Tibetan
།མཚན་ཉིད་ལ་འཕྱུགས་པ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་སྐོར་ནི། ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་ལས་འདས་པས་ཆོས་ཉིད་ཕྱོགས་རིས་སུ་མ་ཆད། རང་བཞིན་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས་ རྟག་པ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ནི་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀ་ལ་ཟུག་པས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། རང་ངོ་ཐ་དད་དུ་འདྲིལ་བས་སྡོད་བུ་ལྟ་བུ། རྩལ་སྣང་ཅིར་ཡང་རྒྱས་པས་ཡལ་འདབ་ལྟ་བུ། གསལ་ཆ་འགག་པ་མེད་པས་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ། སྣ་ཚོགས་གཅིག་ཏུ་སྨིན་པས་འབྲས་བུ་ལྟ་བུའོ། །གསང་སྐོར་ནི། ངོ་བོ་གཅིག་ཅར་དུ་ཤེས་པས་ཤེས་རབ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་ལ་གྲོལ་བས་བར་དོ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བྲལ། །མཚན་ཉིད་ཡེ་གྲོལ་ཡིན་པས་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་འཕེན་པ་ལས་འདས་པའོ། །ཡང་གསང་བླ་ན་མེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པས་ཚིག་དང་ཐ་སྙད་ལ་མ་ལྟོས། རང་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བཞི་ཡིན་པས་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་ལམ་སྣང་དུ་ཤར་ནས་འབྲས་བུ་ཕྱི་དུས་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་གདོད་མའི་གཞི་དབྱིངས་སུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལྟར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྡེ་གསུམ་གྱི་གསང་དོན་དབྱིངས་ཀྱི་ལ་བཟླ་ཐད་དྲང་དུ་བཤད་ནས་གསུམ་གའང་བསྡུ་ན་ཀློང་དགུར་འདུ་སྟེ། ལྟ་བ་སྤྲོས་བྲལ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཀློང་། །སྒོམ་པ་ངང་བཞག་ཡིན་པས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་ཡིན་མིན་མེད་པའི་ཀློང་། །འབྲས་བུ་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་པས་གདོད་ཀྱི་རེ་དོགས་མེད་པའི་ཀློང་། །ངོ་བོ་ལ་རྟག་ཆད་མེད་པས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་གྲུབ་བསལ་མེད་པའི་ཀློང་། རང་བཞིན་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང་། མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་དཀྲིས་མེད་པས་སྣང་སེམས་ལས་གྲོལ་བའི་ཀློང་། དབྱིངས་ལ་དུས་གསུམ་མེད་པས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཀློང་། རོལ་པ་ལ་ཅིར་ཡང་འཆར་བས་འགག་མེད་རང་ཤར་ཀྱི་ཀློང་། ལྷུན་མཉམ་ལ་ཕྱོགས་རིས་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཅོག་བཞག་གི་ཀློང་སྟེ་དགུར་ འདུ་ལ། དེ་དག་ཀྱང་དོན་སྡུད་པའི་དབང་དུ་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད། ཚིག་སྡུད་པའི་དབང་དུ་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིར་གནས་པ་ལེའུ་དང་། བམ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངེས་བརྗོད་ཀྱིས་བསྡུ་བའི་ཚུལ་ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམ་འཕྲོས་པས། སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་སྡུད་པ་ལས་ཤློ་ཀ །འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །བརྗོད
Chinese
由于体性上没有错谬，所以法性在任何地方也没有分别。内圈是：本体超越了有形之物，所以法性没有偏袒。自性没有来去，是常恒不断的智慧。体性是贯穿轮回和涅槃二者，所以像树根一样生出。自性各自不同而聚集，所以像树干一样。功用显现无论什么都广大，所以像树枝一样。明亮的部分没有止息，所以像花朵一样。各种各样成熟为一个，所以像果实一样。秘密圈是：本体一下子就知晓，所以三种智慧全部具足。自性在气息断绝时解脱，所以不依赖中阴。体性是原始解脱，所以超越了二资粮的牵引。极密无上是：本体不是所知，所以不依赖言辞和名相。自性直接显现，所以法性不住于臆测。体性是四相，所以达到量度的三身在道相中显现，不期待未来，而在此生就与原始的基界结合。这样，大圆满三部的秘密要义，以直截了当的方式宣说了基界的拉杂，如果将三者归纳，则归于九界。见解是离戏的，所以本体是没有迁变的界。修行是自然安住的，所以是没有分别取舍的界。果是圆满成就的，所以是没有原始希冀和恐惧的界。本体没有常断，所以是没有能知对境的成立和破除的界。自性没有理由，所以是法性没有止息的界。体性没有一切缠缚，所以是从显现和心识中解脱的界。法界没有三时，所以是没有迁变的界。游舞显现任何事物，所以是没有阻碍的自生界。任运平等没有偏袒，所以是原始解脱，当下安住的界，总共归于九界。这些也以意义归纳的角度来说是显现的藏。以词句归纳的角度来说，存在于六十四万个颂中，从章节和卷等确定的表达方式归纳的方式出自驳论。自性大圆满中，由于词句的差别而散布，从三部变为九界。从词句归纳来说，颂有六十四万，章节有三万五千，卷有二万一千。说
English
Since there is no error in the characteristic, the nature of reality is not divided in any way. The inner circle is: Since the essence transcends form, the nature of reality is not biased. Since there is no coming and going in nature, it is the eternal and continuous wisdom. The characteristic is that it penetrates both samsara and nirvana, so it arises like a root. The self-nature is gathered differently, so it is like a trunk. The ability to manifest in any way is vast, so it is like a branch. The clear part does not stop, so it is like a flower. The various kinds ripen into one, so it is like a fruit. The secret circle is: The essence is known all at once, so the three wisdoms are all complete. The self-nature is liberated when the breath ceases, so it is free from dependence on the bardo. The characteristic is primordial liberation, so it transcends the attraction of the two accumulations. The most secret and unsurpassed is: The essence is not knowable, so it does not depend on words and terms. The self-nature is directly visible, so the nature of reality does not dwell in speculation. The characteristic is the four visions, so the three bodies that have reached the measure appear in the path vision, and do not expect the future, but in this life are united with the primordial base. Thus, the secret meaning of the three sections of the Great Perfection, the Laza of the base realm, has been explained directly and frankly. If the three are summarized, they are gathered into the nine spaces. The view is free from elaboration, so the essence is the space without change. Meditation is natural abiding, so it is the space without judgment. The result is perfect accomplishment, so it is the space without primordial hope and fear. The essence has no permanence or annihilation, so it is the space without the establishment and refutation of the knowable object. The self-nature has no reason, so it is the space where the nature of reality does not cease. The characteristic has no entanglement, so it is the space liberated from appearance and mind. The sphere has no three times, so it is the space without change. Play manifests in any way, so it is the space of unceasing self-arising. Spontaneous equality has no bias, so it is the space of primordial liberation and immediate abiding, which is gathered into nine spaces. These are also the manifest treasures from the point of view of summarizing the meaning. From the point of view of summarizing the words, it exists in sixty-four hundred thousand verses, and the way of summarizing from the chapters and volumes is from refutation. In the Great Perfection of Self-Nature, due to the difference of words, it is scattered, and from the three sections it becomes nine spaces. From the summary of words, there are six hundred and forty thousand verses, thirty-five thousand chapters, and twenty-one thousand volumes. Say
Tibetan
་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལས་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །གེགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཆིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མན་ངག་སྡེ་པའི་ལུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྟ་བསྒོམ་གྱི་གདེངས་གྲོལ་ཐོག་ཏུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། ཀུན་ཀྱང་དགྲོལ་གཞི་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །གང་གིས་འགྲོལ་བ་སྤད་པའི་རང་གསལ་ག་དང་། །གཞི་དང་རྩ་བ་མེད་པའི་ཀློང་ན་གསལ། །བྱས་ཤིང་བཅོས་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཡིན། །རང་གི་རང་གྲོལ་རྐྱེན་ལ་རག་མ་ལུས། །ཅེར་གྲོལ་ཡིན་པས་ལྟོས་གཞི་ཀུན་དང་བྲལ། །གཅིག་དང་དུ་མར་གདགས་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ། །འདི་ལ་གཉིས། དགྲོལ་གཞི་མེད་པའི་གོ་དོན་སྤྱིའི་དབྱིངས་འཇལ་བ་དང་། སོ་སོའི་འཐད་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ལྟར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཤིས་ནི་ཡོད་དེ་བལྟར་མི་མངོན། །མེད་དེ་རྒྱ་མ་ཆད། གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་། །དབུ་མར་བཟུང་བའང་ མེད་པས་ཐོག་མཐའ་དང་། སྐྱེ་འགག་དང་། འགྲོ་འོང་དང་། དུས་གསུམ་དང་། མཐའ་དབུས་དང་། རྩོལ་བསྒྲུབ་ལས་འདས་པ་གང་ཞིག་ལ་དགྲོལ་བའི་གཞི་མེད་དེ། ཆུའི་རི་མོ་ལྟར་རང་གིས་རང་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་དང་། དགྲེལ་བའི་རྐྱེན་མི་འཇུག་སྟེ་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞི་དང་རྩ་བ་མེད་པས་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་འདས་ཀྱི་ཀློང་ནི་རང་གསལ་མངོན་སུམ་པའི་ལྷག་མཐོང་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚོགས་གདོད་མ་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་། མེད་མ་མྱོང་། སྤངས་པས་མི་སྤོང་། སྦྱངས་པས་མི་བྱང་། བསྒྱུར་བས་མི་འགྱུར། གྲོལ་བས་མི་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་ནས་སྤང་བྱ་སྤོང་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྫས་གཅིག་པས་དག་གྲོལ་གཉིས་སུ་མི་རུང་ལ། འདི་ལྟར་དག་གྲོལ་གཉིས་སུ་བྱེད་པ་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་ན་སེམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་མ་མཐོང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་མཐོང་བས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་འདུ་བའི་དངོས་འགལ་ལ་ཐ་སྙད་དེ་མི་རུང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འདས་མ་འོངས་རྫས་འགལ་བས་ཕྱི་མས་སྔ་མ་སྤངས་པའང་མེད་དེ། གཅིག་ཡོད་དུས་གཅིག་འགག་ལ། དུས་མཉམ་ན་སྔ་ཕྱི་འཆོལ་བས་སྤང་བྱས་གཉེན་པོ་དང་། གཉེན་པོས་སྤང་བྱ་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་རྒྱུན་གཅིག་ལ་དུས་མཉམ་པས་སོ། །དེ་སྐ
Chinese
如同鸟儿等同虚空边际，断除所化众生的分别念。由此处所说的要义，有钉橛一百八十个，障碍有一千二百五十个，重大关要汇集三千个，错谬遮蔽四万个，名称安立的传承有两万个，个别语句次第分明阐述。如是。现在从这些当中特别超胜的，将所有诀窍部的见修行果，彻底地确定下来。一切都是无须解脱之基的菩提心，以何者解脱乃是赤裸的自明觉性，于无基无根的虚空中明澈，由于无作无整故而本自解脱。自性的自解脱不依赖任何因缘，是当下解脱故而远离一切所依，从安立为一和多的边际中解脱。这有二，衡量无须解脱之基的意义总的体性，以及各自的道理分别开解。第一，如此法性的体性是有的，但却不可见；是无的，但却不断绝；不堕入二者的任何一方，也未曾执着于中观，因此对于超越起始和终结，生和灭，去和来，三时，边和中，勤作和成就的任何事物，都没有需要解脱的基础，因为如同水纹般自性自解脱的缘故；不容许解脱的因缘，因为法性周遍一切的缘故；由于无基无根，故而超离言思表达的虚空，即是自明现前的胜观，与生俱者，烦恼和分别念的聚合，从原始以来未曾有过，也未曾没有过，断除亦非断除，修治亦非修治，转变亦非转变，解脱亦非不解脱，若未能证悟此，则所有能断所断等等的二法，由于本体唯一故而清净解脱二者不可行。像这样将清净解脱二者对立起来，如果是以智慧的作用，那么心识无法见到智慧，智慧见到心识，因此对于不能同时存在的相违事物，安立名称是不合理的。同样地，过去未来本体相违，因此后者也无法断除前者，因为一个存在时另一个就消失了，如果同时存在，则先后混淆，能断与所断，以及所断由能断所作将会发生，因为心识相续在同一时间之故。那时
English
Like birds equal to the edge of the sky, cutting off the conceptual thoughts of those to be tamed. From this, the condensed meaning spoken of, there are one hundred and eighty nails, obstacles are one thousand two hundred and fifty, major key points gathered are three thousand, mistaken obscurations are forty thousand, named lineages are twenty thousand, individual statements are clearly explained in order. Thus it is said. Now, from these, particularly surpassing, is the definitive establishment of the view, meditation, and fruition of all the systems of the Secret Instruction Section. Everything is the Bodhicitta without a basis for liberation, what liberates is the naked self-awareness, clear in the expanse without basis or root, naturally liberated because it is unmade and uncorrected. Self-liberation of one's own nature does not depend on conditions, it is liberation upon seeing, therefore free from all dependencies, liberated from the extremes of being designated as one or many. There are two aspects to this: measuring the general essence of the meaning of having no basis for liberation, and individually distinguishing the validity of each. First, like this, the nature of reality is existent, but not visible; it is non-existent, but not 끊어진; not falling into either side, nor holding onto the middle way, therefore, for anything that transcends beginning and end, birth and cessation, going and coming, the three times, center and edge, effort and accomplishment, there is no basis for liberation, because like water ripples, it is self-liberated; the condition for liberation does not enter, because the nature of reality pervades all; because it is without basis or root, the expanse beyond speech, thought, and expression is the clear and manifest superior seeing, together with which, the aggregates of afflictions and conceptual thoughts have never existed from the beginning, nor have they not existed, abandoning is not abandoning, purifying is not purifying, transforming is not transforming, liberation is not liberation, if this is not realized, then all dualistic phenomena such as what is to be abandoned and the one who abandons, because they are of one substance, purification and liberation cannot be two. Like this, if purification and liberation are made into two, if it is the action of wisdom, then the mind does not see wisdom, and wisdom sees the mind, therefore, it is not reasonable to apply the term to contradictory things that cannot exist together. Similarly, the past and future are contradictory in substance, therefore the latter cannot abandon the former, because when one exists, the other ceases, and if they exist simultaneously, the former and latter are confused, and the object to be abandoned and the antidote, and the antidote being made by the object to be abandoned will occur, because the mind stream is simultaneous. At that time,