Tibetan
་བཟླུམས། །རང་བྱུང་འབྲས་བུའི་ཐིག་ལེ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་རྣམས། །རྩོལ་སྒྲུབ་བྲལ་བའི་དབྱིངས་སུ་བཟླམས། །འདི་ཀུན་དེ་ཡི་དབྱེ་བས་ན། །མི་འགྱུར་ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་ལས། །སྣང་ཆའི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པ་ལྔ། །གཅིག་པར་བཟླུམས་པའི་གནས་ན་གསལ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་དབྱེ་བ་ལྟར་བཞག་ཀྱང་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པའི་ཐིག་ལེ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པས་གང་དུའང་མི་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞི་ལ་གནས་པའི་ཀ་དག་གིས་གདངས་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཁམས་དྲུག་ལྡན་གྱི་རྟེན་ལ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་པའི་འོད་གསལ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མཐོང་བས་ཆོས་ཅན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་མི་འགྱུར་བའི་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོའི་ཀློང་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་གྱི་བསམ་གཏན་ལ་བར་དང་མཚམས་མེད་པ་ནི་བྱ་བྲལ་རང་གནས་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རང་གི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོས་སྟོང་། །གང་ལའང་མངོན་པར་ཞེན་པ་འགགས། །རབ་ཞེས་མི་འགྱུར་རྟོག་མེད་དག །མ་བསྒོམས་བར་དང་མཚམས་མེད་པའི། །ཐིག་ལེ་ཟླ་དང་བྲལ་བ་ཉིད། །རང་གནས་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ལ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བར་རྒྱུན་དུ་གནས། །མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་གསལ་བས་ཁྱབ། །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་ ལམ་ནི་ཤར་གྲོལ་དུས་མཉམ་སྟེ། གཞི་ཡུལ་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་དུས་ནས་གཤིས་ཀ་དག་ལས་མི་འགྱུར་བས་རྩལ་སྣང་ཇི་ལྟར་གཡོ་ཡང་སྣང་བ་གཞི་མེད་དུ་གོ །ཤེས་པ་ཡུལ་མེད་དུ་གོ །རིག་པ་རྟེན་མེད་དུ་གོ །ཆོས་ཟད་མིང་མེད་དུ་གོ་བས་རྫོགས་པ་རང་བྱུང་ལས། གོ་བའི་དུས་ནི་རྣམ་བཞིའི་ཚེ། །ཅོག་བཞག་རང་གྲོལ་མ་བཅད་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོལ་པ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཉིད་རང་ས་རུ་ཅོག་གིས་བཞག་པས་རང་གི་རང་གྲོལ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་ཤར་གྲོལ་དུས་མཉམ་དུ་ཐ་སྙད་བཏགས་བ་སྟེ་འདས་རྗེས་ལས། སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་དུ་ཤར། །ཤར་བ་དེ་ཉིད་རང་གི་ཐོག་ཏུ་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །དེའང་རིག་ཆ་རླུང་གིས་སྤུར་བས་ཡིད་འགྱུ་བྱེད་དུ་ལངས་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྤང་བྱའི་དྲི་མ་དང་། གེགས་དང་། གོལ་ས་མཐའ་དག་ཆོས་ཉིད་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངང་དུ་རིག་པའི་གནས་ལུགས་ཚད་འཛིན་གཟའ་གཏད་མེད་པར་གྲོལ་བ་དེ་ལ་ནི་སེམས་སྐད་ཅིག་རྗེས་འཐུད་ཀྱི་རྣམ་པ་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ལ་བསྐྱར་གཞི་མེད་ཅིང་རང་གྲོལ་གཉེན་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཏེ་རང་ཤར་ལས། སེམས་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ་སངས་རྒྱས་དངོས། །ཡིད་དང་བྲལ་བའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ངས། །གསལ་བྱེད་སྣང་ལ་རྟོག་པ་མེད་པར་ཤེས། །རྟོག་མེད་ཤེས་རབ་མཉམ་ཉིད་ནི། །རང་གིས་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་འཁྲུལ་པའི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་ལ་གླགས་མ་རྙེད་པས་འཁོར་བ་མྱང་འདས་སུ་སངས་རྒྱས་བ་ཞེས་བྱ་ སྟེ་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ན། །མྱ་ངན་འདས་ཞེས་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་དང་། རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་ཆོད་ན། །འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་རང་སར་གྲོལ། །སྟོང་པ་སྣང་བའི་དོན་རྟོགས་ན། །ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཡང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དངོས་པོར་སྣང་བའི་ཕུགས་མཐོང་ན། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་བསྒྲུབས་རྫོགས། །ཆོས་ཉིད་དག་པའི་དོན་རྟོགས་ན། །སྐྱེ་མེད་ཆོས་ཉིད་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ལུགས་ཟང་ཐལ་དུ་རྟོགས་པ་དང་། གྲོལ་ལུགས་ཀ་དག་ཏུ་གྲོལ་བ་དང་། ཐོབ་ལུགས་རང་མལ་དུ་ཐོབ་པ་གསུམ་ལ་གདེངས་རྙེད་ནས་དེའི་ངང་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་གནད་གསུམ་ལས་མི་གཡོ་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཟང་ཐལ་དུ་བསྲེ། ཤར་གྲོལ་མཉམ་པའི་ཚིག་ཆོད་དུ་བཞག །བློ་ལས་འདས་པའི་ཟད་སར་བསྐྱལ་བའི་ཚུལ་རྫོགས་པ་རང་བྱུང་ལས། རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཚེ། །གྲོལ་ལུགས་རྟོགས་ལུགས་ཐོབ་ལུགས་སོ། །སྐྱེ་མེད་ཡུལ་ལ་གནས་པའི་ཚེ། །བལྟ་ཐབས་བཞག་ཐབས་སྐྱལ་ཐབས་སོ། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་ནི། སྤྱིར་ཐོད་རྒལ་གྱི་ལམ་ལ་ཕན་ཚུན་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲོན་མ་རྣམ་པ་བཞིར་བཞག་ཀྱང་། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་རྭ་བར་རིག་པའི་གདངས་འཛུད་པ་ལ་འདུས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྔོན་དུ་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་འདས་ཀྱི་ཆ་འཁྲུལ་རྟོག་གི་སྒོ་གཉིས་འཛིན་པའི་གནད་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས་མྱང་འདས་ཀྱི་ཆ་ཡེ་ཤེས་འདུས་པའི་རྒྱང་ཞགས་ཀྱི་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་འཛིན་པ་གང་ཞིག་གཟིགས་ སྟངས་ཀྱི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་གཙུན་པས། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་པའི་འོད་གསལ་གྱི་ཀླུངས་སུ་ཕེབས་ནས་ནང་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་ལས་རླུང་དག་པའི་ཆ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་དབྱིངས་དང་ཐིག་ལེའི་སྒྲོན་མ་རི་གཅིག་པ་མངོན་དུ་སྣང་ཞིང་། དེ་ལ་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་ངོ་བོ་དང་། རྩལ་དང་། གདངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསུམ་ལྡན་དུ་འཆར་བའོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ནི་ནང་དུ་དབྱིངས་
Chinese
回拢。自生果的明点，将诸佛的一切密意，回拢于离勤作的法界中。这一切以它的差别，从不变的空性明点中，显现之境有五种相，在回拢为一的处所显现。如是。虽然如是安立差别，但离特征的空性明点，以自性为空，不住于任何处，于地而住的本来清净，以光、脉、风、明点等殊胜，具足六界之所依，于法性现前的光明，见为根识之行境，于有法之显现耽著的一切，于法性不变的大明点界中，灭尽而超越寂灭，不修之水流般的禅定，无有间断，是为离戏自然大圆满之密意。彼中云：自之特征自性空，于何亦无显现执。极言不变无分别，不修无间无间断，离月明点之自性，于自然大圆满密意，离作离为恒常住，特征空性光明遍。如是。第四，顿超之 道乃是顿现顿脱同时，从了悟基位无有处所之时起，自性清净故无有变异，故而无论显现如何动摇，亦了知显现为无基。了知觉性为无有处所。了知明觉为无有依处。了知法尽名灭，故于自生圆满中云：了知之时有四种，任运自解不遮断。如是，于了知戏论为法性之殊胜智慧，于自位任运安住，从自之自解脱中，见无自性之法性，是为顿现顿脱同时而立名，如《超越后》云：显有皆现法身刹，现起彼即自之初解脱。如是。彼亦是明分被风所驱使，从意之动摇所生之当断垢染，障碍，以及歧途等一切，于了知法性之智慧无有分别之状态中，明觉之安住方式，无有衡量执著而解脱，于此则无有心念刹那相续之相，故本解脱无有重修之基，且自解脱超越对治之义，如《自现》云：心与
English
reabsorbed. By the bindu of self-originated fruit, all the intentions of all Buddhas are reabsorbed into the realm free from effort and accomplishment. All of these, through its distinctions, from the immutable empty bindu, the five aspects of the field of appearance manifest, clearly in the state of being reabsorbed into one. Thus it is said. Although distinctions are thus established, the empty bindu, devoid of characteristics, is empty in its own essence and does not abide anywhere. The primordially pure (ka dag) abiding on the ground, with its unique radiance, channels, winds, and bindus, the basis possessing the six elements, the luminosity of the manifest nature of reality, seen as the domain of sensory perception, all attachment to phenomena is extinguished in the expanse of the great immutable bindu of reality, transcending sorrow, and the uncultivated stream of contemplation is without interruption, which is the intention of the great natural state free from action. From that itself: One's own characteristics are empty in essence, Attachment to anything ceases. Utterly immutable, non-conceptual good, Uncultivated, without interval or interruption, The bindu devoid of a moon, In the intention of the great natural state, Abides constantly free from doing and being done, The characteristic emptiness pervades with clarity. Thus it is said. Fourth, the trekchö path is simultaneous arising and liberation. From the moment of realizing the ground as without location, since the nature is pure and unchanging, no matter how the display of energy moves, one understands appearance as groundless. One understands awareness as without location. One understands rigpa as without support. One understands dharma exhausted, name extinguished, therefore, in the spontaneously perfect it is said: The time of understanding is the four times, Leaving it as it is, self-liberation, without cutting off. Thus, that special wisdom which realizes play as the nature of reality, by leaving it as it is in its own place, from its own self-liberation, seeing the nature of reality as without inherent existence, is named simultaneous arising and liberation. As it is said in "Beyond After": All appearance and existence arise in the realm of the dharmakaya, That which arises is liberated in its own beginning. Thus. That is also the stains to be abandoned, obstacles, and all wrong paths that arise from the mind being stirred by the wind of awareness, in the state of non-conceptual wisdom that knows the nature of reality, the way of abiding of rigpa, without measurement or attachment, is liberated. In that, there is no aspect of the mind's momentary continuation, therefore, original liberation has no basis for repetition, and self-liberation is the meaning of transcending antidotes. As it is said in "Self-Arisen": Mind and
Chinese
解脱之觉性即是真佛陀，远离心意的金刚萨埵我，了知显现之中无有分别念，无分别之智慧即是平等性，乃是自性解脱之伟大境界。如是证悟，则错觉之自性无法寻得无自性之过失，故称轮回涅槃皆为成佛。 如《牟提迦鬘》云：“若能了悟轮回之真谛，则无所谓涅槃存在。”又云：“若能断除分别念之痕迹，则错觉当下自解脱。若能了悟空性显现之真谛，则智慧身亦自然成就。若能洞见显现事物之根源，则空性亦无需刻意修成。若能了悟法性清净之真谛，则无生法性即是彼岸。” 是故，对于无生之义，需通达透彻；对于解脱之法，需于原始清净中解脱；对于获得之理，需于自性本位中获得。此三者需确信无疑，并于此境界中勤加串习，不可动摇。如是，于无自性之空性中融合，于显现解脱平等之誓言中安住，于超越心意之究竟处安住。《圆满任运》云：“觉性自身之安住，即是解脱之法、证悟之法、获得之法。安住于无生之境时，即是观看之法、安住之法、安顿之法。” 第五，总的来说，妥噶之道，虽从相互依存之角度安立四种灯，然道路之体性，乃是将觉性之光芒注入法界之围墙中。如是，首先依赖闻思之智慧，以远射水灯，善为了知轮回涅槃之错觉分别之二门，之后，于涅槃之分，执持智慧聚合之远射光明之显现，依凭观看之要诀，恭敬者，禅修之智慧趋入法性现量之光明中，于内法界清净之处，清净遮蔽之业风之分，于外显现法界与明点之灯如一山，于此，智慧自生之灯显现本体、能量、光芒之三种功德。其中，本体乃是内之法界
English
The wisdom of liberation is the actual Buddha. I, Vajrasattva, am free from mind. I know that there is no conceptualization in clarity. The wisdom without conceptualization is equality, which is the great self-liberation. If one realizes this, the very nature of delusion cannot find fault with the meaning of no self-nature, so it is said that samsara and nirvana are enlightened. As the Garland of Pearls says: "If you understand the meaning of samsara itself, there is no such thing as nirvana." And: "If the traces of conceptualization are cut off, then the delusion itself is liberated in its own place. If you understand the meaning of emptiness and appearance, then the wisdom body will also be spontaneously accomplished. If you see the root of things that appear, then emptiness itself will not be accomplished. If you understand the meaning of the purity of Dharma, then the unborn Dharma nature is the other shore." Therefore, one must thoroughly understand the meaning of the unborn, be liberated in the original purity of liberation, and obtain in the self-nature position of obtaining. These three must be believed without doubt, and one must diligently practice in this state without wavering. In this way, merge into the emptiness of no self-nature, abide in the vow of equal appearance and liberation, and abide in the ultimate place beyond the mind. The Spontaneous Perfection says: "The abiding of awareness itself is the method of liberation, the method of realization, and the method of attainment. When abiding in the unborn realm, it is the method of seeing, the method of abiding, and the method of settling." Fifth, in general, although the path of Tögal establishes four lamps from the perspective of mutual dependence, the nature of the path is to infuse the radiance of awareness into the enclosure of the Dharmadhatu. Thus, first relying on the wisdom of hearing and thinking, using the far-reaching water lamp, one should thoroughly understand the two doors of delusion and conceptualization of samsara and nirvana. Then, in the aspect of nirvana, holding the appearance of the far-reaching light of the wisdom aggregate, relying on the key point of seeing, the venerable one, the wisdom of meditation enters the light of the direct perception of Dharma nature, and in the pure inner Dharmadhatu, from the aspect of purifying the karmic winds that obscure, the lamps of Dharmadhatu and bindu appear outwardly as one mountain. In this, the self-born lamp of wisdom manifests the three qualities of essence, energy, and radiance. Among them, the essence is the inner Dharmadhatu.