Tibetan
གཞལ་བ་རང་སྟོང་འཁྲུལ་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། སྣང་ཤར་གང་གི་དུས་ནས་ཕྱོགས་ཡན་ནམ་མཁའ་འདྲ་བར་ཕྱབ་གདལ་ཀུན་མཉམ་ཆེན་པོར་འདོད་ པའོ། །ཞེས་བཞེད་དོ། །དབྱེ་ན་བཞི། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཀློང་ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། ཀློང་དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། ཀློང་རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འགྱུར་མེད་རང་རྫོགས་ཕྱོགས་བྲལ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་འདས་པར་ཤར་བའི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་དུ་འདོད་པ་ལས། དང་པོ་མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་ནི། རང་བྱུང་འོད་གསལ་བའི་དབྱིངས་ལས། ཤར་བ་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་དུ་ཤར་བ་ནས། སྣང་ངོ་རིས་མེད་དུ་སྣང་བ་རྣམས་ཤར་ས་ནས་རང་སྟོང་བས་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་ཚན་དུ་མ་གྲུབ། སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་དུ་འུབ་ཆུབ་པའོ། །དེའང་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བར་བསྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་ནི། ཤར་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས། གྲོལ་བ་སེམས་ཉིད་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བཟླ། ཤར་གྲོལ་གཉིས་མེད་དུ་གནས་པས་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་རྫོགས་པའོ། །དེའང་མཐུན་སྣང་རང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྣང་ས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གསུམ་པ་སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་ནི། རང་རིག་རོལ་བ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་ཙམ་ཉིད་ནས་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་གཏད་དང་བྲལ་བས་རང་གཞན་གཉིས་བཅས་སུ་མ་གྲུབ། རང་བཞིན་གྱི་ལྟོས་པ་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་ཡེ་དང་། བྱས་བཅོས་ཀྱི་ལྟོས་པ་མེད་དེ་ཡེ་གྲོལ་ཕྱོགས་ཉལ་གྱི་རྒྱས་བཏབ་པས། རང་དག་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལྟོས་གཞི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་འཁྲུལ་སེམས་ལ་བཟླ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བཏགས་པ་རང་གྲོལ་ཆེན་པོར་འདོད་པའོ། །གཉིས་པ་ཀློང་ཁྲ་བོའི་ངོ་བོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས། ཡིན་སྣ་ཚོགས་སུ་རང་ཤར་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ སྨྲ་བ་ལ། མིན་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཁྱབ་ཏུ་ཤར་བས། རོལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ། ཡོད་སྨྲ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། མེད་སྨྲ་རང་གནས་དང་མཐུན་པ་ཁྲ་བོའི་སྡེ། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པའི་ཁྲ་བོའི་སྡེ་ལས། དང་པོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ། ངོ་བོ་
Chinese
将所量测的自性空确立为错觉之后，无论显现何时，都认为如同虚空般无有方隅、平等广大的周遍一切。如是主张。分类有四：说黑界无因，说花界多样，说白界为心，说广大界归于因果。第一种是：自生之智慧，不变、自圆满、无有方隅、超越因缘而显现，不依赖于有法和法性。分类有事业黑界部、大悲黑界部、化身黑界部三种，其中第一种事业黑界部是：从自生光明之界中，显现的各种事物无因而显现，显现为无有分别的显现，从显现处自性空故，因缘不成立自体。从显现处解脱故，轮涅无名而遍满。这也是以“是与非”偏颇的论证，来成立大圆满无有边际的见解。第二种大悲黑界是：显现是智慧故，了知不依赖于他者。解脱是心性故，归于因缘。显现解脱无二而住故，果位圆满为本初解脱。这也是以顺应显现自性清净的论证，认为大圆满从显现处解脱。第三种化身黑界部是：所有包含自明觉受用的法，仅仅是显现，就远离了“是与非”的偏执，因此自他二者都不成立。由于没有自性的依赖，所以是无因的本初；由于没有造作的依赖，所以是本初解脱，以偏颇来印证。自净不驻留的大智慧，称为本初解脱、所依耗尽。这也是以归于错觉心的论证，认为施设为自解脱大。第二种花界的体性是：从自生智慧中，各种“是”自显现，说是法性的游舞。对于“非”，显现为无有方隅、周遍一切，因此认为游舞的法性没有破立。对此分类有三：与有宗心部相符的花部，与无宗自住相符的花部，与有无诀窍相符的花部。其中第一种是：自生智慧的体性
English
Having established the measurable self-emptiness as an illusion, whatever arises, it is considered to be like the sky, without direction, equally vast, and all-encompassing. This is the assertion. There are four divisions: the Black Expanse that speaks of no cause, the Variegated Expanse that speaks of variety, the White Expanse that speaks of mind, and the Vast Expanse that refers to cause and effect. The first is: the self-born wisdom, unchanging, self-perfected, without direction, transcending cause and condition, does not depend on phenomena and suchness. It is divided into three: the Activity Black Expanse section, the Compassion Black Expanse section, and the Emanation Black Expanse section. The first, the Activity Black Expanse section, is: from the realm of self-born luminosity, the various appearances arise without cause, appearing as undifferentiated appearances. Because the place of arising is self-empty, cause and condition do not establish self-entity. Because it is liberated from the place of appearance, samsara and nirvana are nameless and all-pervading. This is also to establish the view of the Great Perfection, which is free from extremes, with the logic of "is and is not" leaning. The second, the Compassion Black Expanse, is: because appearance is wisdom, knowledge does not depend on others. Liberation is mind itself, so it refers to cause and condition. Because appearance and liberation abide in non-duality, the result is perfected as primordial liberation. This is also to assert that the Great Perfection is liberated from the place of appearance, with the logic of the self-purification of harmonious appearance. The third, the Emanation Black Expanse section, is: all phenomena, including self-awareness and enjoyment, are merely appearances, and are free from the bias of "is and is not," so neither self nor other are established. Because there is no dependence on self-nature, it is causeless from the beginning; because there is no dependence on fabrication, it is primordially liberated, sealed with leaning. The great wisdom of self-purity, non-abiding, is called primordial liberation, exhaustion of the basis of dependence. This is also to assert that the imputation is great self-liberation, with the logic of referring to delusional mind. The nature of the second, the Variegated Expanse, is: from self-born wisdom, the various "is" self-arise, saying it is the play of suchness. For the "is not," it appears as directionless and all-pervading, so it is believed that the suchness of play has no affirmation or negation. It is divided into three: the Variegated section that agrees with the mind section of the proponents of existence, the Variegated section that agrees with the self-abiding of the proponents of non-existence, and the Variegated section that agrees with the instructions of existence and non-existence. The first is: the nature of self-born wisdom
Tibetan
རང་དག་གནས་གྲོལ་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་ཞིང་། རང་བཞིན་ལ་དགག་བསྒྲུབ་གཉིས་བཅས་སུ་མ་གྲུབ་ཐ་སྙད་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས། མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་རང་གྲོལ་སེམས་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་འདུས་པའོ། །དེའང་བློ་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྣང་བ་རྟགས་འཁོར་འདས་ཀྱི་བྱ་ཆོས་རྣམས་རང་ས་ནས་ཡེ་གྲོལ་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི་ངོ་བོ་མཐོང་སྣང་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ཡོད་ཆོས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་ལ། མེད་སྣང་བ་རང་ས་ནས་གྲོལ་བ་ལས་དང་རྣམ་སྨིན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འགྱུ་བ་སྟོང་ཡལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མེད་སྣང་རང་དག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ངོ་བོ་ཡེ་སྟོང་དུ་གནས་པས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་མི་ལྟོས། རྐྱེན་བྱུང་དུ་འདུས་བྱས་སུ་བྱུང་བ་བྱུང་ས་བསྟོངས་པས་འཁོར་འདས་ཕྱོགས་ཡན་དུ་གྲོལ། སྣང་བ་རྟགས་ཡེ་དག་ཏུ་ཤར་བ་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་རང་བྱུང་གཞི་ལས་མ་གཡོས་པར་ཤར་བས། བརྗོད་དུ་མེད་པ་བློ་ལས་འདས་ཤིང་ལྟར་མེད་གོམས་པ་མེད་པའི་གནད་དང་། གནས་འགྱུ་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་གནད་དང་། བྱས་ཆོས་གློ་བུར་དུ་ཤར་བས་ཡིད་དཔྱོད་ལྟ་སྒོམ་གྱི་ངོ་བོ་ལྟར་མེད་ཡེ་གྲོལ་གྱི་གནད་གསུམ་གྱིས། འཁོར་འདས་རྩོལ་བསྒྲུབ་མེད་པར་ལ་བཟླ་བའོ། །གསུམ་པ་ཀློང་དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བའི་ངོ་བོ་ནི། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངང་ལས་ཕྱི་སྣང་བ་ངང་ནང་རིག་པའི་རོལ་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཀོད་པ་སྟེ། སྣང་རྐྱེན་རང་གྲོལ་བས་བྱར་མེད་རྒྱུ་ནས་དག་སྟེ་གནས་ལུགས་ལ་བསྒྲུབ ཏུ་མེད་པའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ལས། བརྗོད་མེད་རང་ཤར་ཆེན་པོ་ཀློང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་ནི་མཐོང་བྱེད་ཅེར་གྲོལ་ལ། མཐོང་བ་རང་དག་ཡུལ་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་ཟློས་པའོ། །ནང་གསེས་སུ་དབྱེ་ན་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དང་ནམ་མཁའི་ཀློང་གཉིས་ལས། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་གི་ངོ་བོ་རྟག་མཐའ་རང་གྲོལ་ཞིང་། གནད་བྱར་མེད་དུ་མཐོང་བས་དྲན་བསམ་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་བློ་འདས་སུ་ཤེས་པའོ། །དབྱེ་ན་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆེ་བ་ནི། སེམས་རང་སྣང་སྟོང་པ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བས། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ལ། མཐོང་སྣང་རང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་གྱིས་སྟོངས་ལ། སྟོང་པས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་འདོད་པའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་ཆུང་བ་ནི། ལྟོས་པ་དག་པའམ་རྟེན་གཞི་ངོ་བོ་མེད་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་ལ། ཁྱབ་པ་གནས་
Chinese
自净住解脱，于任何处皆不分别，自性不以能破所立二者成立，超越言诠造作。体性无二，故融入自解脱心性之轮。彼亦以离念自性之理，使显现、征相、轮涅之诸法，于自位本自解脱而安住。第二，本体所见显现自位解脱，故有法本性显现为多种。无显现自位解脱，故超离业及异熟。彼亦以动摇空逝之理，成立无显现自净。第三，本体安住于本空，故不观待业因果。由缘起而生之有为法，生处灭尽故，解脱于轮涅边外。显现征相本净显现，以轮涅无成之理，于自生基位不迁而显现故，不可言说，超越心识，无有如是串习之要诀。安住动摇二者无二解脱，故心无有迁变之要诀。所作法顿然显现，故以意念见修之体性，无有如是本解脱之三要诀，使轮涅无有勤作修证而融为一体。第三，白色虚空说为心之体性者，乃自生智慧之状态中，外境显现为自内明觉之游舞，一切皆由心所造作。显现之缘自解脱故，无有能作，从因清净，于实相中无可修证。分则有二，不可言说自生大白色虚空之体性，乃见者直解脱，所见自净，境心二者融为一体。内分则有二，即如海之虚空与如虚空之虚空，其中如海之虚空之体性，自解脱于常边，以无作要诀而见，故知忆念思念种种为无二离念。分则有大小二者，如海之大虚空者，心之自显现空性本自解脱故，心性空性所观待者清净。见显现自净之法性，本自不可言说故，空于生灭住三者，以空性故，于任何处皆不成立而安立。如海之小虚空者，观待清净或所依本体无有故，心无有垢染，周遍安住
English
Self-purified, not distinguishing anywhere in the state of liberation. Its nature is not established by both affirmation and negation, transcending verbal expression and fabrication. Its essence is non-dual, thus merging into the wheel of self-liberated mind. Moreover, through the logic of the nature of non-mentation, all phenomena of appearance, signs, samsara, and nirvana abide in their own ground as primordially liberated. Secondly, because the essence of perceived appearances is liberated from its own ground, the nature of existent phenomena manifests in various ways. Because the appearance of non-existence is liberated from its own ground, it transcends karma and its maturation. This is also established through the logic of the emptiness of movement and disappearance, that the appearance of non-existence is self-purified. Thirdly, because the essence abides in primordial emptiness, it does not rely on the cause and effect of karma. Arising as conditioned phenomena from circumstances, because the place of arising is exhausted, it is liberated beyond the confines of samsara and nirvana. Because the appearance of signs manifests as primordially pure, it arises without moving from the ground of self-origination, as the logic of the non-establishment of samsara and nirvana. Therefore, it is inexpressible, beyond mind, and possesses the key point of having no habitual patterns. Because abiding and movement are liberated as non-dual, it possesses the key point of the mind having no change. Because fabricated phenomena arise suddenly, it possesses the three key points of the nature of mental discernment, view, and meditation being without basis and primordially liberated, thus merging samsara and nirvana without effort or accomplishment. Thirdly, the essence of the white expanse spoken of as mind is that, within the state of self-originated wisdom, all outer appearances manifest as the play of inner awareness, all of which is arranged by the mind. Because the circumstances of appearance are self-liberated, there is no agent, purified from the cause, and nothing to be accomplished in reality. Divided, there are two: the inexpressible, self-arisen, great white expanse, whose essence is the direct liberation of the seer, the seen is self-purified, and the object and mind merge into one. Internally divided, there are two: the expanse like the ocean and the expanse like the sky. Among them, the essence of the expanse like the ocean is self-liberated from the extreme of permanence, and is seen as the key point of non-action, thus knowing various memories and thoughts as non-dual and beyond mind. Divided, there are two: large and small. The large expanse like the ocean is that the mind's self-appearance of emptiness is primordially liberated, therefore, what is relied upon by the emptiness of mind is pure. Because the nature of seeing appearances as self-purified is primordially inexpressible, it is empty of the three: arising, ceasing, and abiding. Because of emptiness, it is not established anywhere, thus it is established. The small expanse like the ocean is that because reliance is pure or the basis of the essence is non-existent, the mind has no defilement, and is all-pervasive