Tibetan
་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །བདེན་པ་དབྱེར་མེད་དག་མཉམ་རྒྱུ་འབྲས་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ལམ་དུ་བྱེད་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཏེ། དབུ་མ་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། ཤེས་པས་ཡོད་དང་མེད་ཞིའི་ཕྱིར། །སྡིག་དང་བསོད་ནམས་ལས་འདས་པ། །དེ་ཡི་བདེ་འགྲོ་ངན་འགྲོ་ལས། །དེ་ནི་ཐར་པ་ཁོ་ནར་བཞེད། །ཅེས་པའི་རིགས་པ་ཡང་གང་གིས་བཟློག །འདིར་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་འདས་པའི་སེམས་ལ་རྟོག །མ་འོངས་པའི་སེམས་ལ་དཔྱོད། །ད་ལྟར་གྱི་སེམས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཅན་གང་ཞིག་གིས་གྲུབ་མཐའི་བློ་ཞེན་དང་། ལམ་བདེན་འདུས་བྱས་པས་སྤོང་མི་ནུས་པས་ཤེས་བྱ་གཤིས་ཐོག་ཏུ་བཅིངས་པ་དང་། རྫས་འགལ་ཀྱང་སྟོན་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་གྲགས་སུ་བསྟན་པའི་སྡེ་སྣོད་ ཆེན་པོ་རྣམས་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། །འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། འོད་སྲུང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྨན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །འོད་སྲུང་། སེམས་ནི་དཔྱད་དུ་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། སྣང་བ་མེད་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ། གནས་མེད་པའོ། །འོད་སྲུང་། སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་གཟིགས། མི་གཟིགས། གཟིགས་པར་མི་འགྱུར། འོད་སྲུང་སེམས་ནི་ཀུན་ཏུ་བཙལ་ན་མི་རྙེད་དོ། །གང་མ་རྙེད་པ་དེ་ནི་མི་དམིགས་སོ། །གང་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དུས་གསུམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བཤད་གཞིར་གནས་ཤིང་གང་ལས་མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་མན་ངག་གི་གཏིང་ཕྱིན་པ་ཡིན་པས་ཤེས་བྱ་དང་སྣང་པ་གཉིས་ལྟོས་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ཚུལ། །ཤེས་བྱ་སྣང་བས་མ་བཅིངས་སྟོང་པའི་དངོས། །སྟོང་པ་རང་བཞིན་གསལ་བའི་སྙིང་པོ་ནི། །རིག་པར་བཞུགས་པའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཁམས། །འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་བཞིན། །དེ་ལ་སྤྱིར་ཤེས་བྱའི་གཤིས་སྣང་བའི་ཡུལ་དང་མ་འདྲེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཉེ་བར་ལེན་པས་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། །དེ་ལྟར་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཐལ་བྱུང་གི་སྟོང་རྐྱང་དུ་བལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལས་ཀྱང་གཟུགས་སྟོང་པའོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ལས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གཟུགས་སུ་སྣང་ཙམ་ནས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་ཞིང་། ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་སྣང་བ་མི་འགག་པར་སྟོན་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པས་དེ་ལ་མི་གོས་པའི་ཚུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། སྟོང་ཉིད་ཅེས་བྱ་གཟུགས་དང་བྲལ། །གཟུགས་ནི་རྣམ་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན། །ཕན་ཚུན་དུ་ནི་འགལ་བ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་བས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་ངོ་ལ་སྐྱོན་གྱིས་བྲི་བ་དང་ཡོན་ཏན་གྱིས་གང་བ་གཉིས་ཀ་མེད་པས་ན་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་གཞན་དག་ལའང་འགྲོ་བའི་ཚུལ། །ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་བལྟའོ། །ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་གིས་བདག་མེད་པར་མ་ཤེས་ན། ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་ཀྱིས་གཞལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཙམ་ནི་སྣང་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དམ་ལ་བཞག་པས་སྲིད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་མི་ཤེས་པ་ཅན་ཏེ། འཕགས་པ་དགོངས་པ་དེས་འགྲེལ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་བ། སྔོན་བདག་དགོན་པ་ནས་ཁྲོད་ཅིག་ན་མཆིས་པའི་ཚེ་དགེ་སྦྱོང་ཞིག་ཀྱང་མཆིས་ཏེ། ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་དམིགས་པས་བརྡའ་སྤྲོད་པར་བགྱིད་དེ། ཁ་ཅིག་ནི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པས་སོ། ཁ་ཅིག་ནི་ཁམས་ལ་དམིགས་པས་སོ། ཁ་ཅིག་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དམིགས་པས་སོ། ཁ་ཅིག་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་རྣམས་ལ་དམིགས་པས་སོ། །བདག་གིས་ནི་ཆོས་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་བདག་མེད་པར་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འཚལ་ལགས་སོ། །ཞེས་སོ། ། དེ་ བས་ན་འདིར་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་སྤྲོས་བྲལ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འཆིང་གྲོལ་ལས་འདས་པའི་སྙིང་པོ་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཁམས་མ་ལུས་པ་ཉི་མ་དང་འོད་ཟེར་གྱི་ཚུལ་དུ་གདོད་ནས་ཡེ་རྫོགས་ཆེན་པོ་ལས་མི་འདའ་བ་ནི་སེམས་ཕྱོགས་པ་སྤྱིའི་གྲུབ་ཕའི་མཐའ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཀུན་བྱེད་ལས། ང་ཡི་རང་བཞིན་སྤྲོས་བྲལ་མི་ཕྱེད་པས། ཆོས་དབྱིངས་གནས་འདི་ང་ཡི་བྱས་པ་ཡིན། །བྱང་ཆུབ་ཉིད་ལས་དེ་ན་གཞན་མི་བཞུགས། །ང་ཡི་རང་བཞིན་མ་བསྒྲིབ་ཀུན་ཁྱབ་པས། །གསལ་བའི་ནམ་མཁའ་ཡེ་ཤེས་གཞལ་ཡས་ཁང་། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལས་གཞན་མི་བཞུགས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གཤིས་ཀྱི་བཞུགས་ཚུལ་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་ན་དྲན་བསམ་དང་བཅས་པའི་ཚོར་བ་སྣ་ཚོགས་པ་འང་སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་སྟོང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཀློང་དུ་ཆུ་བོ་དང
Chinese
因为没有。真谛无别清净等同，是对于超越因果的法界，不知如何作为道用的形态。如《中观宝鬘论》中说：因为知，有与无寂灭，超越罪与福，因此从善趣恶趣中，认为唯有解脱。这样的道理又被谁推翻呢？此处自性大圆满的不可思议智慧，是对已逝之心的觉悟，对未来之心的衡量，现在的心，以何种分别识，以宗派的偏执和道谛有为法无法断除，所知束缚于本性，即使是相违之物，也是导师自己广为人知地开示的律藏 大部所不违背的。如《圣宝积经》中说：‘光护，何为超越世间的药？’答：‘是精勤遍寻自心。’‘光护，心是不可思议的，不可言说的，无显现的，无分别识的，无处所的。’‘光护，心是诸佛也未见，不见，不会见。光护，心是到处寻找也找不到的。’‘凡是找不到的，就是不可得的。’‘凡是不可得的，就不是过去，不是未来，不是现在发生的。’‘凡不是过去，不是未来，不是现在发生的，就是真实超越三时的。’如此这般的实相法性，是自性大圆满的论述基础，并且是从中通达无边中观窍诀的，因此是与执着所知和显现为互为依存之法相反的行持。所知未被显现束缚的空性之物，空性自性光明的精华，是安住于觉性中的身和智慧界，如无有聚散的太阳精华一般。其中，总的来说，所知的体性与显现的对境不相混杂，是因为五蕴的近取而成为自性的空性。如此空性的体相，也不是看作断灭的顽空，而是自性光明的自性。如《般若心经》中也说：色即是空，空即是色，色不异空
English
Because there is none. The indivisible truth is pure and equal. It is the form of not knowing how to use the Dharmadhatu, which transcends cause and effect, as a path. As it is said in the "Garland of Precious Gems of the Middle Way": Because of knowing, existence and non-existence are pacified, transcending sin and merit. Therefore, from the happy and miserable realms, it is considered that there is only liberation. By whom is such reasoning overturned? Here, the inconceivable wisdom of the Great Perfection of Self-Nature is the realization of the past mind, the measurement of the future mind, and the present mind. With what kind of discriminating consciousness, with sectarian bias and the path of conditioned truth, can it not be abandoned? What is to be known is bound to its nature, and even contradictory things are not contrary to the great Pitaka, which the Teacher himself has widely taught. As it is said in the "Noble Jewel Heap Sutra": 'Light Protector, what is the medicine that transcends the world?' Answer: 'It is the diligence of completely searching for one's own mind.' 'Light Protector, the mind is inconceivable, unspeakable, without appearance, without discriminating consciousness, without a place.' 'Light Protector, the mind is not seen, not seen, and will not be seen by all the Buddhas. Light Protector, the mind cannot be found even if it is searched everywhere.' 'Whatever is not found is unattainable.' 'Whatever is unattainable is neither past, nor future, nor present.' 'Whatever is neither past, nor future, nor present is truly beyond the three times.' Such a nature of reality is the basis for the exposition of the Great Perfection of Self-Nature, and it is from this that the essence of the Middle Way without extremes is thoroughly understood. Therefore, it is a practice that is contrary to clinging to what is to be known and appearance as interdependent. What is to be known is the empty thing that is not bound by appearance, the essence of the emptiness of self-nature is luminosity, the body and wisdom realm that dwell in awareness, like the essence of the sun without gathering and scattering. In general, the nature of what is to be known is not mixed with the object of appearance, because the appropriation of the five aggregates is the emptiness of self-nature. Thus, the characteristic of emptiness is not to be regarded as nihilistic emptiness, but as the nature of self-nature luminosity. As it is also said in the "Heart Sutra of Wisdom": Form is emptiness, emptiness is form, form is not different from emptiness.
Chinese
再者，空性并非与色不同。色也并非与空性不同。如是，仅于显现为色之时，自性为空，仅于名言中显现亦不间断，然色之体性不沾染于彼之理，如方向之象所说：空性名为离于色，色则与形相相连。彼此之间实为相违。如是。因此，轮回涅槃之诸法皆为分别念所增益，自性上既无过失之减少，亦无功德之增多，故于其余名四之蕴聚亦可行之理。此五蕴亦应观为空性。如是。若未能了知五蕴等之体性自性本无，则以能知所知衡量之空性，仅为种种显现之境所束缚，乃无法超脱有为法之自性者。圣者意趣释中云：乐空请问：昔日我于寂静处之山洞中时，亦有一出家众，彼以种种法为所缘而作表示，或以蕴为所缘，或以界为所缘，或以处为所缘，或以缘起与念住为所缘。我则以了知一法之体性为无我，而知一切亦如是。如是。因此，此处大圆满之自性道，离戏自然之智慧，超越系缚解脱之精要，具证觉性之自性者，身与智慧之法界无余，如日与光芒之理，本初即不离于本净大圆满，乃心之趋向总体的究竟之理，如《普贤密意根本续》云：我之自性离戏不可分，法界此地乃我所造。菩提性中彼处无他住。我之自性无障普周遍，光明之虚空智慧之宫殿。自生智慧性中无他住。如是。如是安住于本体之安住方式，若不离于彼之状态，则忆念思惟等种种感受亦各自本觉本来空，于无有迁变之虚空中，如河流与
English
Furthermore, emptiness is not different from form. Form is also not different from emptiness. Thus, merely appearing as form, its own nature is empty, and merely appearing in name does not cease, but the nature of form does not adhere to it, as said by the elephant of direction: Emptiness is called separate from form, form is related to appearance. They are mutually contradictory. Thus. Therefore, all phenomena of samsara and nirvana are merely imputed by conceptualization, and in their own nature, there is neither decrease of faults nor increase of qualities. Therefore, the way of proceeding also applies to the other four aggregates of names. These five aggregates should also be viewed as empty in nature. Thus. If one does not understand that the characteristics of the five aggregates, etc., are naturally without self, then emptiness, which is measured by knowable and knower, is only bound by various appearing objects, and one cannot transcend the nature of conditioned phenomena. In the commentary on the Holy One's Intention, it says: Joyful Fortune asked: In the past, when I was in a hermitage in a solitary place, there was also a renunciate who used various dharmas as objects of focus and made indications, some focusing on the aggregates, some focusing on the elements, some focusing on the sources, and some focusing on dependent origination and mindfulness. I, on the other hand, understood the characteristic of one dharma as selfless, and I knew that all are the same. Thus. Therefore, here, the path of the Great Perfection of Naturalness, the wisdom of self-arising free from elaboration, the essence of transcendence of bondage and liberation, the nature of awareness with self-knowing, the dharmadhatu of body and wisdom without remainder, like the sun and its rays, is primordially inseparable from the Great Perfection of Original Purity, which is the ultimate conclusion of the general direction of mind, as stated in the All-Creating King Tantra: My nature is free from elaboration and indivisible, this dharmadhatu is created by me. In the nature of enlightenment, there is no other dwelling there. My nature is unobstructed and all-pervasive, the clear sky is the palace of wisdom. In the nature of self-arising wisdom, there is no other dwelling. Thus. In this way, if one does not move from the state of settling the way of abiding of the essence, then various feelings, including memory and thought, are also each self-aware, primordially empty, and in the space of immutability, like rivers and