Tibetan
་ཙམ་ལས་གཟུགས་ནི་མེད་དོ། །ལྔ་པ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི། མངལ་དུ་སྐྱེ་ན། དང་པོར་རྣམ་ཤེས་ཁུ་ཁྲག་གི་མེར་མེར་པོ་དང་མིང་རྣམས་འཕེལ་ནས་གྲུབ་པའི་མིག་དང་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཏེ། ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་སྔར་ནས་ཡོད་དོ། །བརྫུས་ཏེ་སྐྱེས་ན་རྫུས་སྐྱེས་དབང་པོ་རྣམས་གཅིག་ཅར་དུ་འགྲུབ་པས་རིམ་པ་དེ་ལྟར་མེད་ལ། སྒོ་ང་དང་དྲོད་སྐྱེས་ལ་ནི་མངལ་མ་གཏོགས་ཆ་འདྲ་བར་བཤད། དྲུག་པ་རེག་པ་ནི། ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་བར་མ་གསུམ། གང་རུང་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་སེམས་བྱུང་དང་པོ་གྲུབ་པ་སྟེ། འདི་ལ་མིག་ནས་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་བར་ཅི་རིགས་ཡོད་དོ༑ །བདུན་པ་ཚོར་བ་ནི། རེག་པས་ཡུལ་གསུམ་གང་རུང་བཅད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་གང་རུང་སྐྱེས་པའོ། །འདི་ལའང་སྔར་བཞིན་ཡོད་༑ བརྒྱད་པ་སྲེད་པ་ནི། ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་ནི་མི་འབྲལ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་སྲེད་པའམ། བཏང་སྙོམས་གང་རུང་ལ་སྲེད་པ་གང་རུང་སྟེ། འདི་ལ་འདོད་སྲེད། སྲིད་སྲེད། འཇིག་སྲེད་གསུམ། དགུ་པ་ལེན་པ་ནི། སྲེད་པ་དེ་ཉིད་ཆེར་འཕེལ་བའི་འདོད་ཆགས་ཏེ། འདི་ལ་འདོད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ། ལྟ་བ། བརྟུལ་ཞུགས། བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཉེར་ལེན་བཞི། དང་པོ་ནི། གཟུགས་སོགས་འདོད་ཡོན་ལ་ཆགས་པ། གཉིས་པ་ནི། འཇིག་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་ངན་ལ་ཆགས་པ། གསུམ་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དམན་ལ་ཆགས་པ། བཞི་པ་ནི། འཇིག་ལྟ་ལ་འདུན་ཞིང་ཆགས་པའི་སྲེད་པ། བཅུ་པ་སྲིད་པ་ནི། སྔར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་རྣམ་ཤེས་ལ་བསྒོས་པ་དེ་ཉིད་སྲེད་ལེན་གཉིས་ཀྱིས་གསོས་བཏབ་ནས་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་འདྲེན་པ་ནུས་མཐུ་ཅན་དུ་སོང་བའི་སྐབས་ཀྱི་ལས་ཏེ། སྲིད་པ་ཞེས་པ་ནི་འབྲས་མིང་རྒྱུ་ལ་བཏགས་པའོ། །འདི་ལ་ཁམས་གསུམ་གྱི་ལས་གསུམ། བཅུ་གཅིག་པ་སྐྱེ་བ་ནི། སྲིད་ལས་ཀྱི་མཐུས་སྐྱེ་གནས་བཞི་པོ་གང་རུང་དུ་རྣམ་ཤེས་དང་པོར་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་དེ། འདི་ལ་མངལ་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་སོགས་བཞིའམ། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་གསུམ། འདིའི་སྐྱེ་བ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་མ་ཐག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། ཁ་ཅིག་མངལ་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་བཙའ་བ་ལ་དེ་འཇོག་མོད། འདིར་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བའི་ཆ་དང་པོར་འདོད་དོ། །བཅུ་གཉིས་པ་རྒ་ཤི་ལ། རྒ་ བ་ནི་ཕུང་པོ་སྨིན་ཅིང་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཆ་ཡིན་ལ། ཤི་བ་ནི་ཕུང་པོ་རིས་མཐུན་པ་འདོར་བའམ་དོར་བའོ། །དེ་གཉིས་ཡན་ལག་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ནི། དེ་གཉིས་གོ་རིམ་མ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སོ། །མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་བར་མ་ངེས་པར་ཞར་བྱུང་ཙམ་སྟེ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྡུ་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། འཕེན་བྱེད་དང་། འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་མ་རིག་པ༑ འདུ་བྱེད། རྒྱུ་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གསུམ་ནི། འཕེན་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། འབྲས་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་མིང་གཟུགས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག །རེག་པ་ཚོར་བ་སྟེ་ཕྱེད་དང་ལྔ་ནི་འཕངས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། སྲེད་ལེན་སྲིད་པ་གསུམ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། སྐྱེ་རྒ་གཉིས་ནི། གྲུབ་པའི་འབྲས་བུའི་ཡན་ལག་ཏུ་འདུའོ། །གང་འཕང་ན། འབྲས་དུས་ནི་རྣམ་ཤེས་ནས་ཚོར་བའི་བར་ཡན་ལག་ཕྱེད་ལྔའོ། །གང་གིས་འཕངས་ན། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་སོ། །ཇི་ལྟར་འཕངས་ན་རྒྱུ་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལ་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །འཕངས་པའི་དོན་ནི། སྲེད་པ་ སོགས་འགྲུབ་བྱེད་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་དེ་རྣམས་འགྲུབ་རུང་དུ་བྱས་པའོ། །གང་གིས་འགྲུབ་པར་བྱེད་ན་སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱི་ལེན་པས་སོ། །གང་འགྲུབ་ན་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤིའོ། །ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འདུ་བྱེད་ཀྱིས་རྣམ་ཤེས་ལ་བསྒོས་པའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་དེས་ནུས་མཐུ་ཅན་དུ་བྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེས་ན་འདིའི་འཕངས་པའི་ཡན་ལག་དང་གྲུབ་པའི་ཡན་ལག་དོན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་གོ །གཉིས་པ་ནི། མ་རིག་སྲེད་ལེན་གསུམ་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་། འདུ་བྱེད་དང་སྲིད་ལེན་གཉིས་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་འབྲས་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་སོགས་བདུན་ནི་སྡུག་བདེན་དུ་འདུའོ། །བཞི་པ་བྱེད་ལས་ནི། མ་རིག་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྒྲིབ། འདུ་བྱེད་ཀྱིས་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མའི་ས་བོན་འདེབས། རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་སྐྱེ་གནས་སུ་འཁྲིད། མིང་གཟུགས་ཀྱིས་ལུས་འཛིན། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ལུས་རྫོགས། རེག་པས་ཡུལ་གྱི་འགྱུར་བ་སྤྱོད། ཚོར་བས་རྣམ་སྨིན་སྤྱོད། སྲེད་པས་ཕུང་པོ་སླར་སྡུད། ལེན་པས་ཕུང་པོ་འགྲུབ་པ་ལ་སྦྱོར། སྲིད་པས་ཕྱི་མའི་ཕུང་པོ་མངོན་དུ་འགྱུར༑ །སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤིས་རང་རང་གང་ལ་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དེ་སྡུག་བསྔ
Chinese
仅仅是名称而没有形色。 第五，六处：如果是在子宫中出生，首先是意识、精血的凝结物以及名称逐渐增长形成的眼、耳等六处。身体和意识的六处原本就存在。如果是化生，则化生的诸根同时成就，没有这样的次第。卵生和湿生，除了子宫之外，其余部分与胎生相似。 第六，触：依赖于境、根、识三者的聚合，对于境，如色等，产生悦意、不悦意、非悦意三种。最初生起能完全决断任何一种的心所。对此，从眼到意的聚合而产生的触，各有不同。 第七，受：与触所决定的三种境中的任何一种相符，生起有漏的苦、乐、舍受中的任何一种。对此，也如前一样存在。 第八，爱：对于乐受，产生不离的爱；对于苦受，产生想离的爱；或者对于舍受，产生任何一种爱。这有欲爱、有爱、坏灭爱三种。 第九，取：爱本身更加增长的贪著。这有欲取、见取、戒禁取、我语取四种。第一种是贪著色等欲妙。第二种是贪著非坏灭见的邪见。第三种是贪著低劣的戒律和苦行。第四种是希求并贪著坏灭见的爱。 第十，有：之前行造作之业的习气熏染在识上，通过爱和取的滋养，成为能引来后世再生的有力的业。称为“有”是将果的名称施加于因上。这有三界的业三种。 第十一，生：以有的业力，在四种生处中的任何一种，意识最初连接相续。这有胎生等四种，或者三界的连接相续三种。此处的生是指连接相续的最初阶段的五蕴。有些人认为是从子宫中出生到外界才算生，但此处认为是连接相续的最初部分。 第十二，老死：衰老是五蕴成熟并发生变化
English
Merely a name without form or color. Fifth, the six sense bases: If born from a womb, the six sense bases, such as the eyes and ears, are formed from the initial coagulation of consciousness, sperm, and blood, and the gradual growth of names. The sense bases of body and mind already exist. If born miraculously, the sense faculties of miraculous birth are accomplished simultaneously, without such a sequence. For egg-born and moisture-born beings, it is said that apart from the womb, the other aspects are similar to womb-born beings. Sixth, contact: Based on the convergence of object, faculty, and consciousness, with respect to objects such as form, there arise three types: agreeable, disagreeable, and neutral. The first mental factor that arises is the one that completely determines any of these three. Accordingly, there are various types of contact arising from the convergence of the eye to the mind. Seventh, feeling: Corresponding to whichever of the three objects has been determined by contact, any of the three contaminated feelings of pleasure, pain, or equanimity arises. This also exists as before. Eighth, craving: For pleasant feelings, there is the craving not to be separated from them; for painful feelings, there is the craving to be separated from them; or for neutral feelings, there is any kind of craving. These are the three types of craving: desire-craving, existence-craving, and non-existence-craving. Ninth, grasping: The attachment that is the intensified form of craving itself. This includes four types of grasping: desire-grasping, view-grasping, ethical conduct-grasping, and self-assertion-grasping. The first is attachment to desirable qualities such as form. The second is attachment to wrong views that are not annihilationist views. The third is attachment to inferior ethics and asceticism. The fourth is the craving that desires and is attached to annihilationist views. Tenth, becoming: The karmic imprints of previous actions, which have been imprinted on consciousness, are nourished by craving and grasping, and become powerful karmas capable of leading to future rebirths. "Becoming" is the application of the name of the result to the cause. This includes the three types of karma of the three realms. Eleventh, birth: Through the power of the karma of becoming, the first connection of consciousness in any of the four modes of birth. This includes the four types of birth, such as womb-birth, or the three types of connection of the three realms. Here, birth refers to the five aggregates at the initial moment of connection. Some consider birth to be the emergence from the womb into the external world, but here it is considered to be the initial part of the connection. Twelfth, aging and death: Aging is the ripening and transformation of the aggregates.
Chinese
是支分，死亡是抛弃或舍弃种类相同的蕴。将二者放在一个支分中，是因为二者的顺序不确定的缘故。悲伤和哭号等不一定是支分，只是顺带提及，是为了引发厌恶。第三，分为二：简略归纳和从各方面烦恼的归纳。第一，这十二支以因果归纳，因为以能引和能成之因果二者归纳的缘故。也就是无明、行、因位之识三者是能引之因，果位之识和名色、六处、触、受这五个半是所引之果，爱、取、有三者是能成之因，生、老二者是所成之果的支分。引何者？果位是从识到受之间的五个半支。以何者引？以无明的缘故，以行之业。如何引？以业习气熏染因位之识的方式。引的意义是，如果有爱等能成，则使这些果能够成就。以何成就？以有之缘的取。成办何者？生和老死。如何成办？以行熏染识的业习气使之具有能力的方式。因此，此处的所引支和所成支二者体性相同。第二，无明、爱、取三者是烦恼之集，行和有取二者是业之集，果位之识等七者归于苦谛。第四作用是，无明遮蔽真实，行种植来世的种子，识引导至生处，名色执持身体，六处使身体圆满，触受用境之变化，受用异熟，爱再次积聚蕴，取结合蕴之成就，有使来世之蕴显现，生和老死各自与谁相应，则彼人感受痛苦。
English
is a limb, and death is the abandonment or relinquishment of aggregates of the same kind. The reason for placing the two in one limb is that the order of the two is uncertain. Sorrow and lamentation, etc., are not necessarily limbs, but are mentioned incidentally to arouse disgust. Third, there are two divisions: a brief summary and a summary of all aspects of affliction. First, these twelve limbs are summarized by cause and effect, because they are summarized by the two causes and effects of projecting and accomplishing. That is, ignorance, action, and consciousness at the time of cause are the cause of projecting; consciousness at the time of effect, name and form, the six sense bases, contact, and sensation, these five and a half are the result of being projected; craving, grasping, and existence are the cause of accomplishing; and birth and old age are the limbs of the result of being accomplished. What is projected? The time of effect is the five and a half limbs from consciousness to sensation. By what is it projected? By the cause of ignorance, by the action of action. How is it projected? By the manner in which the consciousness at the time of cause is imbued with the karmic imprints of action. The meaning of projecting is that if there are accomplishing factors such as craving, then these results are made capable of being accomplished. By what is it accomplished? By grasping, which is the condition of existence. What is accomplished? Birth and old age and death. How is it accomplished? By the manner in which the karmic imprints of action that action has imbued consciousness with are made capable. Therefore, the projected limb and the accomplished limb here are of the same nature. Second, ignorance, craving, and grasping are the origin of affliction; action and existence and grasping are the origin of action; and the seven, such as consciousness at the time of effect, are included in the truth of suffering. The fourth function is that ignorance obscures reality, action plants the seeds of future rebirth, consciousness leads to the place of birth, name and form hold the body, the six sense bases complete the body, contact experiences the changes of objects, sensation experiences the ripening, craving again accumulates aggregates, grasping combines the accomplishment of aggregates, existence makes the aggregates of the future manifest, and birth and old age and death each correspond to whomever they are associated with, then that person experiences suffering.