Tibetan
། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་དེ་ལྟ་བུས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གྲུབ་མཐའ་བཤད་གཞི་ངེས་པར་མ་བྱས་ན་ཐོས་པ་ཆེ་ལ་བསྒོམ་པ་ཆུང་བ་དག་གིས་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་འོ་ཞེས་འཕགས་ལམ་ རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་བསྐུར་བ་འདེབས་བ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་གཞིའི་བཞུགས་ཚུལ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར། འདིར་ནི་འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པའི་ཆོས། །དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མེད། །འཁོར་འདས་མ་གྲུབ་གཞི་ཡི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང། །ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དུ་རྫོགས། །དེ་ལ་རྟོགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་མ་བྱུང་བས་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས། འཁྲུལ་དེ་འཁོར་བ་མ་བྱུང་བས་གཞན་དུ་མ་གྱུར། གཉིས་ཀ་གྲུབ་པ་མེད་བཞིན་དུ་འཁོར་འདས་སུ་སྣང་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ནི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་ཡོད་པ་སྟེ་རང་ཤར་ལས། ང་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ན་གཞི་འདི་ལྟར་དུ་གནས་ཏེ། །གཞི་ཀ་དག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གནས་སོ། །ངོ་བོ་དེ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བས་གཞོན་ནུ་བུམ་པ་སྐུའི་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་ཡང་མ་འགགས་སོ། །ཐུགས་རྗེའི་སྣང་བ་ནི་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་མེད་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །འདི་ནི་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀའི་འཕྲོ་གཞི་དངོས་རྒྱུ་མ་རིག་པ་དང་བཅས་པའི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་གསང་སྔགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་ཁམས་ཀྱི་སྦྱང་གཞི་དྲི་བཅས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ་རང་ཤར་ལས། དབྱིངས་དེའི་ངོ་བོ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་ནི་ངང་གིས་འོད་གསལ་བའོ། །ཐུགས་རྗེ་ནི་རིག་པའི་སྙིང་པོར་གནས་ཏེ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆར་གཞིར་གྱུར་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ངང་ན་དག་པ་སངས་རྒྱས་དང་། །མ་དག་ སེམས་ཅན་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་ཆ། །གཉིད་ཀྱི་ངང་ན་རྨི་ལམ་མི་གཡོ་བཞིན། །གང་ནས་མ་འོངས་གཞན་དུ་འཕོ་བའང་མེད། །དེ་ལ་གཞི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་གཞི་སྣང་ཤར་དུས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་ཉེར་ལེན་སྤྲིན་དང་འདྲ་བ་རྣམས་རང་དེངས་པས་སངས་རྒྱས་དང་། གཞི་སྣང་དེ་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པས་བསྒྲིབས་ཏེ་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པ་ཅན་གྱི་རང་སྣང་ལ་ཡུལ་དུ་བཟུང་བས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མཆེད་དེ་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཤར་བས་སེམས་ཅན་ཏེ། འཁོར་འདས་སུ་སྣང་ནའང་གཉིད་དུས་ཀྱི་རྨི་ལམ་གཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་མི་གཡོ་བ་བཞིན་གཞན་ནས་གསར་བྱུང་ཀྱང་མེད་ལ། གཞན་དུ་འཕོས་པ་ཡང་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གཞི་བདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱོན་ཅན་དུ་བསྟན་པ་དང་། ཀ་དག་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་གཞི་སྐྱོན་མེད་རང་གཞུང་དུ་དགོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རེ་ཞིག་གཞི་ཡི་བཞུགས་ཚུལ་གྲུབ་པའི་མཐའ། །ཀ་དག་ལྷུན་གྲུབ་མ་ངེས་ངེས་པ་དོན། །ཅིར་ཡང་བཏུབ་དང་ཅིར་ཡང་ཁས་བླང་བཏུབ། །སྣ་ཚོགས་འདོད་པའི་གཞི་བདུན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །ངོ་བོ་ཀ་དག་གཅིག་པུའི་ཕྱོགས་རེ་ལ། །སོ་སོར་བཏགས་པའི་རང་གཞུང་འཛིན་པ་གཞན། །ཁོང་ལོང་བདུན་གྱིས་གླང་པོའི་སྐྱེ་མཆོད་དང་། །ངང་པའི་ཁ་དོག་བརྗོད་པ་ཇི་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ཀྱི་གཞིའི་འདོད་ཚུལ་བདུན་དུ་བསྟན་པ་ནི། གཞི་ཀ་དག་ཏུ་འདོད་པ། གཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ། གཞི་མ་ངེས་པར་འདོད་པ། གཞི་ངེས་པ་དོན་གྱི་དངོས་གཞི་བར་འདོད་པ། གཞི་ཅིར་ཡང་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པར་འདོད་པ། གཞི་ཅིར་ཡང་ཁས་བླང་དུ་བཏུབ་བར་འདོད་པ། གཞི་སྣ་ཚིགས་སུ་འདོད་པ་དང་བདུན་ནོ། །དེ་ལྟར་བདུན་པོའང་ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་རིག་པ་གཅིག་པོ་ལ་སོ་སོའི་འཐད་གཞུང་ཕྱོགས་རེ་བས་བཏགས་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོག་མ་བབས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་གཞི། །ཡོད་ནི་གཅིག་ལས་མེད་པ་ལ། །འཁྲུལ་པར་སྣང་བའི་ཕྱོགས་དག་ནས། །རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཏན་ཕབ་ན། །རིམ་པ་བདུན་གྱི་ཚུལ་དུ་སྣང་། །རིམ་པ་བདུན་ཀྱི་སྣང་བ་ཡང་། །ངོ་བོ་གཅིག་གི་སྣང་ཚུལ་ལས། །གཅིག་མ་ཤེས་པས་དེ་ལྟར་སྣང་། །འོན་ཀྱང་དེ་དོན་འདི་ལྟ་སྟེ། །ལྷུན་གྲུབ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལ། །སྣ་ཚོགས་འདུས་པས་སྙིང་པོར་སྣང་། །ངེས་པ་མེད་པར་གནས་པ་ལ། །འགྱུ་བྱེད་ཡིད་བཅས་རྣམ་པར་སྣང་། །ངེས་པར་རང་ངོར་གནས་པ་ལ། །དྲན་བྱེད་འཕོ་བ་མེད་པར་སྣང་། །བསྒྱུར་ཏུ་བཏུབ་པར་གནས་པ་ལ། །འབད་དེ་བློ་ཡི་རྣམ་པར་སྣང་། །ཅི་ཡི་ངོ་བོར་གནས་པ་ལ། །གང་སྣང་རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་། །ཁྲ་བོ་དག་ཏུ་གནས་པ་ལ། །སྣ་ཚོགས་སོ་སོའི་ཚུལ་དུ་སྣང་། །ཀ་ནས་དག་པར་གནས་པ་ལ། །དྲི་མ་ཡེ་ནས་མེད་པར་སྣང་། །འདི་ཀུན་བློ་ཡི་རིམ་པ་ལས། །རང་དོ་ཀ་ནས་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་གཞི་ཀ་དག་ཏུ་འདོད་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཀ་དག་གི་རང་བཞིན་ནི་སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོ་ལ་མ་རིག་པ་མི་ལྡན་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་འཁོར་བ་འབྱུང་བའི་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞི་དེ་ཉིད་མ་རིག་པའི་རྒྱུད་རྒྱུར་ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཡིན་པས་སྐྱེ་བར་རུང་ངོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་བཀག་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཁེགས་པའི་ཁྱབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མི་འདོད་དེ། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་རང་ངོ་ནི་དྲི་ བྲལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཀློང་དྲུག་པ་ལས། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡེ་དག་པས། །སེམས་ཅན་འཁོར་བ་འདི་མི་རིགས། །མ་རིག་དྲི་མ་ཡེ་ཟད་ཕྱིར། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །སྔོན་གྱི་བླ་མ་རྣམས་ཀ་དག་གི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་ལ། ལྷ་རྗེ་ཟུར་ཆུང་བ་ལྷུན་གྲུབ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པས་ཡི་གེ་རྙིང་པ་རྣམས་སུ་བཤད་སྒྲོས་ཅི་རིགས་པར་ཡོད་ཀྱང་དཔྱད་པ་རྫོགས་པའི་མན་ངག་ཐེག་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་བཀའ་བཙན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པའང་མི་འཐད་དེ། ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་ན་སོལ་བའི་ཁ་དོག་ལྟར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་གྱེས་པའི་རྒྱུ་མེད་ཅིང་། འཁོར་བ་ཡིན་ཀྱང་མ་རིག་པ་གཞི་ལ་གྲུབ་པས་རྟག་ཏུ་འཁོར་ནས་གྲོལ་བར་མི་རིགས་ལ། མྱང་འདས་ཡིན་ཡང་དང་པོ་ནས་མྱང་འདས་སུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་རང་ངོ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྷུན་གྲུབ་སྣ་ཚོགས་གཞི་དེ་ཡང་། །ཡང་དག་གཞི་ཉིད་མ་ལགས་ཏེ། །གལ་ཏེ་ཡིན་ན་འདི་ལྟར་འགྱུར། །འདི་དག་སེམས་ཅན་འབད་པས་ནི། །གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། །མ་རིག་ཉིད་ཀྱིས་སྦགས་པའི་ཕྱིར། །རིག་པ་ཡོད་པས་གྲོལ་གསུངས་ན། །འབྲས་བུའང་གྲོལ་ཉིད་མི་འགྱུར་རམ། །དཔེར་ན་སོལ་བ་ནག་པོ་ལ། །བྱི་དོར་དག་གིས་དཀར་པོ་ཡི། །མདོག་ཏུ་བསྒྱུར་བར་མི་ནུས་བཞིན། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པས། །ཡང་ན་ལྷུན་གྲུབ་མ་ལགས་སོ། །དེ་བཞིན་རྒྱུ་དང་འབྲས་གཅིག་ན། །འབད་པ་རྣམས་ལ་དགོས་མེད་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་པའི་གཞི། །དོན་ངོ་བཏུབ་པ་ལགས་མ་ལགས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་བདག་ལ་གསུངས། །སྟོན་པས་གསུངས་པ་ སེམས་དཔའ་ཆེ། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་གོ་བ་བཞིན། །འདི་ཉིད་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཙམ་ལས། །ཡང་དག་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་གཞི་མ་ངེས་པར་འདོད་པའང་མི་འཐད་དེ། གཞི་མ་ངེས་པ་དེ་འཁོར་འདས་འབྱུང་བའི་གཞི་ཡིན་ན་དྲི་མ་དག་ནས་ཀྱང་མ་དག་པར་ལྡོག་པའམ། མ་དག་ཀྱང་དག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ས་ཟིན་མེད་པས་གང་དུའང་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདོད་ན་སྟེས་དབང་འགའ་ཞིག་གིས་སེམས་ཅན་ཡང་འབད་མེད་དུ་གྲོལ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱང་འཁོར་བར་ལྟུང་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་པར་ཐལ་བས་འཁོར་འདས
Chinese
如是。以如是之理，若不确定大圆满之宗义解释的基础，则多闻少修者会诋毁方便之部分，说这是宗义，从而对圣道无分别之法性进行诽谤。现在为了确定基之安住方式。此处轮回与寂灭之法，不离法界，未变为他。轮回涅槃未成立，基之法性亦，本体自性大悲三者圆满。对此，证悟而未成佛，故不离法界。迷乱未成轮回，故未变为他。二者虽未成立，然显现为轮回涅槃之奇妙者，即是本体、自性、大悲之自性。如《自显现》所说：我未生之前，基如此安住。基，名为原始清净大（ཀ་དག་ཆེན་པོ།），以本体、自性、大悲三种方式安住。本体是不变的智慧，无有止息地明亮，故名为童瓶身之安住方式。自性五光之显现亦无有止息。大悲之显现，譬如无云之虚空。此乃轮回与涅槃二者之生起处，具有实有之因，即具无明之如来藏，是一切密咒士之不坏明点界之净治处，是具有垢染之如是性之自性。如《自显现》所说：法界之本体如虚空。自性是自然光明。大悲安住于觉性之精华中，成为一切功德之生起处。如是。彼之自性清净是佛，未清净是众生，轮回涅槃二者之分。如睡眠中之梦境不移动一般，从何处未来，亦未转移至他处。于此，从基之自性中，基显现生起，八聚时之近取如云雾般，自清净故成佛。基显现本身被俱生无明所遮蔽，执取遍计所执之自显现为对境，故生起能取所取二者，轮回之自性如梦境般显现，故成众生。虽显现为轮回涅槃，然如睡眠时之梦境不离睡眠之自性一般，非从他处新来
English
Thus it is said. In this way, if the basis for explaining the tenets of Dzogchen is not determined, those who have great learning but little practice will disparage the aspect of skillful means, saying that it is a tenet, and thus accusations will be made against the nature of the Dharma of the noble path of non-conceptualization. Now, in order to establish the way the ground abides: Here, the dharmas of samsara and nirvana, do not move from the expanse, they do not become other. Samsara and nirvana are not established, and the nature of the ground is also complete in the three aspects of essence, nature, and compassion. Because of realizing this, Buddhahood has not arisen, so it does not move from the expanse. Because delusion has not become samsara, it has not become other. Although both are not established, that which has the magical quality of appearing as samsara and nirvana is the nature of essence, nature, and compassion. As it says in the Rangshar: Before I existed, the ground abided in this way. The ground is called Great Primordial Purity (ka dag chen po), and it abides in the three aspects of essence, nature, and compassion. The essence is unchanging wisdom, clear without ceasing, so it is called the abiding state of the youthful vase body. The appearance of the five lights of nature also does not cease. The appearance of compassion is like a cloudless sky. This is the basis for the arising of both samsara and nirvana, the actual cause, the sugatagarbha with ignorance, the purifying ground of the indestructible bindu-dhatu of all secret mantra practitioners, the nature of suchness with defilements. As it says in the Rangshar: The essence of that expanse is like the sky. The nature is naturally clear light. Compassion abides in the essence of awareness, and it becomes the basis for the arising of all qualities. Thus it is said. In that very nature, purity is Buddhahood, and impurity is sentient beings, the two aspects of samsara and nirvana. Like a dream that does not move in the state of sleep, it does not come from anywhere, nor does it transfer to anywhere else. Thereupon, from the nature of the ground itself, the ground appearance arises, the proximate cause of the eight aggregates of time, like clouds, is purified by itself, so it becomes Buddhahood. The ground appearance itself is obscured by coemergent ignorance, and by grasping the self-appearance of the totally imputed as an object, the two, grasper and grasped, proliferate, and the nature of samsara appears like a dream, so it becomes sentient beings. Although it appears as samsara and nirvana, like a dream during sleep does not move from the nature of sleep, it does not newly come from elsewhere.
Chinese
也没有转移到其他地方，因此被称为轮回和涅槃两者的基础。这里阐述了具有缺陷的基础七种特征，以及无缺陷的原始清净任运自成之基础的自宗观点。首先，略述关于基础的安住方式的各种宗义，原始清净任运自成是不确定的，确定之义。可以转变成任何事物，也可以承诺任何事物。所有各种各样的意愿的七种基础，其本体都是原始清净的，只是在某一方面被分别安立，各自持有不同的自宗观点，就像七个瞎子触摸大象，各自描述大象的形状，或者描述天鹅的颜色一样。这里阐述了大圆满法体系中关于基础的七种观点：认为基础是原始清净，认为基础是任运自成，认为基础是不确定的，认为基础是确定之义的真实基础，认为基础可以转变成任何事物，认为基础可以承诺任何事物，认为基础是多种多样的。以上就是七种观点。这七种观点都是在原始清净的觉性本体上，根据各自的合理依据而安立的。正如《虚空六法》中所说：最初降临的成就之基础，存在唯一而非他物。从显现为错觉的各个方面，证悟者们确定之后，显现为七种次第。七种次第的显现，也是从一个本体的显现方式中产生的。因为不了解这一个本体，所以才会那样显现。然而，其意义如下：安住于任运自成之中，由于各种各样的聚集而显现为精华。安住于不确定之中，显现为具有游动之意的各种形象。安住于确定之自性之中，显现为具有忆念而无有转移。安住于可以转变之中，显现为努力之心的各种形象。安住于任何事物的本体之中，显现为任何显现都是自己的本体。安住于斑斓之中，显现为各种各样的不同方式。安住于从一开始就清净之中，显现为本来就没有污垢。这些都是心的次第，自性本来就是清净的。如此等等。因此，首先认为基础是原始清净是不合理的，因为原始清净的自性是远离戏论的，不具备无明，因此不可能从中产生轮回的错觉。因为那个基础本身也不能成为无明的因。无明是突如其来的污垢，
English
And there is no transference to anywhere else, therefore it is called the basis of both samsara and nirvana. Here, the seven characteristics of the basis that are shown to be flawed, and the flawless self-existing basis of primordial purity are established as one's own tenet. Firstly, briefly, the various established tenets regarding the way the basis abides: primordial purity, self-arisen, uncertain, the meaning of certainty. It can be transformed into anything, and anything can be promised. All seven bases of various desires are also, in essence, aspects of the single primordial purity, and others hold their own tenets by separately assigning them. It is like the birth offering of an elephant by seven blind men, and describing the color of a swan. Here, the seven ways of asserting the basis according to the Great Perfection system are explained: asserting the basis as primordial purity, asserting the basis as self-arisen, asserting the basis as uncertain, asserting the basis as the actual basis of the meaning of certainty, asserting the basis as capable of being transformed into anything, asserting the basis as capable of being promised as anything, and asserting the basis as diverse. These are the seven. These seven are also assigned to the single awareness of the essence of primordial purity, each with its own reasonable basis. As it says in the Sixth Space: The basis of accomplishment that first descended, exists as one and not as something else. From the aspects that appear as delusion, when those who have realized have determined, it appears as a sequence of seven. The appearance of the sequence of seven is also from the way the essence of one appears. Because one is not known, it appears that way. However, the meaning of that is as follows: Abiding in self-perfection, it appears as the essence due to the gathering of various things. Abiding in uncertainty, it appears as various forms with moving mind. Abiding in certainty as one's own face, it appears as having memory and without change. Abiding in what can be transformed, it appears as the various forms of striving mind. Abiding in the essence of anything, whatever appears appears as one's own essence. Abiding in the variegated, it appears as various separate ways. Abiding in purity from the beginning, it appears as being without defilement from the beginning. All of these are sequences of mind, one's own nature is pure from the beginning. So it is. Therefore, firstly, it is unreasonable to assert that the basis is primordially pure, because the nature of primordial purity is free from elaboration and does not possess ignorance, therefore it is impossible for the delusion of samsara to arise from it. Because that basis itself cannot be the cause of ignorance. Ignorance is a sudden defilement,