Tibetan
ས་པས་མཆོད་རྟེན་གྱི་སེར་ཁ་སུབས་པའི་དགེ་བ་ཡོད་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ནས་མཁྱེན་པ་ལས་གཞན་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་ཀུན་གྱིས་རང་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱི་མཐུ་ཅི་ཡོད་པས་བརྟགས་ཀྱང་མ་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཡིན་པས། བླ་མའི་མན་ངག་གིས་འཕྲིག་བཙུག་གིན་མདོ་སྡེ་ལྟ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱས་ནས་དུས་རྟག་ཏུ་ལས་འབྲས་འདི་ཁོ་ན་བསམ་པ་གལ་ཆེ། འདི་ལ་ངེས་པ་སྐྱེས་པས་ཙབ་ལིང་བ་ཁ་ཅིག་བྱུང་ན་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་,ིངས་པ་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོང༌། ཇོ་བོ་དང་དགེ་བཤེས་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བྱ་བ་ཡང་ལས་འབྲས་ལ་རྩེས་ཆེ་བར་མཛད་པ་འདི་ཡིན། ཁམས་པ་ལུང་པ་ཡན་ཆད་ལ་གཞན་དང་ཨེན་ཅིག་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བྱུང་བ་དེ་ཡང་ལས་འབྲས་ལ་རྩེས་ཆེ་བར་མཛད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། དེ་མན་བཤད་པ་མཁས་པ་དང༌། མཐུ་རྩལ་ཆེ་བ་དང༌། ལྟ་བ་བཟང་བ་དང༌། མན་ངག་ཆེ་བ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལ་སྦྱངས་པ་དང༌། མ་རྒྱུད་སྐོར་གསུམ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ན་ཡང༌། ད0ོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ན་རེ། རྭ་སྒྲེང་བ་ལ་ལས་འབྲས་དང་བསྲུང་སྡོམ་ལ་རྩིས་ཆེ་བར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོད། འདི་གཞན་དང་ཁྱད་ཡིན་ཟེར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིན། འདི་ཁོ་ན་མཐའ་རིང༌། ཉམས་སུ་བླང་བར་ཡང་དཀའ། ཕྲ་ཞིང་ཟབ་པ་ཡིན་པས། སྔོན་དགེ་བཤེས་སྟོན་པ་ལས་འབྲས་ལ་ཨེན་ཅིག་གཡེལ་བ་གཟིགས་ཙ་ན། ཇོ་བོ་སྙིངས་ཁམས་ཆེར་མི་རུང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འདི་ཁོ་ན་ཟབ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འདི་ཁོ་ན་ཕྲ་གསུངས། འདིའི་ཕྱིར་མ་འཚལ་ནས་ཞུ་བ་ཀུན་ལ་ཡང་བཤགས་ཀྱིས་འཇམ་མལ་ལེར་བྱས་ཀྱང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནས་བཤགས་ཀྱིས་མི་འགྱུར་གསུངས། སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྟ་བ་ལ་རེ་ཆེ་བ་ཀུན་ལ་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཡིན་གྱི། མེ་དང་ལག་པ་གཉིས་ཀ་དངོས་པོ་ལ་ཡང་སྟོང་པ་ཡིན། ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སྒོམས། ཚིག་ཏུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་ལ་ལག་པ་མེར་ཆུག་དང་སྟེ། དེ་ཀུན་གྱིས་མི་ཕན། དེ་གཉིས་སྲེག་བྱ་བསྲེག་བྱེད་ཡིན་པས་ལག་པ་མེས་འཚིག་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་གསུང་བར་གདའ། ལྟ་བ་སློབ་དཔོན་ཟླ་གྲགས་ལས་ཟབ་པ་མེད་དེ། ཤེས་བྱས་རང་གི་ངོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པར་ནི། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འགོག་པའི་དུས་ན་རང་གི་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས། དེ་ལྟ་བདེན་པ་གཉིས་ཟེར་གྱི་ཁ་བཀང་གིས་ཟློ་སྟེ། དེ་པག་ན་ཨི་ཧོ་མ་ཅིག་ལ་ཟེར་བ་མིན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཉིད། བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་མ་སྐྱེས་ཞེས། །ཡང་དག་མཁྱེན་པ་མཆོག་གིས་གསུངས། །ཞེས་པ་དང༌། ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུར་གཟིགས། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་དུ་གནས་པ་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྟེང་ན་འདུག་པ་ཡིན་གསུངས་ཤིང༌། གཞན་ཡང་དགེ་བཤེས་དེས་རང་ཅག་བློའི་རེ་ལྟོས་སུ་བྱས་ནས་སྡིག་པ་བྱས་ཀྱང་མི་གནོད་དམ་སྙམ་པའི་ཕུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཅོམ་ཀྱིན་གསུངས་ཏེ། གཞན་ཆེད་དུ་བྱས་པས་མི་ལྟོའམ་སྙམ་པ་དང༌། དགེ་འདུན་གྱི་གཉེར་དང་བྱེད་པ་ཀུན་དགེ་འདུན་གྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་མི་ལྟོའམ་སྙམ་པ་དང༌། སློབ་དཔོན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱས་པ་དང༌། བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱེད་པའི་ངོར་གནང་ངམ་སྙམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཕན་པ་བཤེས་སྤྲིངས་དུ། ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་ལྷ་དང་ནི། །མགྲོན་དང་ཡབ་ཡུམ་དག་དང་བཙུན་མོ་དང༌། །འཁོར་གྱི་སླད་དུ་སྡིག་པ་མི་བགྱི་སྟེ། །དམྱལ་བའི་རྣམ་སྨིན་སྐལ་ནོད་འགའ་མ་མཆིས། །གསུངས་པ་བཞིན་དུ་གཞན་ཆེད་དུ་སྡིག་པ་བྱས་པས་རང་དམྱལ་བར་སྐྱེས་ཙ་ན་དེ་ཀུན་ངེད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་ཟེར་ནས་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྐལ་བ་ལེན་དུ་མི་ཡོང་བས་ལས་བྱེད་པ་པོ་རང་གཅིག་པུས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས་པར་གསུངས་ཤིང༌། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་འདུས་ནས་བྱས་པས་འབྲས་བུ་ཆུང་ངམ་སྙམ་ནའང༌། གྲོགས་མང་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །འདུས་ནས་སྡིག་པ་བྱས་ན་ཡང༌། །དེའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི། །གཅིག་པུས་སྲིད་པ་སྲིད་པར་སྤྱོད། །ཅེས་པ་དང༌། དེ་ཙམ་དུ་ཡང་མ་ཟད། སླར་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ཀྱང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེས་ན་སྣ་མོ་བ་ཡང་སྡེ་འཁྲུག་འདི་ཀུན་འཇིགས་གསུངས་སྐད། དེ་བཞིན་དུ་གཉེན་པོ་ལ་གནས་པས་མི་གནོད་དམ་སྙམ་ནའང༌། དེས་ཀྱང་མི་ཕན་པ་ལུང་ཀུན་ནས་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དག་གིས་ཀྱང་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མང་པོ་གསུངས། ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྐུལ་བའི་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲུག་བཅུ་པོ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཤའ་མར་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟླ་འོ་ལ་བརྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་རྒྱུས་གྲོང་པའི་ཆོས་ཀྱིས་བསྐུར་བ་བཏབ་པས་བསྐལ་པ་མང་པོར་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེས། དེ་ནས་དམུས་ལོང་ལ་སོགས་པའི་མི་ཐ་ཆད་རྣམས་སུ་ཡང་སྐྱེས། དུས་དེ་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་ནས་བྲེ་མོའི་གཏམ་གྱིས་དུས་འདའ་ཡིན་འདུག་གོ་གསུངས། སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་གཤིན་རྗེའི་གཤེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ཀུན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རླབས་དེ་ཙམ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་སྡིག་པ་ཕྲ་མོ་དེས་གནོད་པར་གསུངས། ད་ལྟ་འཕྲལ་དུ་ཉེས་དམིགས་མ་བྱུང་བས་ཕྱིས་ཀྱང་མི་འབྱུང་སྙམ་དུ་ཡིད་གཏན་དུ་ཡང་མེད་དེ། བཤེས་སྤྲིང་དུ། སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་སྤྱད་པ་འགའ་ཡང་ནི། །དེ་ཡི་མོད་ལ་མཚོན་བཞིན་མི་གཅོད་ཀྱང༌། །འཆི་བའི་དུས་ལ་བབ་ན་སྡིག་པ་ཡི། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་ལགས་མངོན་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས། སྡིག་པ་ལ་གནང་བ་དང་མི་གནོད་པའི་སྐབས་མེད། མི་གནོད་པའི་དུས་ན་སྡིག་པ་བྱ་དོན་མེད་པར་འགྲོ་བ་ཡིན། དེས་ན་སྡིག་པ་གནོད་ཀྱི་རིང་ལ་སྡིག་པ་སྤངས་པ་ཁོ་ན་མན་ངག་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཤིང༌། བུད་མེད་ཅིག་གིས་ཆོས་ཞུས་པ་ལའང༌། ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བ་གལ་ཆེ། ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བ་དེ་སྡིག་པ་ཆེན་པོས་སྐྱེས་ལ་ཆུང་ངུས་མི་སྐྱེ་བྱ་བ་མ་ཡིན། སྡིག་པ་ཆེན་པོས་ནི་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དར་དྲག་ལ་ཡུན་རིང་བར་འགྱུར་ལ། སྡིག་པ་ཆུང་ངུས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་བའམ། ཡུན་ཐུང་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། དེས་ན་དུས་རྟག་ཏུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་བྱུང་གི་དོགས་པས་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པར་བྱ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་དུ་བྱེད་པ་ཡང་སྔོན་དགེ་བཤེས་ཆེན་པོ་པུ་ཏོ་བས་གཡོར་པོ་དར་གསོད་ལ། ཐེ་ཚོམ་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་སྡིག་པ་ལས་ལོག་པས་བདེ་འགྲོའི་རྟེན་ཉི་ཚེ་སྐྱེ་བ་བརྒྱ་ཙམ་དུ་བརྒྱུད་ལ་དེའི་བར་དུ་ལས་འབྲས་ཉི་ཚེའི་བསྒོམས་པས་བདེ་སྡུག་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ངེས་སྙམ་པའི་ངེས་པ་གཤའ་མར་སྐྱེ་བ་ཞིག་བྱུང་ན་ཡང་ལས་དོན་མི་ཆུང༌། གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ལས་དང་འབྲས་བུའི་ཆེ་བ་བསམ་པ་ཁོ་ན་ལ་རག་ལས་པས་ཤ་ར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས་ཀྱང་དགེ་མི་དགེའི་ལས་ལས་བདེ་སྡུག་གི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ། རང་ཅག་ད་ལྟ་ཟས་དང་སྨན་འཕྲོད་པ་དང་མི་འཕྲོད་པ་བསྟེན་པ་ལས་ཕན་གནོད་འབྱུང་བ་དང༌། ཕ་མ་མཉམ་པོའི་བུ་ཚ་ལ། ལ་ལ་ནི་ཁ་དོག་བཟང༌། ལ་ལ་ནི་ངན། དེ་བཞིན་དུ་བོངས་ཆེ་ཆུང་དང༌། ཤེས་རབ་ཆེ་ཆུང་དང༌།སྟོབས་ཆེ་ཆུང་དང༌། བགོ་སྐལ་མཉམ་པོར་ཕོག་པ་ལ་ཡང༌། ལ་ལ་ནི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར། ལ་ལ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཀུན་གྱི་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་དཔག་པར་ནུས་པ་ཡིན་པས། ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ནས་བསམ་གྱིན་ལས་དང་འབྲས་བུའི་ཆེ་བ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་གསུངས་ཤིང༌། དེ་ལྟར་ངན་འགྲོའི་རྒྱུ་སྤངས་ནས་བདེ་འགྲོའི
Chinese
就像用土覆盖佛塔上的污垢所产生的功德，只有世尊才能知晓，其他所有的大声闻弟子，无论用自己的神通如何观察也无法知晓一样。因此，要依靠上师的口诀来指导，努力学习经部的观点，并且要时常思维因果，这非常重要。如果对这一点产生了定解，即使出现一些轻率的行为，也会像摧毁其他一切的基础一样。阿底峡尊者和格西仲敦巴被称为恩德深重，也是因为他们非常重视因果。康区等地出现了一些与众不同的现象，也是因为他们非常重视因果。除此之外，即使有精通教理、神通广大、见解优良、口诀精深、精通法相、依靠母续三部等其他优点，仲敦巴法王也说：“热振寺重视因果和戒律，这是它与其他寺院的不同之处。”确实如此。只有这一点才是最究竟的，修行起来也很困难，因为它既细微又深奥。以前，格西仲敦巴只要看到有人稍微忽略因果，就会非常不高兴。他说：“只有缘起才是最深奥的，只有缘起才是最细微的。”因此，对于那些因为不了解而提出的所有问题，即使用忏悔来温和地处理，也无法改变缘起的规律。对于那些过于重视空性和见解的人来说，情况也是如此。火和手，两者在本质上都是空性的。心里也这样观修，口头上也这样说，但如果把手伸进火里，那一切都没有用。因为两者是能烧和所烧的关系，所以手被火烧是自然规律。见解没有比龙树菩萨的弟子月称论师更深刻的了，他说：“如果认识到自己的本性颠倒，那么在断除因果的时候，要认识到自己的错误。”虽然口头上不断地说二谛，但这并不是随便说说而已。轮回和解脱的因果被称为世俗谛，而世俗谛本身，是依靠而生，却又说它不生，这就是
English
Just as only the Blessed One knows the merit of covering the dirt on a stupa with earth, and even all the great Shravakas cannot know it no matter how much they examine it with the power of their own clairvoyance, so it is. Therefore, it is important to rely on the oral instructions of the Guru to guide you, strive to study the views of the Sutras, and always contemplate cause and effect. If you develop certainty about this, even if some rash actions occur, it will be like destroying the foundation of everything else. Lord Atisha and Geshe Dromtönpa are called deeply kind because they also placed great importance on cause and effect. The fact that something different has arisen in Kham and other places is also because they placed great importance on cause and effect. Apart from that, even if there are other advantages such as being proficient in doctrine, having great magical powers, having excellent views, having profound oral instructions, being proficient in characteristics, relying on the three sections of the Mother Tantra, etc., Dromtönpa, the King of Dharma, said, "Reting Monastery places great importance on cause and effect and discipline. This is what distinguishes it from other monasteries." That is indeed the case. Only this is the ultimate, and it is also difficult to practice, because it is both subtle and profound. Previously, whenever Geshe Dromtönpa saw someone neglecting cause and effect even slightly, he would be very unhappy. He said, "Only dependent origination is the most profound, and only dependent origination is the most subtle." Therefore, even if all the questions that are asked out of ignorance are gently handled with confession, the nature of dependent origination cannot be changed by confession. The same is true for those who place too much importance on emptiness and views. Both fire and hand are empty in nature. Meditate on it in your mind, and say it in words, but if you put your hand in the fire, all of that is useless. Because the two are the burner and the burnt, it is the nature of things that the hand is burned by the fire. There is no view more profound than that of Acharya Chandrakirti, a disciple of Nagarjuna. He said, "If you recognize that your own nature is inverted, then when you negate cause and effect, recognize your own mistake." Although you constantly say the two truths, this is not just saying it casually. The cause and effect of samsara and liberation are called conventional truth, and that conventional truth itself, is born dependently, yet it is said to be unborn, that is
Chinese
至尊者说：“你们所有的生，都应视如幻生。”像这样安住于自性无生，称为胜义谛，意思是二谛也存在于因果之上。此外，格西还说，断除了所有认为依赖我们的想法而作恶也无妨的念头。例如，认为为他人而作恶无妨，或者认为僧团的一切事务都是为了僧团而无妨，或者认为为了上师而作恶，或者认为为了行善而作恶也无妨，这些想法都没有用。《亲友书》中说：“汝为沙门婆罗门，以及天与客及父母妻，眷属故不应作罪，莫于地狱受报分。” 如经中所说，为他人作恶，自己堕入地狱时，他们会说这是为了我们而做的，所以不会来分担果报，作恶者只能独自承受痛苦。如果认为很多人一起作恶，果报就会变小，但经中说：“与众多友伴共，聚集造作诸罪业，彼之业果当独一，漂流世间复世间。”不仅如此，经中还说：“复为众多人，彼乃具力者。”因此，据说斯那摩瓦也害怕这些宗派冲突。同样，如果认为安住于对治法就无妨，但这也是没有用的，很多经文中都说大声闻也体验过很多恶业的果报。《发起殊胜意乐经》中说，六十位菩萨都是真正生起了菩提心。菩萨月亮，因为利养和恭敬，被村民的法律所束缚，因此在很多劫中堕入三恶道。之后，又转生为盲人等下等人。据说那时也忘记了菩提心，而以玩笑话度日。如前所述，阎罗王的刽子手
English
The Excellent One said, "You should view all births as illusory births." In this way, abiding in the unborn nature is called the ultimate truth, meaning that the two truths also exist on the basis of cause and effect. Furthermore, the Geshe said that he had cut off all thoughts that it would be okay to do evil relying on our thoughts. For example, thinking that it is okay to do evil for others, or thinking that all affairs of the Sangha are for the Sangha and it is okay, or thinking that it is okay to do evil for the sake of the teacher, or thinking that it is okay to do evil for the sake of doing good deeds, all these thoughts are useless. In the Suhrllekha it is said: "You should not commit sins for the sake of ascetics, Brahmins, gods, guests, parents, wives, or retinues, lest you receive a share of the retribution in hell." As it says in the sutra, if you do evil for others and are born in hell, they will say that it was done for our sake, so they will not come to share the retribution, and the evildoer will have to suffer alone. If you think that the result will be small if many people do evil together, but the sutra says: "Even if you gather with many friends and commit sins, the result of that action will be that you alone will wander in existence after existence." Not only that, but the sutra also says: "Moreover, for many people, he is the powerful one." Therefore, it is said that Snamowa also feared these sectarian conflicts. Similarly, if you think that it is okay to abide in the antidote, but that is also useless, and many sutras say that great Shravakas have also experienced many results of evil deeds. In the Adhyashayasamchayana Sutra, it is said that the sixty Bodhisattvas were truly born with Bodhicitta. Bodhisattva Moon, because of gain and respect, was bound by the village laws, and therefore fell into the three lower realms for many kalpas. After that, he was also reborn as blind people and other inferior people. It is said that at that time he also forgot Bodhicitta and spent his time with jokes. As mentioned before, the executioners of Yama