Tibetan
། །རི་ཊུ་ར་ཥ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་བོའོ། །རྀ་ནི་རྀ་ཡིན་ནོ། །ཊུ་ནི་ཊ་སྡེའོ། །ར་ནི་རེ་ཕའོ། །ཥ་ནི་ཥ་ཡིག་གི་དོན་ནོ། །རྀ་ཊུ་ར་ཥ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ནི་སྤྱི་བོའོ། །འདིར་སྔོན་མེད་པ་བསམ་པར་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་རེ་ཕ་འདིར་ཡིག་གི་དང་པོ་འམ་འོན་ཏེ་དབུས་སམ་མཐར་གནས། དེ་ལ་གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་དང་པོར་དམ་འཆའ་ན། ཨགྒིར། རྀ་ཏ་དྲྀ་ཥྱེ་ཞེས་པ་འདི་ལ་རྀ་ཡིག་དེ། གང་ནི་དང་པོར་ཞེས་པ་འདིའི་ཕྱིར། ཨགྣིཿ་སྟེ་རྀ་ཏ་ཅེས་པ་འདི་ལ། རའི་ར་ལ་ཞེས་པ་འདིས་དབྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཡང་ན་ར་དབྱི་བས་རིང་པོར་ཐལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་མི་སྦྱོར་ཏེ། འོན་ཏེ། མཐར་ངེས་པར་གཟུང་བ་དེ་ལྟར་ཡོད་ན། ཧོ་ཏྲི་ར་ཐནྟ་རི་ཞེས་པ་འདིར། རའི་ར་ལ་དབྱི་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ངེས་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ། ནྲྀ་ཎཱཾ་ཞེས་པ་འདིར་མཚོན་བྱ་ར་ཥ་ལས་ནའི་ཎའ་ཞེས་པ་འདིར་མཚོན་བྱ་ར་ཥ་ལས་ནའི་ཎའོ་ཞེས་པའི་སྦྱོར་བ་འདིས་ཎ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །བར་དུ་མི་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་འདི་ནི་མ་ངེས་པའི་གནས་ཀྱི་བྱ་བའི་དབང་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་སོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་རྣམས་བསྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱང་སྤང་བར་བྱའོ། །དཔེར་ན་བྱ་རོག་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདི་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། བྱ་རོག་ལྟ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ནང་དགང་གི་ལོགས་ལྟ་བར་བྱེད་པ་དེ་དང་དེ་ཉིད་དུ་འདིའི་དབང་པོ་འགྲོའོ། །དེ་སྐད་དུ་འང༌། དང་པོར་ཨནྣིཿ་རྀ་ཏི་མཐོང༌། །དེ་ནས་ཧོ་ཏྲི་ར་ཐན་བཞག་བར་དུ་ནྲྀ་ཎཱཾ་གཞག་པར་བྱ། །དེ་ཕྱིར་བྱ་རོག་ལྟ་བཞིན་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །སོ་ནོ་ལྀ་ཏུ་ལས་རྣམས་ཀྱིའོ། །ལྀ་ནི་ལྀ་ཡིན་ནོ། །ཏུ་ནི་ཏ་སྡེའོ། །ལ་ནི་ལ་ཡིག་གོ །ས་ནི་ས་ཡིག་གོ །ལྀ་ཏུ་ལ་ས་རྣམས་སོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་གནས་ནི་སོ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་ བྱའོ། །སྣ་ནི་རྗེས་སུ་ང་རོའི་འོ། །ཨི་ཞེས་པ་རྗེས་སུ་ང་རོ་སྟེ་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་ཅན་ནོ། །དེའི་གནས་ནི་སྣའོ། །ང་ཉ་ཎ་ན་མ་རྣམས་ནི་རང་གི་གནས་དང་རྗེས་སུ་སྣ་ལྡན་ནོ། །རང་གི་ཞེས་པ་ནི་མགྲིན་པ་རྐན། སྤྱི་སོ། །མཆུ་དག་གོ ། གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་དག་སྣ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་མཐའ་ཅན་ནམ། རང་གི་གནས་དང་རྗེས་སུ་སྣ་ལྡན་པའོ། །ང་ཡིག་གི་རང་གི་གནས་ནི་མགྲིན་པ་སྟེ། ཀ་སྡེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉ་ཡིག་གི་རང་གནས་ནི་རྐན་ཏེ། རྩ་སྡེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཎ་ཡིག་གི་རང་གི་གནས་ནི་སྤྱི་བོ་སྟེ་ཊ་སྡེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ན་ཡིག་གི་རང་གི་གནས་ནི་སོ་སྟེ། ཏ་སྡེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཡིག་གི་རང་གི་གནས་ནི་མཆུ་དག་སྟེ། པ་སྡེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་བཤད་པར་འགྱུར་བ་ནི། ད་ཡིག་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་འང། མགྲིན་པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེའི་གནས་ཉེ་བར་མཚོན་པས་ན། གནས་ཞེས་པའོ། །ཨི་ཙུ་ཡ་ཤ་རྣམས་ཀྱི་རྐན་ནོ། །ཨི་ཏ་ནི་ཨི་ཡིག་གོ །ཙུ་ནི་ཙ་སྡེའོ། །ཡ་ནི་ཡ་ཡིག་གོ །ཤ་ནི་ཤ་ཡིག་གོ །དེ་རྣམས་ཨི་ཙུ་ཡ་ཤ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ནི་རྐན་ནོ། །མཆུ་དག་ནི་ཨུ་དང་པུ་དང་མཆུ་དང་ཉེ་བ་ཅན་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཨུ་ནི་ཨུ་ཡིག་གོ །པུ་ནི་པ་སྡེའོ། །མཆུ་དང་ཉེ་བར་ཅན་ནི་པ་ཡིག་དང་ཕ་ཡིག་གི་སྟེང་དུ་བཞག་པའི་ཡི་གེ་གླང་པོ་ཆེའི་བུམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །འདི་ནི་མཆུ་དང་ཉེ་པ་ཅན་ཏེ་མཆུ་ལས་འབྱུང་བར་བལྟ་བར་བྱའོ།། སོ་དང་མཆུ་ནི་ཝ་ཡིག་གིའོ། །སོ་དང་མཆུ་སྟེ་ཝ་ཡིག་གི་གནས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡི་གེའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་གནས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མངོན་པར་བརྗོད་དེ། བྱེད་པ་ནས་བརྩམས་ནས་སྨྲས་པ། བྱེད་པ་ནི་ལྕེའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་ལྕེའི་རྩ་བའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཀ་ཡིག་དང་ཁ་ཡིག་དག་གི་སྟེང་དུ་བཞག་པའི་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་པའི་ཡི་གེའོ། །ལྕེའི་རྩ་བ་ཅན་དེའི་བྱེད་པ་ནི་ལྕེའི་རྩ་བས་བྱེད་དོ། །འདིས་ནི་འདིའི་བྱེད་པ་དང་གནས་ཀྱང་འདི་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ལྕེ་དབུས་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྐན་གྱི་གནས་ལས་ བྱུང་བ་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྕེའི་དབུས་བྱེད་པར་གཟུང་ངོ༌། །ལྕེའི་རྩེ་མོ་དང་ཉེ་བ་ནི། སྤྱི་བོ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིའོ། །སྤྱི་བོའི་གནས་ནས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི། ལྕེའི་རྩེ་མོ་དང་ཉེ་བ་གོམས་པ་སྟེ། རྩེ་མོ་དང་ཉེ་བ་ནི་བྱེད་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །སོ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ལྕེའི་རྩེ་མོའོ། །ལྕེ་རྩེའི་མཐའ་ཐུག་པ་ནི་སོའི་གནས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་རང་གི་གནས་ཀྱི་བྱེད་པ་ཅན་ནོ། །གང་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་གནས་ཁོ་ན་བྱེད་པ་སྟེ་རང་གི་གནས་བྱེད་པ་ཡིན་པ་འདིས་ནི་བྱེད་པ་བཞི་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་གཞན་མ་བཤད་པའི་གནས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་རང་གི་གནས་ཁོ་ན་ལས་རྟོགས་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱེད་པ་མངོན་པར་བརྗོད་ནས་རྩོལ་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རྩོལ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆེས་རབ་ཏུ་འབད་བས་ན་རྩོལ་བ་སྟེ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བའི
Chinese
། །日突拉夏诸之顶髻。 利者利也。 突者达组也。 拉者热法也。 夏者夏字之义也。 利突拉夏诸之处乃顶髻也。 于此先无者当思维者乃此，若热法于此字之初或于中或于末住。 彼若暂于初立誓，阿格尔。 利达哲舍者，此于利字彼。 何者于初者，此之故。 阿格尼是利达者，此于拉之拉者，此以分别而成也。 如是亦又若拉舍弃则太长也。 是故于初不合，若于末决定执持者，如是若有。 霍哲热坦达热者，此于拉之拉者，以舍弃而成之故，彼亦非也。 彼后决定当知者，如是。 乃利那木者，此中表诠拉夏，乃乃那阿者，此中表诠拉夏，乃乃那哦者之结合，此以那自性不转也。 中间不得者唯有者，此乃不定处之事业自在亦善知也。 是故如是所作诸事之过失亦当舍弃也。 譬如乌鸦观视之状，此当承诺也。 乌鸦观视而作者，乃内充满之别异观视而作者，彼与彼即此之自在而行也。 彼如是亦。 初阿尼利地见。 彼后霍哲热坦安置，中间乃利那木安置当为。 是故乌鸦观视而说。 是也。 索诺利突拉色诸之。 利者利也。 突者达组也。 拉者拉字也。 萨者萨字也。 利突拉萨诸。 此等之处乃索，当知也。 鼻乃随于昂之。 伊者随于昂，乃月半者也。 彼之处乃鼻也。 昂雅纳纳玛诸乃自之处于随鼻具也。 自之者乃喉咙，腭。 顶索。 嘴唇等也。 处之相乃何者鼻与随于连结之边际者，或自之处于随鼻具者也。 昂字之自之处乃喉咙，乃嘎组之故也。 雅字之自处乃腭，乃擦组之故也。 纳字之自之处乃顶髻，乃扎组之故也。 乃字之
Chinese
འི་自己的位置是牙齿，因为是达组（ཏ་སྡེ།）。玛字的自己的位置是嘴唇，因为是巴组（པ་སྡེ།）。如是说的是，达字等每一个，喉咙等每一个位置相近的表示，所以说是位置。伊祖亚夏（ཨི་ཙུ་ཡ་ཤ།）等的（位置）是上颚。伊（ཨི་）是伊字。祖（ཙུ་）是擦组（ཙ་སྡེ།）。亚（ཡ་）是亚字。夏（ཤ་）是夏字。那些是伊祖亚夏（ཨི་ཙུ་ཡ་ཤ།）等。那些的位置是上颚。嘴唇等是乌（ཨུ་）和布（པུ་）和嘴唇相近的那些的。（乌）乌是乌字。（布）布是巴组（པ་སྡེ།）。嘴唇相近的是放在巴字和帕字上面的，文字形象是大象的鼻子的形状。这是嘴唇相近的，应当看作是从嘴唇发出的。牙齿和嘴唇是瓦字的。牙齿和嘴唇，应当理解为瓦字的位置。这样按照文字的顺序，如实地阐述了位置的说明，从作用开始讲述，作用是具有舌根的舌根等。放在嘎字和喀字上面的金刚杵形状的文字。具有舌根的，它的作用是用舌根来作用。用这个，这个的作用和位置也应当理解为这个本身。舌中等的，是从上颚的位置产生的，先前所说的那些的舌中作为作用来理解。舌尖相近的是，从头顶产生的那些的。从头顶的位置产生的那些的，舌尖相近是习惯，尖端相近应当理解为作用。从牙齿产生的那些的是舌尖。舌尖的尽头，应当看作是从牙齿的位置产生的那些的作用。剩余的那些是具有自己位置的作用的。凡是剩余的那些的作用是，自己的位置唯一的作用，即自己的位置是作用，这个是四种作用明显地成立，其他未说明的位置产生的那些，应当从自己的位置唯一来理解。这样阐述了作用之后，为了显示努力相近，所以说，努力有两种等，最极努力所以是努力，即属于作用等之内的功德的差别而必然产生的
English
The location of the letter 'i' itself is the teeth, because it belongs to the ta group (ཏ་སྡེ།). The location of the letter 'ma' itself is the lips, because it belongs to the pa group (པ་སྡེ།). As it is said, each of the letters 'da' and so on, indicates the proximity of each location such as the throat, hence it is called location. The palate is the location of i-cu-ya-sha (ཨི་ཙུ་ཡ་ཤ།) etc. 'I' (ཨི་) is the letter 'i'. 'Cu' (ཙུ་) is the ca group (ཙ་སྡེ།). 'Ya' (ཡ་) is the letter 'ya'. 'Sha' (ཤ་) is the letter 'sha'. These are i-cu-ya-sha (ཨི་ཙུ་ཡ་ཤ།) etc. The location of these is the palate. The lips etc. are those related to 'u' (ཨུ་), 'pu' (པུ་), and the lips. 'U' (ཨུ་) is the letter 'u'. 'Pu' (པུ་) is the pa group (པ་སྡེ།). What is close to the lips is the letter placed above the letters 'pa' and 'pha', which has the shape of an elephant's trunk. This is close to the lips, and it should be seen as originating from the lips. Teeth and lips are for the letter 'wa'. Teeth and lips, it should be understood as the location of the letter 'wa'. In this way, according to the order of the letters, the explanation of the location is clearly stated. Starting from the action, it is said that the action is the root of the tongue of the one with the root of the tongue, and so on. The letter in the shape of a vajra placed above the letters 'ka' and 'kha'. The action of the one with the root of the tongue is done by the root of the tongue. With this, the action and location of this should also be understood as this itself. The middle of the tongue etc. is taken as the action of the middle of the tongue of those that arise from the location of the palate, which were previously mentioned. What is close to the tip of the tongue is for those that arise from the crown of the head. For those that arise from the location of the crown of the head, proximity to the tip of the tongue is habitual, and proximity to the tip should be understood as the action. For those that arise from the teeth, it is the tip of the tongue. The end of the tip of the tongue should be seen as the action of those that arise from the location of the teeth. The remaining ones have the action of their own location. Whatever the action of the remaining ones is, their own location is the only action, that is, their own location is the action. This is the clear establishment of the four actions. Those that arise from the location not mentioned elsewhere should be understood only from their own location. Having thus explained the action, in order to show the proximity of effort, it is said that there are two kinds of effort, and so on. Because of the greatest effort, it is effort, that is, necessarily arising from the difference in qualities belonging to the actions etc.