Tibetan
ད་དུ་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་ན། །རྣལ་འབྱོར་ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན། །དེ་ལས་དེ་ཉིད་རང་འབྱུང་བས། །སྤངས་པས་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་སྦྱངས་པས་ཀྱང་ནི་མིན། །བསྒྱུར་བས་ཡང་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་མེད་སྙིང་པོ་མ་རྟོགས་ན། །ཤེལ་གྱི་བྲག་གམ་གཡུ་རྡོ་བཞིན། །སྦྱང་ཞིང་བཞུ་བར་ནུས་པ་མིན། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་གནས་དག་ཏུ། །རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པ་ཡིས་ནི་བརྟག །དེ་བཞིན་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱང་མིན། །མངོན་སུམ་ལྷག་མཐོང་མ་ ཤེས་པ། རི་རབ་རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་བཞིན། །སུས་ཀྱང་གཞིག་པར་ནུས་པ་མིན། །གཉན་པོ་ཡིས་ནི་གྲོལ་བ་མིན། །མ་བཙལ་རང་དག་མ་ཤེས་པར། །རྙོག་པ་སངས་འདོད་ཆུ་རྙོག་བཞིན། །ཕྱི་ཕྱིར་སངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་དྭངས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་མིན། །རང་སྣང་ལྷུག་པ་མ་ཤེས་པར། །ཐ་མལ་བླུན་པོའི་སྣང་བ་བཞིན། །མངོན་ཞེན་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་གི་བློ་རིམ་གྱི་འཇུག་སྒོའི་དབང་ལས། འབད་བཅས་དང་འབད་མེད་ཀྱི་རང་གྲོལ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ནི་གཤིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལས་གཡོ་བ་མེད་པའི་ངང་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚོགས་གང་སྐྱེས་ཀྱང་རང་བཞིན་ཤེས་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས་ངེས་བཟུང་ལ་ངང་ལས་མི་གཡོ། གཉེན་པོས་མི་འཆིང་། རྗེས་སུ་མི་འབྲང་བ་ཉིད་དུ་བཞག་པས་རིག་པའི་གཞི་ལ་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཆུ་མ་རྙོགས་ན་དྭངས་པ་ལྟར་འགྱུ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་རང་བཞིན་མེད་པར་དྭངས་པ་ཡིན་ལ། འབད་མེད་ནི་ཤར་ས་དང་ཤར་མཁན་རོ་གཅིག་པས་ཆོས་ཉིད་དང་རྣམ་རྟོག་ངོ་བོ་དང་རྩལ་སྣང་གཉིས་སུ་མ་གྲུབ་པར་ཤར་ཞིང་རང་གིས་རང་གྲོལ་བས་གང་སྐྱེས་ཚུགས་མི་ཐུབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་ལས། འདི་དག་བློ་རིམ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །འབད་བཅས་རྣམས་དང་འབད་མེད་དོ། །འབད་བཅས་རྣམས་ནི་རང་སར་བཞག །སྣང་བ་གོམས་པའི་ཚད་རྣམས་ཀྱི། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་ཉིད། །ཕྱི་ནང་ཀུན་ལ་རང་ཤར་ཆེ། རྐྱེན་དེས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་དེ་དག་སྐྱེ་འགྱུར་ཡང་། །རང་བཞག་རང་ས་ཉིད་དུ་གྲོལ། །དེ་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྣང་བའོ། །འབད་མེད་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །རང་གིས་རང་གྲོལ་རང་ཉིད་ལ། །རང་ཀ་མ་ནི་རང་གྲོལ་བས། །ལྕགས་ཀྱིས་ལྕགས་རྣམས་གཤོག་པ་དང་། རྡོ་ཡིས་རྡོ་རྣམས་གཅོག་པ་ བཞིན་རང་གི་གཉེན་པོར་རང་ཉིད་ཆེ། །རང་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་རྟོགས་པ་ཡིས། །འདི་ལྟར་གོམས་པ་གང་ཡིན་པ། །མ་བཙལ་བཞག་པའི་དོན་རྣམས་རྙེད། །མ་བསྒོམས་པར་ནི་བདེ་ཆེན་རྒྱས། །རང
Chinese
如今在日月和合中，如是真如若未证悟，瑜伽如身与影，由此彼性自生故，断绝并非是断除，如是勤修亦非是，转变亦是不转变，若未证悟不变心髓，如玻璃之岩或玉石，不能磨砺与熔化，自性清净之住处，具瑜伽者乃能察，如是寂静亦非是，未识现前胜观者，如须弥山王一般，任何亦不能摧毁之，猛烈亦非能解脱。若未寻觅自清净，欲净浊水如浊水，向外净之亦不能，彼虽清澈非法性，若未了知自显现，如凡夫愚人之显现，非是止息现前执。如是说。其中就补特伽罗的智慧次第之入门方面来说，有勤作和无勤作的自解脱两种，第一种是从本性的状态中不动的状态中，无论生起任何烦恼和分别念的集合，都以认识自性的胜观来确定把握，不从状态中移动，不为对治所束缚，不随之跟从，安住于此，因为在觉性的基础上没有这样成立的缘故，就像水不浑浊时清澈一样，没有流动变化的奇妙自性而清澈。无勤作是生起之处和生起者为一体，法性和分别念没有成立为体性和作用显现二者，生起的同时自己解脱自己，任何生起都无法停留。如前者所说：这些是智慧次第的两种，即勤作和无勤作。勤作是安住于自处，对于串习显现的量来说，清净智慧的显现，内外一切都自生广大，不是由因缘所生。无论何时生起变化，都自安住于自处而解脱，因此是瑜伽的显现。无勤作是这样的：自己解脱自己，在自己中，自己本来就是自解脱，如铁削铁，如石碎石一般，自己是自己的对治。以证悟自性大圆满，如此串习任何，不寻觅而获得安住之义，不修持而增长大乐，自
English
Now, in the union of the sun and moon, if suchness is not realized, yoga is like the body and its shadow. From that, that very nature arises spontaneously, so abandonment is not abandonment. Likewise, it is not through cultivation, nor does transformation change it. If the unchanging essence is not realized, like a crystal rock or jade stone, it cannot be polished or melted. In the naturally pure abode, it is discerned by those who possess yoga. Likewise, it is not even peace. One who does not know manifest insight, like Mount Meru, the king of mountains, cannot be destroyed by anyone, nor is it liberated by force. Without seeking self-purity, desiring to purify turbidity is like turbid water. Outwardly purifying it is not possible. Even if it is clear, it is not the nature of Dharma. Without knowing spontaneous self-appearance, it is like the appearance of an ordinary fool. It is not the cessation of manifest clinging. Thus it is said. Among these, in terms of the entry point of the levels of an individual's mind, there are two types of self-liberation: with effort and without effort. The first is that from the state of immovability in the nature of things, no matter what collection of afflictions and discriminations arises, it is determined and grasped by the insight of knowing the nature, and it does not move from its state. It is not bound by antidotes, nor does it follow after them. It is placed in this way because it is not established in this way on the basis of awareness. Therefore, just as water is clear when it is not turbid, it is clear without the miraculous nature of flowing change. Effortless is that the place of arising and the one who arises are of one taste. Dharma nature and discrimination are not established as two, essence and functional appearance. It arises and liberates itself, so whatever arises cannot stand. As the former said: These are the two levels of wisdom, namely, with effort and without effort. Effort is to remain in one's own place. For the measure of habitual appearances, the appearance of pure wisdom, self-arises greatly in all inner and outer. It is not born of conditions. No matter when they arise and change, they are liberated by abiding in their own place. Therefore, it is the appearance of yoga. Effortless ones are like this: one liberates oneself, in oneself, one is originally self-liberated. Just as iron shaves iron, just as stone breaks stone, oneself is the antidote to oneself. By realizing the self-nature of Dzogchen, whatever is accustomed in this way, one finds the meaning of resting without searching. Without meditating, great bliss increases, self
Tibetan
་བཞིན་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་རིག །འདི་ཉིད་སུ་དང་འཕྲད་པ་དེ། །མཚམས་མེད་སྡིག་དང་ལྡན་པ་ཡང་། །འདི་ཉིད་གོམས་པས་གྲོལ་བ་ནི། །ཐེ་ཚོམ་ཉིད་མེད་ན་ར་ཀན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། འགག་པ་མེད་པའི་རིག་པ་ལ། །འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ལྡོག་པ་མེད། །ཡེ་གྲོལ་ཡིན་པས་གཏན་ནས་འཕགས། །རང་གྲོལ་ཡིན་པས་ཡུལ་རྐྱེན་ཟད། །ཅེར་གྲོལ་ཡིན་པས་སྣང་བ་དག །མཐའ་གྲོལ་ཡིན་པས་མུ་བཞི་འགགས། །གཅིག་གྲོལ་ཡིན་པས་དུ་མ་སྟོངས། །ཞེས་རྣམ་གྲངས་ལྔར་བསྟན་པ་ལས། །དང་པོ་ཡེ་གྲོལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཉེར་ལེན་སྤྲིན་དང་འདྲ་བའི་དབུས་ནའང་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པས་སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཁུར་ཡོངས་སུ་བོར་བ། རང་ངོ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་བྱས་ཤིང་བཅོས་པ་མེད་པར་ཡེ་གྲོལ་དུ་ཡོད་པས་འབད་རྩོལ་དང་གཉེན་པོ་ལམ་ལྟོས་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། འབད་པས་བྲོལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཡེ་ཉིད་ནས་ནི་གྲོལ་བར་གནས། །ཞེས་དང་། བརྩོན་པ་དོན་ལྡན་ལས། ཡེ་ནས་གྲོལ་བའི་སེམས་ཉིད་ནི། །ཕྱི་ནས་གྲོལ་རྐྱེན་ག་ལ་སྲིད། །ཅེས་སོ། །འོ་ན་སེམས་ཅན་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ཅིས་ལན་ཟེར་ན། བཞིན་བཟང་རྣམ་རིག་དྲུང་པོ་ཁྱོད་ཉིད་ཆོས་ཅན། སྒོ་གསུམ་རང་ལུགས་སུ་གྲོལ་བ་དེ་བསྡམས་ནས་ཡུལ་ལ་ཤེས་པར་བཟུང་ཐག་པ་ལ་སྣང་བར་བཟུང་དེ་སྤྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པའི་ངང་ནས་ཕྱི་དོན་ལ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སུ་དཔྱོད་པ་ནི་གཟུགས། དེའི་གནོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཚོར་བ། དེ་དག་སྔ་ ཕྱི་འབྲེལ་བའི་ཤེས་རྒྱུན་འདུ་ཤེས། སྦྲུལ་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ལས་མ་གྲོལ་བ་འདུ་བྱེད། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོའི་རྐྱེན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་གཞི་ཉོན་ཡིད་དང་བཅས་པ་ཚོགས་པ་ལས་རིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡེ་གྲོལ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་དལ་བདག་དང་བདག་གི་བར་བལྟས། མེད་སྣང་སྒྱུ་མའི་སྟེང་གཟུགས་ལ་དངོས་པོར་བཟུང་། ཁམས་གསུམ་ཡེ་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བའང་ཤེས་རྒྱ་ཅན་ཁྱོད་ལ་གློ་བུར་དུ་སྣང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། འདི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་རྣམས། །ཐག་པ་ལ་ནི་སྦྲུལ་མཐོང་བཞིན། །དེ་མ་ཡིན་ལ་དེ་བཟུང་བས། །ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་གཉིས་སུ་ཆགས། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་ཡེ་གྲོལ་གྱི་རིག་པ་དབང་པོ་ལྔའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རླུང་ལ་མི་བསྐུར་བར་ངང་གདངས་ཅེར་བཞག་གི་གནས་ལུགས་ལས་མི་འདའ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། འབྱུང་བ་ལྔ་ཉིད་ཡེ་དྭངས་པས། །སྣང་བ་འོད་གསལ་ཉིད་དུ་གྲོལ། །དབང་པོ་ལྔ་ཉིད་ཅེར་བ
Chinese
于如是之性中现证知。此（自性）与何者相遇，即便是具有无间罪者，亦由此（自性）之串习而解脱，于此毫无怀疑。如是说。第二，出自《摩尼宝鬘》：于无有止息之觉性中，因无有错乱之故而无有退转，因本初解脱之故而全然超胜，因自解脱之故而境缘穷尽，因当下解脱之故而显现清净，因边解脱之故而四边止息，因一解脱之故而多者空性。如是宣说了五种类别。第一，本初解脱之体性是：于五蕴和八识之执取如云雾般的中央，觉性之体性如虚空般无有自性，故而全然舍弃了于有中周遍结合之重担，因远离了自相戏论之故而无有造作与改造，因本初解脱而存在，故而无需勤作与对治之道。如《摩尼宝鬘》所说：非由勤作而解脱，乃是本初即安住于解脱。又如《具义精进》所说：本初解脱之心性，从外在又怎会有解脱之缘？如是说。那么，有情流转于轮回中是何缘故呢？具善容颜之明智者，您是所立宗。三门于自性中解脱，然束缚之，于境上执为所知，于绳上执为显现，于此幻化之状态中，于外境上分辨颜色与形状，是为色。了知其损害之体性，是为受。彼等前后关联之识流，是为想。未从执蛇之分别念中解脱，是为行。彼一切之主宰因，即阿赖耶识与染污意一同聚集，由此觉性之法性本初解脱，于任何事物亦未成立，于他我与我之间观待。于无有显现之幻象上，执著色为实有。三界本初未曾存在，然于您具广大知见者前却突然显现。如彼（经）所说：如是种种显现，犹如于绳上见蛇。因执著非彼为彼之故，内外器情二者形成。如是说。因此，本初解脱之觉性，不交付于五根之执取风中，而是不离于安住于自然放松之状态。如彼（经）所说：五大本初即清净，显现于光明中解脱。五根当下
English
In suchness, directly realize. This (self-nature), whoever it encounters, even if they possess heinous sins, will be liberated through familiarity with this (self-nature), without any doubt. Thus it is said. Secondly, from the "String of Pearls": In the unobstructed awareness, because there is no confusion, there is no turning back. Because it is primordially liberated, it is utterly transcendent. Because it is self-liberated, objective conditions are exhausted. Because it is immediately liberated, appearances are purified. Because it is liberated at the limit, the four extremes cease. Because it is liberated as one, the many are emptiness. Thus, five categories are explained. First, the characteristic of primordial liberation is: Even in the center of the five aggregates and the eight consciousnesses' grasping, which is like clouds, the characteristic of awareness is like the sky, without inherent existence, so it completely abandons the burden of universally combining in existence. Because it is free from elaborations of self-identity, it is without fabrication or alteration, and because it exists as primordially liberated, it does not rely on effort or antidotal paths. As the "String of Pearls" says: It is not liberated by effort, but abides in liberation from the very beginning. And as the "Meaningful Diligence" says: The nature of mind that is primordially liberated, how could there be external conditions for liberation? Thus it is said. Then, why do sentient beings wander in samsara? O, you, with a beautiful face, intelligent one, you are the subject. The three doors are liberated in their own nature, but they are bound, and grasping at objects as knowable, grasping at the rope as an appearance, in this state of illusion, discriminating colors and shapes in external objects is form. Knowing the nature of its harm is feeling. The stream of consciousness that connects these before and after is perception. Not liberated from the conceptual thought of grasping at a snake is formation. The cause of all of these lords, the all-ground consciousness together with the afflicted mind, gathers, and from this, the dharma nature of awareness, primordially liberated, is not established in anything, looking between other and self and self. On the illusion of non-existence, grasping at form as real. The three realms have never existed from the beginning, but suddenly appear to you, who have vast knowledge. As it says in that (sutra): Thus, various appearances are like seeing a snake on a rope. Because of grasping at what is not that as that, the outer and inner, vessel and contents, are formed. Thus it is said. Therefore, the awareness of primordial liberation is not entrusted to the wind of the five senses' grasping, but abides without straying from the state of natural relaxation. As it says in that (sutra): The five elements themselves are primordially pure, liberated into the clarity of appearance. The five senses immediately