བུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ས་གཞི་ཐམས་ཅད་སྤོས་ཆུས་བྱུགས་ཤིང་། མེ་ཏོག་གི་རྣམ་པར་བཀྲམ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་མུ་མེད་པ་ལ་ཕུལ་བས། འགྲོ་ཀུན་རྣམ་པར་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྤྱོད་པར་སྨོན་པའི་འདུན་པ་ཆིག་དྲིལ་གྱི་སྒོ་ནས། སྙན་པའི་དབྱངས་དང་བཅས་ཐལ་མོ་སྙིང་གར་སྦྱར་ལ། ས་གཞི་སྤོས་ཆུས་བྱུགས་ཤིང་མེ་ཏོག་བཀྲམ། སོགས་ཤློ་ཀས་སྨོན་ལམ་གདབ་གོ །གཉིས་པ་མཎྜལ་གྱི་སྒྲ་བཤད་གཞག་པ་ལ་གསུམ། ཕྱི་ལྟར་དུག་ཞག་པ། ནང་ལྟར་དུ་གཞག་པ། གསང་བ་ལྟར་དུ་གཞག་པའོ། །དང་པོ་ནི། མང་ནི་མནན་པའམ་བརྗིད་ཕང་བ། ལ་ནི་གཞི་འཛིན་པ་སྟེ། དེས་ན་གླིང་བཞི་རི་རབ་དང་བཅས་པ་ཤིན་ཏུ་བརྗིད་ཆགས་པ། འཕོ་འགྱུ་དང་བྲལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། མཎྜ་ནི་སྙིང་པོའམ་ཉིས་བུའམ་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་ལ་བྱ་ལ། ལ་ནི་ལེན་ཞིང་འཛིན་པ་སྟེ། དེས་ན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སྙིང་པོ་གཞི་འཛིན་དུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་ཅན་བསགས་ཏེ་མངོན་མཐོའི་དཔལ་ཡོན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་ལས། མ་ཡི་ཡིག་འབྲུ་འདབ་མར་བརྗོད། །ཎ་ཡི་ཡིག་འབྲུ་ལྟེ་བར་དྲན། །ཌ་ཡི་ཡིག་འབྲུ་།།།ག་སར་དར། །ལ་ཡི་ཡིག་འབྲུ་དེར་ལྟ། །ཞེས་གསུངས་པས་ཕྱི་ལྟར་དུ་པདྨའི་འདབ་ན། ནང་ལྟར་དུ་ཕྱག་རྒྱའི་མཁའ་གསང་། གསང་བ་ལྟར་དུ་ཡུལ་དེ་ལ་རོལ་བས། མའི་སྐྲ་ལས་དྲངས་བསམ་ནུ་པཱར་སྙིང་པོ། ལའི་སྒྲ་ལས་དྲངས་པས། ལ་ལི་ཏ་ཏེ་རོལ་པའམ། འགྲེལ་པའམ། འཛིན་པ་ལ་འཇུག་པས་ (༢༤༨)མྱུར་ལམ་ཕོ་ཉའི་མན་ངག་གིས་གཟུང་འཛིན་རོ་རྐྱང་གི་རྒྱུ་བ་ཡེ་ཤེས་སྒྲ་གཅན་གྱིས་དབང་དུ་བསྡུས་ཏེ། དབུ་མའི་མདུད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བཙན་ཐབས་སུ་བཀྲོལ་ནས་ལམ་ལྔ་ས་བཅུའི་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་བསྒྲུབ་ཕྱིར་མཁས་པ་བཞིའི་གནད་ལ་གོམས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་དབབ་ལྡོག་གི་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་བརྟེན། སྙིང་པོ་བདེ་ཆེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རིང་པོར་མི་ཐེགས་པར་ལེན་པར་བྱེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་དམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་གནད་རྣམས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཕྱི་མཚན་མ་རྫས་ཀྱི་མཎྜལ་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་ཤོམ་འགོད། ནང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་འཁོར་བྱེད་པས། གསང་བ་འཁོར་འདས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་གདེང་གྱི་རྒྱས་ཐེབས་ཏེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཕུལ་བས། ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་མཐུ་ལ་བརྟེན། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཤིན་ཏུ་དུབ་པའི་ཚོགས་བསག་དགོས་པ་དང་། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་འུབ་ཀྱིས་འུབ་ཀྱིས་བཟླུམས་པར་གདོན་མི་ཟ་སྟེ། ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། དེ་ཕྱིར་གྲངས་མེད་གསུམ་སོགས་གསུངས་པ་ཀུན། །མྱུར་དུ་རྫོགས་དང་རིང་དུ་རྫོགས་པ་དང་། །ཚེ་གཅིག་གྲོལ་བ་བློ་ཡི་སྟོངས་ལ་རག །དེ་ཡང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག །གསུམ་གྱིས་བསྒྲུབས་གང་བླ་མེད་སྟོབས་ཆེའོ། །ཞེས་དང་། དེའི་རྗེས་འགྲེལ་དུ། འཇིག་རྟེན་བརྩོན་འགྲུས་དང་ཐབས་ཆེ་ལ། ཤེས་རབ་ཆེ་བ་ཞིག་གིས་བྱ་བ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པ་དང་། ཕལ་པས་མི་འགྲུབ་པས་ཀྱང་དཔེ་གོ་བར་བྱས་མོད། ཅེས་གསུངས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་འཇམ་དཔལ་གྲགས་པས་མཛད་པའི་སྙིང་པོ་རྒྱན་ལས།
Chinese
据说，在极其坚固的风轮上，布满了日月星辰。外围的周长是六百二十五由旬，从内向外逐渐缩小。七重嬉戏之海位于那些山脉的各个间隔之间。四大部洲完全存在的水中央，周围环绕着一个周长为十万五千由旬的巨大铁围山。从须弥山顶的尊胜宫殿向上八万由旬，有无边等依次排列的诸神居所，如同佛塔的阶梯一般。因此，这部论典中讲述了部分共同的例子。详细的内容可以参考《如意宝藏论》。像这样以四大部洲和须弥山作为计算基础，从一数到二的一千倍，称为第一千的共同根本世界。再以它作为计算基础，从一数到二的一千倍，称为第二千或中间世界。再像前面一样，以它作为计算基础的一千倍，称为三千大千世界。如《俱舍论》中所说：“四大洲与日月，须弥山及欲天，梵天世界一千，立为初千之总本。彼千复为千之二，是为中千世界相。彼千复为千之三，同时坏灭同时生。” 如是所说，像这样的世界的所有地基都涂上香水，散布鲜花，献给无量无边的佛土，以期一切众生都能享用完全清净的特殊刹土，以统一的愿望，伴随着美妙的旋律，双手合十于胸前，念诵“大地涂香，散布鲜花”等偈颂来祈愿。第二，关于曼荼罗的词义解释，分为三种：外义解释，内义解释，秘密义解释。第一种是：曼意为按压或庄严，荼意为持有基础。因此，四大部洲和须弥山极其庄严，是不可动摇的坛城。
English
It is said that on the extremely stable wind mandala, the assembly of sun, moon, and stars is spread out. The circumference is six hundred and twenty-five yojanas, gradually decreasing from the inside out. The seven playing seas are located in the respective intervals between those mountains. In the center of the water where the four continents completely exist, a great iron mountain with a circumference of one hundred and five thousand yojanas surrounds the environment. From the victorious palace on top of Mount Sumeru, eighty thousand yojanas upwards, the abodes of the gods are arranged in order, such as the boundless, like the steps of a stupa. Therefore, this treatise speaks of examples of partial commonality. For detailed content, refer to the 'Wish-Fulfilling Treasury'. Taking the four continents and Mount Sumeru as the basis for counting, counting from one to two a thousand times is called the first thousand common fundamental worlds. Taking that as the basis for counting, counting from one to two a thousand times is called the second thousand or intermediate world. Again, like before, taking it as the basis for counting a thousand times is called the three thousand great thousand world realms. As stated in the Abhidharmakosha: 'Four continents, sun and moon, Mount Sumeru and desire gods, Brahma's world is a thousand, established as the general root of the first thousand. That thousand is again two thousands, this is the intermediate world realm. That thousand is again three thousands, simultaneously destroyed and simultaneously arising.' As it is said, all the ground of such a world realm is anointed with scented water and scattered with flowers, offered to the immeasurable Buddha lands, with the hope that all beings can enjoy the completely pure and special Buddha land, with a unified aspiration, accompanied by beautiful melodies, palms joined at the heart, reciting 'The earth is anointed with fragrance, scattered with flowers,' etc., to make aspirations. Secondly, regarding the explanation of the meaning of Mandala, it is divided into three: external meaning explanation, internal meaning explanation, and secret meaning explanation. The first is: 'Mang' means to press down or be majestic, 'La' means to hold the base. Therefore, the four continents and Mount Sumeru are extremely majestic and are an immovable mandala.
Chinese
应当知晓。第二，曼扎是指如心要、二者或坛城等，拉是指取与执持，因此，为了成办佛法之王政，心要成为基础执持，积累殊胜的福德，从而获得增上生的兴盛，因此称作如此。第三，在《智慧明点》中说：“玛字的字是花瓣，纳字的字是中心，达字的字……嘎萨尔达，拉字的字在那里看。”因此，外在如同莲花的花瓣，内在如同手印的空密，秘密如同在那处享用，从玛的毛发中取出，认为是努巴的心要，从拉的音声中取出，拉里达即嬉戏，或解释，或进入执持，（248）以捷径使者的口诀，以能取所取单味的行境，被智慧罗睺所摄持，强行解开中脉的二十一个结，为了现前成办五道十地的证悟，熟悉四位智者的要点，依靠菩提心的宝贵降伏的轮涅。心要大乐的智慧不会长久耽搁而取受的坛城，是为具有殊胜方便的瑜伽士的行境。第三，以如是之要点所摄持的外在表相物质的曼扎，是因缘和陈设安布，内在是作禅定的轮涅，秘密是轮涅平等性的见解增广，如理供养，依靠具有殊胜方便的神力，必须在三个无数劫中极其疲惫地积累资粮，并且刹那刹那间迅速圆满无疑，全知大士说：“因此所说无数三等一切，迅速圆满和长久圆满，以及一生解脱依赖于心的空性，那也是以方便和智慧精进殊胜三者成办，是无上大力。”以及，在那之后的解释中说：“世间精进和方便大，智慧大的人，事情迅速成办，普通人不能成办，也用比喻来理解。”如此说道，以及，导师妙吉祥称所造的《心要庄严》中。
English
It should be known. Secondly, Mandala refers to things like essence, duality, or mandala, and La refers to taking and holding. Therefore, in order to accomplish the kingdom of Dharma, the essence becomes the basis for holding, accumulating special merits, thereby obtaining the prosperity of higher realms, hence it is called such. Thirdly, in the "Essence of Wisdom Bindu" it says: "The letter 'Ma' is said to be the petal, the letter 'Na' is remembered as the center, the letter 'Da'... Gasarda, the letter 'La' looks there." Therefore, outwardly like the petals of a lotus, inwardly like the secret space of mudras, secretly like enjoying that place, taken from the hair of Ma, it is considered the essence of Nupa, taken from the sound of La, Lalita is playing, or explaining, or entering into holding, (248) with the oral instruction of the swift messenger, the object of grasping and holding is controlled by the wisdom Rahu, forcibly unraveling the twenty-one knots of the central channel, in order to manifest the realization of the five paths and ten bhumis, familiar with the key points of the four wise men, relying on the precious bodhicitta to subdue the wheel of reversal. The mandala of taking the wisdom of the great bliss essence without long delay, is the realm of practice of the supreme yogi with special means. Thirdly, the outer symbolic material mandala held by such key points is the cause and condition and arrangement, the inner is the wheel of meditation, the secret is the expansion of the view of the equality of samsara and nirvana, offering properly, relying on the power of special means, one must accumulate merit with extreme fatigue in three countless kalpas, and undoubtedly it will be quickly completed moment by moment, the Omniscient Great Master said: "Therefore, all that is said such as countless three, quickly complete and long complete, and liberation in one lifetime depends on the emptiness of the mind, that is also accomplished by the three supreme means, wisdom, and diligence, is the supreme power." And, in the explanation after that it says: "Worldly diligence and great means, a person with great wisdom, things are accomplished quickly, ordinary people cannot accomplish, and it is also understood by analogy." So it is said, and, in the "Heart Essence Ornament" composed by the teacher Manjushri Kirti.