Tibetan
བད་པ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་འཆོར་བའི་རྒྱུ་སེམས་ཅན་བློས་སྤོང་བ་སྤང་པ་དང༌། ནག་པོའི་ཆོས་བཞི་སྤང་ཞིང་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་དཀར་པོའི་ཆོས་བཞི་ལ་བསླབ་པའོ། །དེ་དག་ལས་འདིར་ནི་གོ་རིམ་ཅུང་ཟད་མི་མཐུན་པས། དང་པོ། ཕན་ཡོན་སྒོམ་པ་སྟོན་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྨོན་པའི་སེམས་དག་ནི། །བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ཡི། །མདོ་ལས་བྱམས་པས་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ་སྦྱོར་བ་དངོས་གཞིའི་ཆོ་ག་བསྟན་མ་ཐག་པ་དེ་ལྟར་དུ་འབྲས་བུ་ལ་དམ་འཆའ་བ་སྨོན་པའི་སེམས་དག་ནི་ཤ་ར་བ་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཆོ་ག་ཙམ་ཞིག་རྩེད་མོ་ཙམ་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར། སྐྱེ་བ་མང་པོའི་གོང་རོལ་ནས་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་བློ་སྦྱངས་ཤིང་བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསགས་པ་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་གིས། འདིར་ཡང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་བློ་སྦྱངས་ཚོགས་བསགས་ལ། ཆོ་གའི་དུས་སུ་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་ལས་ཆོ་ག་ཚུལ་བཞིན་དུ་མནོས་ནས་བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནམ་ཕན་ཡོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་སྣོད་སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ཡི་མདོ་སྡེ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱམས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནོར་བཟང་ལ་རབ་ཏུ་བཤད་ཅེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤ་ར་བའི་ཞལ་ནས། སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱམས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བམ་པོ་གཉིས་ཙམ་བཞུགས་པ་དེ་རིལ་གྱིས་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་དུ་འབྱུང༌། ཕན་ཡོན་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་གྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པ་གསུངས་པ་ལས། དེ་དག་ལ་ལ་ནི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་དུ་གསུངས་པ་ཡང་ཡོད། ལ་ལ་ནི་དོན་དམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དུ་གསུངས་པ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྨོན་པའི་ཕན་ཡོན་དུ་ཡོང་བ་ཡིན། དེ་ཡང་རང་དོན་གཞན་དོན་གཉིས། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ཏེ་ཕན་ཡོན་གྱི་སྒོ་བཞིར་འདུ་བ་ཡིན་གསུངས་པའི་དང་པོ་རང་དོན་གྱི་ཕན་ཡོན་ནི། རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་སྟེ། ཤ་ར་བའི་ཞལ་ནས། ས་བོན་སྐྱེས་བུ་གཅིག་ས་འོག་ཏུ་མ་ཚུད་ན་རྨོ་བརྐོ་དང་བཅུ་བ་དང་ངོ་ཡུར་ལ་སོགས་པ་ཅི་བྱས་ཀྱང་མྱུ་གུ་སྔོན་པོ་ཙམ་ཡང་མི་འབྱུང་ན་འབྲས་བུ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ས་བོན་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུ་གཅིག་མ་སྐྱེས་ན་རྨོ་བརྐོ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པ་དང༌། ལྷའི་སྐུ་རྒྱ་ཆེན་པོས་བསྒོམས་ཀྱང་རུང༌། རྩ་དང་འཁོར་ལོ་དང་ཐིག་ལེ་གང་བསྒོམས་ཀྱང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མྱུ་གུ་ཙམ་ཡང་མི་སྐྱེ་ན་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དང༌། བདེ་འགྲོའི་རྟེན་དང༌། གཟུགས་དང་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང༌། ལས་ཀྱི་མཐའ་འགྲུབ་པ་དང༌། ཁམས་གོང་མའི་ལྷར་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཡིན་ཅིང༌། སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམས་ཀྱང་མི་མཐོང༌། རྒྱ་ལ་མཐོང་ཡང་ཉན་ཐོས་སུ་ཆ་བ་ལ། ད་ལྟ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོད་ན་དེ་གཅིག་པུས་ཆོག་པར་རྩི་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་འདྲ་བ་མངའ། རྩིག་པ་ཀུན་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བ་ཡིན་པར་གདའ་སྟེ། དགེ་བཤེས་སྟོན་པས་ཇོ་བོ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་སུ་ཆ་ཡིན་གསུངས་ཤིང་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་གཞི་ནས་སྒོམ་དུ་བཅུག་གསུངས། པུ་ཏོ་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མེད་ན་གསང་སྔགས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཆ་གསུངས་པ་ལ་གཅིག་མ་བདེ་ནས་དགོན་པ་བ་ལ་ཞུས་པས། དེ་ལོས་ཆ་དེ་བས་དམྱལ་བའི་ལམ་དུ་ཡང་འགྲོ་གསུངས་པ་ལགས་པར་གདའ་བས། ལྷའི་སྐུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསང་སྔགས་ཡོ་ག་དང་མ་རྒྱུད་དང་གཤིན་རྗེའི་གཤེད་དང་གསང་བ་འདུས་པ་བཞིའི་བརྡའ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བསྲུང་བའི་འཁོར་ལོ་མེད་ན་དེ་རྣམས་གང་བསྒོམས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་འདྲེས་འཁྱེར་དངོས་གྲུབ་མི་འཐོབ། གལ་ཏེ་འཐོབ་ན་ཡང་ཐུན་མོང་བའི་དངོས་གྲུབ་ཕྲ་མོ་ཙམ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཡེ་མི་འཐོབ་གསུངས། གཉིས་པ། གཞན་དོན་གྱི་ཕན་ཡོན་ནི། འགྲོ་བའི་དཀར་པོའི་ལོ་ཏོག་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་ཞིང་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་སྟེ། ཤ་ར་བའི་ཞལ་ནས། འབྲས་བུ་ས་བོན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ངེས་པས་ས་བོན་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཞིང་ནི་ཐུན་མོང་བའི་རྐྱེན་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བར། ས་བོན་ལྟ་བུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རང་རང་གི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། ཐུན་མོང་བའི་རྐྱེན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ཅིང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས། མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་ན་མིའི་འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད། ཅེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་པ་བྱས་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་གསུངས། གསུམ་པ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། བུམ་སྐྲ་འགྲེང་སྐད་པའི་མི་རིགས་ཀྱིས་མདུང་ཐུང་འཕངས་ན་མི་ཕོག་པ་དང་ཕོག་ནས་མི་འཆི་བ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་སོ་ཅོག་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་མི་འགྲོ་བ་དང་ཕམ་པར་མི་བྱེད་པ་མི་སྲིད་པས། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ཕམ་པར་བྱེད་པས་མདུང་ཐུང་ལྟ་བུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བས་ན་འགལ་བའི་གནད་ཀས་ཏེ། མུན་པ་ལོ་འབུམ་དུ་གནས་པ་ཡང་སྒྲོན་མེ་གཅིག་གིས་སེལ་བ་ལྟར་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་མ་གྱུར་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། གྱང་ལོགས་ལ་མེའི་རི་མོ་བྲིས་པ་དེས་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་མི་བསྲེགས་པས་མེ་དངོས་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ཤ་ར་བ་ཆེན་པོས་གསུངས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་མགོ་ལྟུང་བར་བྱེད་པས་ན་རལ་གྲི་ལྟ་བུ་དང༌། ཉོན་མོངས་པའི་ཤིང་གཅོད་པས་ན་སྟ་རེ་ལྟ་བུ། ཞེས་པ་འདི་ཀུན་ལ་ཡང་དགེ་བཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས། ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྤོང་བ་དངོས་སུ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བྱེད་པར་སྣང་ཡང༌། བརྒྱུད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དུ་འོང་སྟེ་དེ་མེད་པ་ལ་ཤེས་རབ་དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བས་སོ། །གསུངས་ཤིང༌། གཞན་ཡང་ཚེ་འདིའི་རྟོག་པ་ནས་རང་གི་རྣམ་གྲོལ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བར་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེར་སྣ་ནས་དངོས་པོར་འཛིན་པའི་བར་ཐམས་ཅད་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། རང་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་ཀྱང༌། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཀུན་གྱི་གགས་སུ་སོང་མ་སོང་གིས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པས། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འགགས་པས་ན་གོ་ཆ་ལྟ་བུ་ཞེས་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཤིག་སྐྱེས་ན་སྐྱེས་སོ་ཅོག་སྟོབས་བཞིའི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བས། སྡིག་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱོབ་པས་ན་སྐྱེས་བུ་དཔའ་བོ་ལྟ་བུ་དང༌། དེའི་ས་བོན་རྩ་བ་ནས་སྲེག་པར་བྱེད་པས་ན་དུས་མཐའི་མེ་ལྟ་བུ་དང༌། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཐམས་
Chinese
即舍弃。舍弃使发心退失之因——舍弃对众生的厌恶，以及舍弃四种黑法，修学四种白法作为它们的对治。这些之中，此处的次第稍有不同。首先，宣说修习利益：如是发愿之心，生起之功德为何？彼乃华严经中，慈氏善说。如是说，在开示加行和正行仪轨之后，如此在果上立誓的发愿之心，如夏惹瓦所说，不是仅仅将仪轨当作游戏。而是从许多生之前，就已修习三士道的体性，积累了无量福德，从而成为大乘种性者。在此也依止殊胜士夫，修习和积累资粮。在仪轨之时，也从如理的善知识处，如法领受仪轨，那么生起的功德或利益是什么呢？那就是在极其广大的经典《佛华严经》中，名为《树严经》的经部中，世尊弥勒对菩萨贤护善说的内容。也就是夏惹瓦所说：在《树严经》中，世尊弥勒的解脱法门有两卷左右，那完整的内容也是发心的利益。其中有二百个左右的利益被确定。其中一些被说是与行持相应的发心之利益，另一些被说是胜义菩提心的利益。但以无则不生的理由，一切都成为愿心的利益。其中又有自利和他利两种。以及舍弃不顺品和成办功德两种，总共归纳为四种利益之门。其中第一种自利的利益是：因为能生起自己的一切佛法，所以像是种子一样。夏惹瓦说：如果一粒种子没有落入土中，那么无论耕耘、挖掘、播种、灌溉等做什么，连一点绿芽都不会生起，更何况是果实呢？同样，菩提的
English
That is, abandoning. Abandoning the cause of losing the mind of enlightenment—abandoning the aversion to sentient beings, as well as abandoning the four black dharmas and studying the four white dharmas as their antidotes. Among these, the order here is slightly different. First, it explains meditating on the benefits: As such, the mind of aspiration, what are the merits of generating it? That is what Maitreya thoroughly explained in the Sutra of Arrayed Tree. It is said that after teaching the preliminary and main ritual, the mind of aspiration that vows on the fruit in this way, as Sharawa said, is not just treating the ritual as a game. Rather, from many lives ago, one has cultivated the nature of the three types of individuals, accumulated immeasurable merits, and thus become a Mahayana lineage person. Here, too, one relies on the noble person, cultivates the mind, and accumulates the collections. At the time of the ritual, one also receives the ritual properly from a virtuous friend who is in accordance with the tradition, then what are the merits or benefits of generating it? That is, in the extremely vast collection of scriptures, the Avatamsaka Sutra, in the sutra section called the Sutra of Arrayed Tree, the content that the Bhagavan Maitreya thoroughly explained to the Bodhisattva Norzang. That is, as Sharawa said: In the Sutra of Arrayed Tree, the liberation teachings of the Bhagavan Maitreya are about two volumes, and that complete content is also the benefit of generating the mind of enlightenment. Among them, about two hundred benefits are determined. Some of them are said to be the benefits of generating the mind of enlightenment in accordance with practice, and others are said to be the benefits of the ultimate Bodhicitta. But for the reason that without it, it does not arise, everything becomes the benefit of the mind of aspiration. Among them, there are two types: self-benefit and other-benefit. And two types: abandoning unfavorable factors and accomplishing qualities, which are summarized into four doors of benefits. Among them, the first benefit of self-benefit is: because it can generate all the Buddha-dharmas of oneself, it is like a seed. Sharawa said: If a seed does not fall into the ground, then no matter what one does, such as plowing, digging, sowing, and irrigating, not even a single green sprout will arise, let alone a fruit? Similarly, the Bodhi-
Chinese
如果菩提心如同种子一般没有生起，那么无论修持耕耘等波罗蜜多的行为，或者修习空性，或者观想广大的本尊身，或者修习脉、轮、明点，连见道的苗芽都无法生起，更不用说获得一切智智的果位了。没有被菩提心摄持的布施等果报，仅仅是受用、善趣的所依、圆满的色身和眷属、成办事业、以及转生到上界天而已。即使修习空性也无法证悟，即使证悟也只是偏向于声闻乘。现在人们认为只要有空性就足够了。似乎有大瑜伽士亲见了空性，似乎对一切墙壁都没有阻碍。格西敦巴说：“觉沃（指阿底峡尊者）是偏向于声闻乘的”，并让他从根本上修习慈悲心。普多瓦说：“如果没有菩提心，密咒也只是偏向于声闻乘的道路。”一位老妇人听后不高兴，去问寺院的人，寺院的人说：“当然是这样，甚至会堕入地狱道。”所以，本尊身、大手印等密咒瑜伽、母续、阎魔敌、以及四续部的秘密集合，都是菩提心的象征。如果没有菩提心守护的轮，那么无论修习哪个，大多会混淆错乱，无法获得成就。即使获得成就，也只是微小的共同成就，根本无法获得大手印的成就。第二，利他之功德：如同田地一般，能使众生的白法增长。夏惹瓦说：“果实必定随顺种子，所以种子是独特的因，而田地是共同的缘。如同种子一般，独特的因是三乘各自的发心等，而共同的缘就是菩提心。因为菩提心具有殊胜的特点，所以经中说：‘菩萨在世间，世间就在人间。’乃至如来
English
If the mind of enlightenment, like a seed, has not arisen, then no matter how much one practices the perfections such as plowing and cultivating, or meditates on emptiness, or visualizes a vast deity body, or meditates on the channels, wheels, and bindus, not even a sprout of the path of seeing will arise, let alone attain the fruit of omniscience. The fruits of generosity and so on, which are not grasped by the mind of enlightenment, are merely enjoyment, a basis for good rebirth, a perfect form and retinue, accomplishment of actions, and rebirth as a god in the higher realms. Even if one meditates on emptiness, one will not see it. Even if one sees it in a broad way, it will be inclined towards the Hearers. Now, people think that if there is emptiness, that alone is enough. It seems that great yogis have directly seen emptiness, and that there is no obstruction to any walls. Geshe Tonpa said, "Jowo (referring to Atisha) is inclined towards the Hearers," and made him cultivate loving-kindness and compassion from the root. Putowa said, "If there is no mind of enlightenment, even secret mantra will be inclined towards the path of the Hearers." An old woman was unhappy and asked the monks of the monastery, and the monks said, "Of course, it is so, and one will even fall into the hell realm." Therefore, the deity body, Mahamudra, and so on, are symbols of secret mantra yoga, mother tantra, Yamantaka, and the secret union of the four tantras. If there is no wheel protected by the mind of enlightenment, then no matter which of these one practices, most will be confused and mixed up, and one will not attain accomplishment. Even if one attains accomplishment, it will only be a small common accomplishment, and one will not attain the accomplishment of Mahamudra at all. Second, the benefits of benefiting others: like a field, it makes the white dharma of beings grow. Sharawa said, "The fruit will definitely follow the seed, so the seed is a unique cause, and the field is like a common condition. Like the seed, the unique cause is the arising of the mind of each of the three vehicles, and the common condition is the mind of enlightenment. Because the mind of enlightenment has special characteristics, the sutra says: 'If a Bodhisattva is in the world, the world is in the human realm.' And so on, the Thus Gone One.