Tibetan
ཀུན་གཞིའི་ཆ་བག་ལ་ཉལ་དང་འདྲེས་བས་ཡིད་ཤེས་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོད་བུར་བལྟར་མི་མངོན་པར་ཡོད་ལ། ཕྱི་མ་ནི་དྲན་བསམ་རྗེས་མེད་ལ་སོང་བའི་རིག་པས་འཁོར་འདས་རྒྱ་གྲོལ་དུ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། །སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། །ཀུན་གཞི་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་དང་། །རང་རིག་ཡུལ་གྱི་རྩ་བ་གཉིས། །འདྲ་བའི་གཞི་ལ་གོལ་ས་ཆེ། །མ་རིག་སེམས་སུ་སྣང་བ་དང་། །རིག་པ་རྟོག་མེད་སྣང་བ་གཉིས། །འདྲ་གཞི་གཅིག་ལ་གོལ་ས་ཆེ། །ཞེས་སོ། །མདོར་ན་རིམ་པ་བརྒྱད་པོའི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་གདོད་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བའི་སེམས་རྟོག་གློ་བུར་ཆུའི་ལྦུ་བ་ལྟ་བུ་ལམ་དུ་བྱེད་པས་རྩལ་ལམ་རོལ་པའི་འཆར་སྒོ་ལ་སྤང་གཉེན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱས་ནས་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་ནས་ཡེ་ཤེས་སུ་འདོད་ལ། རིག་པ་ཐད་དྲང་དུ་སྟོན་པ་ཨ་ཏི་ཡངས་པ་ཆེན་པོ་ནི། མ་རིག་པ་ཚོགས་བརྒྱད་དང་བཅས་པའི་རླབས་ཀྱི་རྣམ་པས་མ་དཀྲིགས་པར་རིག་པའི་ཆོས་ཉིད་རྣལ་མར་བཞག་པ་ལ་གློ་བུར་བའི་སེམས་རྟོག་ཆུ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པའམ་ལྦུ་བ་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་སྤངས་གཉེན་སྣ་ཚོགས་པ་ལམ་ལྟོས་པར་གཞི་གནས་ཀྱི་རིག་པ་ཐད་དྲང་དུ་སྐྱོང་བ་སྟེ་རང་ཤར་ལས། རིག་པ་དང་མ་རིག་པའི་དཔེ་ནི་ཆུ་དང་རི་མོའི་ཚུལ་ཏེ་རྐྱེན་ལ་རག་ལུས་ཞེས་དང་། སེམས་དང་རིག་པའི་ དཔེ་ནི་ཆུ་དང་ལྦུ་བའི་ཚུལ། །སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་མ་གྱུར་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚུལ་དཔེ་དོན་འབྲེལ་བས་སྟོན་ན། །རྟོག་མེད་ཙམ་དུ་སེམས་རིག་མཚུངས་ནའང་། །རིག་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཟང་ཐལ་ལ། །སེམས་ནི་ལྟེང་ཀ་ལྟ་བུར་འཁྱིལ་ཞིང་རྨོངས། །རིག་པ་གནམ་སྟོང་ཟླ་བ་གཏིང་གསལ་འདྲ། །སེམས་ནི་བཅོ་ལྔའི་ཟླ་བ་ཡུལ་འདྲེས་མཚུངས། །དྭངས་ལ་ཡུལ་མེད་རིག་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ། །ཡུལ་དང་ཀུན་ནས་འདྲེས་པ་སེམས་ཀྱི་ཁྱད། །དེ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་ན་སེམས་རིག་གཉིས་རྟོག་པ་མེད་པ་ཙམ་དུ་མཚུངས་ན་ཡང་། རིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཟང་ཐལ་སྒྲིབ་གཡོག་དང་བྲལ་བས་བློ་ལ་མ་ལྟོས་ཤིང་ལྟ་སྒོམ་རྒྱུ་འབྲས་ལས་འདས་པར་ཡོད་སྟེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རིག་པ་མ་བསྒོམས་ལྷུན་གྲུབ་ལ། །བསྒོམ་པ་བྱས་པས་ང་མི་རྙེད། །རང་བྱུང་ཡེ་ནས་བཅོས་མེད་ལ། དཔྱོད་པ་བྱས་པས་ང་མི་མཐོང་། །ཆོས་སྐུ་ཡེ་ནས་མཐའ་བྲལ་ལ། །ལྟ་བ་བལྟས་པས་ང་མི་མཐོང་། །ཞེས་སོ། །སེམས་ནི་བློ་དང་འབྲེལ་བས་མུ་བཞིའི་སྤྲོས་པ་གཅོད་པ་དང་། དེ་ལྟར་བཅད་པའི་ལྟ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བཅས་པས་ངོ་བོ་མི་རྟོག་པར་འཇོག་པས་ལྟེང་ཀ
Chinese
阿赖耶识的部分与昏睡相混，意和识的能取所取如萌芽般不明显地存在。后者是念头思虑消逝后，由明觉通达轮涅解脱的差别。如《狮子力圆满》中所说：阿赖耶是心的根本，自明是境的根本，相似之处差别大。无明显现为心，明觉显现为无分别，相似之处差别大。总之，在八识的各个乘中，都将原本没有的刹那生灭的心念，如水泡般作为道用，将技巧或嬉戏的显现，作为断证的各种方便，从而脱离心的垢染而视为智慧。直接指示明觉的阿底大圆满，是不被无明和八识之浪潮所扰动，将明觉的法性如实安住，对于刹那生灭的心念，如在水上画纹或水泡生起般，不依赖断证的各种方便，而是直接修持本住的明觉。如《自生》中所说：明觉和无明的比喻是水和纹路的关系，依赖于因缘。心和明觉的比喻是水和水泡的关系，不为心所控制。如是宣说的。以比喻意义相关联的方式来阐释：仅在无分别的层面，心和明觉相似，但明觉是无自性的空性，心则如漩涡般盘旋而愚昧。明觉如虚空中的月亮般清澈见底，心则如十五的月亮般与境相混。清澈无境是明觉的功德，与境完全相混是心的特点。对此，在安住的境界中，心和明觉仅在无分别的层面相似，但明觉的法性是空性，远离遮蔽，不依赖于心，超越见修行果。如《狮子力圆满》中所说：明觉不修任运成，修持反而找不到我。自生本来自在无为，思辨反而看不到我。法身本来自性离边，观察反而看不到我。如是说。心与心识相关联，因此断除四边戏论，并执着于如此断除的见解，因此安住于不思议的自性中，如漩涡
English
The aspect of the alaya is mixed with sleep, and the grasping and fixation of mind and consciousness exist invisibly like sprouts. The latter is the distinction of realizing the liberation of samsara and nirvana through awareness when thoughts and reflections have vanished. As it is said in the "Lion's Strength Perfection": The alaya is the root of mind, and self-awareness is the root of objects. The basis of similarity has a great difference. Ignorance appears as mind, and awareness appears as non-conceptual. The basis of similarity has a great difference. In short, in all the vehicles of the eight consciousnesses, momentary thoughts that have never existed before are taken as the path, like bubbles in water. The manifestations of skill or play are made into various means of abandonment and cultivation, and freedom from the defilements of the mind is considered wisdom. The Ati Great Perfection, which directly reveals awareness, does not stir up the nature of awareness by the waves of ignorance and the eight consciousnesses, but truly establishes the nature of awareness. Various means of abandonment and cultivation, like drawing lines on water or the arising of bubbles, are not relied upon as the path, but the abiding awareness of the ground is directly cultivated. As it is said in "Self-Arisen": The example of awareness and ignorance is like water and lines, dependent on conditions. The example of mind and awareness is like water and bubbles. It is said that it is not controlled by the mind. Its meaning is explained by relating the example and the meaning: Although mind and awareness are similar only in the state of non-conceptuality, awareness is empty of inherent existence, while mind swirls and is ignorant like a whirlpool. Awareness is like the moon in the empty sky, clear to the bottom, while mind is like the fifteenth moon, mixed with objects. Clarity without objects is the quality of awareness, while complete mixing with objects is the characteristic of mind. In this state of equipoise, mind and awareness are similar only in the state of non-conceptuality, but the nature of awareness is emptiness, free from obscurations, not dependent on mind, and beyond view, meditation, cause, and effect. As it is said in "Lion's Strength Perfection": Awareness is spontaneously accomplished without cultivation. By cultivating, I cannot find myself. Self-arisen, naturally unmade, by contemplating, I cannot see myself. Dharmakaya, naturally free from extremes, by observing, I cannot see myself. So it is said. Mind is related to intellect, therefore it cuts off the proliferation of the four extremes, and clings to the view that has been cut off in this way, therefore it abides in the inconceivable nature, like a whirlpool.
Tibetan
འི་ཆུ་བྲན་ལྟར་འཁྱིལ་ཞིང་རྨོངས། །རྩལ་རྟོག་དཔྱོད་དུ་སྐྱོང་བས་ཉམས་ལེན་ཆ་གཉིས་སུ་བཏང་ན་བལྟ་བྱ་ལྟ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་བསྒྲུབ་པས་གཉིས་འཛིན་རང་རྒྱུད་ཅན་གྱི་རིག་པའི་སྒྲོན་མ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་བ་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཡིན། །དྲི་མེད་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །བལྟ་བྱ་ལྟ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །ལྟ་བ་ཉིད་ལ་བལྟ་རུ་མེད། །ཅི་ཕྱིར་བལྟ་བ་ཡོད་གྱུར་ན། །རིག་པའི་སྒྲོན་མ་མེད་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །ལྟ་བ་འཛིན་པའི་ཆོས་ཉིད་མེད། ། རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས། །འབྲས་བུ་བྱས་མེད་རང་བྱུང་ཉིད། །རྟོག་མེད་ས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཞེས་སོ། །ཡང་རིག་པ་ནི་གནམ་སྟོང་གི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཏིང་གསལ་གྱི་རང་འོད་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཉམས་ལ་མེད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་སྣང་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་པས་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒྲ་གཅན་འཛིན་གྱི་ཡུམ་ལ་བསྟོད་པ་ལས་ཀྱང་། །སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །མ་སྐྱེས་མི་འགག་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད། །སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །ཅེས་སོ། །སེམས་ནི་བཅོ་ལྔའི་ཟླ་འོད་ཡུལ་སྣང་ལ་འདྲེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་དྲན་བསམ་གྱི་ཡུལ་ལ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཤར་བས་སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་ལ་སེམས་བྱུང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་འདྲེས་པ་སྟེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་བག་ཆགས་དངོས་མ་ཡིན། །ཡེ་ཤེས་བག་ཆགས་ཀུན་དང་བྲལ་འགྱུར་ཀྱང་། །སེམས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་བག་ཆགས་སྡུད་པར་བྱེད། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མ་ཕྱེ་ན། །སྣང་བ་ཡུལ་གྱི་རྩ་བ་མི་ཆོད་པ། །རྐྱེན་བྲལ་ཆོས་ཉིད་དག་ཀྱང་རྟོགས་པར་དཀའ། །ཞེས་སོ། །དེའང་སེམས་ནི་རིག་པའི་རྗེས་འབྲང་ཡིན་ལ། །རིག་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བས་སེམས་ཀྱི་གཞན་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའོ། ཁ་ཅིག་བདེན་པ་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱར་རུང་བའི་ཕྱིར་རྟོག་དཔྱོད་ནི་ཤེས་བྱ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འཆད་པ་ནི་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཙམ་ལས། དང་ཐོག་ཏུ་མྱོང་བས་མ་གོས་པའི་གད་རྒྱངས་ཙམ་མོ། །འདིར་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་དུ་མི་རྟོག་པའི་ཆ་ལ་རང་གནས་ཀྱི་རིག་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་ཅིང་། དེའང་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པའི་རིག་པའི་དྭངས་ཆ་ནས་གསལ་ཆ་མ་འགགས་ཀྱང་ངས་ཡུལ་གྱི་རང་ བཞིན་ལ་རྗེས་སུ་མི་རྟོག །མི་དཔྱོད། མི་འཛིན་པས་རང་ངོ་ལ་ཡུལ་སྣང་མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་ལྟར་རྫས་
Chinese
如水泡般聚集且愚昧。若将技巧、思辨用于修持，分成能见与所见，以成就因果，则会损害具有二取自性的明智之灯。如《虚空六法》所说：见解是心的污垢，于无垢清净之法性，远离能见与所见，见解本身无可观看。若有见解存在，明智之灯便会消失。因此，在大圆满阿底中，没有执持见解的法性。大圆满阿底瑜伽中，宣说没有可成就之果，果是无为任运自成，于无分别之地，如来安住。又，明智如虚空中的月亮，虽清澈的自光丝毫未损，然智慧的技巧显现不入意识之境，故称各自自明的智慧。如《赞颂持声之母》中所说：不可言说、不可思议、不可表达的般若波罗蜜多，不生不灭，虚空之自性，各自自明的智慧所行之境。心如十五的月光与境相混合，于忆念思虑之境，生起分辨之知识，故五根之境与心所之近取相混合。如《功德圆满》中所说：心与智慧非习气之实物，智慧虽远离一切习气，然心积聚各种习气。若不区分心与智慧，则无法断除显现之境的根源，纵然通达离缘之法性亦难。彼心是明智的追随者，而明智不随心，故不为心所控制。某些认为，由于思辨可作为证悟真理者之境，故思辨是知识。此种说法仅是表面之谈，最初未沾染体验的空洞之语。此处，于不将自生智慧执为境之部分，自住之明智任运成就而存在，即非形象之明智的清澈部分，虽光明不灭，然我不随境之自性而思，不辨，不执，故于自面，境相如镜中显现影像般，物质
English
It gathers and is ignorant like a water bubble. If skill and discernment are used in practice, dividing it into seer and seen to accomplish cause and effect, it will harm the lamp of intelligence that has the nature of dualistic grasping. As stated in the "Six Spaces": "View is the impurity of the mind. In the stainless, pure nature of reality, it is separate from seer and seen. There is no seeing in the view itself. If there is a view, the lamp of intelligence will disappear. Therefore, in Ati Dzogchen, there is no nature of holding a view. In Ati Yoga Dzogchen, it is said that there is no result to be achieved. The result is uncreated and self-arisen. In the state of non-thought, the Tathagata abides." Furthermore, intelligence is like the moon in the empty sky. Although the clear, intrinsic light is not diminished in the slightest, the display of wisdom's skill does not enter the realm of mental consciousness. Therefore, it is called the wisdom of one's own intelligence. As it is also stated in "Praise to the Mother Who Holds the Grahas": "Ineffable, inconceivable, and inexpressible Prajnaparamita, unborn, unceasing, the very nature of space, the sphere of activity of self-cognizant wisdom." The mind is like the light of the fifteenth moon mixed with the appearance of objects. Because discriminating knowledge arises in the realm of memory and thought, the close perception of mental factors is mixed with the objects of the five senses. As stated in "Perfection of Skill": "Mind and wisdom are not the actual substance of habit. Although wisdom becomes separate from all habits, the mind accumulates various habits. If mind and wisdom are not distinguished, the root of the appearance of objects will not be severed. Even if the nature of reality, free from conditions, is pure, it is difficult to realize." Moreover, the mind follows intelligence, but intelligence does not follow the mind, and therefore is not under the control of the mind. Some say that since conceptualization can be an object for those who see the truth, conceptualization is knowledge. This explanation is merely a superficial view, just an empty echo that is not initially tainted by experience. Here, in the aspect of not conceptualizing self-born wisdom as an object, the self-abiding intelligence is spontaneously present. Although clarity does not cease from the pure essence of intelligence, which is not an object, I do not think about, discern, or grasp the nature of objects. Therefore, in one's own face, the appearance of objects is like the reflection appearing in a mirror, material.