Tibetan
རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཞིའི་བཞུགས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བར་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྒོ་འཕང་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཚོམས་ཏེ་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའི་འགྲེལ་པ། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཞིའི་བཞུགས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བར་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྒོ་འཕང་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཚོམས་ཏེ་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའི་འགྲེལ་པ། ད་ནི་བསྟན་པ་མཐའ་དག་གི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བཤད་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་བས་འཁོར་ལོ་བར་པར་རྣམ་ཐར་གསུམ། །བསྟན་བྱའི་ངོ་བོ་སོ་སོ་རང་རིག་ཉིད། །སེམས་ཅན་ཁམས་ལ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་རུ། །རང་བཞིན་བཞུགས་མ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་གྲགས། དེ་ལ་འཁོར་ལོ་བར་པ་ནི་གཉེན་པོར་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐབས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལས། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི། ཆོས་ཉིད་ཙམ་དུའང་ དམིགས་པ་མེད་པས་རབ་གི་ངོ་བོས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། བདེན་པའི་དངོས་པོ་དང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་མ་གྲུབ་བས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་པའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་ནི་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། སྤྲོས་པ་དང་མཚན་མ་དང་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་དང་། གཏི་མུག་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དང་བཅས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བ་དང་བཅས་པས་འབྲས་བུ་ལ་སྨོན་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་རྩ་ཤེལ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། །དམིགས་པ་མེད་པར་རྣམ་དབེན་ཉིད། །མཚན་མ་མེད་པས་ཞི་ཉིད་དེ། །གསུམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་དང་། །གཏི་མུག་ཅེས་ནི་བཤད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ཡང་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་འདུ་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པའི་གཞི། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཆན་མ་མེད་པ་ནི་ད་ལྟར་ཡང་མི་གནས་པས་ལམ། རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་ནི་མ་འོངས་པ་ལ་ལྟོས་མི་འཆབ་བས་འབྲས་བུ་སྟེ། ད་ལྟར་ན་ནི་མི་གནས་ཤིང་། །འདས་དང་མ་འོངས་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་དུ་དེ་དག་མི་དམིགས་པ། །དེ་ལ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ངོ་བོའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་རྟོག་གིས་དབེན་པ།
Chinese
关于大圆满自性宗不共基位安住方式，以及对轮涅门径进行判定的章节，即第十一章的注释。
English
Commentary on the eleventh chapter, which is a collection that definitively establishes the gateways of samsara and nirvana in relation to the unique abiding nature of the basis in the Natural Great Perfection (Ati Yoga).
Tibetan
ཡུལ་གྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མཚན་མའི་སྣང་བ་མེད་པ། ཡུལ་ཅན་ ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་སྲིད་པའི་རྒྱུ་འབྲས་རྩ་བ་འབྱིན་པ་ལ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། ཆུ་རོལ་ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན། །དེ་དག་བར་ན་མི་གནས་པ། །དུས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་ལ་བློ་དང་སྙམ་བྱེད་ཀྱི་རིག་པས་ཕར་བཏགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་གྲུབ་མཐའི་ཁས་ལེན་གྱི་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བའི་བློའི་དངོས་ཞེན་ནི་ཐལ་འགྱུར་གྱི་རིགས་པ་རྣོན་པོ་ལས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་ནུས་པས་སྒྲ་རྟོག་དང་ཞེན་པའི་ཡུལ་ལ་བདེ་བའི་ལྟ་བ་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་ཅིང་སྒྲ་ཚིག་གི་ལམ་དུ་མི་འགལ་བར་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་ལྟར་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ནའང་ནང་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཐོས་པ་ནི་ཚིག་རོ། གོ་བ་ནི་རྣམ་རྟོག །མྱོང་བ་ནི་ཕོ་ཚོད་དུ་སོང་བས་འཁོར་ལོ་བར་པའི་དགོངས་པ་རིག་ཚོགས་ཀྱིས་བཀྲལ་བའི་སྟོང་ཉིད་མེད་དགག་གི་དོན་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་བའི་སྟོང་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང་། ཅི་ཡང་མ་དམིགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་བསྒོམ་པར་འདོད་པའི་གཤིས་ཀྱི་བཞུགས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་ནི་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་དང་མན་ངག་གི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བསྒོམས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ལས་རིག་པ་གསུམ་གྱི་ཐ་མ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རིག་པ་གསུམ་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལས། ལྷའི་མིག་གི་རིག་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རིག་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པའི་རིག་པ་སྟེ། རིག་པ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཞེས་རྣམ་གྲངས་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ལས། ཕྱི་མའི་དོན་བསམ་བརྗོད་རྒྱུ་འབྲས་དང་བཅས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ལས་འདས་པའི་རིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ནི། གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ལ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དོན་ལ་སྤྱོད། །དཔེར་ན་གཅན་གཟན་སེང་གེ་ཡིས། །སྡེར་ཆགས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་བཞིན། །རྫོགས་ཆེན་རང་སྐད་སྨྲ་ཞིང་ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །རྫོགས་ཆེན་རང་སྐད་སྨྲས་ནས་རང་གི་དོན་ལ་འཇོག །རྫོགས་ཆེན་ཡུལ་ལ་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་མེད། །རྫོགས་ཆེན་གཞི་ལ་བཟང་དང་ངན་པ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་ལམ་ལ་ཉེ་དང་རིང་བ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་འབྲས་བུ་ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་སྐུ་ལ་ཡིན་ད
Chinese
没有对境的相的显现，从有境的对立面，即从远离愚痴的角度，将有之因果连根拔起，这被称为三时平等之见。如《现观庄严论》所说：水边彼岸非尽头，其间彼等不住留，诸时平等名为慧，是为般若波罗蜜。如是见解，在以分别念和思虑的智慧进行后设的阶段，宗派立场的界限所束缚的心的实执，除了应成派的锐利理证之外，任何其他方法都无法遣除。因此，通过心识来理解声识和执着的对境是安乐的见解，并且在不违背名言的道路上进行论证时，就像中观应成派一样。虽然如此，但在内部安住的阶段，听闻是词句的残渣，理解是分别念，体验则变成了猜测，因此，对于以理智之集合来解释的中转法轮之意，即未曾见到任何破除的空性之见，以及想要修习任何都无法确定的法性之见，其本性的安住方式，是依靠上师的加持和诀窍之方便，从自性大圆满的修生智慧中，现前显现三种明，从而证悟。其中，三种明在大乘经部中说：天眼明，宿住随念明，漏尽明。明即是智慧。如此显示的三种分类中，后者的意义是超越了具有思、言、因、果的八识聚的明之法性，安住于自性大圆满的智慧中。如《自显现》所说：唉玛，大圆满阿底，不落于任何一方，自生智慧行于义。譬如猛兽狮子，以爪之势压倒一切。大圆满自语，压倒小乘。大圆满自语后，安住于自义。大圆满境上，无有佛与有情。大圆满基上，无有善与恶。大圆满道上，无有近与远。大圆满果上，无有得与未得。大圆满身
English
The absence of the appearance of characteristics that are contrary to objects, and from the perspective of the subject, eliminating the root of the cause and effect of existence by being free from ignorance, is called the view of equality of the three times. As stated in the Ornament for Clear Realization: 'The edge of the water's shore is not the end, they do not dwell in between, the equality of all times is called wisdom, it is considered the perfection of wisdom.' Such a view, when hypothetically posited by intelligence and thinking mind, the mind's substantial clinging bound by the limits of sectarian positions cannot be reversed by anything other than the sharp reasoning of the consequentialist school. Therefore, understanding the view of bliss through mental discrimination of sound consciousness and the object of attachment, and when proving it without contradicting the path of words, it is like the Madhyamaka-Prasaṅgika. However, even so, in the state of inner equipoise, hearing is the residue of words, understanding is conceptualization, and experience has become a guess. Therefore, the meaning of emptiness that is explained by the collection of intelligence, the intention of the intermediate turning of the wheel, is to view emptiness without seeing any negation, and to meditate on the nature of reality in which nothing is ascertained. The way of abiding in its nature is to rely on the blessings of the guru and the means of secret instructions, and from the wisdom arising from meditation of the Great Perfection of Naturalness, to realize the last of the three vidyās manifestly. Among these, the three vidyās are stated in the Mahāyāna sutras: the divine eye vidyā, the vidyā of remembering previous existences, and the vidyā of the exhaustion of defilements. Vidyā is called wisdom. Among the three categories thus shown, the meaning of the latter is that the dharmatā of vidyā, which transcends the eight aggregates of consciousness with thought, speech, cause, and effect, abides in the primordial wisdom of the Great Perfection of Naturalness. As the Self-Arisen states: 'Emaho! Great Perfection Ati, does not fall to any side, self-arisen wisdom acts on meaning. For example, a ferocious lion, overpowers with the strength of its claws. Great Perfection speaks its own language, overpowering the lesser vehicles. Great Perfection speaks its own language and abides in its own meaning. In the realm of Great Perfection, there are no Buddhas or sentient beings. On the basis of Great Perfection, there is no good or bad. On the path of Great Perfection, there is no near or far. On the fruit of Great Perfection, there is no attainment or non-attainment. In the body of Great Perfection,
Tibetan
ང་མ་ཡིན་མེད། །རྫོགས་ཆེན་གསུང་ལ་བསྒྱུར་དང་མ་བསྒྱུར་མེད། །རྫོགས་ཆེན་ཐུགས་ལ་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་དབྱིངས་ལ་ཟད་དང་སྟོངས་པ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་གནས་ལ་མཐོ་དང་དམའ་བ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་ཆོས་ལ་སྤྱོད་དང་མི་སྤྱད་མེད། །རྫོགས་ཆེན་རྩལ་ལ་རྫོགས་དང་མ་རྫོགས་མེད། །རྫོགས་ཆེན་རོལ་བར་ཤར་དང་མ་ཤར་མེད། །རྫོགས་ཆེན་དོན་ལ་བསྒོམ་དང་མི་བསྒོམ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་རིག་པ་མཐོ་དང་མི་མཐོ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་ཡེ་ཤེས་གསད་ཆེན་ཀུན་ལ་རོལ། །རྫོགས་ཆེན་མཐའ་ལ་འདི་ཞེས་བསྟན་དུ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་དོན་ལ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་རྒྱལ་པོའི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་གནས། །ཚིག་དང་ཡི་གེ་མེད་པ་རྫོགས་ཆེན་དོན་ལ་སྤྱོད། །གསལ་འགྲིབ་འཛིན་རྟོག་མེད་པར་ རང་སྣང་བདེ་བའི་ཤུགས། །རྫོགས་ཆེན་དོན་ལ་དེ་བཞིན་གནས་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །ལྟ་བ་དེའི་ངོ་བོ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་དང་བྲལ་པའི་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། རྟོགས་བྱའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་གོ །དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། གསོལ་བ། དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཅི་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་ཚིག་བླ་དགོས་སོ། །འདི་ནི་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་དང་ཡི་གེ་དག་གིས་གདགས་པར་མི་ནུས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲ་བ་དང་། བརྗོད་པ་དང་། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ་ཡེ་ནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུག་པའོ། །ཞེས་རྐང་པ་ཐམས་ཀ་དག་གི་དངོས་དོན་ཀྱང་གསལ་བར་བསྟན་ནོ། །འདི་ལྟར་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེས་སྤྱོད་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། ལྟ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྒྲ་དང་རྟོག་གེའི་ཡུལ་འབའ་ཞིག་ཏུ་དམིགས་ནས་བརྗོད་བྲལ་བློ་འདས་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ཤིང་། ཐེག་པ་འོག་མའི་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་རྫོགས་རིམ་ཆེན་པོ་སྟོན་པའི་རྒྱུད་ལུང་ལ་གཤེ་བ་ནི་རྨུ་རྒོད་ཀྱིས་སེམས་རྣམ་པར་དཀྲུགས་པ་ཡིན་ཏེ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྐུལ་བའི་མདོ་ལས། བྱམས་པ་འདི་ལ་མང་དུ་ཐོས་པས་རྒྱགས་ཤིང་དྲེགས་པ་དག་ནི། ཡང་དག་པའི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་ ནས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྨུ་རྒོད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་བྲལ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རབ་
Chinese
我不是没有。大圆满的开示没有翻译与不翻译。大圆满的心中没有事物和相状。大圆满的法界没有穷尽和空虚。大圆满的处所没有高和低。大圆满的法没有行持与不行持。大圆满的功用没有圆满与不圆满。大圆满的嬉戏没有显现与不显现。大圆满的意义没有修与不修。大圆满的觉性没有高与不高。大圆满的智慧广大遍及一切。大圆满的边际没有可指示的“这个”。大圆满的意义没有言辞和文字。大圆满国王的见地如是安住。没有言辞和文字，就在大圆满的意义中行持。没有明暗执著分别， 自显安乐的力量。大圆满的意义中没有如是安住。如是说。那个见地的自性是圣者的谛实，远离能取所取二取的各自自明的智慧。是与所证悟的佛法身同等具有的。如是《圣者宝云经》中说：请问：何谓“彼性”？答：所谓“彼性”，乃是真实义的殊胜之语。此乃各自本有的觉性，无法以言辞文字来诠释。为何如此？因为超越了一切言说、表达和思虑的范畴，是圣者智慧的境界，本然如是安住。如是，也清晰地阐释了所有偈颂的真实含义。像这样，那些没有证悟的人，以带有过失行为的戒律，或者以执着于见地的思想，将各自的分别智慧仅仅执着于名相和概念的范畴，从而诽谤那不可言说、超离心识的伟大智慧，并且完全执着于下乘的思辨禅定，呵斥宣说圣道圆满次第的续部经典，这是被昏昧所扰乱心智的表现，如《策发殊胜意乐经》中所说：慈氏，那些因多闻而自满骄傲的人，由于不符合正理作意， 心相续已经变得昏昧，远离了止观，并且诽谤殊胜的佛法。
English
I am not without. In the teachings of Dzogchen, there is no translation and no non-translation. In the mind of Dzogchen, there are no things and no characteristics. In the expanse of Dzogchen, there is no exhaustion and no emptiness. In the state of Dzogchen, there is no high and no low. In the Dharma of Dzogchen, there is no practice and no non-practice. In the potential of Dzogchen, there is no completion and no non-completion. In the play of Dzogchen, there is no arising and no non-arising. In the meaning of Dzogchen, there is no meditation and no non-meditation. In the awareness of Dzogchen, there is no high and no non-high. The wisdom of Dzogchen enjoys all-encompassing vastness. In the limit of Dzogchen, there is no pointing to "this." In the meaning of Dzogchen, there are no words and no letters. The view of the King of Dzogchen abides as it is. Without words and letters, one practices in the meaning of Dzogchen. Without clarity, obscuration, grasping, or conceptualization, the power of self-arising bliss. In the meaning of Dzogchen, there is no such abiding. Thus it is said. The essence of that view is the noble truth, the self-cognizant wisdom that is separate from the duality of grasper and grasped. It is equivalent to and endowed with the Dharmakaya of the Buddha to be realized. As it is said in the Noble Cloud of Jewels Sutra: Question: What is meant by "Thatness"? Answer: "Thatness" is the supreme word of true meaning. This is the self-awareness of each individual, which cannot be designated by words and letters. Why? Because it transcends all realms of speech, expression, and thought, it is the realm of noble wisdom, abiding as it has always been. Thus, the actual meaning of all the verses has also been clearly shown. Those who have not understood in this way, with discipline accompanied by misconduct, or with a mind that holds views as supreme, fixate on individually discriminating wisdom as merely an object of sound and concept, thereby denigrating the great wisdom that is beyond expression and beyond mind, and clinging exclusively to the meditative stabilization of lower vehicles' speculation, reviling the tantras and agamas that teach the great completion stage of the noble path, this is a manifestation of the mind being disturbed by bewilderment, as it is said in the Sutra on Inciting Excellent Intention: Maitreya, those who are satiated and arrogant due to much learning, being separated from proper attention in accordance with the truth, the mind-stream has become bewildered, separated from shamatha and vipashyana, and denigrating the excellent Dharma of the Buddha.